Adhyaya 175
Chapter 175 — प्रायश्चित्तानि (Prāyaścittāni: Expiations)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ-ଉପଦେଶଚକ୍ରର ସମାପ୍ତି କରାଯାଇ, ତାହାକୁ ଅଗ୍ନିପୁରାଣର ଧର୍ମ-ରକ୍ଷାର ବ୍ୟାପକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅଂଶ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ଆଗ୍ନେୟ ପଦ୍ଧତିରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କେବଳ ଦଣ୍ଡ ନୁହେଁ; ଅପରାଧ ପରେ ସାଧକଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ପୁନରୁଦ୍ଧାରମୂଳକ କର୍ମ-ବିଜ୍ଞାନ। ବ୍ରତର ଔପଚାରିକ ଲକ୍ଷଣ-ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସମାପ୍ତି ଏକ ଧାରାବାହିକତା ଦେଖାଏ—ଶାସନ ଭଙ୍ଗିଲେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସୁଧାରେ, ଶାସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ ବ୍ରତ ନିବାରଣ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ। ଅଗ୍ନି ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଉପଦେଶକ ସ୍ୱରେ ନୀତି-ଆଶୟ, ଆଚାରକ୍ରିୟା ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ନିଶ୍ଚିତ, ପୁନରାବୃତ୍ତିଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହ ଯୋଡ଼ି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଗତି ଦର୍ଶାନ୍ତି। ଏହି ସନ୍ଧି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟର କାଳ-ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ନିୟମ-ଢାଞ୍ଚା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରେ; ସମୟ, ଆହାର, ଶୁଚିତା, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଦାନର ନିୟମ—ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉଭୟର ଏକେ ତକନିକୀ ଆଧାର—ଲୋକସ୍ଥିରତା ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Its placement as a formal colophon and transition: prāyaścitta is treated as a structured, śāstra-governed corrective technology that leads directly into the systematic definitions of vrata in the next chapter.
It establishes purification through expiation as a prerequisite for stable vrata-practice, enabling ethical repair (dharma) that supports both worldly order (bhukti) and the purity needed for liberation (mukti).