Adhyaya 60

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अधिवासनं नाम ऊनषष्टितमो ऽध्यायः अथ षष्टितमोध्यायः वासुदेवप्रतिष्ठादिविधिः भगवानुवाच पिण्डिकास्थापनार्थन्तु गर्भागारं तु सप्तधा विभजेद् ब्रह्मभागे तु प्रतिमां स्थापयेद् बुधः

ଏହିପରି ଆଦିମହାପୁରାଣ ଆଗ୍ନେୟରେ ‘ଅଧିବାସନ’ ନାମକ ଊନଷଷ୍ଟିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ଏବେ ଷଷ୍ଟିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ—‘ବାସୁଦେବ-ପ୍ରତିଷ୍ଠାଦି ବିଧି’। ଭଗବାନ କହିଲେ: ‘ପିଣ୍ଡିକା (ଆଧାର-ପୀଠ) ସ୍ଥାପନାର୍ଥେ ଗର୍ଭଗୃହକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କର; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଭାଗରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କର।’

Verse 2

देवमनुषपैशाचभागेषु न कदाचन ब्रह्मभागं परित्यज्य किञ्चिदाश्रित्य चाण्डज

ହେ ଅଣ୍ଡଜ! ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପୈଶାଚ ଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ବିନିଯୋଗ କରିବାବେଳେ କେବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଭାଗକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବ ନାହିଁ; ବରଂ ସେହି ବ୍ରହ୍ମଭାଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି (ତାହାର ସମ୍ମାନରେ) ସଦା କିଛି ନ କିଛି ଅଲଗା ରଖିବ।

Verse 3

देवमानुषभागाभ्यां स्थाप्या यत्नात्तु पिण्डिका नपुंसककशिलायान्तु रत्नन्यासं समाचरेत्

ଦେବ ଓ ମାନବ ଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରମାଣ ଅନୁସାରେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ପିଣ୍ଡିକା ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ନପୁଂସକ (ଲିଙ୍ଗ-ଅନିର୍ଣ୍ଣୀତ) ଶିଳାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ରତ୍ନନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

नारसिंहेन हुत्वा रत्नन्यासं च तेन वै चतस्रः स्थापयेच्च गा इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपठः घोषयेच्च ततो मखे इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थापयेदाशु पिण्डिकामिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वर्णन्यासमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः व्रीहीन् रत्नांस्त्रिधातूंश् च लोहादींश् चन्दनादिकान्

ନରସିଂହ ମନ୍ତ୍ର/ବିଧିରେ ହୋମ କରି, ସେହି ବିଧିଦ୍ୱାରା ରତ୍ନନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ “ଗା” ଉଚ୍ଚାରଣ ସହ ଚାରିଟି ସ୍ଥାନ/ଦିଗ ସ୍ଥାପନ କରିବା; ଯଜ୍ଞରେ ନିୟତ ଘୋଷଣା କରିବା; ଶୀଘ୍ର ପିଣ୍ଡିକା ରଖିବା; ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣନ୍ୟାସ କରିବା। ତଦନନ୍ତରେ ବ୍ରୀହି, ରତ୍ନ, ତ୍ରିଧାତୁ, ଲୋହାଦି ଧାତୁ ଓ ଚନ୍ଦନାଦି ଦ୍ରବ୍ୟ ବିନ୍ୟାସ କରିବା।

Verse 5

पूर्वादिनवगर्तेषु न्यसेन् मध्ये यथारुचि अथ चेन्द्रादिमन्त्रैश् च गर्तो गुग्गुलुनावृतः

ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ନଅଟି ଗର୍ତ୍ତରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ମଧ୍ୟ ଗର୍ତ୍ତକୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା। ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ମନ୍ତ୍ର ସହ ଗର୍ତ୍ତକୁ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ/ପରିବେଷ୍ଟିତ କରିବା।

Verse 6

रत्नन्यासविधिं कृत्वा प्रतिमामालभेद्गुरुः सशलाकैर् दर्भपुञ्जैश् च सहदेवैः समन्वितैः

ରତ୍ନନ୍ୟାସ ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ କରି ଗୁରୁ ପ୍ରତିମାର ସଂସ୍କାରାରମ୍ଭ (ଆଲମ୍ଭ) କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଶଲାକା, ଦର୍ଭପୁଞ୍ଜ ଓ ସହଦେବତାଙ୍କ ଆବାହନ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 7

सवाह्यन्तैश् च संस्कृत्य पञ्चगव्येन शोधयेत् प्रोक्षयेद्दर्भतोयेन नदीतीर्थोदकेन च

ବାହ୍ୟ ଓ ଆନ୍ତରିକ ସହାୟକ ସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ସଂସ୍କୃତ କରି ପଞ୍ଚଗବ୍ୟରେ ଶୋଧନ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଦର୍ଭ-ସଂସ୍କୃତ ଜଳ ଓ ନଦୀ/ତୀର୍ଥ ଜଳରେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 8

होमार्थे खण्डिलं कुर्यात् सिकताभिः समन्ततः सार्धहस्तप्रमाणं तु चतुरस्रं सुशोभनं

ହୋମ ପାଇଁ ଖଣ୍ଡିଲ (ହୋମ-ଭୂମି) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ; ଚାରିପାଖେ ବାଳୁ ପସାରିବ। ଏହା ଡେଢ଼ ହସ୍ତ ପ୍ରମାଣର, ସୁଗଠିତ ସୁନ୍ଦର ଚତୁରସ୍ର ହେବ।

Verse 9

अष्टदिक्षु यथान्यासं कलशानपि विन्यसेत् पूर्वाद्यानष्टवर्णेन अग्निमानीय संस्कृतं

ଅଷ୍ଟଦିଗରେ ଯଥାବିଧି କଳଶଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବ। ପରେ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ସଂସ୍କୃତ ଅଗ୍ନିକୁ ଆଣି ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 10

त्वमग्नेद्युभिरिति गायत्र्या समिधो हुनेत् अष्टार्णेनाष्टशतकं आज्यं पूर्णां प्रदापयेत्

“ତ୍ୱମଗ୍ନେ ଦ୍ୟୁଭିଃ …” ଆରମ୍ଭ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ କରି ସମିଧା ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବ। ପରେ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ଆଠଶେ ଘୃତାହୁତି ଦେଇ, ଶେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି କରିବ।

Verse 11

शान्त्युदकं आम्रपत्रैः मूलेन शतमन्त्रितं सिञ्चेद्देवस्य तन्मूर्ध्नि श्रीश् च ते ह्य् अनया ऋचा

ଆମ୍ବ ପତ୍ରଦ୍ୱାରା, ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ ଶତବାର ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଶାନ୍ତ୍ୟୁଦକକୁ ଦେବତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଛିଞ୍ଚିବ। ଏବଂ “ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ତେ …” ଏହି ଋଚା ପାଠ କରିବ।

Verse 12

ब्रह्मयानेन चोद्धृत्य उत्तिष्ठ ब्रह्मणस्पते तद्विष्णोरिति मन्त्रेण प्रासादाभिमुखं नयेत्

ବ୍ରହ୍ମଯାନରେ ଉଠାଇ “ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ” ଜପ କରିବ। ପରେ “ତଦ୍ବିଷ୍ଣୋଃ …” ମନ୍ତ୍ରରେ ତାହାକୁ ପ୍ରାସାଦ/ମନ୍ଦିର ଅଭିମୁଖେ ନେଇଯିବ।

Verse 13

शिविकायां हरिं स्थाप्य भ्रामयीत पुरादिकं गीतवेदादिशब्दैश् च प्रासादद्वारि धारयेत्

ହରିଙ୍କୁ ଶିବିକାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ନଗର ଓ ପରିସରରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରାଯାଉ। ଗୀତ, ବେଦପାଠ ଆଦି ଧ୍ୱନି ସହ ପରେ ମନ୍ଦିରଦ୍ୱାରେ ରଖାଯାଉ।

Verse 14

इतपुस्तकत्रयपाठः अष्टान्तेनाष्टशतकमिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः शान्त्युदकमाज्यपात्रैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ब्रह्मपात्रेणेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः गीतवाद्यादिशब्दैश् च इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्त्रीभिर्विप्रैर् मङ्गलाष्टघटैः संस्नापयेद्धरिं ततो गन्धादिनाभ्यर्च्य मूलमन्त्रेण देशिकः

(କିଛି ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ପାଠାନ୍ତର—‘ଅଷ୍ଟାନ୍ତେ ୧୦୮’; ‘ଶାନ୍ତ୍ୟୁଦକ ଓ ଘୃତପାତ୍ର ସହ’; ‘ବ୍ରହ୍ମପାତ୍ରେଣ’; ‘ଗୀତ-ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି ସହ’)। ତାପରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ମଙ୍ଗଳ ଅଷ୍ଟଘଟ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯାଉ। ପରେ ଦେଶିକ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଚନ୍ଦନାଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରୁ।

Verse 15

अतो देवेति वस्त्राद्यमष्टाङ्गार्घ्यं निवेद्य च स्थिरे लग्ने पिण्डिकायां देवस्य त्वेति धारयेत्

‘ଅତୋ ଦେବେ…’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବସ୍ତ୍ରାଦି ଅର୍ପଣ କରିବା ସହ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଅର୍ଘ୍ୟ ନିବେଦନ କରାଯାଉ। ସ୍ଥିର ଓ ଶୁଭ ଲଗ୍ନରେ ‘ଦେବସ୍ୟ ତ୍ୱମ୍…’ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପିଣ୍ଡିକାରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଉ।

Verse 16

ॐ त्रैलोक्यविक्रान्ताय नमस्तेस्तु त्रिविक्रम संस्थ्याप्य पिण्डिकायान्तु स्थिरं कुर्याद्विचक्षणः

“ଓଁ। ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟବିକ୍ରାନ୍ତ ତ୍ରିବିକ୍ରମ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯଥାବିଧି ସ୍ଥାପନ କରି ବିଚକ୍ଷଣ ସାଧକ ପିଣ୍ଡିକାରେ ତାହାକୁ ଦୃଢ଼ ଓ ସ୍ଥିର କରୁ।”

Verse 17

ध्रुवा द्यौरिति मन्त्रेण विश्वतश् चक्षुरित्यपि पञ्चगव्येन संस्नाप्य क्षाल्य गन्धदकेन च

‘ଧ୍ରୁବା ଦ୍ୟୌଃ’ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ‘ବିଶ୍ୱତଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚଗବ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଉ; ପରେ ଧୋଇ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଉ।

Verse 18

पूजयेत् सकलीकृत्य साङ्गं सावरणं हरिं ध्यायेत् स्वं तस्य मूर्तिन्तु पृथिवी तस्य पीठिका

ପୂଜାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିନ୍ୟାସ କରି, ସାଙ୍ଗ ଓ ସାବରଣ ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ। ନିଜକୁ ତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବ; ପୃଥିବୀ ହିଁ ତାଙ୍କର ପୀଠିକା।

Verse 19

कल्पयेद्विग्रहं तस्य तैजसैः परमाणुभिः जीवमावाहयिष्यामि पञ्चविंशतितत्त्वगं

ତାଙ୍କର ବିଗ୍ରହକୁ ତେଜୋମୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପରମାଣୁଦ୍ୱାରା କଳ୍ପନା କରିବ। (ତାପରେ ପୂଜକ କହିବ:) “ପଞ୍ଚବିଂଶତି ତତ୍ତ୍ୱମୟ ଜୀବସନ୍ନିଧିକୁ ମୁଁ ଆବାହନ କରିବି।”

Verse 20

चैतन्यं परमानन्दं जाग्रत्स्वप्नविवर्जितं देहेन्द्रियमनोबुद्धिप्राणाहङ्कारवर्जितं

ଏହା ଶୁଦ୍ଧ ଚୈତନ୍ୟ, ପରମାନନ୍ଦ—ଜାଗ୍ରତ ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥାରୁ ବିମୁକ୍ତ; ଦେହ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରାଣ ଓ ଅହଂକାରରହିତ।

Verse 21

ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं हृदयेषु व्यवस्थितं हृदयात् प्रतिमाविम्बे स्थिरो भव परेश्वर

ହେ ପରେଶ୍ୱର! ବ୍ରହ୍ମାରୁ ତୃଣସ୍ତମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥାଇ, ହୃଦୟରୁ ଏହି ପ୍ରତିମାର ପ୍ରତିବିମ୍ବସନ୍ନିଧିରେ ଆସି ସ୍ଥିର ହୁଅ।

Verse 22

सजीवं कुरु बिम्बं त्वं सवाह्याभ्यन्तरस्थितः अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो देहोपाधिषु संस्थितः

ହେ ପ୍ରଭୁ! ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ଏହି ବିମ୍ବକୁ ସଜୀବ କର। ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ର ପୁରୁଷ ଦେହ-ଉପାଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ଅଛି।

Verse 23

ज्योतिर्ज्ञानं परं ब्रह्म एकमेवाद्वितीयकं सजीवीकरणं कृत्वा प्रणवेन निबोधयेत्

ପରବ୍ରହ୍ମ ନିଜେ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଜ୍ଞାନ-ଚେତନା; ସେ ଏକମାତ୍ର, ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ତାହାକୁ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ସଜୀବ କରି ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ଦ୍ୱାରା ବୋଧ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 24

सान्निध्यकरणन्नाम हृदयं स्पृश्य वै जपेत् सूक्तन्तु पौरुषं ध्यायन् इदं गुह्यमनुं जपेत्

“ସାନ୍ନିଧ୍ୟକରଣ” ନାମକ ହୃଦୟମନ୍ତ୍ରକୁ ହୃଦୟ ସ୍ପର୍ଶ କରି ନିଶ୍ଚୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରି ଏହି ଗୁହ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରସୂତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 25

नमस्तेस्तु सुरेशाय सन्तोषविभवात्मने मङ्गलाष्टघटे इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ज्ञानविज्ञानरूपाय ब्रह्मतेजोनुयायिने

ହେ ସୁରେଶ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ସନ୍ତୋଷଜନିତ ବିଭବ ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ। ଆପଣ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନ (ଅନୁଭବସିଦ୍ଧ ବିବେକ)ରୂପ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମତେଜର ଅନୁଗାମୀ।

Verse 26

गुणातिक्रान्तवेशाय पुरुषाय महात्मने अक्षयाय पुराणाय विष्णो सन्निहितो भव

ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ଗୁଣାତୀତ, ପରମ ପୁରୁଷ, ମହାତ୍ମା, ଅକ୍ଷୟ ଓ ପୁରାତନ—ଆପଣ ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ (ଉପସ୍ଥିତ) ହୁଅନ୍ତୁ।

Verse 27

यच्च ते परमं तत्त्वं यच्च ज्ञानमयं वपुः तत् सर्वमेकतो लीनमस्मिन्देहे विबुध्यतां

ଆପଣଙ୍କର ଯେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଯେ ଜ୍ଞାନମୟ ରୂପ—ସେ ସବୁ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଏହି ଦେହରେ ଲୀନ ହୋଇଛି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉ।

Verse 28

आत्मानं सन्निधीकृत्य ब्रह्मादिपरिवारकान् स्वनाम्ना स्थापयेदन्यानायुधान् स्वमुद्रया

ପ୍ରଥମେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର ସନ୍ନିଧିରେ ସ୍ଥାପିତ କରି ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ପରିବାର-ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱନାମୋଚ୍ଚାରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଆୟୁଧମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରି ନିୟତ ମୁଦ୍ରାଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ କରିବ।

Verse 29

यात्रावर्षादिकं दृष्ट्वा ज्ञेयः सन्निहितो हरिः नत्वा स्तुत्वा स्तवाद्यैश् च जप्त्वा चाष्टाक्षरादिकं

ଯାତ୍ରା ଓ ଅର୍ପଣ-ବର୍ଷା (ଅଭିଷେକ) ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ସେଠାରେ ହରି ସନ୍ନିହିତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ପରେ ନମସ୍କାର କରି ସ୍ତୋତ୍ରାଦି ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କରି, ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ଓ ସମ୍ବନ୍ଧିତ (ବିଷ୍ଣୁ) ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବ।

Verse 30

चण्डप्रचण्डौ द्वारस्थौ निर्गत्याभ्यर्चयेद्गुरुः अग्निमण्डपमासाद्य गरुडं स्थाप्य पूजयेत्

ଗୁରୁ ବାହାରକୁ ଯାଇ ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଚଣ୍ଡ ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନ କରିବେ। ପରେ ଅଗ୍ନିମଣ୍ଡପକୁ ଯାଇ ଗରୁଡଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ପୂଜା କରିବେ।

Verse 31

दिगीशान् दिशि देवांश् च स्थाप्य सम्पूज्य देशिकः विश्वक्सेनं तु संस्थाप्य शङ्खचक्रादि पूजयेत्

ଦେଶିକ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟ) ଦିଗୀଶମାନଙ୍କୁ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗର ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରିବେ। ପରେ ବିଶ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କୁ ସଂସ୍ଥାପନ କରି ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଆଦିର ପୂଜା କରିବେ।

Verse 32

सर्वपार्षदकेभ्यश् च बलिं भूतेभ्य अर्चयेत् परमवस्त्रसुवर्णादि गुरवे दक्षिणां ददेत्

ସମସ୍ତ ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କୁ ବଲି ଅର୍ପଣ କରି ଭୂତମାନଙ୍କୁ (ତତ୍ତ୍ୱାତ୍ମକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ) ମଧ୍ୟ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରିବ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଦି ସହିତ ଦକ୍ଷିଣା ପ୍ରଦାନ କରିବ।

Verse 33

यागोपयोगिद्रव्याद्यमाचार्याय नरोर्पयेत् आचार्यदक्षिणार्धन्तु ऋत्विग्भ्यो दक्षिणां ददेत्

ଯାଗରେ ବ୍ୟବହୃତ ଦ୍ରବ୍ୟାଦି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଯଜମାନ ଆଚାର୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଆଚାର୍ୟଦକ୍ଷିଣାର ଅର୍ଧାଂଶ ଋତ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଯାଗଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 34

अन्येभ्यो दक्षिणां दद्याद्भोजयेद् ब्राह्मणांस्ततः अवारितान् फलान् दद्याद्यजमानाय वै गुरुः

ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ଯଜମାନଙ୍କୁ ଅବାରିତ ଫଳ, ଅର୍ଥାତ୍ ଯାହା ଦେୟ ଓ ଅବରୋଧ-ରହିତ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବେ।

Verse 35

विष्णुं नयेत् प्रतिष्ठाता चात्मना सकलं कुलं य इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः यच्च ते परमं गुह्यमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यात्रावर्षादिकं कृत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अवारितफलमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रतिष्ठाकृदिति ख, ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकचतुष्टयपाठः सर्वेषामेव देवानामेष साधारणो विधिः मूलमन्त्राः पृथक्तेषां शेषं कार्यं समानकं

ପ୍ରତିଷ୍ଠାକର୍ତ୍ତା ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁରୂପେ ନେଇଯିବେ; ସେହି କ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ସେ ନିଜ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉନ୍ନତ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ଏହି ବିଧି ସାଧାରଣ—ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଭିନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ଶେଷ କର୍ମ ସମାନ ଭାବେ କରାଯାଏ।