Adhyaya 333
Samavṛtta-nirūpaṇa — Definition of Samavṛtta (Equal-syllabled Metres)
ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ଅର୍ଧସମ ଛନ୍ଦରୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ସମବୃତ୍ତ (ସମାକ୍ଷର) ଛନ୍ଦର ନିରୂପଣ କରନ୍ତି। ଯତି, ବିଚ୍ଛେଦ ଏବଂ ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଗଣ ପରିଚୟ ଦ୍ୱାରା ସମାକ୍ଷର ଗଠନ କିପରି ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଏକ ପ୍ରାୟୋଗିକ ସୂଚୀ ପରି ଅନେକ ବୃତ୍ତର ନାମ, ସେମାନଙ୍କର ଗଣ-କ୍ରମ, ସ୍ମରଣାର୍ଥ ଗୋଷ୍ଠୀକରଣ, ଏବଂ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ବର୍ଗୀକରଣ/ସ୍ଥାନ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶ (ଉଚ୍ଚ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଉପଜାତି ପ୍ରକାର) ଦେଇଥାଏ। ପିଙ୍ଗଳ ପରମ୍ପରାର ପୁରୁଣା ଶିକ୍ଷା ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବିଭାଗକୁ ସୂଚିତ କରି ଗାଥା-ପ୍ରସ୍ତାର ଏବଂ କ୍ରମ-ପରିବର୍ତ୍ତନ/ତାଲିକା-ତର୍କର ଉଲ୍ଲେଖ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସାରକଥା, ଅଗ୍ନି ଛନ୍ଦଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଧ୍ୱନି-ରୂପର ଶାସିତ ବିଜ୍ଞାନ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଗଣ ପ୍ରତିରୂପ ଆଦାୟ କଲେ କାବ୍ୟ ଓ ଯାଜ୍ଞିକ ଉଚ୍ଚାରଣର ସଠିକତା ରହିବ, ଧର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ରକ୍ଷିତ ହେବ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ପରିଷ୍କୃତ ହେବ ବୋଲି କହନ୍ତି।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Identification of samavṛtta metres through gaṇa-sequences and structural markers such as yati (pause) and viccheda (metrical division), alongside named vṛttas and upajāti variants.
Correct prosody safeguards mantra and śāstric recitation; disciplined sound-structure becomes a dharmic practice that supports both accurate transmission and inward steadiness (sādhana through precision).