Adhyaya 131
Ghāta-cakra and Related Diagrams (घातचक्रादिः)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ (ଘାତଚକ୍ରାଦିଃ) ଈଶ୍ୱରରୂପ ଅଗ୍ନି ଯୁଦ୍ଧଜୟାର୍ଣ୍ଣବରେ ଯୁଦ୍ଧ-ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଜ୍ୟୋତିଷ ଆଧାରିତ ସୁସଂଗଠିତ ପ୍ରଣାଳୀ ଶିଖାନ୍ତି। ସ୍ୱରଚକ୍ରରେ ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକୁ ଦିଗମାନେ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ କ୍ରମରେ ବସାଯାଏ, ଚୈତ୍ରରୁ ମାସଚକ୍ର ଘୁରାଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରତିପଦାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିଥି ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ। ଚୈତ୍ର-ଚକ୍ରର ବିଶେଷ ‘ସମ୍ପର୍କ’ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭାଶୁଭ ନିର୍ଣ୍ଣୟ—ବିଷମ ବିନ୍ୟାସ ଶୁଭ, ସମ ବିନ୍ୟାସ ଅଶୁଭ। ନାମାକ୍ଷର ଓ ହ୍ରସ୍ୱ/ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର-ତର୍କରେ ଉଚ୍ଚାରଣର ଆରମ୍ଭ/ଶେଷରେ ସ୍ୱରାରୋହଣକୁ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ବିଜୟର ଶକୁନ ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଏ। ନରଚକ୍ରରେ ନକ୍ଷତ୍ରସମୂହକୁ ଦେହାକୃତିରେ ନ୍ୟାସ (ଶିର, ମୁଖ, ନେତ୍ର, ହସ୍ତ, କର୍ଣ୍ଣ, ହୃଦୟ, ପାଦ, ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଦେଶ) ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ଶନି, ମଙ୍ଗଳ ଓ ରାହୁ ସହ ଏକେ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଥାଏ ତେବେ ଘାତକ ଯୋଗ। ଶେଷରେ ଜୟଚକ୍ରରେ ଅକ୍ଷରଲେଖନ ଓ ରେଖାଜାଲ ଦ୍ୱାରା ଦିଗ, ଗ୍ରହ, ଋଷି, ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ନିୟୋଜନ କରି, ନାମ-ସମଷ୍ଟିକୁ ଆଠ (ବସୁ) ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରି ଏବଂ ପଶୁ-ପ୍ରତୀକରେ ବଳକ୍ରମ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ଯୁଦ୍ଧଶକୁନ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦିଆଯାଇଛି।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes constructing and reading multiple cakras (Ghāta-, Nara-, and Jaya-cakra) using directional vowel placement, month–tithi rotation, nakṣatra nyāsa on a body-map, and name-akṣara based numerical computation (including division by eight, the Vasus).
By treating strategic discernment (yuddha-nirṇaya) as a dharmic discipline grounded in cosmic order (tithi–nakṣatra–graha), it frames worldly action as accountable to sacred law—training the practitioner to align intent, speech (nāma/svara), and action with ṛta, thereby supporting both righteous success (bhukti) and inner steadiness conducive to mokṣa.