Adhyaya 58

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये कलशाधिवासो नाम सप्तपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः अथ अष्टपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः स्नानादिविधिः भगवानुवाच ऐशान्यां जनयेत् कुण्डं गुरुर्वह्निञ्च वैष्णवं गायत्र्यष्टशतं हुत्वा सम्पातविधिना घटान्

ଏହିପରି ଆଗ୍ନେୟ ଆଦିମହାପୁରାଣରେ “କଳଶାଧିବାସ” ନାମକ ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ଏବେ ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ—“ସ୍ନାନାଦିବିଧି” ଆରମ୍ଭ। ଭଗବାନ କହିଲେ—ଇଶାନ କୋଣରେ ଗୁରୁ କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରି ବୈଷ୍ଣବ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବେ; ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଆଠଶେ ଆହୁତି ଦେଇ ‘ସମ୍ପାତ’ ବିଧିଅନୁସାରେ ଘଟମାନଙ୍କୁ ସଂସ୍କାର କରିବେ।

Verse 2

प्रोक्षयेत् कारुशालायां शिल्पिभिर्मूर्तिपैर् व्रजेत् तूर्यशब्दैः कौतुकञ्च बन्धयेद्दक्षिणे करे

କାରୁଶାଳାରେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବ; ଶିଳ୍ପୀ ଓ ମୂର୍ତ୍ତିକାରମାନଙ୍କ ସହ ଅଗ୍ରସର ହେବ; ତୂର୍ୟଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ କୌତୁକ (ରକ୍ଷାସୂତ୍ର) ବାନ୍ଧିବ।

Verse 3

विष्णवे शिपिविष्टेति ऊर्णासूत्रेण सर्षपैः पट्टवस्त्रेण कर्तव्यं देशिकस्यापि कौतुकं

“ବିଷ୍ଣବେ ଶିପିବିଷ୍ଟେ” ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଉନ ସୂତ୍ର, ସରିଷ ଦାଣା ସହ, ଏବଂ ପଟ୍ଟବସ୍ତ୍ର (ପଟ/ବସ୍ତ୍ରପଟ୍ଟି) ଦ୍ୱାରା କୌତୁକ (ରକ୍ଷାସୂତ୍ର) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ; ଦେଶିକ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟ) ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କୌତୁକ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

मण्डपे प्रतिमां स्थाप्य सवस्त्रां पूजितान् स्तुवन् नमस्तेर्च्ये सुरेशानि प्रणीते विश्वकर्मणा

ମଣ୍ଡପରେ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କରି, ବସ୍ତ୍ରାଭୂଷିତ ଭାବେ ପୂଜା ଓ ସ୍ତୁତି କରି କହିବ—“ହେ ଅର୍ଚ୍ୟେ ଦେବୀ, ହେ ସୁରେଶାନୀ! ବିଶ୍ୱକର୍ମା-ନିର୍ମିତେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।”

Verse 5

प्रभाविताशेषजगद्धात्रि तुभ्यं नमो नमः त्वयि सम्पूजयामीशे नारायणमनामयं

ସମସ୍ତ ଜଗତ୍‌କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରାଇଥିବା ଦେବୀ! ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ହେ ଈଶ! ତୁମରେ ମୁଁ ନିରାମୟ, ନିର୍ଦୋଷ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରେ।

Verse 6

रहिता शिल्पिदोषैस्त्वमृद्धियुक्ता सदा भव एवं विज्ञाप्य प्रतिमां नयेत्तां स्नानमण्डपं

“ତୁମେ ଶିଳ୍ପୀ-ଦୋଷରହିତ ହେଉ, ସଦା ସମୃଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ହେଉ”—ଏଭଳି ନିବେଦନ କରି ସେହି ପ୍ରତିମାକୁ ସ୍ନାନମଣ୍ଡପକୁ ନେବା ଉଚିତ।

Verse 7

शिल्पिनन्तोषयेद्द्रव्यैर् गुरवे गां प्रदापयेत् चित्रं देवेति मन्त्रेण नेत्रे चोन्मीलयेत्ततः

ଶିଳ୍ପୀକୁ ଦ୍ରବ୍ୟଦାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବ; ଗୁରୁଙ୍କୁ ଗୋଦାନ କରିବ। ପରେ “ଚିତ୍ରଂ ଦେବ” ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବପ୍ରତିମାର ନେତ୍ରୋନ୍ମୀଳନ କରିବ।

Verse 8

मण्डले इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अग्निर्ज्योतीति दृष्टिञ्च दद्याद्वै भद्रपीठके ततः शुक्लानि पुष्पाणि घृतं सिद्धार्थकं तथा

“ମଣ୍ଡଲେ”—ଏହା ଚିହ୍ନିତ ପୁସ୍ତକ-ପାଠ। ଭଦ୍ରପୀଠରେ “ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତିଃ” ମନ୍ତ୍ରରେ ଦୃଷ୍ଟି (ଦର୍ଶନ-ନ୍ୟାସ/ଭାବନା) ଦେବ; ପରେ ଶୁକ୍ଳ ପୁଷ୍ପ, ଘୃତ ଏବଂ ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ (ଧଳା ସୋରିଷ) ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 9

दूर्वां कुशाग्रं देवस्य दद्याच्छिरसि देशिकः मधुवातेति मन्त्रेण नेत्रे चाभ्यञ्जयेद्गुरुः

ଦେଶିକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦେବମୂର୍ତ୍ତିର ଶିରେ ଦୂର୍ବା ଓ କୁଶାଗ୍ର ରଖିବେ; ଏବଂ “ମଧୁ-ବାତା…” ମନ୍ତ୍ରରେ ଗୁରୁ ନେତ୍ରଦ୍ୱୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରିବେ।

Verse 10

हिरण्यगर्भमन्त्रेण इमं मेति च कीर्तयेत् घृतेनाभ्यञ्जयेत् पश्चात् पठन् घृतवतीं पुनः

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ମନ୍ତ୍ରରେ “ଇମଂ ମେ” ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ; ପରେ ଘୃତରେ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରି, ପଠନ କରୁଥିବାବେଳେ ପୁନଃ “ଘୃତବତୀ” ଋକ୍ ଜପିବେ।

Verse 11

मसूरपिष्टे नोद्वर्त्य अतो देवेति कीर्तयन् क्षालयेदुष्णतोयेन सप्त ते ऽग्रेति देशिकः

ମସୁର ପିଷ୍ଟରେ ଉଦ୍ୱର୍ତ୍ତନ କରି “ଅତୋ ଦେବେ…” ଜପିବେ; ପରେ ଦେଶିକ “ସପ୍ତ ତେ’ଗ୍ରେ…” କହି ଉଷ୍ଣଜଳରେ ଧୋଇଦେବେ।

Verse 12

द्रुपदादिवेत्यनुलिम्पेदापो हि ष्ठेति सेचयेत् नदीजैस्तीर्थजैः स्नानं पावमानीति रत्नजैः

“ଦ୍ରୁପଦାଦିବ…” ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଲେପନ କରିବେ; “ଆପୋ ହି ଷ୍ଠା…” କହି ଜଳ ସେଚନ କରିବେ। ନଦୀ ଓ ତୀର୍ଥଜଳରେ ସ୍ନାନ, ଏବଂ ରତ୍ନଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି “ପାବମାନୀ” ସୂକ୍ତରେ କରିବେ।

Verse 13

समुद्रं गच्छ चन्दनैस्तीर्थमृत्कलशेन च शन्नो देवीः स्नापयेच्च गायत्र्याप्युष्णवारिणा

ଚନ୍ଦନ ସହିତ ଏବଂ ତୀର୍ଥମୃତ୍ତିକାଭରା କଳଶ ନେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିବେ। “ଶଂ ନୋ ଦେବୀଃ” ମନ୍ତ୍ର ପଠି ସ୍ନାନ କରାଇବେ; ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ କରି ଉଷ୍ଣଜଳରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରାଇବେ।

Verse 14

पञ्चमृद्धिर्हिरण्येति स्नापयेत्परमेश्वरं सिकताद्भिरिर्मं मेति वल्मीकोदघटेन च

“ପଞ୍ଚମୃଦ୍ଧିଃ” ଏବଂ “ହିରଣ୍ୟେତି” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବ। ପରେ ବାଲି ସହ “ଇର୍ମଂ ମେ” ଜପ କରି, ଭଲ୍ମୀକ-ନିର୍ମିତ ଘଟରେ ଆଣିଥିବା ଜଳରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରାଯିବ।

Verse 15

तद्विष्णोरिति ओषध्यद्भिर्या ओषधीति मन्त्रतः यज्ञायज्ञेति काषायैः पञ्चभिर्गव्यकैस्ततः

“ତଦ୍ବିଷ୍ଣୋଃ” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଔଷଧିଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କର୍ମ କରାଯିବ। “ୟା ଓଷଧୀଃ” ମନ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ, ଏବଂ “ଯଜ୍ଞାୟଯଜ୍ଞେତି” ମନ୍ତ୍ରରେ; ପରେ କାଷାୟ (କ୍ୱାଥ) ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯିବ।

Verse 16

पयः पृथिव्यां मन्त्रेण याः फलिनी फलाम्बुभिः विश्वतश् चक्षुः सौम्येन पूर्वेण कलसेन च

ମନ୍ତ୍ର ସହ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଦୁଧ ଅର୍ପଣ/ଛିଟାଇବ। “ୟାଃ ଫଲିନୀ” ମନ୍ତ୍ରରେ ଫଳମିଶ୍ରିତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଫଳଦାୟିନୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବ। “ବିଶ୍ୱତଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ” ମନ୍ତ୍ରରେ ସର୍ବଦର୍ଶୀ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ସୌମ୍ୟ ପୂର୍ବମୁଖୀ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି କର୍ମ କରିବ।

Verse 17

सोमं राजानमित्येवं विष्णो रराटं दक्षतः हंसः शुचिः पश्चिमेन कुर्यादुद्वर्तनं हरेः

“ସୋମଂ ରାଜାନମ୍…” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲଲାଟକୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରି ଶୁଦ୍ଧ କରିବ। ଦକ୍ଷିଣ (ଡାହାଣ) ପାର୍ଶ୍ୱରୁ “ହଂସଃ”, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ “ଶୁଚିଃ” ମନ୍ତ୍ର ସହ, ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ହରିଙ୍କ ଉଦ୍ବର୍ତ୍ତନ (ଶୁଷ୍କ ଘର୍ଷଣ-ଶୁଦ୍ଧି) କରିବ।

Verse 18

मूर्धानन्दिवमन्त्रेण धात्रीं मांसीं च के ददेत् मानस्तोकेति मन्त्रेण गन्धद्वारेति गन्धकैः

“ମୂର୍ଧାନଂ ଦିବମ୍…” ମନ୍ତ୍ରରେ ଧାତ୍ରୀ (ଆମଳକୀ) ଓ ମାଂସୀ ଅର୍ପଣ କରିବ। “ମା ନଃ ସ୍ତୋକେ…” ମନ୍ତ୍ରରେ, ଏବଂ “ଗନ୍ଧଦ୍ୱାରେ…” ଭାବରେ ବୈଦିକ ସୂକ୍ତ ସହ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ପଣ କରିବ।

Verse 19

मयूरपिच्छेनोद्वर्त्य इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः गायत्र्या गन्धवारिणा इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः धात्रीमांस्युदकेन चेति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः इदमापेति च घटैर् एताशीतिपदस्थितैः एह्येहि भगवन् विष्णो लोकानुग्राहकारक

‘ମୟୂରପିଛାରେ ଦେହକୁ ଉଦ୍ବର୍ତ୍ତନ କର’—ଏକ ପାଠ; ‘ଗାୟତ୍ରୀ ଜପ କରି ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କର’—ତିନି ପାଠରେ; ‘ଧାତ୍ରୀ (ଆମଳକୀ) ଓ ମାଂସୀ (ଜଟାମାଂସୀ) ମିଶା ଜଳରେ’—ଅନ୍ୟ ପାଠ। ପରେ ଅଶୀ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପିତ କଳଶ ସହ ‘ଇଦମ୍ ଆପଃ…’ ଜପ କରି—‘ଏହି ଏହି, ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ, ଲୋକାନୁଗ୍ରହକାରକ’ ବୋଲି ଆହ୍ୱାନ କରିବ।

Verse 20

यज्ञभागं गृहाणेमं वासुदेव नमोस्तु ते अनेनावाह्य देवेशं कुर्यात् कौतुकमोचनं

‘ହେ ବାସୁଦେବ, ଯଜ୍ଞର ଏହି ଭାଗ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।’ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବେଶଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି କୌତୁକ (ରକ୍ଷାସୂତ୍ର) ମୋଚନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 21

मुञ्चामि त्वेति सूक्तेन देशिकस्यापि मोचयेत् हिरण्मयेन पाद्यं दद्यादतो देवेति चार्घ्यकं

‘ମୁଞ୍ଚାମି ତ୍ୱା…’ ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଦେଶିକ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମୋଚନ କରିବ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ପାଦ୍ୟ ଦେଇ, ପରେ ‘ଅତୋ ଦେବ…’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବ।

Verse 22

मधुवाता मधुपर्कं मयि गृह्णामि चाचमेत् अक्षन्नमीमदन्तेति किरेद्दर्वाक्षतं बुधः

‘ମଧୁବାତା…’ ଜପ କରି ମଧୁପର୍କ ଗ୍ରହଣ କରି, ପରେ ଆଚମନ କରିବ। ‘ଅକ୍ଷନ୍ନମୀମଦନ୍ତେତି’ ବୋଲି କହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦର୍ବୀ ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷତ (ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ) ଛିଟାଇବ।

Verse 23

काण्डान्निर्मञ्छनं कुर्याद्गन्धं गन्धवतीति च उन्नयामीति माल्यञ्च इदं विष्णुः पवित्रकं

କାଣ୍ଡରୁ ତନ୍ତୁ ଛେଡ଼ି ପବିତ୍ରକ (ଶୁଦ୍ଧିହାର/ସୂତ୍ର) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ। ଗନ୍ଧ ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ‘ଗନ୍ଧବତୀ’ କହିବ; ମାଳା ଉଠାଇ ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ ‘ଉନ୍ନୟାମି’ କହିବ। ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପବିତ୍ରକ-ବିଧି।

Verse 24

वृहस्पते वस्त्रयुग्मं वेदाहमित्युत्तरीयकं महाव्रतेन सकलीपुष्पं चौषधयः क्षिपेत्

ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ‘ବେଦାହମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମ ଅର୍ପଣ କରିବ; ‘ମହାବ୍ରତେନ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ର ଦେବ; ଏବଂ ‘ସକଲୀ’ ପୁଷ୍ପ ସହ ଔଷଧିଦ୍ରବ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 25

धूपं दद्याद्धूरसीति विभ्राट्सूक्तेन चाञ्जनं युञ्जन्तीति च तिलकं दीर्घायुष्ट्वेति माल्यकं

‘ଧୂରସି’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଧୂପ ଅର୍ପଣ କରିବ; ବିଭ୍ରାଟ୍-ସୂକ୍ତରେ ଅଞ୍ଜନ ଦେବ; ‘ୟୁଞ୍ଜନ୍ତୀ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ତିଳକ କରିବ; ଏବଂ ‘ଦୀର୍ଘାୟୁଷ୍ଟ୍ୱେ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ମାଳ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 26

इन्द्रच्छत्रेति छत्रन्तु आदर्शन्तु विराजतः चामरन्तु विकर्णेन भूषां रथन्तरेण च

ଛତ୍ରକୁ ‘ଇନ୍ଦ୍ରଛତ୍ର’ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବ; ଆଦର୍ଶ (ଦର୍ପଣ) କୁ ‘ବିରାଜତଃ’ ମନ୍ତ୍ରରେ; ଚାମରକୁ ‘ବିକର୍ଣେନ’ ମନ୍ତ୍ରରେ; ଏବଂ ଭୂଷଣକୁ ‘ରଥନ୍ତରେଣ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 27

व्यजनं वायुदैवत्यैर् मुञ्चामि त्वेति पुष्पकं वेदाद्यैः संस्तुतिं कुर्याद्धरेः पुरुषसूक्ततः

ବାୟୁଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠିତ ବ୍ୟଜନ (ପଖା) ଅର୍ପଣ କରି ‘ମୁଞ୍ଚାମି ତ୍ୱେ’—“ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହାକୁ ହଲାଉଛି/ମୁକ୍ତ କରୁଛି”—ବୋଲି କହିବ; ପରେ ପୁଷ୍ପ ସହ ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ଆଦି ବୈଦିକ ସୂକ୍ତମାନେ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କ ସଂସ୍ତୁତି କରିବ।

Verse 28

सर्वमेतत्समं कुर्यात् पिण्डिकादौ हरादिके देवस्योत्थानसमये सौपर्णं सूक्तमुच्चरेत्

ପିଣ୍ଡିକା ଆଦି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ହର (ଶିବ) ଆଦି ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସବୁକୁ ସମାନ ଭାବେ କରିବ। ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ଥାନ/ଜାଗରଣ ସମୟରେ ସୌପର୍ଣ ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ।

Verse 29

उत्तिष्ठेति समुत्थाप्य शय्याया मण्डपे नयेत् शाकुनेनैव सूक्तेन देवं ब्रह्मरथादिना

“ଉତ୍ତିଷ୍ଠ” ବୋଲି କହି ଦେବଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ଶୟ୍ୟାରୁ ମଣ୍ଡପକୁ ନେବ; କେବଳ ଶାକୁନ-ସୂକ୍ତ ପାଠ କରି ବ୍ରହ୍ମରଥ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଦେବଯାତ୍ରା କରାଇବ।

Verse 30

अतो देवेति सूक्तेन प्रातिमां पिण्डिकां तथा श्रीसूक्तेन च शय्यायां विष्णोस्तु शकलीकृतिः

“ଅତୋ ଦେବ…” ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିମା ଓ ପିଣ୍ଡିକା (ଆଧାର-ପିଣ୍ଡ) ତିଆରି କରିବ; ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଶୟ୍ୟାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକଲୀକୃତି/ସଂଯୋଜିତ ବିନ୍ୟାସ କରିବ।

Verse 31

तत्त्वायामीति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः मृगराजं वृषं नागं व्यजनं कलशं तथा वैजयन्तीं तथा भेरीं दीपमित्यष्टमङ्गलं

‘ତତ୍ତ୍ୱାୟାମିତି…’—ଏହା ଚିହ୍ନିତ ପୁସ୍ତକ-ପାଠ। ଅଷ୍ଟମଙ୍ଗଳ: ମୃଗରାଜ (ସିଂହ), ବୃଷ, ନାଗ, ବ୍ୟଜନ (ଚାମର), କଳଶ, ବୈଜୟନ୍ତୀ, ଭେରୀ, ଦୀପ।

Verse 32

दर्शयेदश्वसूक्तेन पाददेशे त्रिपादिति उखां पिधानकं पात्रमम्बिकां दर्विकां ददेत्

ଅଶ୍ୱସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା (ବିଧିର) ଦର୍ଶନ/ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବ; ପାଦଦେଶରେ ତ୍ରିପାଦ (ତିନି ପାଉଁ ଆଧାର) ସ୍ଥାପନ କରିବ। ପରେ ଉଖା, ତାହାର ପିଧାନକ (ଢାକଣା), ପାତ୍ର, ଅମ୍ବିକା ଓ ଦର୍ବୀ ଦେବ।

Verse 33

मुषलोलूखलं दद्याच्छिलां सम्मार्जनीं तथा तथा भोजनभाण्डानि गृहोपकारणानि च

ମୁଷଳ ଓ ଉଲୂଖଳ (ଓଖଳି), ଶିଳା (ପିଷଣ ପଥର) ଏବଂ ସମ୍ମାର୍ଜନୀ (ଝାଡୁ) ଦେବ; ତଥା ଭୋଜନ ପାତ୍ରାଦି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୃହୋପକରଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବ।

Verse 34

शिरोदेशे च निद्राख्यं वस्त्ररत्नयुतं घटं खण्डखाद्यैः पूरयित्वा स्नपनस्य विधिः स्मृतः

ଶିରୋଭାଗରେ ‘ନିଦ୍ରା’ ନାମକ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ ଘଟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ତାହାକୁ ଖଣ୍ଡ-ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଖଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ପୂରଣ କରି, ଏହି ସ୍ନପନ (ଆଚାରସ୍ନାନ) ବିଧି ସ୍ମୃତ।