Adhyaya 144
Adhyāya 144 — Kubjikā-pūjā (कुब्जिकापूजा)
ଈଶ୍ୱର କୁବ୍ଜିକା-ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଆଦି ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥରେ ଜୟ-ସିଦ୍ଧିର ଉପାୟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ସାଧକ କେବଳ ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାର-ପୂଜା ସହିତ ଆରାଧନା କରିପାରେ। ପରେ ବିସ୍ତୃତ କୁବ୍ଜିକା ମନ୍ତ୍ରଜପ, କର-ଅଙ୍ଗ ନ୍ୟାସ, ଏବଂ ବାମା–ଜ୍ୟେଷ୍ଠା–ରୌଦ୍ରୀ କ୍ରମରେ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। କୌଳ ଗାୟତ୍ରୀରେ କୁବ୍ଜିକାକୁ କୁଳବାକ୍ର ସାମ୍ରାଜ୍ଞୀ ଓ ମହାକାଳୀ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଏ। ପାଦୁକା-ପୂଜା ଗଠିତ ନାମଶ୍ରେଣୀଦ୍ୱାରା (ଷଷ୍ଟି-ସମୂହ, ‘ନମୋ’ରେ ସମାପ୍ତ) ବିସ୍ତାରିତ; ମଣ୍ଡଳ-ନ୍ୟାସ, ଦିକ୍ପୂଜା, ବଳି-ମନ୍ତ୍ର, ବୀଜାକ୍ଷର-ନିଯୋଗ ଆଦି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଶେଷରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ୩୨ ଅକ୍ଷରର ସମଷ୍ଟିରୂପା, ନୀଳପଦ୍ମ-ଶ୍ୟାମା, ଷଣ୍ମୁଖୀ, ଦ୍ୱାଦଶଭୁଜା, ନାଗଚିହ୍ନାଲଙ୍କୃତ ଓ ଶସ୍ତ୍ର-ଉପକରଣଧାରିଣୀ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ। ବିଦ୍ୟା–ଦେବୀ–ଗୁରୁ ଶୁଦ୍ଧି-ତ୍ରୟ, ଦେଶ/ଆସନ ଗଣନା, ମାତୃକା ଓ ଡାକିନୀ ଶକ୍ତିଗଣ ସହ ଏହି ଅଗ୍ନେୟ ତାନ୍ତ୍ରିକ ବିଧି ମନ୍ତ୍ର, ଦେହ-ନ୍ୟାସ ଓ ବିଶ୍ୱକ୍ରମକୁ ଏକତ୍ର କରି ଶିସ୍ତବଦ୍ଧ ଜୟ-ସାଧନା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Mantra-recitation is followed by kara- and aṅga-nyāsa, then sandhyā worship in three modes (Vāmā, Jyeṣṭhā, Raudrī), expanding into pādukā-pūjā, maṇḍala/directional worship, bali offerings, and final visualization of the varṇa-devī (32-letter Kubjikā form).
It frames victory as puruṣārtha-aligned (dharma and artha included), disciplines power through purification (vidyā–devī–guru), and anchors results in ordered worship—nyāsa, maṇḍala cosmology, and ethical observances—thus integrating bhukti with a dharma-governed sādhana.
Read Agni Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.