Adhyaya 41

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अर्घ्यदानकथनं नाम चत्वारिंशो ऽध्यायः अथैकचत्वारिंशो ऽध्यायः शिलाविन्यासविधानं भगवानुवाच पादप्रतिष्ठां वक्षामि शिलाविन्यासलक्षणं अग्रतो मण्डपः कार्यः कुण्डलानान्तु चतुष्टयं

ଏହିପରି ଆଦିମହାପୁରାଣର ଆଗ୍ନେୟ ଭାଗରେ ‘ଅର୍ଘ୍ୟଦାନକଥନ’ ନାମକ ଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ଏକଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ—‘ଶିଳାବିନ୍ୟାସବିଧାନ’ ଆରମ୍ଭ। ଭଗବାନ କହିଲେ—ମୁଁ ପାଦପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଶିଳାବିନ୍ୟାସର ଲକ୍ଷଣ କହିବି। ସମ୍ମୁଖେ ମଣ୍ଡପ କରିବା ଉଚିତ; କୁଣ୍ଡଳମାନଙ୍କ ଚତୁଷ୍ଟୟ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ୟସ୍ତ କରିବା।

Verse 2

कुम्भन्यासेष्टकान्यासो द्वारस्तम्भोच्छ्रयं शुभं पादोनं पूरयेत् खातं तत्र वास्तुं यजेत् समे

କୁମ୍ଭନ୍ୟାସ ଓ ଇଷ୍ଟକାନ୍ୟାସ କରି ସାରି ଦ୍ୱାରସ୍ତମ୍ଭମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଉଚ୍ଚତା ସ୍ଥାପନ କରିବା। ଖୋଦା ଗର୍ତ୍ତକୁ ପାଦୋନ (ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କମ୍) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂରି, ପରେ ସମତଳ ସ୍ଥାନରେ ସେଠାରେ ବାସ୍ତୁଦେବଙ୍କ ପୂଜା କରିବା।

Verse 3

इष्टकाश् च सुपक्वाः स्युर्द्वादशाङ्गुलसम्मिताः सविस्तारत्रिभागेन वैपुल्येन समन्विताः

ଇଷ୍ଟକାମାନେ ସୁପକ୍ୱ (ଭଲଭାବେ ପୋଡ଼ା) ହେବା ଉଚିତ; ଲମ୍ବ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ପରିମାଣ। ପ୍ରସ୍ଥ ଲମ୍ବର ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମାନ ଏବଂ ଯଥୋଚିତ ପାତଳତା/ମୋଟାଇ ସହିତ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 4

करप्रमाणा श्रेष्ठा स्याच्छिलाप्यथ शिलामये नव कुम्भांस्ताम्रमयान् स्थापयेदिष्टकाघटान्

କରପ୍ରମାଣ (ହାତର ବିସ୍ତାର ଆଧାରିତ ମାପ) ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଶିଳା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି। ଯଦି ନିର୍ମାଣ ଶିଳାମୟ ହୁଏ, ତେବେ ଶିଳାସ୍ଥାପନରେ ନବ ତାମ୍ରମୟ କୁମ୍ଭ ଏବଂ ଇଷ୍ଟକାଘଟମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 5

अद्भिः पञ्चकषायेण सर्वौषधिजलेन च गन्धतोयेन च तथा कुम्भैस्तोयसुपूरितैः

ଜଳଦ୍ୱାରା—ପଞ୍ଚକଷାୟଦ୍ୱାରା, ସର୍ବ ଔଷଧିମିଶ୍ରିତ ଜଳଦ୍ୱାରା ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ; ତଥା ଜଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂରିତ କଳଶମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ଅଭିଷେକ) କରିବ।

Verse 6

हिरण्यव्रीहिसंयुक्तैर् गन्धचन्दनचर्चितैः आपो हि ष्ठेति तिसृभिः शन्नो देवीति चाप्यथ

ତଦନନ୍ତରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧାନ୍ୟକଣ ସଂଯୁକ୍ତ, ଗନ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନଲେପରେ ସଂସ୍କୃତ ଜଳଦ୍ୱାରା, “ଆପୋ ହି ଷ୍ଠା…” ଆରମ୍ଭ ତିନି ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ “ଶଂ ନୋ ଦେବୀ…” ମନ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଜପ କରି ବିଧି କରିବ।

Verse 7

तरत् समन्दीरिति च पावमानीभिरेव च उदुत्तमं वरुणमिति कथानश् च तथैव च

ଏହାସହ “ତରତ୍ ସମନ୍ଦୀରି…” ସୂକ୍ତକୁ ପାବମାନୀ ସୂକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ; ଏହିପରି “ଉଦୁତ୍ତମଂ ବରୁଣମ୍…” ଏବଂ “କଥା ନଃ…” ସୂକ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ଭାବରେ ପାଠ କରିବ।

Verse 8

सुविस्तारं विभागेन नैपुण्यनेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिला स्यान्न शिलामये इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः भवतत्समन्दीरितीति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः वरुणस्येति मन्त्रेण हंसः शुचिषदित्यपि श्रीसूक्तेन तथा शिलाः संस्थाप्य संघटाः

ବିସ୍ତୃତ ବିଭାଗ ଓ ନିପୁଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାନୁସାରେ (ଚିହ୍ନିତ ପାଣ୍ଡୁଲିପି-ପାଠ ଅନୁଯାୟୀ), ଶିଳାମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ଦୃଢ଼ଭାବେ ସଂଘଟିତ କରିବ; “ବରୁଣସ୍ୟ…” ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା, ଏବଂ “ହଂସଃ…”, “ଶୁଚିଷଦ୍…” ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଓ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ (ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ) କରିବ।

Verse 9

शय्यायां मण्डपे प्राच्यां मण्डले हरिमर्चयेत् जुहुयाज्जनयित्वाग्निं समिधो द्वादशीस्ततः

ମଣ୍ଡପର ପୂର୍ବଦିଗରେ, ମଣ୍ଡଳ ଓ ଶୟ୍ୟା (ଆସନ/ବେଦୀ) ଉପରେ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବ। ପରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି ହୋମ କରିବ; ତତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ ଦ୍ୱାଦଶ ସମିଧା ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 10

आघारावाज्यभागौ तु प्रणवेनैव कारयेत् अष्टाहुतीस् तथाष्टान्तैर् आज्यं व्याहृतिभिः क्रमात्

ଦୁଇଟି ଆଘାର ଆହୁତି ଓ ଦୁଇଟି ଆଜ୍ୟ-ଭାଗ କେବଳ ପ୍ରଣବ ‘ଓଁ’ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ବ୍ୟାହୃତି ସହ ଘୃତର ଆଠଟି ଆହୁତି ଦେଇ, ଶେଷରେ ଅନ୍ତିମ ବ୍ୟାହୃତି-ଯୁକ୍ତ ସମାପନ ଆହୁତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 11

लोकेशानामग्नये वै सोमायावग्रहेषु च पुरुषोत्तमायेति च व्याहृतीर्जुहुयात्ततः

ତାପରେ ବ୍ୟାହୃତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବ—‘ଅଗ୍ନୟେ ବୈ’, ‘ସୋମାୟ’, ‘ଅବଗ୍ରହେଷୁ’, ଏବଂ ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମାୟ’—ଏହିପରି।

Verse 12

प्रायश्चित्तं ततः पूर्णां मूर्तिमांसघृतांस्तिलान् वेदाद्यैर् द्वादशान्तेन कुम्भेषु च पृथक् पृथक्

ତାପରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭରି ସ୍ଥାପନ କରିବ—ମୂର୍ତ୍ତି/ପ୍ରତିନିଧି-ରୂପ, ମାଂସ, ଘୃତ ଓ ତିଳ। ବେଦାଦି ପାଠରେ ଆରମ୍ଭ କରି ଦ୍ୱାଦଶାନ୍ତ (ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ସମାପନ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୋଚ୍ଚାରଣ ସହ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ପାତ୍ରରେ ଅଲଗା ରହିବ।

Verse 13

प्राङ्मुखस्तु गुरुः कुर्यादष्टदिक्षु विलिप्य च मध्ये चैकां शिलां कुम्भं न्यसेदेतान् सुरान् क्रमात्

ଗୁରୁ ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ କର୍ମ-ବିନ୍ୟାସ କରିବେ। ଆଠ ଦିଗରେ ଲେପନ/ଚିହ୍ନନ କରି, ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଶିଳା ଓ କୁମ୍ଭ ସ୍ଥାପନ କରିବେ; ପରେ ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କ୍ରମେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ।

Verse 14

पद्मं चैव महापद्मं मकरं कच्छपं तथा कुमुदञ्च तथा नन्दं पद्मं शङ्खञ्च पद्मिनीं

ଏହାସହ ପଦ୍ମ, ମହାପଦ୍ମ, ମକର ଓ କଚ୍ଛପ; ତଥା କୁମୁଦ ଓ ନନ୍ଦ; ପୁନଃ ପଦ୍ମ, ଶଙ୍ଖ ଓ ପଦ୍ମିନୀ—ଏସବୁର ମଧ୍ୟ ବିନ୍ୟାସ/ଆଲେଖ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 15

कुम्भान्न चालयेत्तेषु इष्टकानान्तु देवताः ईशानान्ताश् च पूर्वादाविष्टकां प्रथमं न्यसेत्

କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ଚଳାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସେହି ବିନ୍ୟାସରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଇଷ୍ଟକା (ବେଦୀ-ଇଟ) ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା—ଇଶାନ ଆଦିଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ଦିଗସ୍ଥାନରେ; ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରଥମେ ଇଷ୍ଟକା ରଖିବା।

Verse 16

शक्तयो विमलाद्यास्तु इष्टकानान्तु देवताः न्यसनीया यथा योगं मध्ये न्यस्या त्वनुग्रहा

ବିମଳା ଆଦି ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଇଷ୍ଟକାମାନଙ୍କର ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଯଥାକ୍ରମ ନ୍ୟାସରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା; ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଗ୍ରହା (କୃପା-ଶକ୍ତି)କୁ ନ୍ୟସିବା।

Verse 17

अव्यङ्गे चाक्षत पूर्णं मुनेरङ्गिरसः सुते इष्टके त्वं प्रयच्छेष्टं प्रतिष्ठां कारयाम्यहं

ଅବ୍ୟଙ୍ଗ (ନିର୍ଦୋଷ) ଅଙ୍ଗରେ ଅକ୍ଷତ (ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ) ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ରଖିବା। ହେ ଅଙ୍ଗିରସ ମୁନିଙ୍କ ପୁତ୍ର—ହେ ଇଷ୍ଟକେ—ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦିଅ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇବି।

Verse 18

मन्त्रेणानेन विन्यस्य इष्टका देशक्रमोत्तमः सम्युता इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अष्टाहुतीप्लथा पूर्णैर् आज्यमिति ग, घ, ङ, इति पुस्तकत्रयपाठः सोमाय च ग्रहाय चेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वादशार्णेन इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गर्भाधानं ततः कुर्यान्मध्यस्थाने समाहितः

ଏହି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଇଷ୍ଟକାଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରି, ସ୍ଥାନକ୍ରମାନୁସାରେ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ଯଥାସ୍ଥାନ ସମ୍ୟକ୍ ସଂଯୋଜନ କରିବା; ତାପରେ ସମାହିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟସ୍ଥାନରେ ‘ଗର୍ଭାଧାନ’ ନାମକ କର୍ମ କରିବା। (ପାଠାନ୍ତରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଷ୍ଟାହୁତି-ସମୂହରେ ଆଜ୍ୟାହୁତି, ‘ସୋମାୟ ଚ ଗ୍ରହାୟ ଚ’ ଆହ୍ୱାନ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରପ୍ରୟୋଗ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।)

Verse 19

कुम्भोपरिष्ठादेवेशं पद्मिनीं न्यस्य देवतां मृत्तिकाश् चैव पुष्पाणि धातवो रत्नमेव च

କୁମ୍ଭର ଉପରେ ଦେବେଶ ଏବଂ ପଦ୍ମିନୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଦେବୀଙ୍କୁ ନ୍ୟାସ କରିବା। ସେଠାରେ ମୃତ୍ତିକା, ପୁଷ୍ପ, ଧାତୁମାନ ଏବଂ ଏକ ରତ୍ନ ମଧ୍ୟ ରଖିବା।

Verse 20

लौहानि दिक्पतेरस्त्रं यजेद्वै गर्भभाजने द्वादशाङ्गुलविस्तारे चतुरङ्गुलकोच्छ्रये

ଦିକ୍ପତି (ଦିଗ୍‌ର ଅଧିପତି)ଙ୍କ ଲୋହା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସଂସ୍କାର କରି ଗର୍ଭ-ଭାଜନରେ ସ୍ଥାପନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସେହି ପାତ୍ର ଦ୍ୱାଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଚତୁର୍ ଅଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ ହେଉ।

Verse 21

पद्माकारे ताम्रमये भाजने पृथिवीं यजेत् एकान्ते सर्वभूतेशे पर्वतासनमण्डिते

ପଦ୍ମାକାର ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ ପୃଥିବୀ-ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ସର୍ବଭୂତେଶ (ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଅଧିପତି)ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ପର୍ବତ-ଆସନରେ ଶୋଭିତ ଭାବେ କରାଯାଉ।

Verse 22

समुद्रपरिवारे त्वं देवि गर्भं समाश्रय नन्दे नन्दय वासिष्ठे वसुभिः प्रजया सह

ହେ ଦେବୀ! ସମୁଦ୍ର-ପରିବାରରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ତୁମେ ଗର୍ଭକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ନନ୍ଦା! ବସୁମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ ସନ୍ତାନ ସହିତ ବାସିଷ୍ଠ ବଂଶକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ଅନୁଗ୍ରହ କର।

Verse 23

जये भार्गवदायादे प्रजानां विजयावहे पूर्णेङ्गिरसदायादे पूर्णकामं कुरुष्व मां

ହେ ଜୟା! ଭୃଗୁବଂଶର ଦାୟାଦେ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦେଇଥିବା; ହେ ପୂର୍ଣା! ଅଙ୍ଗିରସବଂଶର ଦାୟାଦେ—ମୋତେ ପୂର୍ଣକାମ, ଅର୍ଥାତ୍ ସମସ୍ତ କାମନା-ସିଦ୍ଧ କର।

Verse 24

भद्रे काश्यपदायादे कुरु भद्रां मतिं मम सर्ववीजसमायुक्ते सर्वरत्नौषधीवृते

ହେ ଭଦ୍ରେ! କାଶ୍ୟପବଂଶର ଦାୟାଦେ, ମୋର ମତିକୁ ଭଦ୍ର—କଲ୍ୟାଣମୟ କର। ହେ ସର୍ବ ବୀଜମନ୍ତ୍ରସମ୍ପନ୍ନେ, ସର୍ବ ରତ୍ନ ଓ ଔଷଧିଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଦେବୀ!

Verse 25

जये सुरुचिरे नन्दे वासिष्ठे रम्यतामिह प्रजापतिसुते देवि चतुरस्रे महीयसि

ହେ ଜୟଦାୟିନୀ, ହେ ସୁରୁଚିରେ, ହେ ନନ୍ଦେ, ହେ ବାସିଷ୍ଠୀ—ଏଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରମ୍ୟଭାବେ ବିରାଜ କର। ହେ ପ୍ରଜାପତିସୁତେ ଦେବୀ, ହେ ଚତୁରସ୍ରେ, ହେ ମହୀୟସୀ, କୃପା କର।

Verse 26

सुभगे सुप्रभे भद्रे गृहे काश्यपि रम्यतां पूजिते परमाश् चर्ये गन्धमाल्यैर् अलङ्कृते

ହେ ସୁଭଗେ, ହେ ସୁପ୍ରଭେ, ହେ ଭଦ୍ରେ (ଗୃହଦେବୀ), ହେ କାଶ୍ୟପୀ—ଏହି ଗୃହରେ ରମ୍ୟଭାବେ ବସ। ପୂଜିତ, ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳ୍ୟରେ ଅଲଙ୍କୃତ (ଏହି ଗୃହରେ) ପ୍ରସନ୍ନ ରୁହ।

Verse 27

भवभूतिकरी देवि गृहे भार्गवि रम्यतां देशस्वामिपुरस्वामिगृहस्वामिपरिग्रहे

ହେ ଦେବୀ ଭାର୍ଗବୀ, ଭବ-ଭୂତି (କ୍ଷେମ ଓ ସମୃଦ୍ଧି) ଦାୟିନୀ, ଏହି ଗୃହରେ ରମ୍ୟଭାବେ ବସ। ଦେଶସ୍ୱାମୀ, ପୁରସ୍ୱାମୀ ଓ ଗୃହସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅଧିକାର-ପରିସରରେ (ଏଠାରେ) ପ୍ରସନ୍ନ ରୁହ।

Verse 28

मनुष्यादिकतुष्ट्यर्थं पशुवृद्धिकरी भव एवमुक्त्वा ततः खातं गोमूत्रेण तु सेचयेत्

“ମନୁଷ୍ୟାଦିଙ୍କ ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଏବଂ ପଶୁବୃଦ୍ଧିକାରିଣୀ ହେଉ”—ଏଭଳି କହି, ପରେ ଖୋଦା ଗର୍ତ୍ତକୁ ଗୋମୂତ୍ରରେ ସେଚନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 29

कृत्वा निधापयेद्गर्भं गर्भाधानं भवेन्निशि गोवस्त्रादि प्रदद्याच्च गुरवेन्येषु भोजनं

ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ କରି ଗର୍ଭ-ନିଧାନ (ସଙ୍କଳ୍ପ) ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ଗର୍ଭାଧାନ ସଂସ୍କାର ରାତିରେ ହେବ। ଗୋ, ବସ୍ତ୍ର ଆଦି ଦାନ ଦେଇ, ଗୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ।

Verse 30

रसमेव चेति ग घ ङ चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रिययेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः गर्भं न्यस्येष्टका न्यस्य ततो गर्भं प्रपूरयेत् पीठबन्धमतः कुर्यान्मितप्रासादमानतः

ଗର୍ଭ (ଆଧାର-ଗୁହା) ସ୍ଥାପନ କରି ଇଷ୍ଟକା ରଖିଲା ପରେ ସେହି ଗର୍ଭକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ମିତ ପ୍ରାସାଦ-ମାନ ଅନୁସାରେ ପୀଠବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 31

पीठोत्तमञ्चोच्छ्रयेण प्रासादस्यार्धविस्तरात् पदहीनं मध्यमं स्यात् कनिष्ठं चोत्तमार्धतः

ପୀଠ ଓ ଉତ୍ତମଞ୍ଚର ଉଚ୍ଚତା-ମାନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାସାଦର ପ୍ରସ୍ଥ ସାଧାରଣତଃ ଅର୍ଧ ଧରାଯାଏ। ଏଥିରୁ ଗୋଟିଏ ପଦ କମିଲେ ‘ମଧ୍ୟମ’; ଏବଂ ‘କନିଷ୍ଠ’ ‘ଉତ୍ତମ’ର ଅର୍ଧ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।

Verse 32

पीठबन्धोपरिष्ठात्तु वास्तुयागं पुनर्यजेत् पादप्रतिष्ठाकारी तु निष्पापो दिवि मोदते

ପୀଠବନ୍ଧ ସମାପ୍ତ ହେଲା ପରେ ପୁନର୍ବାର ବାସ୍ତୁ-ଯାଗ କରିବା ଉଚିତ। ପାଦ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 33

देवागारं करोमीति मनसा यस्तु चिन्तयेत् तस्य कायगतं पापं तदह्ना हि प्रणश्यति

ଯେ କେହି ମନରେ କେବଳ—“ମୁଁ ଦେବାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରିବି” ବୋଲି ସଙ୍କଳ୍ପ କରେ, ତାହାର ଦେହଗତ ପାପ ସେହି ଦିନେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 34

कृते तु किं पुनस्तस्य प्रासादे विधिनैव तु अष्टेष्टकसमायुक्तं यः कुर्याद्देवतालयं

କୃତଯୁଗରେ ତ ତାହାର ଫଳ ଅଧିକ—ଯେ ନିୟମାନୁସାରେ ସେହି ପ୍ରାସାଦରେ ଅଷ୍ଟେଷ୍ଟକା (ଆଠ ଇଷ୍ଟକା) ସହିତ ଦେବତାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରେ।

Verse 35

न तस्य फलसम्पत्तिर्वक्तुं शक्येत केनचित् अनेनैवानुमेयं हि फलं प्रासादविस्तरात्

ତାହାର ଫଳସମ୍ପତ୍ତିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କେହି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରାସାଦର ବିସ୍ତାରରୁ ମାତ୍ର ସେହି ପୁଣ୍ୟଫଳ ଅନୁମେୟ।

Verse 36

ग्राममध्ये च पूर्वे च प्रत्यग्द्वारं प्रकल्पयेत् विदिशासु च सर्वासु ग्रामे प्रत्यङ्मुखो भवेत् दक्षिणे चोत्तरे चैव पश्चिमे प्राङ्मुखो भवेत्

ଗ୍ରାମମଧ୍ୟରେ ଓ ପୂର୍ବଭାଗରେ ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ଦ୍ୱାର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ବିଦିଶାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ହେବ। କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୂର୍ବମୁଖୀ ହେବ।