Adhyaya 31
Agneya-vidyaAdhyaya 3148 Verses

Adhyaya 31

Chapter 31 — मार्जनविधानं (The Procedure of Mārjana / Purificatory Sprinkling)

ଭଗବାନ୍ ଅଗ୍ନି ‘ମାର୍ଜନ’ ନାମକ ରକ୍ଷାବିଧି ପରିଚୟ କରାନ୍ତି—ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧିକର ଛିଟା/ପ୍ରୋକ୍ଷଣ। ଆରମ୍ଭରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାରମାନେ (ବରାହ, ନରସିଂହ, ବାମନ, ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ରାମ, ବୈକୁଣ୍ଠ, ନର)ଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା ରହି, ସତ୍ୟ, ସ୍ମୃତି ଓ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ବୋଲି ସ୍ଥାପିତ କରେ। ପରେ ଦୁଃଖ, ପାପ, ଶତ୍ରୁକୃତ ଅଭିଚାର, ଦୋଷ/ସନ୍ନିପାତଭେଦ ରୋଗ, ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସର ବିଷ ଏବଂ ଗ୍ରହ‑ପ୍ରେତ‑ଡାକିନୀ‑ବେତାଳ‑ପିଶାଚ‑ଯକ୍ଷ‑ରାକ୍ଷସ ଆଦି ଉପଦ୍ରବର ଶମନ‑ନାଶ ବିଧାନ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ। ସୁଦର୍ଶନ ଓ ନରସିଂହଙ୍କୁ ଦିଗ୍ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରି ‘କାଟ‑କାଟ’ ପୁନରୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରରେ ପୀଡା‑ରୋଗଛେଦ ଦର୍ଶାଯାଏ। ଶେଷରେ କୁଶକୁ ବିଷ୍ଣୁ/ହରିସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଅପାମାର୍ଜନକକୁ ରୋଗନିବାରକ ‘ଅସ୍ତ୍ର’ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରି, ମନ୍ତ୍ରଜପ‑ଦ୍ରବ୍ୟକ୍ରିୟା‑ଭକ୍ତିତତ୍ତ୍ୱ ସମନ୍ୱିତ ଅଗ୍ନେୟବିଦ୍ୟାର ରକ୍ଷାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିପାଦିତ ହୁଏ।

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये मण्डलादिवर्णनं नाम त्रिंशो ऽध्यायः अथ एकत्रिंशो ऽध्यायः मार्जनविधानं अग्निर् उवाच रक्षां स्वस्य परेषाञ्च वक्ष्ये तां मार्जनाह्वयां यया विमुच्यते दुःखैः सुखञ्च प्राप्नुयान्नरः

ଏହିପରି ଆଦିମହାପୁରାଣ ଅଗ୍ନିପୁରାଣରେ ‘ମଣ୍ଡଳାଦି-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ‘ମାର୍ଜନବିଧାନ’ ନାମକ ଏକତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ। ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ନିଜ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ‘ମାର୍ଜନ’ ନାମକ ଯେ ବିଧି, ତାହା ମୁଁ କହୁଛି; ଯାହାଦ୍ୱାରା ନର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସୁଖ ପାଏ।

Verse 2

ॐ नमः परमार्थाय पुरुषाय महात्मने अरूपबहुरूपाय व्यापिने परमात्मने

ଓଁ—ପରମାର୍ଥସ୍ୱରୂପ ପରମପୁରୁଷ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଯିଏ ଅରୂପ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବହୁରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 3

निष्कल्मषाय शुद्धाय ध्यानयोगरताय च नमस्कृत्य प्रवक्ष्यामि यत् तत्सिध्यतु मे वचः

ନିଷ୍କଲ୍ମଷ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ ରତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଛି; ସେହି (କୃପାରେ) ମୋର ବଚନ ସିଦ୍ଧ ହେଉ।

Verse 4

वराहाय नृसिंहाय वामनाय महामुने नमस्कृत्य प्रवक्ष्यामि यत्तत्सिध्यतु मे वचः

ହେ ମହାମୁନି! ବରାହ, ନୃସିଂହ ଓ ବାମନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଛି; ତାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ବଚନ ସିଦ୍ଧ ହେଉ।

Verse 5

मन्त्रजं फलमश्नुते इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुखं ब्रह्माप्नुयान्नरः इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्रिविक्रमाय रामाय वैकुण्ठाय नराय च नमस्कृत्य प्रवक्ष्यामि यत्तत् सिध्यतु मे वचः

“ମନ୍ତ୍ରଜନ୍ୟ ଫଳ ଭୋଗ କରେ”—ଏହା ‘ଖ’ ଚିହ୍ନିତ ପାଣ୍ଡୁଲିପି-ପାଠ। “ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ”—ଏହା ମଧ୍ୟ ‘ଖ’ ପାଠ। ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ରାମ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଓ ନରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ମୁଁ ଏବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଛି—ସେ ଉପଦେଶ ସିଦ୍ଧ ହେଉ, ମୋ ବଚନ ସଫଳ ହେଉ।

Verse 6

वराह नरसिंहेश वामनेश त्रिविक्रम हरग्रीवेश सर्वेश हृषीकेश हराशुभम्

ହେ ବରାହ-ନରସିଂହରୂପ ପ୍ରଭୁ, ହେ ବାମନ, ହେ ତ୍ରିବିକ୍ରମ; ହେ ହୟଗ୍ରୀବ, ହେ ସର୍ବେଶ୍ୱର, ହେ ହୃଷୀକେଶ—ଅଶୁଭ ନାଶ କର।

Verse 7

अपराजितचक्राद्यैश् चतुर्भिः परमायुधैः अखण्डितानुभावैस्त्वं सर्वदुष्टहरो भव

ଅପରାଜିତ ଚକ୍ର ଆଦି ଚାରି ପରମ ଆୟୁଧଦ୍ୱାରା—ଅଖଣ୍ଡ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ—ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଓ ପାପୀ ଶକ୍ତିର ହରଣକର୍ତ୍ତା ହୁଅନ୍ତୁ।

Verse 8

हरामुकस्य दुरितं सर्वञ्च कुशलं कुरु मृत्युबन्धार्तभयदं दुरितस्य च यत् फलम्

ହରାମୁକର ଦୁରିତ ହରଣ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଶଳ (କଲ୍ୟାଣ) କର। ଏବଂ ଯାହା ମୃତ୍ୟୁ, ବନ୍ଧନ ଓ ଆର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭୟ ଦିଏ—ପାପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେ କୌଣସି ଫଳ ସହିତ—ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର କର।

Verse 9

पराभिध्यानसहितैः प्रयुक्तञ्चाभिचारकम् गदस्पर्शमहारोगप्रयोगं जरया जर

ପରାଭିଧ୍ୟାନ (ଶତ୍ରୁଭାବ ଧ୍ୟାନ) ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଅଭିଚାରକ କର୍ମ ହୁଏ—ସ୍ପର୍ଶରେ ଗଦ (ଅଙ୍ଗଜଡତା/ବିକାର) ଦେବା, ମହାରୋଗ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା, ଏବଂ ଜରା ଦ୍ୱାରା ଜରା ଦେବା; ଅର୍ଥାତ୍ ଯାହାକୁ ଜର୍ଜର କରିବାକୁ ହୁଏ ତାହାକୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଜର୍ଜର କରିଦେବା।

Verse 10

ॐ नमो वासुदेवाय नमः कृष्णाय खड्गिने नमः पुष्करनेत्राय केशवायादिचक्रिणे

ଓଁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଖଡ୍ଗଧାରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପଦ୍ମନେତ୍ର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆଦି ଚକ୍ରଧାରୀ କେଶବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 11

नमः कमलकिञ्जल्कपीतनिर्मलवाससे महाहररिपुस्कन्धसृष्टचक्राय चक्रिणे

ପଦ୍ମକିଞ୍ଜଲ୍କ ସଦୃଶ ପୀତ, ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଏବଂ ମହାହର-ରିପୁଙ୍କ ସ୍କନ୍ଧସମୂହ ବିରୋଧେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ସୁଦର୍ଶନଚକ୍ର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 12

द्ंष्ट्रोद्धृतक्षितिभृते त्रयीमूर्तिमते नमः महायज्ञवराहाय शेषभोगाङ्कशायिने

ଦଂଷ୍ଟ୍ରାରେ ଉଦ୍ଧୃତ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତ୍ରୟୀ-ବେଦମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଶେଷନାଗର ଫଣା-କୁଣ୍ଡଳୀର ଅଙ୍କରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ମହାଯଜ୍ଞ ବରାହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 13

तप्तहाटककेशाग्रज्वलत्पावकलोचन वज्राधिकनखस्पर्शं दिव्यसिंह नमोस्तु ते

ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ କେଶାଗ୍ର, ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ନେତ୍ର, ଏବଂ ବଜ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ କଠୋର ନଖସ୍ପର୍ଶ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ସିଂହ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 14

काश्यपायातिह्रस्वाय ऋग्यजुःसामभूषित तुभ्यं वामनरूपायाक्रमते गां नमो नमः

କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅତିହ୍ରସ୍ୱ, ଋଗ୍-ଯଜୁଃ-ସାମ ବେଦରେ ଭୂଷିତ, ବାମନରୂପେ ପୃଥିବୀକୁ ପଦକ୍ରମେ ମାପିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 15

वराहाशेषदुष्टानि सर्वपापफलानि वै मर्द मर्द महादंष्ट्र मर्द मर्द च तत्फलम्

ହେ ବରାହାବତାର! ଅବଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର; ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ପାପର ଫଳକୁ ମଧ୍ୟ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର। ହେ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ର! ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର, ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର, ତାହାର ପରିଣାମକୁ ମଧ୍ୟ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର।

Verse 16

अखण्डितात्मभावैस्त्वमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दंष्ट्रोद्धृतभूमिभर्त्रे इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सृजते गामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः नरसिंह करालाख्य दन्तप्रान्तानलोज्ज्वल भञ्ज भञ्ज निनादेन दुष्टान्यस्यार्तिनाशन

(କେତେକ ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ପାଠଭେଦ ମିଳେ: ‘ତୁମେ ଅଖଣ୍ଡ ଆତ୍ମଭାବସ୍ୱରୂପ’; ‘ଦଂଷ୍ଟ୍ରାରେ ଉଦ୍ଧୃତ ଭୂମିର ଧାରକଙ୍କୁ’; ‘(ସେ) ପୃଥିବୀ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି’.) ହେ ନରସିଂହ, କରାଳ-ନାମଧାରୀ! ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦନ୍ତପ୍ରାନ୍ତ! ଭଞ୍ଜ, ଭଞ୍ଜ। ତୁମ ଗର୍ଜନରେ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ନାଶ କର; ଏହି ଭକ୍ତର ଆର୍ତ୍ତି ନାଶକ ତୁମେ।

Verse 17

ऋग्यजुःसामगर्भाभिर्वाग्भिर्वामनरूपधृक् प्रशमं सर्वदुःखानि नयत्त्वस्य जनार्दनः

ଋଗ୍-ଯଜୁଃ-ସାମବେଦଗର୍ଭିତ ବାଣୀଦ୍ୱାରା ବାମନରୂପଧାରୀ ଜନାର୍ଦନ ଏହାର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ପ୍ରଶମନ ଓ ଶାନ୍ତିକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ।

Verse 18

ऐकाहिकं द्व्याहिकञ्च तथा त्रिदिवसं ज्वरम् चातुर्थकन्तथात्युग्रन्तथैव सततज्वरम्

ଜ୍ୱରର ଶ୍ରେଣୀ—ଐକାହିକ (ଏକଦିନିଆ), ଦ୍ୱ୍ୟାହିକ (ଦୁଇଦିନିଆ), ତ୍ରିଦିବସୀୟ (ତିନିଦିନିଆ), ଚାତୁର୍ଥକ (ଚତୁର୍ଥ ଦିନର), ଅତ୍ୟୁଗ୍ର, ଏବଂ ସତତ (ନିରନ୍ତର) ଜ୍ୱର।

Verse 19

दोषोत्थं सन्निपातोत्थं तथैवागन्तुकं ज्वरम् शमं नयाशु गोविन्द च्छिन्धि च्छिन्ध्यस्य वेदनाम्

ହେ ଗୋବିନ୍ଦ! ଦୋଷୋତ୍ଥ, ସନ୍ନିପାତୋତ୍ଥ ଏବଂ ଆଗନ୍ତୁକ—ଏହି ପ୍ରକାର ଜ୍ୱରକୁ ଶୀଘ୍ର ଶମନ କର; ଏହାର ବେଦନାକୁ ଛିନ୍ଧି, ଛିନ୍ଧି।

Verse 20

नेत्रदुःखं शिरोदुःखं दुःखञ्चोदरसम्भवम् अन्तःश्वासमतिश्वासं परितापं सवेपथुम्

ଚକ୍ଷୁବେଦନା, ଶିରୋବେଦନା ଓ ଉଦରଜ ଦୁଃଖ; କଷ୍ଟକର ଅନ୍ତଃଶ୍ୱାସ, ଅତିଶ୍ୱାସ, ଦାହଯୁକ୍ତ ତାପ ଓ କମ୍ପନ—ଏହି ଲକ୍ଷଣ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 21

गुदघ्राणाङ्घ्रिरोगांश् च कुष्ठरोगांस् तथा क्षयं कामलादींस् तथा रोगान् प्रमेहांश्चातिदारुणान्

ଗୁଦ, ନାସା ଓ ପାଦର ରୋଗ; ତଥା କୁଷ୍ଠରୋଗ, କ୍ଷୟ, କାମଳା ଆଦି ବ୍ୟାଧି, ଏବଂ ଅତି ଦାରୁଣ ପ୍ରମେହରୋଗ—(ଏହାମାନେ ମଧ୍ୟ)।

Verse 22

भगन्दरातिसारांश् च मुखरोगांश् च वल्गुलीम् अश्मरीं मूत्रकृच्छ्रांश् च रोगानन्यांश् च दारुणान्

ଭଗନ୍ଦର, ଅତିସାର, ମୁଖରୋଗ, ବଲ୍ଗୁଲୀ; ଅଶ୍ମରୀ, ମୂତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦାରୁଣ ରୋଗ—(ଏହାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶମିତ ହୁଅନ୍ତି)।

Verse 23

ये वातप्रभवा रोगा ये च पित्तसमुद्भवाः कफोद्भवाश् च ये केचित् ये चान्ये सान्निपातिकाः

ବାତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ରୋଗ, ପିତ୍ତରୁ ଉଦ୍ଭବ ରୋଗ, ଏବଂ କଫରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେ କୌଣସି ରୋଗ; ତଥା ଅନ୍ୟ ସାନ୍ନିପାତିକ (ତ୍ରିଦୋଷଜ) ବିକାର।

Verse 24

आगन्तुकाश् च ये रोगा लूता विस्फोटकादयः ते सर्वे प्रशमं यान्तु वासुदेवापमार्जिताः

ବାହ୍ୟ କାରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଆଗନ୍ତୁକ ରୋଗ—ଲୂତା, ବିସ୍ଫୋଟକ ଆଦି—ସେ ସମସ୍ତେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାର୍ଜିତ ହୋଇ ପ୍ରଶମିତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 25

विलयं यान्तु ते सर्वे विष्णोरुच्चारणेन च क्षयं गछ्हन्तु चाशेषास्ते चक्राभिहता हरेः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମୋଚ୍ଚାରଣମାତ୍ରେ ସେ ସମସ୍ତ ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତି ଲୟ ପାଉନ୍ତୁ; ହରିଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନଚକ୍ରରେ ଆହତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଃଶେଷ ନଶ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 26

छिन्द छिन्दास्य वेदनामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अनिश्वासमतिश्वासमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः तथैव च इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ये रोगाः पित्तसम्भवा इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः वासुदेवपराजिता इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभीषिताः नश्यन्ति सकला रोगाः सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

‘ଏହି ବେଦନାକୁ କାଟ, କାଟ’—ଏପରି ପାଠ ଗୋଟିଏ ଚିହ୍ନିତ ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ଅଛି; ‘ଶ୍ୱାସ ଅଟକିବା ଓ ଅତିଶ୍ୱାସ’—ଏପରି ମଧ୍ୟ; ‘ତଥାଇବ’—ଏପରି ମଧ୍ୟ; ‘ଯେ ରୋଗ ପିତ୍ତସମ୍ଭବ’—ଏପରି ମଧ୍ୟ; ‘ବାସୁଦେବଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ’—ଏପରି ଅନ୍ୟ ପାଠ। ଅଚ୍ୟୁତ, ଅନନ୍ତ, ଗୋବିନ୍ଦ ନାମୋଚ୍ଚାରଣରେ ଭୀତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ସତ୍ୟ—ସତ୍ୟ, ମୁଁ କହୁଛି।

Verse 27

स्थावरं जङ्गमं वापि कृत्रिमं चापि यद्विषम् दन्तोद्भवं नखभवमाकाशप्रभवं विषम्

ବିଷ ତିନି ପ୍ରକାର—ସ୍ଥାବର ଉତ୍ସଜ, ଜଙ୍ଗମଜ, ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ପୁନଃ ଦନ୍ତୋଦ୍ଭବ, ନଖୋଦ୍ଭବ, ଏବଂ ‘ଆକାଶପ୍ରଭବ’ (ବାୟୁଜ) ବିଷ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 28

लूतादिप्रभवं यच्च विषमन्यत्तु दुःखदं शमं नयतु तत् सर्वं कीर्तितोस्य जनार्दनः

ଲୂତା ଆଦିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖଦ ବିଷ—ସେ ସବୁ ଶମିତ ହେଉ; କାରଣ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନାର୍ଦନ (ବିଷ୍ଣୁ) କୀର୍ତିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 29

ग्रहान् प्रेतग्रहांश्चापि तथा वै डाकिनीग्रहान् वेतालांश् च पिशाचांश् च गन्धर्वान् यक्षराक्षसान्

(ଏହି ଜପ/ବିଧି) ଗ୍ରହ, ପ୍ରେତଗ୍ରହ ଓ ଡାକିନୀଗ୍ରହ; ଏବଂ ବେତାଳ, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ (ଦୂର କରେ)।

Verse 30

शकुनीपूतनाद्यांश् च तथा वैनायकान् ग्रहान् मुखमण्डीं तथा क्रूरां रेवतीं वृद्धरेवतीम्

ଶକୁନୀ, ପୂତନା ଆଦି ଏବଂ ସେହିପରି ବୈନାୟକ-ପ୍ରକାର ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ; ମୁଖମଣ୍ଡୀ, କ୍ରୂରା, ରେବତୀ ଓ ବୃଦ୍ଧ-ରେବତୀକୁ ମଧ୍ୟ (ଶାନ୍ତ/ନିବାରଣ କରୁନ୍ତୁ)।

Verse 31

वृद्धकाख्यान् ग्रहांश्चोग्रांस् तथा मातृग्रहानपि बालस्य विष्णोश् चरितं हन्तु बालग्रहानिमान्

‘ବୃଦ୍ଧକା’ ନାମକ, ଉଗ୍ର ଗ୍ରହ ଏବଂ ମାତୃ-ଗ୍ରହ—ଏହି ବାଳଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ବାଳରକ୍ଷକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରିତ/ଲୀଳା ନାଶ କରୁ।

Verse 32

वृद्धाश् च ये ग्रहाः केचिद्ये च बालग्रहाः क्वचित् नरसिंहस्य ते दृष्ट्या दग्धा ये चापि यौवने

ଯେ କିଛି ‘ବୃଦ୍ଧ’ ଗ୍ରହ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ କେବେ କେବେ ଯେ ବାଳଗ୍ରହ ହୁଅନ୍ତି, ଯୌବନରେ ମଧ୍ୟ ଯେ ପୀଡା ଦିଅନ୍ତି—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନରସିଂହଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 33

सदा करालवदनो नरसिंहो महाबलः ग्रहानशेषान्निःशेषान् करोतु जगतो हितः

ସଦା କରାଳମୁଖ ମହାବଳୀ ନରସିଂହ—ଜଗତର ହିତ ପାଇଁ—ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ନିଃଶେଷ ଭାବେ ଶାନ୍ତ ଓ ନିରୁପଦ୍ରବ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 34

नरसिंह महासिंह ज्वालामालोज्ज्वलानन ग्रहानशेषान् सर्वेश खाद खादाग्निलोचन

ହେ ନରସିଂହ, ହେ ମହାସିଂହ, ଜ୍ୱାଲାମାଳାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖବାନ! ହେ ସର୍ବେଶ, ହେ ଅଗ୍ନିଲୋଚନ! ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ନିଃଶେଷ ଭାବେ ଭକ୍ଷଣ କର, ଭକ୍ଷଣ କର।

Verse 35

ये रोगा ये महोत्पाता यद्विषं ये महाग्रहाः यानि च क्रूरभृतानि ग्रहपीडाश् च दारुणाः

ଯେଯେ ରୋଗ ଅଛି, ଯେଯେ ମହୋତ୍ପାତ ଓ ଅଶୁଭ ନିମିତ୍ତ ଅଛି, ଯେଯେ ବିଷ ଅଛି, ଯେଯେ ମହାଗ୍ରହ ଅଛି, ଏବଂ କ୍ରୂର ଭୂତ ଓ ଗ୍ରହପୀଡାର ଦାରୁଣ ଯନ୍ତ୍ରଣା—ସେସବୁ ନିବାରିତ ହେଉ।

Verse 36

शस्त्रक्षतेषु ये दोषा ज्वालागर्दभकादयः तानि सर्वाणि सर्वात्मा परमात्मा जनार्दनः

ଶସ୍ତ୍ରକ୍ଷତରେ ଯେଯେ ଦୋଷ ହୁଏ—‘ଜ୍ୱାଳା’, ‘ଗର୍ଦ୍ଧଭକ’ ଆଦି—ସେସବୁକୁ ସର୍ବାତ୍ମା, ପରମାତ୍ମା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିବାରଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 37

तथा वेतालिकान् ग्रहानिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः गन्धर्वान् राक्ससानपि इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शटा इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः किञ्चिद्रूपं समास्याय वासुदेवास्य नाशय

ତଥା ‘ବେତାଳିକ’ ଓ ‘ଗ୍ରହ’—ଏହିପରି ଗୋଟିଏ ଚିହ୍ନିତ ପାଣ୍ଡୁଲିପି-ପାଠ; ‘ଗନ୍ଧର୍ବ’ ଓ ‘ରାକ୍ଷସ’ ମଧ୍ୟ—ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନିତ ପାଠ; ‘ଶଟା’—ଏହିପରି ଦୁଇ ଚିହ୍ନିତ ପାଠ। ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ହେ ବାସୁଦେବ, ଏମାନଙ୍କୁ ନାଶ କର।

Verse 38

क्षिप्त्वा सुदर्शनञ् चक्रं ज्वालामालातिभीषणम् सर्वदुष्टोपशमनं कुरु देववराच्युत

ଜ୍ୱାଳାମାଳାରେ ଅତିଭୀଷଣ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରକୁ କ୍ଷେପଣ କରି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଦେବବର, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟଶକ୍ତିର ଉପଶମନ କର।

Verse 39

सुदर्शन महाज्वाल च्छिन्धि च्छिन्धि महारव सर्वदुष्टानि रक्षांसि क्षयं यान्तु विभीषण

ହେ ମହାଜ୍ୱାଳାମୟ ସୁଦର୍ଶନ! ଛେଦ କର, ଛେଦ କର। ହେ ମହାରବ! ହେ ବିଭୀଷଣ! ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ନାଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 40

प्राच्यां प्रतीच्यां च दिशि दक्षिणोत्तरतस् तथा रक्षाङ्करोतु सर्वात्मा नरसिंहः सुगर्जितः

ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ମଧ୍ୟ, ସର୍ବାତ୍ମା, ଶୁଭ ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଗର୍ଜନକାରୀ ନରସିଂହ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 41

दिवि भुव्यन्तरीक्षे च पृष्ठतः पार्श्वतोग्रतः रक्षाङ्करोतु भगवान् बहुरूपी जनार्दनः

ସ୍ୱର୍ଗରେ, ପୃଥିବୀରେ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ; ପଛରୁ, ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଓ ସାମ୍ନାରୁ—ବହୁରୂପୀ ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 42

यथा विष्णुर्जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषं तेन सत्येन दुष्टानि शममस्य व्रजन्तु वै

ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମାନବ ସହିତ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛନ୍ତି, ସେହି ସତ୍ୟବଳରେ ଏହାର/ଏଠାର ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଶମିତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 43

यथा विष्णौ स्मृते सद्यः सङ्क्षयं यान्ति पातकाः सत्येन तेन सकलं दुष्टमस्य प्रशाम्यतु

ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବାମାତ୍ରେ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶିଯାଏ, ସେହି ସତ୍ୟବଳରେ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିର ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ହେଉ।

Verse 44

परमात्मा यथा विष्णुर्वेदान्तेषु च गीयते तेन सत्येन सकलं दुष्टमस्य प्रशाम्यतु

ଯେପରି ବେଦାନ୍ତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପରମାତ୍ମା ଭାବେ ଗାୟନ କରାଯାଏ, ସେହି ସତ୍ୟବଳରେ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିର ସମସ୍ତ ଅନିଷ୍ଟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ହେଉ।

Verse 45

यथा यज्ञेश्वरो विष्णुर्देवेष्वपि हि गीयते सत्येन तेन सकलं यन्मयोक्तं तथास्तु तत्

ଯେପରି ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ‘ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର’ ବୋଲି ଗୀତ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ସତ୍ୟବଳରେ ମୋ କହିଥିବା ସବୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ତଥାସ୍ତୁ ହେଉ।

Verse 46

शान्तिरस्तु शिवञ्चास्तु दुष्टमस्य प्रशाम्यतु वासुदेवशरीरोत्थैः कुशैर् निर्मथितं मया

ଶାନ୍ତି ହେଉ, ଶିବମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଏଥିରେ ଥିବା ଦୁଷ୍ଟତା ପ୍ରଶମିତ ହେଉ—ବାସୁଦେବଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା କୁଶଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହାକୁ ଘସି ଶାନ୍ତ କରିଛି।

Verse 47

अपमार्जतु गोविन्दो नरो नारायणस् तथा तथास्तु सर्वदुःखानां प्रशमो जपनाद्धरेः

ଗୋବିନ୍ଦ (ସବୁ) ଅପମାର୍ଜନ କରୁନ୍ତୁ; ସେପରି ନର ଓ ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ। ତଥାସ୍ତୁ—ହରିନାମ ଜପରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ପ୍ରଶମ ହୁଏ।

Verse 48

महाबल इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वर्गर्जितैर् इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रयान्तु वै इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कुशैर् निर्णाशितमिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अपमार्जनकं शस्त्रं सर्वरोगादिवारणम् अयं हरिः कुशो विष्णुर्हता रोगा मया तव

ଏହି ଅପମାର୍ଜନକ (ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ଉପକରଣ) ସମସ୍ତ ରୋଗାଦି ନିବାରଣକାରୀ ‘ଶସ୍ତ୍ର’ ଅଟେ। ଏହି କୁଶ ହରି—ବିଷ୍ଣୁ; ତୁମ ରୋଗ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲା।

Frequently Asked Questions

It is a protective and purificatory procedure performed for oneself and others, intended to remove sorrow, sin, disease, poison, and hostile influences by mantra, truth-assertion, and ritual cleansing actions.

Viṣṇu as Vāsudeva/Keśava/Hari is central, with strong emphasis on Sudarśana-cakra and Narasiṃha; the rite also salutes Varāha, Vāmana, Trivikrama, Rāma, Vaikuṇṭha, Nara, and Nārāyaṇa.

By grounding protection in remembrance of Viṣṇu, satya-vākya, and sanctified implements (kuśa identified with Hari), it frames practical healing and warding-off as dharmic purification that supports wellbeing while orienting the mind toward the Supreme Self.