
केशीवधः तथा ‘केशव’ नामप्रसिद्धिः
ပါရာရှရက မૈတြေယအား ပြောသည်—ကံစ၏ သံတမန်များက လှုံ့ဆော်သဖြင့် ဒိုင်တျ ကေရှီသည် မြင်းရုပ်ဖြင့် ဗြင်ဒာဝန်သို့ ဝင်ရောက်ကာ ဂိုပများကို နှောင့်ယှက်သည်။ ကြောက်လန့်သော ဂိုပ၊ ဂိုပီတို့သည် ဂိုဝိန္ဒကို အားကိုးရှာဖွေကြသည်။ သရီကృష్ణသည် သူတို့ကို သတ္တိပေး၍ ကေရှီ၏ ဟိန်းသံကို ပြန်ဟိန်းကာ စစ်ပွဲသို့ ရှေ့တိုးသည်။ ကေရှီသည် ပါးစပ်ဖွင့်၍ ပြေးလာသော် ဇနာရဒနသည် လက်မောင်းကို ချဲ့ထွင်ကာ သူ၏ ပါးစပ်ထဲသို့ ထည့်သည်—သွားများကျိုးကွဲ၊ လက်မောင်းသည် ကိုယ်အတွင်း၌ ကြီးထွားလာပြီး ဒိုင်တျသည် မောပန်းကာ ဝဇ္ရသစ်ပင်ကဲ့သို့ နှစ်ပိုင်းကွဲ၍ လဲကျသည်။ ဂိုပများသည် အံ့အားသင့်ကာ ပုဏ္ဍရိကာක්ෂကို ချီးမွမ်းကြသည်။ နာရဒ/ဒေဝတို့၏ ချီးကျူးသံ ပေါ်ထွက်လာပြီး ကေရှီကို သတ်သဖြင့် ကృష్ణသည် ‘ကေရှဝ’ ဟူသော နာမဖြင့် လောကတွင် ကျော်ကြားမည်ဟု နာမနိရုတ်တိကို ညွှန်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကృష్ణသည် ဂိုပများနှင့်အတူ ဂိုကူလသို့ ဝင်ရောက်ကာ လီလာ၏ လွယ်ကူသဘာဝနှင့် အီશ્વရ၏ မပင်ပန်းမခက်ခဲမှုကို ပြသသည်။
Verse 1
केशी चापि बलोदग्रः कंसदूतप्रचोदितः कृष्णस्य निधनाकाङ्क्षी वृन्दावनम् उपागमत्
ကေရှီလည်း—အားကောင်း၍ မာန်တက်နေသူ—ကံဆ၏ သံတမန်များက လှုံ့ဆော်သဖြင့်၊ ကృష్ణ၏ သေဆုံးမှုကို လိုလားကာ ဗೃန္ဒာဝန်သို့ ရောက်လာလေ၏။
Verse 2
स खुरक्षतभूपृष्ठः सटाक्षेपधुताम्बुदः प्लुतविक्रान्तचन्द्रार्कमार्गो गोपान् उपाद्रवत्
သူသည် နွားကျောင်းသားတို့ကို တိုက်ခိုက်လေ၏—သူ၏ ခြေခွာများက မြေပြင်ကို ခွဲထွက်စေပြီး၊ မျက်နှာမူဆံပင်ကို လှုပ်ခါသဖြင့် မိုးတိမ်များ ပြန့်ကျဲသွားကာ၊ လမင်းနှင့် နေမင်း၏ လမ်းကြောင်းကိုတောင် ကျော်လွန်သကဲ့သို့ ခုန်ပေါက်၍ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်하였다။
Verse 3
तस्य हेषितशब्देन गोपाला दैत्यवाजिनः गोप्यश् च भयसंविग्ना गोविन्दं शरणं ययुः
အဲဒီ နတ်ဆိုးမြင်းရဲ့ ကြမ်းတမ်းသော ဟိန်ဟိန်သံကြောင့် နွားကျောင်းသား들과 ဂိုပီမများသည် ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်ကာ ဂోవിന്ദ ထံသို့ ခိုလှုံသွားကြသည်။
Verse 4
त्राहि त्राहीति गोविन्दः श्रुत्वा तेषां तदा वचः सतोयजलदध्वानगम्भीरम् इदम् उक्तवान्
“ကယ်ပါ၊ ကယ်ပါ” ဟု အော်ဟစ်သံကို ကြားသော် ဂోవিন্দ သည် မိုးရေပြည့်တိမ်၏ ဂర్జနာကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသော အသံဖြင့် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။
Verse 5
अलं त्रासेन गोपालाः केशिनः किं भयातुरैः भवद्भिर् गोपजातीयैर् वीरवीर्यं विलोप्यते
ဒီကြောက်လန့်မှုကို ရပ်ပါ၊ နွားကျောင်းသားတို့။ ကေရှင်ကို ဘာကြောင့် ကြောက်ရမလဲ။ သင်တို့သည် ဂိုပကူလသားများဖြစ်၍ ကြောက်ရွံ့လျှင် သူရဲကောင်းတို့၏ သတ္တိပင် ပျောက်ကွယ်သည်။
Verse 6
किम् अनेनाल्पसारेण हेषिताटोपकारिणा दैतेयबलवाह्येन वल्गता दुष्टवाजिना
အမှန်တကယ် အားနည်းသော်လည်း ဟိန်ဟိန်သံနဲ့ အထင်ကြီးအောင် လုပ်ပြနေတဲ့ ဒီဆိုးမြင်းက ဘာအသုံးရှိသလဲ။ ဒိုင်တျာတို့၏ အင်အားကို ဆွဲတင်ကာ အလဟဿ ခုန်ပေါက်နေသည်။
Verse 7
एह्य् एहि दुष्ट कृष्णो ऽहं पूष्णोर् इव पिनाकधृत् पातयिष्यामि दशनान् वदनाद् अखिलांस् तव
“လာစမ်း၊ လာစမ်း မကောင်းသူ! ငါသည် ကృష్ణ ဖြစ်၏။ ပိနာကကိုင်ရှင် (ရှီဝ) က ပူရှန်၏ သွားများကို ချိုးချခဲ့သကဲ့သို့၊ ငါသည် မင်း၏ ပါးစပ်မှ သွားအားလုံးကို ကျစေမည်”
Verse 8
इत्य् उक्त्वास्फोट्य गोविन्दः केशिनः संमुखं ययौ विवृतास्यस् तु सो ऽप्य् एनं दैतेयाश्व उपाद्रवत्
ထိုသို့မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဂေါဝိန္ဒသည် လက်မောင်းကိုပုတ်ခတ်ကာ ကေသိထံသို့ တိုးဝင်လေ၏။ ထိုဘီလူးမြင်းသည်လည်း ပါးစပ်ကိုဟကာ ကိုယ်တော်မြတ်ထံသို့ ပြေးဝင်လာ၏။
Verse 9
बाहुम् आभोगिनं कृत्वा मुखे तस्य जनार्दनः प्रवेशयाम् आस तदा केशिनो दुष्टवाजिनः
ထို့နောက် ဇနာရ္ဒနသည် လက်မောင်းတော်ကို ကြီးမားစေလျက် ယုတ်မာသော မြင်းဆိုး ကေသိ၏ ပါးစပ်ထဲသို့ ထိုးသွင်းလိုက်လေသည်။
Verse 10
केशिनो वदनं तेन विशता कृष्णबाहुना शातिता दशनाः पेतुः सिताभ्रावयवा इव
ကရစ်ရှနား၏ လက်မောင်းတော် ဝင်ရောက်သွားသောအခါ ကေသိ၏ သွားများသည် ကျိုးပဲ့ကာ တိမ်ဖြူစများပမာ ပြုတ်ကျကုန်၏။
Verse 11
कृष्णस्य ववृधे बाहुः केशिदेहगतो द्विज विनाशाय यथा व्याधिर् आसंभूतेर् उपेक्षितः
အို ပုဏ္ဏား၊ ကရစ်ရှနား၏ လက်မောင်းတော်သည် ကေသိ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ ကြီးထွားလာသည်မှာ အစကတည်းက လျစ်လျူရှုထားသော ရောဂါသည် ပျက်စီးခြင်းငှာ တိုးပွားလာသကဲ့သို့ တည်း။
Verse 13
जघान धरणीं पादैः शकृन्मूत्रं समुत्सृजन् स्वेदार्द्रगात्रः श्रान्तश् च निर्यत्नः सो ऽभवत् ततः
သူသည် မြေကြီးကို ခြေဖြင့်ကန်ကျောက်လျက် မစင်နှင့်ကျင်ငယ်တို့ကို စွန့်ထုတ်လေ၏။ ချွေးများဖြင့် စိုရွှဲကာ မောပန်းနွမ်းနယ်လျက် နောက်ဆုံးတွင် လှုပ်ရှားမှုကင်းမဲ့သွားလေသည်။
Verse 14
व्यादितास्यो महारौद्रः सो ऽसुरः कृष्णबाहुना निपपात द्विधाभूतो वैद्युतेन यथा द्रुमः
ပါးစပ်ကျယ်ကျယ်ဖွင့်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရောဒြရုပ်ဖြစ်သော အဆုရသည် ကృష్ణ၏ လက်မောင်းထိုးနှက်မှုကြောင့် မိုးကြိုးခွဲသလို နှစ်ပိုင်းကွဲကာ လဲကျသွားသည်။
Verse 15
द्विपादपृष्ठपुच्छार्धश्रवणैकाक्षिनासिके केशिनस् ते द्विधाभूते शकले द्वे विरेजतुः
ခြေ၂ချောင်း၊ ကျော၊ အမြီးတစ်ဝက်၊ နား၊ မျက်လုံးတစ်လုံးနှင့် နှာခေါင်း အမှတ်အသားများပါသော ကေရှင်၏ အပိုင်းနှစ်ပိုင်းသည် နှစ်ခြမ်းကွဲပြီး သီးခြားရုပ်သဏ္ဌာန်အဖြစ် ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်တောက်ပ하였다။
Verse 16
हत्वा तु केशिनं कृष्णो गोपालैर् मुदितैर् वृतः अनायस्ततनुः स्वस्थो हसंस् तत्रैव तस्थिवान्
ကေရှင်ကို သတ်ပြီးနောက် ကൃഷ്ണသည် ဝမ်းမြောက်သော ဂိုပါလများက ဝိုင်းရံထားသော်လည်း ထိုနေရာတွင်ပင် ရပ်တည်နေ하였다—ကိုယ်ခန္ဓာမပင်ပန်း၊ စိတ်နှလုံးအေးချမ်း၍ ပြုံးနေကာ အလုပ်သည် အလွယ်တကူဖြစ်သကဲ့သို့။
Verse 17
ततो गोप्यश् च गोपाश् च हते केशिनि विस्मिताः तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षम् अनुरागमनोरमम्
ကေရှင် သတ်ခံရပြီးနောက် ဂိုပီများနှင့် ဂိုပများသည် အံ့အားသင့်ကာ ချစ်ခြင်းဘက္တိဖြင့် စိတ်ကိုဖမ်းစားသော ပဒ్మနేత్ర (ကြာပန်းမျက်လုံး) သခင်ကို ချီးမွမ်းကြ하였다။
Verse 18
अथाहान्तरितो विप्रो नारदो जलदे स्थितः केशिनं निहतं दृष्ट्वा हर्षनिर्भरमानसः
ထို့နောက် မနှောင့်နှေးဘဲ မိုးတိမ်အလယ်၌ တည်ရှိသော ဗြာဟ္မဏ ရှင်နာရဒသည် ကေရှင် သတ်ခံရသည်ကို မြင်၍ စိတ်နှလုံး ပီတိဖြင့် ပြည့်လျှံသွားသည်။
Verse 19
साधु साधु जगन्नाथ लीलयैव यद् अच्युत निहतो ऽयं त्वया केशी क्लेशदस् त्रिदिवौकसाम्
ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏၊ လောက၏အရှင် ဂဂန္နာထာ! အချျုတ၊ သုံးကောင်းကင်နေထိုင်သူတို့ကို ဒုက္ခပေးသော ကေရှီကို လီလာကစားသကဲ့သို့ သင်သတ်နိုင်သည်မှာ အံ့ဩဖွယ်တည်း။
Verse 20
युद्धोत्सुको ऽहम् अत्यर्थं नरवाजिमहाहवम् अवृत्तपूर्वम् अन्यत्र द्रष्टुं स्वर्गाद् उपागतः
ကျွန်ုပ်သည် စစ်ပွဲကို အလွန်တောင့်တနေသည်။ လူနှင့် မြင်းတို့၏ မဟာတိုက်ပွဲ—အခြားနေရာတွင် မကြုံဖူးသည့်အရာ—ကို မြင်ရန် စွဝဂ္ဂမှ ဆင်းလာခဲ့သည်။
Verse 21
स्वकर्माण्य् अवतारे ते कृतानि मधुसूदन यानि तैर् विस्मितं चेतस् तोषम् एतेन मे गतम्
ဟေ မဓုဆူဒန၊ အဝတားအဖြစ် ဆင်းသက်စဉ် သင်ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ကုသိုလ်ကမ္မများကို သတိရတိုင်း စိတ်သည် အံ့ဩတုန်လှုပ်သည်; ထိုသတိရခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့်ပင် ကျွန်ုပ်သည် ကျေနပ်မှုရသည်။
Verse 22
तुरगस्यास्य शक्रो ऽपि कृष्ण देवाश् च बिभ्यति धूतकेसरजालस्य ह्रेषतो ऽभ्रावलोकिनः
ဤမြင်းကို မြင်လျှင်—မန်နီသည် ကွန်ယက်လို လှုပ်ခါ၍ ပြန့်ကျဲပြီး၊ ဟိန်းသံသည် မိုးတိမ်ဂర్జနာကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်လာသဖြင့်—ဟေ ကృష్ణ၊ သက္က (အိန္ဒြ) တောင် နတ်တို့နှင့်အတူ ကြောက်ရွံ့ကြသည်။
Verse 23
यस्मात् त्वयैष दुष्टात्मा हतः केशी जनार्दन तस्मात् केशवनाम्ना त्वं लोके ख्यातो भविष्यसि
ဟေ ဇနာရ္ဒန၊ သင်သည် ဤမကောင်းသောစိတ်ရှိ ကေရှီကို သတ်ခဲ့သောကြောင့်၊ “ကေရှဝ” ဟူသော နာမဖြင့် လောက၌ ကျော်ကြားလာမည်။
Verse 24
स्वस्त्य् अस्तु ते गमिष्यामि कंसयुद्धे ऽधुना पुनः परश्वो ऽहं समेष्यामि त्वया केशिनिषूदन
အို ကေရှိနိသူဒန၊ သင့်အား မင်္ဂလာအပေါင်း ခညောင်းပါစေ။ ယခု ငါသည် ကံသနှင့် စစ်ပြုရန် ထွက်သွားတော့မည်။ သန်ဘက်ခါတွင် သင့်ထံ ပြန်လာတွေ့မည်။
Verse 25
उग्रसेनसुते कंसे सानुगे विनिपातिते भारावतारकर्ता त्वं पृथिव्याः पृथिवीधर
ဥဂြသေန၏သား ကံသနှင့် သူ၏နောက်လိုက်များ ကျဆုံးသောအခါ၊ အသင်သည် ကမ္ဘာမြေ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ဖယ်ရှားပေးသူ ဖြစ်လာပေလိမ့်မည်၊ အို ကမ္ဘာမြေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူ။
Verse 26
तत्रानेकप्रकाराणि युद्धानि पृथिवीक्षिताम् द्रष्टव्यानि मया युष्मत्प्रणीतानि जनार्दन
အို ဇနာရ္ဒန၊ ထိုနေရာ၌ အသင် စီရင်ဖန်တီးထားသော ကမ္ဘာမြေဘုရင်များအကြား ဖြစ်ပွားမည့် စစ်ပွဲအမျိုးမျိုးကို ငါမြင်တွေ့ရပေမည်။
Verse 27
सो ऽहं यास्यामि गोविन्द देवकार्यं महत् कृतम् त्वया सभाजितश् चाहं स्वस्ति ते ऽस्तु व्रजाम्य् अहम्
ထို့ကြောင့် ငါသွားတော့မည်၊ အို ဂေါဝိန္ဒ။ နတ်တို့၏ ကြီးမြတ်သော အမှုကိစ္စကို သင် ပြီးမြောက်စေပြီ။ ငါသည်လည်း သင့်ထံမှ ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံရပြီ။ သင့်အား မင်္ဂလာအပေါင်း ခညောင်းပါစေ၊ ငါသွားတော့မည်။
Verse 28
नारदे तु गते कृष्णः सह गोपैर् अविस्मितः विवेश गोकुलं गोपीनेत्रपानैकभाजनम्
နာရဒ ထွက်ခွာသွားသောအခါ၊ တည်ငြိမ်အေးဆေးသော ကိဿနသည် နွားကျောင်းသားများနှင့်အတူ ဂေါကုလသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး ဂေါပီတို့၏ မျက်ဝန်းများအတွက် တစ်ခုတည်းသော ပီတိဖြစ်ရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Krishna expands His arm and thrusts it into Keśī’s mouth; the arm grows within, shattering teeth and exhausting the asura until he splits and falls. The motif signifies the Lord’s irresistible sovereignty: adharma collapses from within when it confronts the Supreme.
After Keśī is slain, the text states that because Krishna killed Keśī, He will become renowned in the world by the name “Keśava,” presenting a loka-nirukti grounded in līlā.
Read Vishnu Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.