Adhyaya 261
Sāmavidhāna (Procedure concerning the Sāma Veda) — Colophon and Closure
ଏହି ଖଣ୍ଡଟି ଔପଚାରିକ ଅଧ୍ୟାୟ-ସମାପ୍ତି (କଲୋଫନ) ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ; ଅଗ୍ନି ମହାପୁରାଣର ‘ସାମବିଧାନ’ ପ୍ରକରଣ ସମାପ୍ତ ହେଲା ବୋଲି ଘୋଷଣା କରି ଅଧ୍ୟାୟର ନାମ ଓ ବିଷୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ଏଥିରେ ଗ୍ରନ୍ଥର ଶାସ୍ତ୍ରସଦୃଶ, କ୍ରମବଦ୍ଧ ଗଠନ ପ୍ରକାଶ ପାଏ—ବିଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥକ, ବିଷୟ-ସୀମିତ ଏକକରେ ଶିଖାଯାଏ। ଏହି ଉପସଂହାର ପାଠକଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବେଦୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା-ସଂଗ୍ରହରୁ ଅନ୍ୟଟିକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ; ସାମନ୍ ବ୍ୟବହାରର ଯଥାବିଧି ଶିଷ୍ଟାଚାର ଏବେ ଅଥର୍ବଣ ପରମ୍ପରାକୁ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତାରିତ ହେବ ବୋଲି ସୂଚାଏ। ‘ଆଗ୍ନେୟ ବିଦ୍ୟା’ର ବିଶାଳ ପ୍ରବାହରେ ଏପରି କଲୋଫନ ଦର୍ଶାଏ ଯେ କର୍ମଜ୍ଞାନ ଛିଟିଆ ଆଖ୍ୟାନ ନୁହେଁ, ଧର୍ମସିଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ତଃଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ସୁସଂଗଠିତ ଶାସ୍ତ୍ର।
Shlokas
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes textual structuring via colophon—explicit identification of the completed Sāmavidhāna unit—marking the end of one procedural module before the next begins.
By underscoring disciplined continuity and correct method (vidhāna), it frames ritual precision as a form of dharmic training that supports purification and readiness for subsequent Vedic applications.