
बलरामस्य वारुणी-प्रसङ्गः, यमुनाकर्षणम्, लक्ष्मी-प्रदत्त-विभूषणम्, रेवती-विवाहः
ပါရာရှရက မૈထရေးယအား ဆိုသည်—တောတွင်းလှည့်လည်ချိန်၌ ရှေရှ (အနန္တ) သည် လူ့အသွင်ယူကာ ဘဂဝန်နှင့်အတူ လိုက်လံသွားလာသည်။ အလုပ်ပြီးမြောက်သည်ကို မြင်၍ ဝရုဏက အနန္တ၏ သုံးဆောင်ရန် “ဝါရုဏီ” ကို ပို့ပြီး၊ ၎င်းသည် ဗೃန္ဒာဝန်ရှိ ကဒမ္ဗပင်အပေါက်တွင် တည်နေသည်။ ဘလရာမသည် အရက်နံ့ကို ခံစားကာ ဂိုပ-ဂိုပီတို့နှင့်အတူ သီချင်းတီးဝိုင်းချီးမွမ်းသံကြားတွင် ဝါရုဏီကို သောက်သည်။ အပူကြောင့် ချွေးစက်များတောက်ပလာသဖြင့် “ယမုနာ လာပါ” ဟု ဆိုသော်လည်း မြစ်သည် မူးယစ်စကားဟု ထင်ကာ မလာ။ ထို့ကြောင့် ဟလာယုဓက ဒေါသထွက်၍ ယမုနာကို ကမ်းနားမှ ဖမ်းဆွဲကာ လမ်းကြောင်းမှ လှည့်၍ တောကို ရေလွှမ်းစေသည်။ ကြောက်ရွံ့သော ယမုနာသည် ကိုယ်ထင်ရှားလာကာ ခွင့်လွှတ်ရန် တောင်းပန်သဖြင့် ဘလရာမက လွှတ်ပေးသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် သူ၏ တောက်ပမှု တိုးကာ ကြာပန်းအလှဆင်၊ နားကပ်တစ်ဖက်၊ ဝရုဏပို့သော ကြာပန်းမော်လီနှင့် လက္ရှမီပေးသော အပြာရောင်ဝတ်စုံကို ရရှိသည်။ ဗြဇ၌ နှစ်လပျော်ရွှင်ပြီး ဒွာရကာသို့ ပြန်ကာ ရေဝတီနှင့် မင်္ဂလာဆောင်၍ နိဋ္ဌ နှင့် အုလ္မုက ဟူသော သားနှစ်ယောက် ရသည်။
Verse 1
वने विचरतस् तस्य सह गोपैर् महात्मनः मानुषछद्मरूपस्य शेषस्य धरणीभृतः
မဟာစိတ်ရှိသော သခင်သည် နွားထိန်းများနှင့်အတူ တောထဲတွင် လှည့်လည်သွားလာစဉ်၊ မြေကိုထမ်းဆောင်သူ ရှေရှာသည်လည်း လူ့အသွင်ဖုံးကွယ်ကာ သခင်ဘေးနားတွင် လိုက်ပါလျက်ရှိ하였다။
Verse 2
निष्पादितोरुकार्यस्य कार्येणोर्वीविचारिणः उपभोगार्थम् अत्यर्थं वरुणः प्राह वारुणीम्
တာဝန်အရ မြေပြင်တစ်လျှောက် လှည့်လည်ကာ မဟာတာဝန်ကို အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးခဲ့သူကို မြင်၍၊ သင့်လျော်သော အပျော်အပါးအတွက် ဝရုဏသည် ‘ဝါရုဏီ’ ဟူသော ဒေဝမေကို ပေးအပ်하였다။
Verse 3
अभीष्टा सर्वदा यस्य मदिरे त्वं महौजसः अनन्तस्योपभोगाय तस्य गच्छ मुदे शुभे
အို မဒီရာ၊ သင်သည် အင်အားကြီးသူ၏ အမြဲတမ်းချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်၏။ အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ အနန္တသည် ပျော်ရွှင်စွာ သင်ကို သုံးဆောင်နိုင်ရန် သူ့ထံသို့ သွားလော့။
Verse 4
इत्य् उक्ता वारुणी तेन संनिधानम् अथाकरोत् वृन्दावनवनोत्पन्नकदम्बतरुकोटरे
ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဝါရုဏီသည် မိမိ၏ ရှိနေမှုကို ထင်ရှားစေပြီး၊ ဗೃန္ဒာဝန်တော၌ ပေါက်လာသော ကဒမ္ဗပင်၏ အပေါက်အတွင်း၌ နေရာယူ하였다။
Verse 5
विचरन् बलदेवो ऽपि मदिरागन्धम् उत्तमम् आघ्राय मदिरातर्षम् अवापाथ पुरातनम्
ဗလရာမလည်း လှည့်လည်နေစဉ် အကောင်းဆုံး မေ၏ အနံ့ကို ရှူမိ၍၊ အနံ့တစ်ခုတည်းကြောင့်ပင် မေကိုလိုလားသော ရှေးဟောင်းဆာလောင်မှုသည် ပြန်လည် နိုးထလာ하였다။
Verse 6
ततः कदम्बात् सहसा मद्यधारां स लाङ्गली पतन्तीं वीक्ष्य मैत्रेय प्रययौ परमां मुदम्
ထို့နောက် မૈထြေယာ၊ လယ်ထွန်ကိုင်သူ ဘလရာမသည် ကဒမ္ဗပင်မှ ရုတ်တရက် စီးကျလာသော မူးယစ်ရည်စီးကြောင်းကို မြင်၍ အမြင့်ဆုံး ပီတိဖြစ်ပေါ်လေ၏။
Verse 7
पपौ च गोपगोपीभिः समवेतो मुदान्वितः प्रगीयमानो ललितं गीतवाद्यविशारदैः
ထို့နောက် သူသည် ဂိုပာနှင့် ဂိုပီတို့နှင့်အတူ စုဝေးကာ ပီတိဖြင့် သောက်သုံးလေ၏။ သီချင်းနှင့် တူရိယာကျွမ်းကျင်သူတို့က နူးညံ့သော သီချင်းများဖြင့် သူ့ကို ချီးမွမ်းသီဆိုကြသည်။
Verse 8
स मत्तो ऽत्यन्तघर्माम्भःकणिकामौक्तिकोज्ज्वलः आगच्छ यमुने स्नातुम् इच्छामीत्य् आह विह्वलः
အလိုဆန္ဒကြောင့် မူးယစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ၊ ပြင်းထန်သောအပူကြောင့် ချွေးစက်များ မုတိကာကဲ့သို့ တောက်ပနေပြီး၊ စိတ်လှုပ်ရှားစွာ “လာပါ၊ ယမုနာရေ—ငါ ရေချိုးချင်သည်” ဟု အော်လေ၏။
Verse 9
तस्य वाचं नदी सा तु मत्तोक्ताम् अवमन्य वै नाजगाम ततः क्रुद्धो हलं जग्राह लाङ्गली
သို့သော် ထိုမြစ်သည် သူ၏စကားကို မူးယစ်သူ၏စကားဟု ထင်ကာ မလေးစားဘဲ မလာခဲ့။ ထို့ကြောင့် လယ်ထွန်ကိုင်သူသည် ဒေါသထွက်၍ လယ်ထွန်ကို ကိုင်ယူလေ၏။
Verse 10
गृहीत्वा तां तटे तेन चकर्ष मदविह्वलः पापे नायासि नायासि गम्यताम् इच्छयान्यतः
မူးယစ်၍ စိတ်လှုပ်ရှားနေသဖြင့် သူသည် မြစ်ကို ကမ်းနားတွင် ဖမ်းဆွဲ၍ ဆွဲတင်ကာ “အပြစ်ရှိသူမ၊ မသွားနဲ့ မသွားနဲ့။ ငါ့ဆန္ဒရှိမှသာ အခြားနေရာသို့ သွားရမည်” ဟု ဆိုလေ၏။
Verse 11
साकृष्टा सहसा तेन मार्गं संत्यज्य निम्नगा यत्रास्ते बलभद्रो ऽसौ प्लावयाम् आस तद् वनम्
သူက ချက်ချင်းဆွဲယူသဖြင့် မြစ်သည် မူလလမ်းကြောင်းကို စွန့်ကာ ဘလဘဒ္ရ ရပ်နေရာသို့ လှည့်စီးပြီး ထိုတောကို ပတ်လည်ရေလွှမ်းမိုးစေ하였다။
Verse 12
शरीरिणी तथोपेत्य त्रासविह्वललोचना प्रसीदेत्य् अब्रवीद् रामं मुञ्च मां मुसलायुध
ထို့နောက် သူမသည် ကိုယ်ခန္ဓာပုံစံယူကာ ကြောက်ရွံ့၍ မျက်လုံးတုန်ယင်လျက် ရာမ (ဘလရာမ) ထံသို့ လာပြီး “ကျေးဇူးပြုပါ၊ ကျွန်မကို လွှတ်ပေးပါ၊ လယ်ထွန်လက်နက်ကိုင်ရှင်” ဟု တောင်းပန်하였다။
Verse 13
सो ऽब्रवीद् अवजानासि मम शौर्यबले नदि सो ऽहं त्वां हलपातेन विनेष्यामि सहस्रधा
သူက ပြောသည်—“အို မြစ်ရေ၊ မင်းက ငါ့ရဲရင့်မှုနဲ့ အင်အားကို မထီမဲ့မြင်ပြုတယ်။ ဒါကြောင့် ငါ့လယ်ထွန်ရဲ့ ထိုးနှက်ချက်နဲ့ မင်းကို ထောင်ပိုင်းကွဲအောင် ချေမှုန်းမယ်။”
Verse 14
इत्य् उक्तयातिसंत्रासात् तया नद्या प्रसादितः भूभागे प्लाविते तस्मिन् मुमोच यमुनां बलः
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် မြစ်သည် ကြောက်ရွံ့မှုကြီးကြောင့် သက်သာသွား하였다။ ထိုမြေပြင်ကို ရေလွှမ်းပြီးနောက် ဘလသည် ယမုနာကို လွှတ်ပေးကာ မူလလမ်းကြောင်းအတိုင်း ပြန်စီးစေ하였다။
Verse 15
ततः स्नातस्य वै कान्तिर् आजगाम महात्मनः अवतंसोत्पलं चारु गृहीत्वैकं च कुण्डलम्
ထို့နောက် မဟာသတ္တဝါသည် ရေချိုးပြီးသော် သူ၏ တောက်ပမှု ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ လှပသော ကြာပန်းကို ခေါင်းအလှဆင်အဖြစ်ယူကာ နားကပ်တစ်ဖက်ကိုလည်းယူ၍ ကိုယ်ကို အလှဆင်하였다။
Verse 16
वरुणप्रहितां चास्मै मालाम् अम्लानपङ्कजाम् समुद्राभे तथा वस्त्रे नीले लक्ष्मीर् अयच्छत
ဝရုဏက ပို့လာသော မညှိုးမနွမ်း ကြာပန်းမော်လီကို လက္ရှ္မီက သူ့အား ပေးအပ်တော်မူ၍၊ သမုဒ္ဒရာရောင် နီလာဝတ်စုံနှစ်စုံကိုလည်း ချီးမြှင့်တော်မူကာ ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်တော်ဖြင့် တင့်တယ်စေ하였다။
Verse 17
कृतावतंसः स तदा चारुकुण्डलभूषितः नीलाम्बरधरः स्रग्वी शुशुभे कान्तिसंयुतः
ထိုအခါ သူသည် ခေါင်းအလှဆင်တပ်ဆင်၍ နားကပ်လှပများဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ၊ နီလာဝတ်စုံဝတ်၍ ပန်းမော်လီဆင်လျက်၊ ဒေဝကాంతီဖြင့် တောက်ပလှပ하였다။
Verse 18
इत्थं विभूषितो रेमे तत्र रामस् तदा व्रजे मासद्वयेन यातश् च पुनः स द्वारकां पुरीम्
ဤသို့ ဂုဏ်ပြုအလှဆင်ခံရသော ရာမ (ဗလရာမ) သည် ဗြဇ၌ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်၍၊ နှစ်လကျော်လွန်သော် ဒွာရကာမြို့သို့ ပြန်လည်သွား하였다။
Verse 19
रेवतीं नाम तनयां रैवतस्य महीपतेः उपयेमे बलस् तस्यां जज्ञाते निशठोल्मुकौ
ဗလသည် ရိုင်ဝတမင်း၏ သမီး ရေဝတီကို လက်ထပ်ယူ၍၊ ထိုမိဖုရားမှ နိရှဋ္ဌ နှင့် ဥလ္မုက ဟူသော သားနှစ်ယောက် မွေးဖွား하였다။
The narrative frames it as a divine ‘upabhoga’ offering after the completion of great duties—signaling cosmic offices (Varuṇa) honoring the Lord’s manifestation (Ananta) and showing that even deities act under the higher sovereign order of Vishnu’s lila.
It depicts īśvara-niyantraṇa: nature and its courses are not autonomous against the Lord’s will. The river’s personified surrender (śaraṇāgati) and subsequent release illustrate that divine power is tempered by grace once humility and order are restored.
Read Vishnu Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.