Adhyaya 217
Gāyatrī-nirvāṇa (गायत्रीनिर्वाणम्) — Śiva-Liṅga Stuti as a Path to Yoga and Nirvāṇa
ଅଗ୍ନି କହନ୍ତି—ଲିଙ୍ଗରୂପେ ଶିବଙ୍କ ସ୍ତୁତି କଲେ ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ବସିଷ୍ଠ ଆଦି ଋଷି ଶଙ୍କରଙ୍କ ଠାରୁ ‘ନିର୍ବାଣ’ ନାମକ ପରବ୍ରହ୍ମ ପାଇଥିଲେ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଲିଙ୍ଗ-ସ୍ତୋତ୍ର—ଶିବଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ବୈଦିକ, ପରମ, ଆକାଶସଦୃଶ, ସହସ୍ରରୂପ, ଅଗ୍ନିତେଜସ୍ବୀ, ଆଦ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୁତିପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୋଲି ନମସ୍କାର କରାଯାଇଛି। ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପାତାଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅବ୍ୟକ୍ତ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର, ଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ତନ୍ମାତ୍ରା, ପୁରୁଷ, ଭାବ ଓ ତ୍ରିଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶେଷରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ତତ୍ତ୍ୱର ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଏକାତ୍ମ କରାଯାଏ। ପରେ ପ୍ରାର୍ଥନା—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ, ଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ତାନ, ଅକ୍ଷୟ ବ୍ରହ୍ମ ଓ ପରମ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଶେଷରେ ଶ୍ରୀପର୍ବତରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଶିବ ବଂଶର ଅକ୍ଷୟତା ଓ ଅଚଳ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିର ବର ଦେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ—ଏହା ସ୍ତୋତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱୋପଦେଶ ଓ ବରପ୍ରଦତ୍ୱ ପ୍ରମାଣ କରେ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
That Śiva as Liṅga is the all-pervading reality mirrored in cosmic and psychological principles, and that Gāyatrī-linked devotion and yoga culminate in realization of Nirvāṇa (Parabrahman).
A layered identification of the liṅga with Sāṃkhya-style tattvas (avyakta, buddhi, ahaṅkāra, indriyas, tanmātras, bhūtas), the tri-guṇas, and yajña/tattva—presenting Śiva as both transcendence and immanence.
It frames stuti as sādhanā: devotion and mantra-yoga yield inner peace and Brahman-realization, while also legitimizing worldly stability through boons such as akṣaya lineage and steadfastness in dharma.