Adhyaya 115

Verse 1

आ श्रीराजेन्द्रलालमित्रेण परिशोधितम् कलिकाताराजधान्यां गणेशयन्त्रे मुद्रितञ्च संवत् अथाग्निपुराणस्य द्वितीयखण्डस्यानुक्रमणिका अग्निपुराणं अथ पञ्चदशाधिकशततमो ऽध्यायः गयायात्राविधिः अग्निर् उवाच उद्यतश्चेद्गयां यातुं श्राद्धं कृत्वा विधानतः विधाय कार्पटीवेशं ग्रामस्यापि प्रदक्षिणं

‘ଶ୍ରୀ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଲାଲ ମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଶୋଧିତ; କଲିକାତା ରାଜଧାନୀରେ ଗଣେଶ ଯନ୍ତ୍ରରେ ମୁଦ୍ରିତ; ସମ୍ବତ୍ …’ ତଦନନ୍ତରେ ଅଗ୍ନିପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟଖଣ୍ଡର ଅନୁକ୍ରମଣିକା। ଏବେ ଏକଶ ପନ୍ଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟ— ଗୟାଯାତ୍ରାବିଧି। ଅଗ୍ନି କହିଲେ— “ଯଦି କେହି ଗୟାକୁ ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୁଏ, ତେବେ ବିଧିମତେ ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁ; ପରେ କାର୍ପଟୀ (ଭିକ୍ଷୁକ) ବେଶ ଧାରଣ କରି, ଗ୍ରାମର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁ।”

Verse 2

कृत्वा प्रतिदिनङ्गच्छेत् संयतश्चाप्रतिग्रही गृहाच्चलितमात्रस्य गयया गमनं प्रति

ପ୍ରତିଦିନ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରି, ସଂଯତ ହୋଇ ଦାନ-ପ୍ରତିଗ୍ରହ ନ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଗୟାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ; ଘରୁ ମାତ୍ର ବାହାରିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୟାଗମନ ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

Verse 3

स्वर्गारोहणसोपानं पितॄणान्तु पदे पदे ब्रह्मज्ञानेन किं कार्यं गोगृहे मरणेन किं

ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପଦେ ପଦେ ଏହି କ୍ରିୟା ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣର ସୋପାନ ଅଟେ। ତେବେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନର କି ଆବଶ୍ୟକ? ଗୋଗୃହରେ ମରଣରେ ବା କି ଫଳ?

Verse 4

किं कुरुक्षेत्रवासेन यदा पुत्रो गयां व्रजेत् गयाप्राप्तं सुतं दृष्ट्वा पितॄणामुत्सवो भवेत्

ଯେତେବେଳେ ପୁତ୍ର ଗୟାକୁ ଯାଏ, ସେତେବେଳେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ କରିବାର କି ଉପକାର? ଗୟାପ୍ରାପ୍ତ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି ପିତୃମାନଙ୍କର ଉତ୍ସବମୟ ଆନନ୍ଦ ହୁଏ।

Verse 5

पद्भ्यामपि जलं स्पृष्ट्वा अस्मभ्यं किन्न दास्यति ब्रह्मज्ञानं गयाश्राद्धं गोगृहे मरणं तथा

ପାଦଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାହା ଆମକୁ କଣ ଦେବ ନାହିଁ? ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ, ଗୟାଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଏବଂ ସେହିପରି ଗୋଗୃହରେ ମରଣ (ଶୁଭାନ୍ତ) ମଧ୍ୟ।

Verse 6

वासः पुंसां कुरुक्षेत्रे मुक्तिरेषा चतुर्विधा काङ्क्षन्ति पितरः पुत्रं नरकाद्भयभीरवः

ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ ଚତୁର୍ବିଧ ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ ଅଟେ। ନରକଭୟରେ ଭୀତ ପିତୃମାନେ ନିଜ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ପୁତ୍ରକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 7

गयां यास्यति यः पुत्रः स नस्त्राता भविष्यति मुण्डनञ्चोपवासश् च सर्वतीर्थेष्वयं विधिः

ଯେ ପୁତ୍ର ଗୟାକୁ ଯାଏ, ସେ ଆମର ତ୍ରାତା (ଉଦ୍ଧାରକ) ହେବ। ମୁଣ୍ଡନ ଓ ଉପବାସ—ଏହି ବିଧି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ନିୟତ।

Verse 8

न कालादिर्गयातीर्थे दद्यात् पिण्डांश् च नित्यशः पक्षत्रयनिवासी च पुनात्यासप्ततमं कुलं

ଗୟା-ତୀର୍ଥରେ କୌଣସି ବିଶେଷ କାଳ କିମ୍ବା ଶୁଭମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା ନ କରି ନିତ୍ୟ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ତିନି ପକ୍ଷ ନିବାସ କରୁଥିବା ପିତୃ ଦାତାଙ୍କ କୁଳକୁ ସତ୍ତାହତ୍ତରତମ ପିଢ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।

Verse 9

गन्तुमिति ख , ग , घ , छ , ज च यदि इति घ , ग , झ च अष्टकासु च वृद्धौच गयायां मृतवासरे अत्र मातुः पृथक् श्राद्धमन्यत्र पतिना सह

‘ଗନ୍ତୁମ୍’—ଏହି ପାଠ ଖ-, ଗ-, ଘ-, ଛ- ଓ ଜ-ଶାଖାରେ; ‘ଯଦି’—ଏହି ପାଠ ଘ-, ଗ- ଓ ଝ-ଶାଖାରେ। ଅଷ୍ଟକା ଦିନରେ, ବୃଦ୍ଧି (ଶୁଭ ଅବସର) ସମୟରେ, ଗୟାରେ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ-ତିଥି ଦିନ—ଏଠାରେ ମାତାଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପୃଥକ୍ କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟତ୍ର ପତି (ପିତା) ସହ ଯୁକ୍ତ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 10

पित्रादिनवदैत्यं तथा द्वादशदैवतं प्रथमे दिवसे स्नायात्तीर्थे ह्य् उत्तरमानसे

ପ୍ରଥମ ଦିନ ଉତ୍ତର-ମାନସ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ପିତୃ ଆଦି ନବ ଦୈତ୍ୟ ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 11

उत्तरे मानसे पुण्ये आयुरारोग्यवृद्धये सर्वाघौघविधानाय स्नानं कुर्याद् विमुक्तये

ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ତର-ମାନସରେ ଆୟୁ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପାପସମୂହ ନାଶ ପାଇଁ, ଏବଂ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 12

सन्तर्प्य देवपित्रादीन् श्राद्धकृत् पिण्डदो भवेत् दिव्यान्तरीक्षभौमस्थान् देवान् सन्तर्पयाम्यहं

ଦେବ, ପିତୃ ଆଦିଙ୍କୁ ତର୍ପଣ-ଅର୍ପଣରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ତ୍ତା ପିଣ୍ଡଦାତା ହୁଏ। “ଦିବ୍ୟ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଓ ଭୌମ ଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ତୃପ୍ତ କରୁଛି।”

Verse 13

दिव्यान्तरीक्षभौमादि पितृमात्रादि तर्पयेत् पिता पितामहश् चैव तथैव प्रपितामहः

ଦିବ୍ୟ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ଭୌମ ଶ୍ରେଣୀମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ପିତୃ-ମାତୃ ବଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ତର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ—ଅର୍ଥାତ୍ ପିତା, ପିତାମହ ଓ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ।

Verse 14

माता पितामही चैव तथैव प्रपितामही मातामहः प्रमातामहो वृद्धप्रमातामहः

ମାତା, ପିତାମହୀ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହୀ; ମାତାମହ, ପ୍ରମାତାମହ ଓ ବୃଦ୍ଧ-ପ୍ରମାତାମହ।

Verse 15

तेभ्योन्येभ्य इमान् पिण्डानुद्धाराय ददाम्यहं ॐ नमः सूर्यदेवाय सोमभौमज्ञरूपिणे

ସେମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାରାର୍ଥେ ମୁଁ ଏହି ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଦେଉଛି। ॐ—ସୋମ, ଭୌମ ଓ ଜ୍ଞ-ରୂପୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 16

जीवशुक्रशनैश्चारिराहुकेतुस्वरूपिणे उत्तरे मानसे स्नाता उद्धरेत्सकलं कुलं

ଉତ୍ତର-ମାନସରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେ ତାଙ୍କୁ ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର, ଶନୈଶ୍ଚର, ଭୌମ, ରାହୁ ଓ କେତୁ-ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଉପାସନା କରେ, ସେ ନିଜ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

Verse 17

सूर्यं नत्वा व्रजेन्मौनी नरो दक्षिणमानसं अ , छ , ज च वृद्धप्रमातृकामह इति क , ग , छ , ज च तेभ्यस्तेभ्य इति घ , ज च सोमभौमस्वरूपिणे इति घ स्नात्वेति क सूर्यं दृष्ट्वा इति ङ ततो दक्षिणमानसमिति ग , घ , ज , झ च दक्षिणे मानसे स्नानं करोमि पितृतृप्तये

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ମୌନ ଧାରଣ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ମାନସ-ତୀର୍ଥକୁ ଯାଉ। “ବୃଦ୍ଧମାନେ, ପ୍ରମାତୃମାନେ ଓ ମାତାମହମାନଙ୍କୁ” ଏବଂ “ତେମାନଙ୍କୁ-ତେମାନଙ୍କୁ” ତଥା “ସୋମ-ଭୌମ (ଚନ୍ଦ୍ର-ମଙ୍ଗଳ) ସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ” ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି; ପରେ “ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରି” ଓ “ତତଃ ଦକ୍ଷିଣ ମାନସ” କହି ସଙ୍କଳ୍ପ କରୁ—“ଦକ୍ଷିଣ ମାନସରେ ପିତୃତୃପ୍ତି ପାଇଁ ମୁଁ ସ୍ନାନ କରୁଛି।”

Verse 18

गयायामागतः स्वर्गं यान्तु मे पितरो ऽखिलाः श्राद्धं पिण्डन्ततः कृत्वा सूर्यं नत्वा वदेदिदं

ଗୟାକୁ ଆସି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିଣ୍ଡଦାନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏହିପରି କହିବ—“ମୋର ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।”

Verse 19

ॐ नमो भानवे भर्त्रे भवाय भव मे विभो भुक्तिमुक्तिप्रदः सर्वपितॄणां भवभावितः

ଓଁ ଭାନୁ—ଭର୍ତ୍ତା—ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପ୍ରଭୁ ଭବ, ହେ ବିଭୋ, ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ଆପଣ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷଦାତା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଅଟନ୍ତି।

Verse 20

कव्यवालानलः सोमो यमश् चैवार्यमा तथा अग्निष्वात्ता वर्हिषद आज्यपाः पितृदेवताः

କବ୍ୟବାହାନଲ, ସୋମ, ଯମ ଓ ଆର୍ୟମା; ଏବଂ ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ, ବର୍ହିଷଦ, ଆଜ୍ୟପ—ଏମାନେ ପିତୃଦେବତା।

Verse 21

आगच्छन्तु महाभागा युष्माभी रक्षितास्त्विह मदीयाः पितरो ये च मातृमातामहादयः

ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ଆସନ୍ତୁ; ଆପଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ରକ୍ଷିତ ମୋର ପିତୃମାନେ—ମୋର ପିତାମାନେ ଏବଂ ମାତୃପକ୍ଷର ମାତାମହ ଆଦି—ସମସ୍ତେ ଆସନ୍ତୁ।

Verse 22

तेषां पिण्डप्रदाताहमागतो ऽस्मि गयामिमां उदीच्यां मुण्डपृष्ठस्य देवर्षिगणपूजितं

ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡଦାନକର୍ତ୍ତା ହୋଇ ଏହି ଗୟାକୁ ଆସିଛି—ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠର ଉତ୍ତରଦିଗରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବର୍ଷିଗଣ ପୂଜା କରନ୍ତି।

Verse 23

नाम्ना कनखलं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतं सिद्धानां प्रीतिजननैः पापानाञ्च भयङ्करैः

କନଖଲ ନାମକ ତୀର୍ଥ ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୀତିଦାୟକ ଏବଂ ପାପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର (ଅର୍ଥାତ୍ ପାପନାଶକ)।

Verse 24

लेलिहानैर् महानागै रक्ष्यते चैव नित्यशः तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति क्रीडन्ते भुवि मानवाः

ଏହା ଲେଲିହାନ ଜିହ୍ୱାବିଶିଷ୍ଟ ମହାନାଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ରକ୍ଷିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି।

Verse 25

फल्गुतीर्थं ततो गच्छेन्महानद्यां स्थितं परं नागाज्जनार्दनात् कूपाद्वटाच्चोत्तरमानसात्

ତାପରେ ମହାନଦୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଲ୍ଗୁ-ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ—ଯାହା ନାଗ, ଜନାର୍ଦନ, କୂପ, ବଟବୃକ୍ଷ ଏବଂ ମାନସା—ଏ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତରେ ଅଛି।

Verse 26

एतद् गयाशिरः प्रोक्तं फल्गुतीर्थं तदुच्यते मुण्डपृष्ठनागाद्याश् च सारात् सारमथान्तरं

ଏହାକୁ ‘ଗୟାଶିରଃ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହାକୁ ‘ଫଲ୍ଗୁ-ତୀର୍ଥ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଡାକାଯାଏ। ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠ, ନାଗ ଆଦି ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସାରର ସାର ଭାବେ, ଏବଂ ପରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନସହିତ, ଉପଦେଶିତ।

Verse 27

करोमि पितृदैवते इति ज भानवे तस्मै इति ङ देवर्षिगणसेवितमिति घ , ज च देवतागणसेवितमिति झ तत्र स्नाता दिवमिति ज फल्गुं गयाशिर इति ख , ङ , छ च यस्मिन् फलति श्रीर्गौर्वा कामधेनुर्जलं मही दृष्टिरम्यादिकं यस्मात् फल्गुतीर्थं न फल्गुवत्

“ମୁଁ ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କରୁଛି” ବୋଲି ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ଭାନୁ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ “ତାଙ୍କୁ” ବୋଲି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ତୀର୍ଥ ଦେବଗଣ ଓ ଦେବର୍ଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ। ଫଲ୍ଗୁ ‘ଗୟାଶିର’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଯେହେତୁ ସେଠାରେ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ଫଳେ, ଗାଈ ବଢ଼େ, କାମଧେନୁର ଫଳ ମିଳେ, ଜଳ ଓ ପୃଥିବୀ ଉର୍ବର ହୁଏ, ରମ୍ୟ ଦର୍ଶନାଦି ଜନ୍ମେ—ତେଣୁ ଏହା ଫଲ୍ଗୁତୀର୍ଥ, ସାଧାରଣ ଅର୍ଥର ‘ଫଲ୍ଗୁ’ ପରି ନିଷ୍ଫଳ ନୁହେଁ।

Verse 28

फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरं एतेन किं न पर्याप्तं नृणां सुकृटकारिणां

ଫଲ୍ଗୁତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଗଦାଧର ଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ସୁକୃତ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ କ’ଣ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରହିପାରେ?

Verse 29

पृथिव्यां यानि तीर्थानि आसमुद्रात्सरांसि च फल्गुतीर्थं गमिष्यन्ति वारमेकं दिने दिने

ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ତୀର୍ଥ ଅଛି ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେତେ ସରୋବର-କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ସେସବୁ ପ୍ରତିଦିନ ଏକଥର ଫଲ୍ଗୁତୀର୍ଥକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

Verse 30

फल्गुतीर्थे तीर्थराजे करोति स्नानमादृतः पितॄणां ब्रह्मलोकाप्त्यै आत्मनो भुक्तिमुक्तये

ତୀର୍ଥରାଜ ଫଲ୍ଗୁତୀର୍ଥରେ ଯେ ଭକ୍ତି-ଆଦର ସହିତ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପିତୃମାନଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମଲୋକ-ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏବଂ ନିଜର ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହି କର୍ମ କରେ।

Verse 31

स्नात्वा श्राद्धी पिण्डदो ऽथ नमेद्देवं पितामहं कलौ माहेश्वरा लोका अत्र देवी गदाधरः

ସ୍ନାନ କରି ସ୍ରାଦ୍ଧକର୍ତ୍ତା ପରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବ ଏବଂ ଦେବ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବ। କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ମାହେଶ୍ୱର (ମହେଶ୍ୱରାଧୀନ); ଏଠାରେ ଦେବୀ ଓ ଗଦାଧର (ବିଷ୍ଣୁ) ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 32

पितामहो लिङ्गरूपी तन्नमामि महेश्वरं गदाधरं बलं काममनिरुद्धं नरायणं

ମୁଁ ଲିଙ୍ଗରୂପ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା), ମହେଶ୍ୱର (ଶିବ), ଗଦାଧର (ବିଷ୍ଣୁ), ବଳ, କାମ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।

Verse 33

ब्रह्मविष्णुनृसिंहाख्यं वराहादिं नमाम्यहं ततो गदाधरं दृष्ट्वा कुलानां शतमुद्धरेत्

ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ନୃସିଂହ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବରାହାଦି ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ପରେ ଗଦାଧରଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ କୁଳର ଶତ ପିଢ଼ି ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ।

Verse 34

धर्मारण्यं द्वितीये ऽह्नि मतङ्गस्याश्रमे वरे मतङ्गवाप्यां संस्नाय श्राद्धकृत् पिण्डदो भवेत्

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଧର୍ମାରଣ୍ୟକୁ, ମତଙ୍ଗ ଋଷିଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ମତଙ୍ଗ-ବାପୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସେ ପିଣ୍ଡଦାତା ହୁଏ।

Verse 35

मतङ्गेशं सुद्धेशं नत्वा चेदमुदीरयेत् प्रमाणं देवताः सन्तु लोकपालाश् च साक्षिणः

ମତଙ୍ଗେଶ, ଶୁଦ୍ଧେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ—“ଦେବତାମାନେ ପ୍ରମାଣ ହେଉନ୍ତୁ, ଲୋକପାଳମାନେ ସାକ୍ଷୀ ହେଉନ୍ତୁ।”

Verse 36

मयागत्य मतङ्गे ऽस्मिन् पितॄणां निष्कृतिः कृता स्नानतर्पणश्राद्धादिर्ब्रह्मतीर्थे ऽथ कूपके

ମୁଁ ଏହି ମତଙ୍ଗ ତୀର୍ଥକୁ ଆସି ପିତୃମାନଙ୍କର ନିଷ୍କୃତି (ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ମୋକ୍ଷ) ସମ୍ପାଦନ କରିଛି; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥରେ ଓ ପରେ କୂପକରେ ସ୍ନାନ, ତର୍ପଣ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଆଦି କର୍ମ କରିଛି।

Verse 37

अतो देव इति ख , ग , घ , छ च नारायणमिति ख , ग , ङ च श्राद्धदः पिण्डद इति ख मतङ्गेशञ्च सिद्धेशमिति ज ब्रह्मतीर्थेत्रेति ख तत्कूर्पयूपयोर्मध्ये श्राद्धं कुलशतोद्धृतौ महाबोधतुरुं नत्वा धर्मवान् स्वर्गलोकभाक्

ତାପରେ ‘ଅତୋ ଦେବ…’ ଏବଂ ‘ନାରାୟଣମ୍…’ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। କିଛି ପାଠଭେଦରେ ‘ଶ୍ରାଦ୍ଧଦଃ ପିଣ୍ଡଦଃ’ ଓ ମତଙ୍ଗେଶ, ସିଦ୍ଧେଶ, ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥର ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ। କୂର୍ପ–ୟୂପ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ କୁଳର ଶତ ପୁରୁଷ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ; ମହାବୋଧି ବୃକ୍ଷକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଧର୍ମବାନ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପାଏ।

Verse 38

तृतीये ब्रह्मसरसि स्नानं कुर्याद्यतव्रतः स्नानं ब्रह्मसरस्तीर्थे करोमि ब्रह्मभूतये

ତୃତୀୟ ଦିନ/ଅବସରରେ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମସରସରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। (ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି:) ‘ବ୍ରହ୍ମସରସ ତୀର୍ଥରେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ/ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରୁଛି।’

Verse 39

पितॄणां ब्रह्मलोकाय ब्रह्मर्षिगणसेविते तर्पणं श्राद्धकृत् पिण्डं प्रदद्यात्तु प्रसेचनं कुर्याच्च वाजपेयार्थी ब्रह्मयूपप्रदक्षिणं

ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ—ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଗଣସେବିତ—ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ତ୍ତା ତର୍ପଣ କରିବା, ପିଣ୍ଡଦାନ ଦେବା ଏବଂ ପ୍ରସେଚନ (ଜଳଛିଟା) କରିବା ଉଚିତ। ଯେ ଵାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଚାହେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ-ୟୂପର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁ।

Verse 40

एको मुनिः कुम्भकुशाग्रहस्त आम्रस्य मूले सलिलन्ददाति आम्नाय सिक्ताः पितरश् च तृप्ता एका क्रिया द्व्यर्थकरी प्रसिद्धा

ଏକା ମୁନି, ହାତରେ କୁମ୍ଭ ଓ କୁଶାଗ୍ର ଧରି, ଆମ୍ବ ଗଛର ମୂଳେ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରେ। ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପରମ୍ପରାନୁସାରେ ଏଭଳି ‘ସିକ୍ତ’ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଏକ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱିଫଳଦାୟିନୀ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 41

ब्रह्माणञ्च नमस्कृत्य कुलानां शतमुद्धरेत् फल्गुतीर्थे चतुर्थे ऽह्नि स्नात्वा देवादितर्पणं

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି (ମନୁଷ୍ୟ) ନିଜ କୁଳର ଶତଜନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ପରେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ଫଲ୍ଗୁ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବାଦିଙ୍କ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 42

कृत्वा श्राद्धं सपिण्डञ्च गयाशिरसि कारयेत् पञ्चक्रोशं गयाक्षेत्रं क्रोशमेकं गयाशिरः

ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିଣ୍ଡଦାନ କରି ତାହା ଗୟାଶିରରେ କରାଇବା ଉଚିତ। ଗୟାକ୍ଷେତ୍ର ପାଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ବିସ୍ତୃତ, ଗୟାଶିର ଏକ କ୍ରୋଶ ପରିମିତ।

Verse 43

तत्र पिण्डप्रदानेन कुलानां शतमुधरेत् मुण्डपृष्ठे पदं न्न्यास्तं महादेवेन धीमता

ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ କୁଳର ଶତ ପୁରୁଷ ଉଦ୍ଧରିତ ହୁଅନ୍ତି। ମୁଣ୍ଡ ପର୍ବତର ପୃଷ୍ଠରେ ସେହି ପବିତ୍ର ପଦଚିହ୍ନ ଧୀମାନ ମହାଦେବ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 44

मुण्डपृष्ठे शिरः साक्षाद् गयाशिर उदाहृतं इत्य् अन्तः पाठश्छ पुस्तके नास्ति ब्रह्मसदस्तीर्थे इति घ ब्रह्मशिरस्तीर्थे इति ख तर्पणश्राद्धकृत् पिण्डप्रदश्चापि प्रसेचनमिति ख , छ च तर्पणश्राद्धकृत् पिण्डप्रदश्चाम्रप्रसेचनमिति ग , घ , ङ , ज च साक्षाद् गयाशिरस्तत्र फल्गुतीर्थाश्रमं कृतं

ମୁଣ୍ଡ ପର୍ବତର ପୃଷ୍ଠ-ଢାଳରେ ଯେ ‘ଶିର’ ଅଛି, ସେହିଟିକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ‘ଗୟାଶିର’ ବୋଲି ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି। ସେଠାରେ କେତେକ ପାଠରେ ‘ବ୍ରହ୍ମସଦସ୍-ତୀର୍ଥ’ ଓ କେତେକରେ ‘ବ୍ରହ୍ମଶିରସ୍-ତୀର୍ଥ’ ନାମ ମିଳେ। ଯେ ସେଠାରେ ତର୍ପଣ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ପିଣ୍ଡଦାନ କରି ପ୍ରସେଚନ (ଛିଟା) ମଧ୍ୟ କରେ, ସେ ଫଳ ପାଏ; କେତେକ ପାଠରେ ‘ଆମ୍ର-ପ୍ରସେଚନ’ (ଆମ୍ବ ଜଳ/ପତ୍ରରେ ଛିଟା) ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ସେଇ ଗୟାଶିରରେ ଫଲ୍ଗୁ-ତୀର୍ଥର ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପିତ।

Verse 45

अमृतं तत्र वहति पितॄणान्दत्तमक्षयं स्नात्वा दशाश्वमेधे तु दृष्ट्वा देवं पितामहं

ସେଠାରେ (ପ୍ରବାହ) ଯେନ ଅମୃତ ବହେ; ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦିଆ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଦେବ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ।

Verse 46

रुद्रपादं नरः स्पृष्ट्वा नेह भूयो ऽभिजायते शमीपत्रप्रमाणेन पिण्डं दत्वा गयाशिरे

ରୁଦ୍ରପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଏଠାରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ଏବଂ ଗୟାଶିରରେ ଶମୀପତ୍ର ପରିମାଣର ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ ସେ ସେହି (ମୋକ୍ଷଦାୟକ) ଫଳ ପାଏ।

Verse 47

नरकस्था दिवं यान्ति स्वर्गस्था मोक्षमाप्नुयुः पायसेनाथ पिष्टेन शक्तुना चरुणा तथा

ନରକସ୍ଥ ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥ ଲୋକେ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି—ପାୟସ, ପିଷ୍ଟ, ଶକ୍ତୁ ଓ ଚରୁ ଆଦି ପବିତ୍ର ହବି ଅର୍ପଣରେ ଏହି ଫଳ ହୁଏ।

Verse 48

पिण्डदानं तण्डुलैश् च गोधूमैस्तिलमिश्रितैः पिण्डं दत्वा रुद्रपदे कुलानां शतमुद्धरेत्

ଚାଉଳ ଦାଣା ଓ ଗହମକୁ ତିଳ ସହ ମିଶାଇ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ରୁଦ୍ରପଦରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ କୁଳର ଶତ ପିଢ଼ି ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ।

Verse 49

तथा विष्णुपदे श्राद्धपिण्डदो ह्य् ऋणमुक्तिकृत् पित्रादीनां शतकुलं स्वात्मानं तारयेन्नरः

ସେହିପରି ବିଷ୍ଣୁପଦରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଋଣମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୁଳର ଶତ ଧାରାକୁ ଓ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ତାରେ।

Verse 50

तथा ब्रह्मपदे श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् दक्षिणाग्निपदे तद्वद्गार्हपत्यपदे तथा

ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମପଦରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପିତୃମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ନେଇଯାଏ। ଏହିପରି ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନିପଦରେ ଓ ଗାର୍ହପତ୍ୟପଦରେ ମଧ୍ୟ (ସେଇ ଫଳ ମିଳେ)।

Verse 51

पदे वाहवनीयस्य श्राद्धी यज्ञफलं लभेत् आवसथ्यस्य चन्द्रस्य सूर्यस्य च गणस्य च

ଆହବନୀୟ ଅଗ୍ନି-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପଦରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଯଜ୍ଞଫଳ ମିଳେ; ଏହିପରି ଆବସଥ୍ୟପଦରେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଗଣମାନଙ୍କ ପଦରେ ମଧ୍ୟ (ସେଇ ଫଳ ମିଳେ)।

Verse 52

अगस्त्यकार्त्तिकेयस्य श्राद्धी तारयते कुलं आदित्यस्य रथं नत्वा कर्णादित्यं नमीन्नरः

ଯେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ନିଜ କୁଳକୁ ତାରେ। ଆଦିତ୍ୟ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କ ରଥକୁ ନମସ୍କାର କରି ପରେ କର୍ଣ୍ଣାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ନମେ, ସେ ପୁଣ୍ୟରୁ ପତିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 53

अदः कुलमुक्तिकृदिति ग , ज च पिण्डदो ह्य् अतिमुक्तिकृदिति घ स्वात्मनेति ज ब्रह्मपदे श्राद्धमिति झ वरुणस्याथ चेन्द्रस्येति ङ आवसथ्यस्य चेन्द्रस्येति छ आवसथ्यस्य सेन्द्रस्येति ज रथं दृष्ट्वेति ख , छ च कनकेशपदं नत्वा गयाकेदारकं नमेत् सर्वपापविनिर्मुक्तः पितॄन् ब्रह्मपुरं नयेत्

କନକେଶଙ୍କ ପବିତ୍ର ପଦଚିହ୍ନକୁ ନମସ୍କାର କରି ଗୟା ଓ କେଦାରକୁ ନମିବା ଉଚିତ। ସେ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମପୁର (ବ୍ରହ୍ମଲୋକ)କୁ ନେଇଯାଏ।

Verse 54

विशालो ऽपि गयाशीर्षे पिण्डदो ऽभूच्च पुत्रवान् विशालायां विशालो ऽभूद्राजपुत्रो ऽब्रवीद् द्विजान्

ବିଶାଳ ମଧ୍ୟ ଗୟାଶୀର୍ଷରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରି ପୁତ୍ରବାନ ହେଲା। ଏବଂ ବିଶାଳା ନଗରରେ ‘ବିଶାଳ’ ନାମକ ଏକ ରାଜପୁତ୍ର ଥିଲା; ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲା।

Verse 55

कथं पुत्रादयः स्युर्मे द्विजा ऊचुर्विशालकं गयायां पिण्डदानेन तव सर्वं भविष्यति

“ମୋ ପୁତ୍ରାଦି କିପରି ହେବ?” ବୋଲି ପଚାରିଲେ; ଦ୍ୱିଜମାନେ ବିଶାଳକଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ତୁମର ସବୁ କାମ ସିଦ୍ଧ ହେବ।”

Verse 56

विशालो ऽपि गयाशीर्षे पितृपिण्डान्ददौ ततः दृष्ट्वाकाशे सितं रक्तं पुरुषांस्तांश् चपृष्टवान्

ତାପରେ ବିଶାଳ ମଧ୍ୟ ଗୟାଶୀର୍ଷରେ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲା। ତାହା ପରେ ଆକାଶରେ ଶ୍ୱେତ ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା।

Verse 57

के युयन्तेषु चैवैकः सितः प्रोचे विशालकं अहं सितस्ते जनक इन्द्रलोकं गतः शुभान्

ସେମାନେ ପଚାରୁଥିବାବେଳେ, ସୀତା ଏକା ହୋଇ ବିଶାଳକଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମୁଁ ସୀତା; ତୁମ ପିତା ଜନକ ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ।”

Verse 58

मम रक्तः पिता पुत्र कृष्णश् चैव पितामहः अब्रवीत् नरकं प्राप्ता त्वया मुक्तीकृता वयं

ମୋ ପିତା ରକ୍ତ, ମୋ ପୁତ୍ର, ଏବଂ ମୋ ପିତାମହ କୃଷ୍ଣ—ସେମାନେ କହିଲେ— “ଆମେ ନରକରେ ପତିତ ଥିଲୁ; ତୁମେ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରିଲା।”

Verse 59

पिण्डदानाद् ब्रह्मलोकं ब्रजाम इति ते गताः विशालः प्राप्तपुतादी राज्यं कृत्वा हरिं ययौ

“ପିଣ୍ଡଦାନ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯିବୁ” ବୋଲି କହି ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ପରେ ବିଶାଳ ପୁତ୍ରାଦି ସମୃଦ୍ଧି ପାଇ ରାଜ୍ୟ କଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 60

प्रेतराजः स्वमुक्त्यै च वणिजञ्चेदमब्रवीत् प्रेतैः सर्वैः सहार्तः सन् सुकृतं भुज्यते फलं

ପ୍ରେତରାଜ ନିଜ ମୁକ୍ତି ଇଚ୍ଛାରେ ସେହି ବଣିକଙ୍କୁ କହିଲେ— “ସମସ୍ତ ପ୍ରେତଙ୍କ ସହ ପୀଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ନିଜ ସୁକୃତ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।”

Verse 61

श्रवणद्वादशीयोगे कुम्भः सान्नश् च सोदकः दत्तः पुरा स मध्याह्ने जीवनायोपतिष्ठते

ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହ ଯୋଗ ହେଲେ, ପକ୍କା ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ସହିତ ଜଳକୁମ୍ଭ ପୁରାତନ ବିଧିଅନୁସାରେ ଦାନ କରିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଜୀବନରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 62

धनं गृहीत्वा मे गच्छ गयायां पिण्डदो भव वणिग्धनं गृहीत्वा तु गयायां पिण्डदो ऽभवत्

ମୋର ଧନ ନେଇ ଗୟାକୁ ଯାଅ ଏବଂ ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡଦାତା ହେଅ। ବଣିକର ଧନ ନେଇ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡଦାତା ହେଲା।

Verse 63

ददौ गत इति ख , ग , घ , ङ , छ , ज च सार्थश् च सोदक इति छ प्रेतराजः सह प्रेतैर् मुक्तो नीतो हरेः पुरं गयाशीर्षे पिण्डदानादात्मानं स्वपितॄंस् तथा

“ସେ ଦେଲା” ଏବଂ “ସେ ଗଲା”—ଏହା ଖ, ଗ, ଘ, ଙ, ଛ, ଜ ଆଦି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଉଦାହରଣ; “ସାର୍ଥ” ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଛ ପାଇଁ “ସୋଦକ” (ଜଳସହିତ) କୁହାଯାଏ। ଗୟାଶୀର୍ଷରେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତରାଜ ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ସହ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ପୁରକୁ ନୀତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହିପରି କର୍ତ୍ତା ନିଜକୁ ଓ ନିଜ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାରନ୍ତି।

Verse 64

पितृवंशे सुता ये च मातृवंशे तथैव च गुरुश्वशुरबन्धूनां ये चान्ये बान्धवा मृताः

ପିତୃବଂଶରେ ଥିବା ସନ୍ତାନ-ସନ୍ତତିମାନେ, ଏବଂ ସେହିପରି ମାତୃବଂଶରେ ଥିବାମାନେ; ଗୁରୁ ଓ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନେ ମୃତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ମୃତ ଆତ୍ମୀୟମାନେ।

Verse 65

ये मे कुले लुप्तपिण्डाः पुत्रदारविवर्जिताः क्रियालोपगता ये च जात्यन्धाः पुङ्गवस् तथा

ମୋ କୁଳରେ ଯେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡଦାନ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି—ଯେମାନେ ପୁତ୍ର ଓ ଭାର୍ଯ୍ୟାବିହୀନ; ଯେମାନଙ୍କର କ୍ରିୟା ଲୋପ ପାଇଛି; ଏବଂ ଯେମାନେ ଜନ୍ମାନ୍ଧ, ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 66

विरूपा आमगर्भा ये ज्ञाताज्ञाताः कुले मम तेषां पिण्डो मया दत्तो ह्य् अक्षय्यमुपतिष्ठतां

ମୋ କୁଳରେ ଯେମାନେ ବିରୂପ, ଯେମାନେ ଗର୍ଭରେ ମୃତ, ଯେମାନେ ଜଣା କିମ୍ବା ଅଜଣା—ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ପିଣ୍ଡ ଅକ୍ଷୟ ହୋଇ ପହଞ୍ଚୁ।

Verse 67

ये केचित् प्रेतरूपेण तिष्ठन्ति पितरो मम ते सर्वे तृप्तिमायान्तु पिण्डदानेन सर्वदा

ମୋର ଯେ ପିତୃମାନେ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରେତରୂପେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଦ୍ୱାରା ସଦା ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ।

Verse 68

पिण्डो देयस्तु सर्वेभ्यः सर्वैर् वै कुलतारकैः आत्मनस्तु तथा देयो ह्य् अक्षयं लोकमिच्छता

ପିଣ୍ଡ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ, କୁଳତାରକ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେୟ; ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ଇଚ୍ଛୁକ ଜନ ନିଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଅର୍ପଣ କରୁ।

Verse 69

पञ्चमे ऽह्नि गदालोले स्नायान्मन्त्रेण बुद्धिमान् गदाप्रक्षालने तीर्थे गदालोले ऽतिपावने

ପଞ୍ଚମ ଦିନେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଜନ ଗଦାଲୋଲରେ, ଗଦାପ୍ରକ୍ଷାଳନ ନାମକ ଅତିପାବନ ତୀର୍ଥରେ, ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରୁ।

Verse 70

स्नानं करामि संसारगदशान्त्यै जनार्दन नमो ऽक्षयवटायैव अक्षयस्वर्गदायिने

ହେ ଜନାର୍ଦନ! ସଂସାରରୂପୀ ରୋଗ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ସ୍ନାନ କରୁଛି। ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗଦାତା ଅକ୍ଷୟବଟକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 71

पित्रादीनामक्षयाय सर्वपापक्षयाय च श्राद्धं वटतले कुर्याद् ब्राह्मणानाञ्च भोजनं

ପିତୃମାନେ ଆଦିଙ୍କ ଅକ୍ଷୟ ହିତ ପାଇଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକ୍ଷୟ ପାଇଁ, ବଟବୃକ୍ଷତଳେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 72

एकस्मिन् भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता किम्पुनर्बहुभिर्भुक्तैः पितॄणां दत्तमक्षयं

ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ କୋଟିଜନକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲା ପରି; ଅନେକେ ଭୁଞ୍ଜିଲେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦିଆ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 73

प्रेतराजेत्यादिः, स्वपितॄंस्तथेत्यन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति शुभकर्मविवर्जिता इति झ पिण्डेनानेनेति ङ वटतटे इति ज गयायामन्नदाता यः पितरस्तेन पुत्रिणः वटं वटेश्वरं नत्वा पूजयेत् प्रपितामहं

ଗୟାରେ ଯେ ଅନ୍ନଦାନ କରେ ସେ ପିତୃମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର ସଦୃଶ ହୁଏ; ତେଣୁ ବଟବୃକ୍ଷ ଓ ବଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 74

अक्षयांल्लभते लोकान् कुलानां शतमुद्धरेत् क्रमतो ऽक्रमतो वापि गयायत्रा महाफला

ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ନିଜ କୁଳର ଶତ ପିଢ଼ି ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ; କ୍ରମରେ କିମ୍ବା ଅକ୍ରମରେ କଲେ ମଧ୍ୟ ଗୟାଯାତ୍ରା ମହାଫଳଦାୟିନୀ।