Adhyaya 181
Vows of the Sixth Lunar Day (Ṣaṣṭhī-vratāni)
ଅଗ୍ନିଦେବ ବ୍ରତଖଣ୍ଡର ତିଥି-ଆଧାରିତ ଶିକ୍ଷାରେ ପଞ୍ଚମୀ-ବ୍ରତରୁ ଷଷ୍ଠୀ-ବ୍ରତକୁ ଗତି କରି, ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିକୁ ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରୁଥିବା କର୍ମସନ୍ଧି ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରେ ଷଷ୍ଠୀ ଆଚରଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରହିଛି; ଗୋଟିଏ ପାଠରେ କାର୍ତ୍ତିକରୁ ଆରମ୍ଭ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଭେଦରେ ଅନ୍ୟ ପାଠ/ଆରମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ମୁଖ୍ୟ ବିଧିରେ ନିୟମିତ ଆହାର (କେଉଁଠି ଫଳାହାର, କେଉଁଠି ଏକବେଳା ଶୁଦ୍ଧ ସରଳ ଭୋଜନ) ଏବଂ ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଦି ଅର୍ପଣ ଅଛି। ପରେ ଭାଦ୍ରପଦ ଷଷ୍ଠୀର ‘ସ୍କନ୍ଦ-ଷଷ୍ଠୀ’ ବ୍ରତକୁ ଅକ୍ଷୟଫଳଦାୟକ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ‘କୃଷ୍ଣ-ଷଷ୍ଠୀ’ ବ୍ରତ ପାଳନ ଘୋଷିତ ହୁଏ। ଶେଷରେ ବର୍ଷଭରି ଅନ୍ନତ୍ୟାଗ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁଇ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି କହି, ଶାସନକୁ ପରମାର୍ଥ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Observing Ṣaṣṭhī with dietary restraint (fruit-only or a simple pure meal in variants) and performing offerings such as arghya, oriented toward attaining bhukti and mukti.
Skanda-Ṣaṣṭhī is described as an akṣaya observance on the sixth day in Bhādrapada; Kṛṣṇa-Ṣaṣṭhī is announced to be performed in Mārgaśīrṣa.
Some recensions include the directive to begin observance in Kārttika, while the Jha manuscript reportedly lacks that ending; other variants adjust the dietary instruction from fruit-only to a simple pure meal.