Adhyaya 80

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्रारोहणं नाम एकोनाशीतितमो ऽध्यायः अथ अशीतितमो ऽध्यायः दमनकारोहणविधिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये दमनकारोहविधिं पूर्ववदाचरेत् हरकोपात् पुरा जातो भैरवो दमिताः सुराः

ଏହିପରି ଆଦିମହାପୁରାଣ ଅଗ୍ନିପୁରାଣରେ ‘ପବିତ୍ରାରୋହଣ’ ନାମକ ଏକୋଣାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ଅଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ—‘ଦମନକାରୋହଣବିଧି’ ଆରମ୍ଭ। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ମୁଁ ଦମନକାରୋହଣର ବିଧି କହିବି; ପୂର୍ବବତ୍ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବେ ହରଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଭୈରବ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ଦମିତ ହେଲେ।

Verse 2

तेनाथ शप्तो विटपो भवेति त्रिपुरारिणा प्रसन्नेनेरितं चेदं पूजयिष्यन्ति ये नराः

ତେବେ ସେହି ବୃକ୍ଷ ଯେନେ ଶପ୍ତ ହେଲା—ପ୍ରସନ୍ନ ତ୍ରିପୁରାରି (ଶିବ) ଏପରି ଘୋଷଣା କଲେ: ‘ଯେ ନରମାନେ ଏହାକୁ (ପବିତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ) ପୂଜିବେ…’

Verse 3

परिपूर्णफलं तेषां नान्यथा ते भविष्यति सप्तम्यां वा त्रयोदश्यां दमनं संहितात्मभिः

ତାଙ୍କର ଫଳ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ସପ୍ତମୀ କିମ୍ବା ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନେ ସଂଯମୀ ଓ ସମାହିତଚିତ୍ତ ଲୋକେ ଦମନ (ପବିତ୍ର ତୃଣ/ଅର୍ପଣ) କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

सम्पूज्य बोधयेद्वृक्षं भववाक्येन मन्त्रवित् हरप्रसादसंभूत त्वमत्र सन्निधीभव

ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ ଶିବବାକ୍ୟରେ ବୃକ୍ଷକୁ ବୋଧନ (ଆହ୍ୱାନ) କରିବା ଉଚିତ: ‘ହରପ୍ରସାଦସମ୍ଭୂତ, ତୁମେ ଏଠାରେ ସନ୍ନିଧି ହେଅ।’

Verse 5

शिवकार्यं समुद्दिश्य नेतव्यो ऽसि शिवाज्ञया गृहे ऽप्यामन्त्रणं कुर्यात् सायाह्ने चाधिवासनं

‘ଶିବକାର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ତୁମେ ଶିବାଜ୍ଞାରେ ଏଠାକୁ ଆଣିତ ହେବା ଉଚିତ। ଘରେ ମଧ୍ୟ ଔପଚାରିକ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ଏବଂ ସାୟାହ୍ନେ ଅଧିବାସନ (ପୂର୍ବ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା) କରିବା।’

Verse 6

यथाविधि समभ्यर्च्य सूर्यशङ्करपावकान् देवस्य पश्चिमे मूलं दद्यात्तस्य मृदा युतं

ବିଧିମତେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶଙ୍କର ଓ ପାବକ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଦେବତାଙ୍କ ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ମୃତ୍ତିକାସହ ମୂଳ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 7

वामेन शिरसा वाथ नालं धात्रीं तथोत्तरे दक्षिणे भग्नपत्रञ्च प्राच्यां पुष्पञ्च धारणं

ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶିର (ମସ୍ତକ) ଧାରଣ କରିବ; ନାଳ ଓ ଧାତ୍ରୀକୁ ଉତ୍ତରେ ରଖିବ; ଭଗ୍ନପତ୍ରକୁ ଦକ୍ଷିଣେ; ଏବଂ ପୁଷ୍ପକୁ ପୂର୍ବେ—ଏହି ଧାରଣବିଧି।

Verse 8

पुटिकास्थं फलं मूलमथैशान्यां यजेच्छिवं पञ्चाङ्गमञ्जलौ कृत्वा आमन्त्र्य शिरसि न्यसेत्

ଈଶାନ (ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ) ଦିଗରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ। ପୁଟିକାରେ ଥିବା ଫଳ ଓ ମୂଳକୁ ଅଞ୍ଜଳିରେ ରଖି, ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶିରସରେ ନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 9

आमन्त्रितो ऽसि देवेश प्रातःकाले मया प्रभो कर्तव्यस्तपसो लाभः पूर्णं सर्वं तवाज्ञया

ହେ ଦେବେଶ, ହେ ପ୍ରଭୁ! ପ୍ରାତଃକାଳେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି। ଏବେ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ; ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସବୁ କିଛି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

Verse 10

मूलेन शेषं पात्रस्थं पिधायाथ पवित्रकं प्रातः स्नात्वा जगन्नाथं गन्धपुष्पादिभिर्यजेत्

ମୂଳମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପାତ୍ରସ୍ଥ ଶେଷକୁ ଢାକି, ପରେ ପବିତ୍ରକ (କୁଶବଳୟ) ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରାତଃସ୍ନାନ କରି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଆଦିଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବ।

Verse 11

नित्यं नैमित्तिकं कृत्वा दमनैः पूजयेत्ततः शेषमञ्जलिमादाय आत्मविद्याशिवात्मभिः

ନିତ୍ୟ ଓ ନୈମିତ୍ତିକ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରି, ପରେ ଦମନକ ଅର୍ପଣଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ପୁଷ୍ପକୁ ଅଞ୍ଜଳିରେ ଧରି ଆତ୍ମବିଦ୍ୟା ଓ ଶିବାତ୍ମ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 12

मूलाद्यैर् ईश्वरान्तैश् च चतुर्थाञ्जलिना ततः ॐ हौं मखेश्वराय मखं पूरय शूलपाणये नमः देवेश पूजाकाले इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः गन्धपुष्पादिनार्चयेदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिवं वह्निं च सम्पूज्य गुरुं प्रार्च्याथ बोधयेत्

ତାପରେ ମୂଳମନ୍ତ୍ରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଈଶ୍ୱରାନ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଚତୁର୍ଥ ଅଞ୍ଜଳି-ସମର୍ପଣ ସହ ଏହିପରି ଜପ କରିବା ଉଚିତ—“ଓଂ ହୌଂ ମଖେଶ୍ୱରାୟ; ମଖଂ ପୂରୟ; ଶୂଳପାଣୟେ ନମଃ; ଦେବେଶ, ପୂଜାକାଲେ।” (ଏକ ପାଠାନ୍ତର)। (ଅନ୍ୟ ପାଠାନ୍ତର) “ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଆଦିଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ।” ଶିବ ଓ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜି, ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି, ପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବୋଧନ/ଆବାହନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 13

भगवन्नतिरिक्तं वा हीनं वा यन्मया कृतं सर्वं तदस्तु सम्पूर्णं यच्च दामनकं मम सकलं चैत्रमासोत्थं फलं प्राप्य दिवं व्रजेत्

ହେ ଭଗବାନ୍! ମୋ ଦ୍ୱାରା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅତିରିକ୍ତ ହେଉ କି ହୀନ—ସେ ସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ଏବଂ ମୋର ଏହି ସମଗ୍ର ଦାମନକ ଅର୍ପଣ ଚୈତ୍ରମାସୋତ୍ଥ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଇ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଉ।