Adhyaya 36

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्राधिवासनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः अथ षट्त्रिंशो ऽध्यायः पवित्रारोपणविधानं अग्निर् उवाच प्रातः स्नानं कृत्वा द्वारपालान् प्रपूज्य च प्रविश्य गुप्ते देशे च समाकृष्याथ धारयेत्

ଏହିପରି ଆଦିମହାପୁରାଣର ଆଗ୍ନେୟ ପୁରାଣରେ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ‘ପବିତ୍ରାଧିବାସନ’ ନାମରେ ଅଛି। ଏବେ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ—‘ପବିତ୍ରାରୋପଣବିଧାନ’। ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ‘ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନ କରି, ଦ୍ୱାରପାଳମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜି, (ମନ୍ଦିରରେ) ପ୍ରବେଶ କର; ପରେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ (ପବିତ୍ର ସାମଗ୍ରୀ) ସମାହାର/ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ତାହାପରେ ପବିତ୍ର ଧାରଣ କର।’

Verse 2

पूर्वाधिवासितं द्रव्यं वस्त्राभरणगन्धकं निरस्य सर्वनिर्माल्यं देवं संस्थाप्य पूजयेत्

ପୂର୍ବ ଅଧିବାସନରେ ବ୍ୟବହୃତ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ ଓ ଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ ଆଦିକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସମସ୍ତ ନିର୍ମାଲ୍ୟ (ଶୁଷ୍କ/ଉତ୍ସୃଷ୍ଟ ଅର୍ପଣ) ଅପସାରଣ କରିବ। ପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସଂସ୍ଥାପନ କରି ପୂଜା କରିବ।

Verse 3

पञ्चामृतैः कषायैश् च शुद्धगन्धोदकैस्ततः पूर्वाधिवासितं दद्याद्वस्त्रं गन्धं च पुष्पकं

ତତଃ ପଞ୍ଚାମୃତ, କଷାୟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳଦ୍ୱାରା (ଦେବତାଙ୍କୁ) ଶୁଦ୍ଧ କରି, ପୂର୍ବାଧିବାସିତ ବସ୍ତ୍ର, ଗନ୍ଧ/ଲେପ ଓ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

अग्नौ हुत्वा नित्यवच्च देवं सम्प्रार्थयेन्नमेत् समर्प्य कर्म देवाय पूजां नैमित्तिकीं चरेत्

ଅଗ୍ନିରେ ହୁତି ଦେଇ ଓ ନିତ୍ୟକର୍ମ ପରି ଆଚରଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। କର୍ମକୁ ଦେବଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି ପରେ ନୈମିତ୍ତିକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 5

द्वारपालविष्णुकुम्भवर्धनीः प्रार्थयेद्धरिं अतो देवेति मन्त्रेण मूलमन्त्रेण कुम्भके

କୁମ୍ଭକରେ ‘ଅତୋ ଦେବେ…’ ମନ୍ତ୍ର ଓ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାରପାଳ, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ କୁମ୍ଭବର୍ଧନୀ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 6

कृष्ण कृष्ण नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं लोकपालानिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रार्थयेन्न्यसेदिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं

“କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଏହି ପବିତ୍ରକକୁ ଗ୍ରହଣ କର।” (କିଛି ଚିହ୍ନିତ ପାଠରେ ‘ଲୋକପାଳାନ୍’ ଓ କିଛିରେ ‘ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ନ୍ୟାସ କରିବା’ ପାଠ ମିଳେ।) ଏହା ପବିତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ଏବଂ ବର୍ଷପୂଜାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

Verse 7

पवित्रकं कुरुध्वाद्य यन्मया दुष्कृतं कृतं शुद्धो भवाम्यहं देव त्वत्प्रसादात् सुरेश्वर

ଆଜି ପବିତ୍ରକ ବିଧି କରନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଯେକୌଣସି ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ। ହେ ଦେବ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର! ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ।

Verse 8

पवित्रञ्च हृदाद्यैस्तु आत्मानमभिषिच्य च विष्णुकुम्भञ्च सम्प्रोक्ष्य व्रजेद्देवसमीपतः

ହୃଦ୍-ଆଦି ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରକୁ ସଂସ୍କୃତ କରି, ନିଜକୁ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ/ଅଭିଷେକ କରି, ବିଷ୍ଣୁ-କୁମ୍ଭକୁ ମଧ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଛିଟାଇ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ସମୀପକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

Verse 9

पवित्रमात्मने दद्याद्रक्षाबन्धं विसृज्य च गृहाण ब्रह्मसूत्रञ्च यन्मया कल्पितं प्रभो

ସେ ପବିତ୍ରକୁ ନିଜ ପାଇଁ ଧାରଣ କରୁ; ରକ୍ଷାବନ୍ଧନକୁ ଖୋଲିଦେଇ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର (ଯଜ୍ଞୋପବୀତ) ଗ୍ରହଣ କରୁ।

Verse 10

कर्मणां पूरणार्थाय यथा दोषो न मे भवेत् द्वारपालासनगुरुमुख्यानाञ्च पवित्रकम्

କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପୂରଣ ହେବା ପାଇଁ—ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନ ହେବାରୁ—ଦ୍ୱାରପାଳ, ଆସନ (ପୂଜାସ୍ଥାନ), ଗୁରୁ ଓ ମୁଖ୍ୟ ସେବକ/ଆଚାର୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 11

कनिष्टादि च देवाय वनमालाञ्च मूलतः हृदादिविश्वक्सेनान्ते पवित्राणि समर्पयेत्

କନିଷ୍ଠିକା (ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି) ଠାରୁ କ୍ରମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଅର୍ପଣ କରି, ତାହାର ମୂଳଭାଗରେ ବନମାଳା ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ହୃଦ୍-ଆଦି ଠାରୁ ବିଶ୍ୱକ୍ସେନାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମେ ପବିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 12

वह्नौ हुत्वाग्निवर्तिभ्यो विष्ण्वादिभ्यः पवित्रकम् प्रार्च्य पूर्णाहुतिं दद्यात् प्रायश्चित्ताय मूलतः

ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ, ଅଗ୍ନିବର୍ତ୍ତୀ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଆଦିଙ୍କୁ ପବିତ୍ରକ ଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରି; ପରେ ମୂଳତଃ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 13

अष्टोत्तरशतं वापि पञ्चोपनिषदैस्ततः मणिविद्रुममालाभिर्मन्दारकुसुमादिभिः

ନହେଲେ ଏକଶ ଆଠ ଜପ/ଆହୁତି କରିବ; ତାପରେ ପଞ୍ଚ ଉପନିଷଦର ବିଧାନ ସହ, ମଣି ଓ ପ୍ରବାଳର ମାଳା ଏବଂ ମନ୍ଦାର ପୁଷ୍ପାଦି ଅର୍ପଣରେ (ଭଗବାନଙ୍କ) ପୂଜା କରିବ।

Verse 14

इयं सांवत्सरी पूजा तवास्तु गरुडध्वज वनमाला यथा देव कौस्तुभं सततं हृदि

ହେ ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁ! ଏହି ବାର୍ଷିକ ପୂଜା ତୁମ ପାଇଁ ହେଉ; ହେ ଦେବ, ବନମାଳା ଓ କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ସଦା ତୁମ ହୃଦୟରେ ବିରାଜ କରୁ।

Verse 15

तद्वत् पवित्रतन्तूंश् च पूजां च हृदये वह कामतो ऽकामतो वापि यत्कृतं नियमार्चने

ସେହିପରି ପବିତ୍ର-ତନ୍ତୁ ଓ ପୂଜାଭାବକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କର; ନିୟମାର୍ଚ୍ଚନରେ ଇଚ୍ଛାକୃତ କିମ୍ବା ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଯାହା କରାଯାଇଛି, ତାହା ଅନ୍ତଃପୂଜା ଭାବେ ଗ୍ରାହ୍ୟ ହେଉ।

Verse 16

विधिना विघ्नलोपेन परिपूर्णं तदस्तु मे प्रार्थ्य नत्वा क्षमाप्याथ पवित्रं मस्तके ऽर्पयेत्

ବିଧିଅନୁସାରେ ବିଘ୍ନନାଶ ସହ କର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରି “ଏହା ମୋ ପାଇଁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ” ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବ; ପରେ ନମସ୍କାର କରି କ୍ଷମା ମାଗି ପବିତ୍ରକୁ ମସ୍ତକରେ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 17

दत्वा बलिं दक्षिणाभिर्वैष्णवन्तोषयेद्गुरुं रक्षाबन्धं विमुच्य चेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पवित्रं मूलतो दद्याद्रक्षार्थं तद्विसृज्य चेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पवित्रकं त्वञ्च पूजायां हृदये वहेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विप्रान् भोजनवस्त्राद्यैर् दिवसं पक्षमेव वा

ବଳି ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ବୈଷ୍ଣବ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବ; ପରେ ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ ଖୋଲିବ—ଏକ ପାଠ। ଅନ୍ୟ ପାଠ—“ରକ୍ଷାର୍ଥେ ପବିତ୍ରକୁ ମୂଳରେ ଦେଇ ପରେ ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବ।” ଆଉ ଏକ ପାଠ—“ପୂଜାକାଳେ ପବିତ୍ରକକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରିବ।” ଏବଂ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ, ବସ୍ତ୍ରାଦି ଦେଇ ସତ୍କାର କରିବ—ଏକ ଦିନ କିମ୍ବା ପକ୍ଷକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

Verse 18

पवित्रं स्नानकाले च अवतार्य समर्पयेत् अनिवारितमन्नाद्यं दद्याद्भुङ्क्तेथ च स्वयं

ସ୍ନାନକାଳେ ପବିତ୍ର (କୁଶ/ଅଙ୍ଗୁଠି) ଅବତାରି ନିୟମମତେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅବରୋଧ ବିନା ଅନ୍ନାଦି ଦାନ କରି ପରେ ନିଜେ ଭୋଜନ କରିବା।

Verse 19

विसर्जने ऽह्नि सम्पूज्य पवित्राणि विसर्जयेत् सांवत्सरीमिमां पूजां सम्पाद्य विधिवन्मम

ବିସର୍ଜନ ଦିନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି ପବିତ୍ର-ସୂତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିୟମମତେ ବିସର୍ଜନ କରିବା। ଏଭଳି ମୋ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ବାର୍ଷିକ ପୂଜାକୁ ବିଧିମତେ ସମ୍ପାଦନ କରିବା।

Verse 20

व्रज पवित्रकेदानीं विष्णुलोकं विसर्जितः मध्ये सोमेशयोः प्रार्च्य विष्वक्सेनं हि तस्य च

“ଏବେ, ହେ ପବିତ୍ରକ! ବିଧିମତେ ବିସର୍ଜିତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଅ। ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ସୋମେଶଙ୍କୁ ପୂଜି, ତାଙ୍କର (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ) ପ୍ରଧାନ ସେବକ ବିଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କର।”

Verse 21

पवित्राणि समभ्यर्च्य ब्राह्मणाय समर्पयेत् यावन्तस्तन्तवस्तस्मिन् पवित्रे परिकल्पिताः

ପବିତ୍ର-ସୂତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିବା। ସେହି ପବିତ୍ରରେ ଯେତେ ତନ୍ତୁ ବିନ୍ୟସ୍ତ, ଫଳ ମଧ୍ୟ ସେତେ ଅନୁପାତରେ ମିଳେ।

Verse 22

तावद्युगसहस्राणि विष्णुलोके महीयते कुलानां शतमुद्धृत्य दश पूर्वान् दशापरान् विष्णुलोकं तु संस्थाप्य स्वयं मुक्तिमवाप्नुयात्

ସେତେ ଯୁଗସହସ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। କୁଳର ଶତଜନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି—ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରଜ—ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶେଷରେ ନିଜେ ମୋକ୍ଷ ପାଏ।