Adhyaya 95: The Slaying of the Daitya Ruru, the Hymn to Cāmuṇḍā/Kālarātri, and the Doctrine of the Threefold Power
Rurudaityavadhaḥ, Cāmuṇḍā–Kālarātri-stutiḥ, Trīśakti-prakāśaś ca
Mythic-Theology (Devī-Māhātmya) with Ritual/Protective Phalaśruti
Varāha narrates to Pṛthivī an episode centered on the tāmāsī raudrī śakti (identified as Kālarātri/Cāmuṇḍā) performing austerities on Nīlagiri. The asura Ruru, ruling a jewel-rich city in the ocean, attacks the worlds; devas are routed and flee to the mountain where the Devī resides. The Devī manifests innumerable attendant goddesses who annihilate the daitya forces; when Ruru deploys a delusive māyā that puts the devas to sleep, the Devī strikes him and takes his skin and head, becoming “Cāmuṇḍā.” The attendants demand food; Rudra prescribes socially regulated “offerings” (bali) linked to liminal domestic spaces and vulnerable persons. Rudra then hymns the Devī; the text concludes with a trīśakti doctrine (śvetā/sāttvikī, raktā/rājasī, kṛṣṇā/tāmasī) and phalaśruti emphasizing protection and worldly restoration (including kingship) through hearing, recitation, writing, and worship.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 95
Verse 1
श्रीवराह उवाच । या सा नीलगिरिं याता तपसे धृतमानसा । रौद्री तमोद्भवा शक्तिस्तस्याः शृणु धरे व्रतम् ॥
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်– “နီလဂိရိသို့ တပသ ပြုရန် သွား၍ စိတ်ဓာတ်တည်ကြည်သော သူမ—အမှောင်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော ရော်ဒရီ သက္တိဖြစ်သည်။ အို မြေကိုထမ်းဆောင်သူ၊ သူမ၏ ဝရတကို နားထောင်လော့။”
Verse 2
अश्वास्तथा काञ्चनपीडनद्धा रोहीतमत्स्यैः समतां जलान्तः । व्यवस्थितास्ते सममेव तूर्णं विनिर्ययुः लक्षशः कोटिशश्च ॥
ရွှေတန်ဆာပစ္စည်းများဖြင့် ချည်နှောင်ထားသော မြင်းများလည်း ရေထဲ၌ ရိုဟီတ မာৎসများနှင့် အရွယ်အစားတူညီသကဲ့သို့ စီတန်းထားကြ၏။ ထို့နောက် အားလုံးသည် တပြိုင်နက်တည်း လျင်မြန်စွာ လက္ခများနှင့် ကိုဋိများအထိ အရေအတွက်ဖြင့် လှိုင်းထန်ကာ ထွက်ပေါ်လာကြ၏။
Verse 3
रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः । सुशस्त्रयन्त्राः परिपीडिताङ्गाः चलत्पताकास्त्वरितं विशङ्काः ॥
ရထားများသည် နေရောင်ဘုရား၏ ရထားကဲ့သို့ အလွန်မြန်ဆန်၍ လှပသော ဘီး၊ တိုင်၊ အက်စ်နှင့် သုံးပင်ဝါးအစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ပြည့်စုံကြ၏။ လက်နက်နှင့် ယန္တရားများဖြင့် ကောင်းစွာတပ်ဆင်ထားပြီး အတွင်းရှိသူတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို ဖိနှိပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေကာ အလံများလှုပ်ရှားလျက် မลังမလတ် အလျင်အမြန် ပြေးလွှားသွားကြ၏။
Verse 4
तथैव योधाः स्थगितेतरेतरास्तितीर्षवः प्रवरास्तूर्णपाणयः । रणे रणे लब्धजयाः प्रहारिणो विरेजुरुच्चैरसुरानुगा भृशम् ॥
ထို့အတူ စစ်သူရဲများသည် အချင်းချင်းကို ကာကွယ်ဖုံးလွှမ်းကာ ရှေ့သို့ ထိုးဖောက်လိုစိတ်ပြင်းပြ၍ အရှေ့တန်းဦးဆောင်သူများ၊ လက်မြန်သူများဖြစ်ကြ၏။ တိုက်ပွဲတစ်ပွဲပြီးတစ်ပွဲ အောင်မြင်မှုရရှိပြီးနောက် အဆုရတို့၏ နောက်လိုက်များအဖြစ် အလွန်တောက်ပစွာ မြင့်မားသံကြီးဖြင့် ထင်ရှားလှ၏။
Verse 5
देवेषु चैव भग्नेषु विनिर्गत्य जलात् ततः । चतुरङ्गबलोपेतः प्रायादिन्द्रपुरं प्रति ॥
ဒေဝတားတို့ ပျက်စီးရှုံးနိမ့်သွားသောအခါ၊ ထိုသူသည် ရေထဲမှ ထွက်ပေါ်လာပြီး စတုရင်္ဂတပ် (တပ်လေးမျိုး) နှင့်အတူ အိန္ဒြာ၏ မြို့တော်သို့ ချီတက်သွား၏။
Verse 6
युयोध च सूरैः सार्द्धं रुरुर्दैत्यपतिस्तथा । मुद्गरैर्मुषलैः शूलैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा । जघ्नुर्दैत्याः सुरान् संख्ये सुराश्चैव तथासुरान् ॥
ထို့ပြင် ဒೈತ್ಯတို့၏ အရှင် ရုရုသည်လည်း သူရဲကောင်းများနှင့်အတူ တိုက်ခိုက်၏။ မုဒ္ဂရ (တူကြီး)၊ မုရှလ (တုတ်ကြီး)၊ ရှူလ (သုံးခွ)၊ မြားများနှင့် ဒဏ္ဍာယုဓ (တုတ်လက်နက်) တို့ဖြင့် တိုက်ကြ၏။ စစ်မြေပြင်၌ ဒೈত্যတို့သည် စုရတို့ကို သတ်ဖြတ်ကြပြီး စုရတို့လည်း ထိုနည်းတူ အဆုရတို့ကို သတ်ဖြတ်ကြ၏။
Verse 7
एवं क्षणमथो युद्धं तदा देवाः सवासवाः । असुरैर्निर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम् ॥
ဤသို့ စစ်ပွဲသည် ခဏမျှသာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပြီးနောက်၊ အိန္ဒြာနှင့်တကွ ဒေဝတော်များသည် အဆုရာတို့၏လက်၌ ချက်ချင်းရှုံးနိမ့်ကာ အလွန်စိတ်လှုပ်ရှား၍ မျက်နှာလှည့်ကာ ဆုတ်ခွာပြေးလွှားသွားကြသည်။
Verse 8
देवेषु चैव भग्नेषु विद्रुतेषु विशेषतः । असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् ॥
ဒေဝတော်များ ရှုံးနိမ့်ကာ အထူးသဖြင့် ထွက်ပြေးနေစဉ်တွင်၊ အင်အားကြီးသော အဆုရာတစ်ပါးသည် ဒေဝတော်အားလုံးကို နီးကပ်စွာ လိုက်လံလိုက်စား하였다။
Verse 9
ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयविह्वलाः । नीलं गिरिवरं जग्मुर्यत्र देवी व्यवस्थिताः ॥
ထို့နောက် ဒေဝတော်အစုအဖွဲ့အားလုံးသည် ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ ပြေးလွှား၍၊ ဒေဝီတော် တည်ရှိရာ နီလ အမည်ရှိ အထူးကောင်းမြတ်သော တောင်သို့ သွားကြသည်။
Verse 10
औद्री तपोरता देवी तामसी शक्तिरुत्तमा । संहारकारिणी देवी कालरात्रीति तां विदुः ॥
ထိုဒေဝီတော်သည် သဘာဝအားဖြင့် ကြမ်းတမ်းတော်မူ၍ တပဿာ၌ မျှော်မှန်းတော်မူကာ၊ တာမသီ သက္တိ၏ အမြင့်ဆုံးအင်အားတော်ဖြစ်သည်။ သံဟာရ (ပျက်စီးခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်သော ဒေဝီတော်ကို “ကာလာရာත්ရီ” ဟု သိကြသည်။
Verse 11
सा दृष्ट्वा तान् तदा देवान् भयत्रस्तान् विचेतसः । मा भैष्टेत्युच्चकैर्देवी तानुवाच सुरोत्तमान् ॥
ဒေဝီတော်သည် ထိုအခါ ကြောက်ရွံ့၍ စိတ်မတည်ငြိမ်သော ဒေဝတော်များကို မြင်တော်မူပြီး၊ သုရတို့အနက် အမြတ်ဆုံးများအား အသံမြင့်စွာ “မကြောက်ကြနှင့်” ဟု မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 12
तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्यखिलं जगत् । एवमुद्दिश्य पञ्चाग्निं साधयामास भामिनी ॥
ကာလရှည် တပဿာကို ကျင့်ပြီးနောက် ငါသည် လောကအလုံးစုံကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မည်။ ထိုသို့သော သန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် တောက်ပသော မိန်းမသည် ပဉ္စအဂ္နီ (မီးငါးပါး) သာဓနာကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 13
देव्युवाच । किमियं व्याकुला देवा गतिर् वा उपलक्ष्यते । कथयध्वं द्रुतं देवाः सर्वथा भयकारणम् ॥
ဒေဝီက မိန့်တော်မူသည်– “ဟေ ဒေဝတို့၊ ဤစိတ်လှုပ်ရှားပူပန်မှုသည် အဘယ်နည်း၊ ထို့ပြင် မည်သို့သော ဖြစ်ရပ်လမ်းကြောင်းကို မြင်တွေ့နေရသနည်း။ ဟေ ဒေဝတို့၊ အကြောက်အလန့်၏ အကြောင်းရင်းကို အမြန်ဆုံး ပြောကြလော့”။
Verse 14
देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येन्द्रो रुरुर्भीमपराक्रमः । एतस्य भीतान् रक्षस्व त्वं देवान् परमेश्वरि ॥
ဒေဝတို့က ပြောကြသည်– “ဒိုင်တျာတို့၏ အရှင် ရုရုသည် ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိပါရမီဖြင့် လာနေသည်။ ဟေ အမြင့်မြတ်သော မယ်တော် (ပရမေရှဝရီ)၊ သူ့ကို ကြောက်ရွံ့နေသော ဒေဝတို့ကို ကာကွယ်ပါ”။
Verse 15
एवमुक्ता तदा देवैर्देवी भीमपराक्रमा । जहास परया प्रीत्या देवानां पुरतः शुभा ॥
ဒေဝတို့က ထိုသို့ လျှောက်တင်ကြသော်၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားရှိ၍ မင်္ဂလာသဘောတော်ပြည့်ဝသော ဒေဝီသည် ဒေဝတို့ရှေ့တွင် အလွန်ပီတိဖြင့် ရယ်မောတော်မူ하였다။
Verse 16
तस्या हसन्त्या वक्त्रात् तु बह्व्यो देव्यॊ विनिर्ययुः । याभिर्विश्वमिदं व्याप्तं विकृताभिरनेकशः ॥
သူမ ရယ်မောနေစဉ် မျက်နှာမှ (ပါးစပ်မှ) ဒေဝီများ အများအပြား ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။ သူတို့၏ မျိုးစုံသော ပြောင်းလဲသဏ္ဌာန်များကြောင့် ဤဗြဟ္မာဏ္ဍတစ်ခုလုံးသည် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ပြည့်နှံ့လျက်ရှိသည်။
Verse 17
पाशाङ्कुशधराः सर्वाः सर्वाः पीनपयोधराः । सर्वाः शूलधराः भीमाः सर्वाश्चापधराः शुभाः ॥
ဒေဝီအားလုံးသည် ပာရှ (ကြိုးဖမ်း) နှင့် အင်ကူရှ (ချွန်တံ) ကို ကိုင်ဆောင်ကြ၏; အားလုံးမှာ ရင်သားပြည့်ဝကြ၏။ အားလုံးသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ရှူလ (လှံ) ကို ကိုင်ဆောင်ကာ၊ အားလုံးသည် မင်္ဂလာရှိစွာ ဓနု (လေး) ကို ကိုင်ဆောင်ကြ၏။
Verse 18
ताः सर्वाः कोटिशो देव्यस्तां देवीं वेष्ट्य संस्थिताः । युयुधुर्दानवैः सार्द्धं बद्धतूणा महाबलाः । क्षणेन दानवबलं तत्सर्वं निहतं तु तैः ॥
ဒေဝီတို့သည် ကောဋိကောဋိ မရေတွက်နိုင်အောင် များစွာဖြင့် ထိုမဟာဒေဝီကို ဝိုင်းရံ၍ ရပ်တည်ကြ၏။ အလွန်အားကြီး၍ တူဏ (မြှားအိတ်) ကို ချည်ကပ်ထားကာ ဒာနဝတို့နှင့်အတူ တိုက်ခိုက်ကြပြီး၊ ခဏအတွင်း ဒာနဝတပ်အားလုံးကို သူတို့က သတ်ဖြတ်ပစ်ကြ၏။
Verse 19
देवाश्च सर्वे संयत्ता युयुधुर्दानवं बलम् । आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवास्तथाश्विनौ । सर्वे शस्त्राणि संगृह्य युयुधुर्दानवं बलम् ॥
ဒေဝတားအားလုံးသည် အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ပြီး ဒာနဝတပ်ကို တိုက်ခိုက်ကြ၏—အာဒိတျ၊ ဝသု၊ ရုဒြ၊ ဝိශ්ဝေဒေဝ နှင့် အရှွင်နှစ်ပါးတို့လည်း ပါဝင်၏။ အားလုံးသည် ကိုယ်ပိုင်လက်နက်များကို စုယူကိုင်ဆောင်ကာ ဒာနဝတပ်နှင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 20
कालरात्र्या बलं यच्च यच्च देवबलं महत् । तत्सर्वं दानवबलमनयद् यमसादनम् ॥
ကာလရာတြီ၏ အင်အားနှင့် ဒေဝတားတို့၏ မဟာအင်အားတို့—အရာအားလုံးပေါင်းစည်း၍ ဒာနဝတပ်ကို ယမ၏ နေရာ၊ အမရဏာလောကသို့ တွန်းပို့လိုက်ကြ၏။
Verse 21
एक एव महादैत्यो रुरुस्तस्थौ महामृधे । स च मायां महारौद्रीं रौरवीं विससर्ज ह ॥
မဟာစစ်ပွဲ၌ မဟာဒೈတျတစ်ဦးတည်း—ရုရု—တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်နေ၏; ထို့နောက် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာရော်ဒြီ မာယာတစ်ရပ်၊ ရော်ရဝီဟု ခေါ်သော မာယာကို လွှတ်ထုတ်လေ၏။
Verse 22
सा माया ववृधे भीमा सर्वदेवप्रमोहिनी । तया तु मोहिता देवाः सद्यो निद्रां तु भेजिरे ॥
ထိုမာယာသည် ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားကြီးစွာ တိုးပွားလာ၍ နတ်အားလုံးကို မောဟဖြစ်စေ하였다။ ထိုမောဟကြောင့် နတ်တို့သည် ချက်ချင်းပင် အိပ်ငိုက်၍ နိဒ္ဒရာသို့ ကျရောက်ကြသည်။
Verse 23
तस्याः कालान्तरे देव्यास्तपन्त्यास्तप उत्तमम् । रुरुर्नाम महातेजा ब्रह्मदत्तवरोऽसुरः ॥
အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်၊ ထိုဒေဝီသည် အထူးမြတ်သော တပဿာကို ဆောင်ရွက်နေစဉ်၊ ဘြဟ္မာမှ ပေးအပ်သော ဝရ (အမိန့်တော်) ကို ရရှိထားသည့် ရုရု အမည်ရှိ တေဇာကြီး အသူရ တစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 24
देवी च त्रिशिखेनाजौ तं दैत्यं समताड्यत् । तया तु ताडितान्तस्य दैत्यस्य शुभलोचने । चर्ममुण्डे उभे सम्यक् पृथग्भूते बभूवतुः ॥
ဒေဝီသည် စစ်မြေပြင်၌ တြိသိခ (triśikha) လက်နက်ဖြင့် ထိုဒೈတျကို ထိုးနှက်하였다။ ဒေဝီ၏ ထိုးနှက်ခြင်းကြောင့်၊ မျက်စိလှသူရေ၊ ထိုဒೈတျ၏ ‘ချမ်း’ (အရေပြား) နှင့် ‘မုဏ္ဍ’ (ခေါင်း) တို့သည် လုံးဝကွဲကွာသွား하였다။
Verse 25
रुरोस्तु दानवेन्द्रस्य चर्ममुण्डे क्षणाद् यतः । अपहृत्याहरद् देवी चामुण्डा तेन साभवत् ॥
ဒာနဝတို့၏ အရှင် ရုရု ထံမှ ‘ချမ်း’ နှင့် ‘မုဏ္ဍ’ ကို ဒေဝီသည် ခဏချင်းပင် ဆွဲယူကာ သယ်ဆောင်သွားသောကြောင့်၊ ထို့ကြောင့် နာမတော်ကို ‘ချာမုဏ္ဍာ’ (Cāmuṇḍā) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 26
सर्वभूतमहाराुद्री या देवी परमेश्वरी । संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता ॥
သတ္တဝါအပေါင်းတို့အပေါ် အလွန်ရောဒြ (ကြမ်းတမ်း) သော ဒေဝီ၊ ပရမေရှဝရီ (အမြင့်ဆုံး အရှင်မ) ဖြစ်သော ဒေဝီ၊ ထို့ပြင် သံဟာရိဏီ (ဖျက်ဆီးသူ) ဟု ခေါ်သော ဒေဝီ—ထိုဒေဝီကိုပင် ‘ကာလရာත්ရီ’ (Kālarātrī) ဟု ကြေညာကာ ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 27
तस्या ह्यनुचरा देव्यो या ह्यसङ्ख्यातकोटयः । तास्तां देवीं महाभागां परिवर्य व्यवस्थिताः ॥
ထိုဒေဝီ၏ နောက်လိုက် ဒေဝီမများသည် ကောဋိအနန္တ မရေတွက်နိုင်အောင် များပြား၍၊ မဟာဘဂါ ဒေဝီကို ဝိုင်းရံကာ အနီးအနားတွင် စုဝေးရပ်တည်နေကြ၏။
Verse 28
या क्यामासुरव्यग्रास्तास्तां देवीं बुभुक्षिताः । बुभुक्षिता वयं देवि देहि नो भोजनं शुभे ॥
ထိုအနုချရ ဒေဝီမများသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ ဒုက္ခရောက်ကာ ဆာလောင်နေသဖြင့် ဒေဝီထံသို့ ချဉ်းကပ်ပြီး—“အို ဒေဝီ၊ ကျွန်မတို့ ဆာလောင်ပါသည်။ အို မင်္ဂလာရှိသော မယ်တော်၊ အစာကို ပေးသနားပါ” ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 29
एवमुक्ता तदा देवी दध्यौ तासां तु भोजनम् । न चाध्यगच्छच्च यदा तासां भोजनमन्तिकात् ॥
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဒေဝီသည် ထိုသူတို့အတွက် အစာအဟာရကို စဉ်းစားတော်မူ၏။ သို့ရာတွင် အနီးအနား၌ ရှာဖွေသော်လည်း သူတို့၏ စားစရာအတွက် ပြင်ဆင်ထားသည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ရ။
Verse 30
ततो दध्यौ महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम् । सोऽपि ध्यानात् समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः ॥
ထို့နောက် ဒေဝီသည် မဟာဒေဝ—ရုဒြ၊ ပသုပတိ၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော သခင်—ကို ဓ్యာန်တော်မူ၏။ ထိုဓ్యာန်မှပင် သူလည်း ထမြောက်လာ၏—ပရမာတ္မာ၊ သုံးမျက်စိရှင်။
Verse 31
उवाच च द्रुतं देवीं किं ते कार्यं विवक्षितम् । ब्रूहि देवि वरारोहे यत् ते मनसि वर्तते ॥
သူသည် ဒေဝီအား ချက်ချင်း မေးမြန်း၍—“သင် ပြောလိုသော ကိစ္စအရာသည် အဘယ်နည်း? အို ဒေဝီ၊ လှပသော အလျားအလာရှိသူ၊ သင်၏ စိတ်ထဲ၌ ရှိသမျှကို ပြောပါ” ဟု ဆို၏။
Verse 32
देव्युवाच । भक्ष्यार्थमासां देवेश किञ्चिद् दातुमिहार्हसि । बलात्कुर्वन्ति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः । अन्यथा मामपि बलाद् भक्षयिष्यन्ति मां प्रभो ॥
ဒေဝီက မိန့်တော်မူသည်။ “အို နတ်တို့၏အရှင်၊ ဤအဖော်တို့ စားသောက်ရန်အတွက် ဤနေရာ၌ တစ်စုံတစ်ရာ ပေးတော်မူပါ။ အစားအစာကို လိုလားသော အင်အားကြီးသူတို့က ကျွန်မကို အင်အားဖြင့် ဖိအားပေးနေကြသည်; မဟုတ်လျှင် အို သခင်၊ သူတို့က ကျွန်မကိုပါ အင်အားဖြင့် စားသောက်လိမ့်မည်”
Verse 33
रुद्र उवाच । एतासां शृणु देवेशि भक्ष्यमेकं मयोद्यतम् । कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रि महाप्रभे ॥
ရုဒ္ဒရက မိန့်တော်မူသည်။ “အို နတ်တို့၏မယ်တော်၊ နားထောင်ပါ။ သူတို့အတွက် ‘စားစရာ’ တစ်မျိုးတည်းကို ငါ ပြင်ဆင်ထားသည်။ အို လှပစွာမြင့်တက်သော ကာလာရాత్రီ၊ အို မဟာတေဇရှိသူ၊ ငါ ရှင်းပြသည့်အတိုင်း နားထောင်ပါ”
Verse 34
समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम् । तत्र राजा स दैत्येन्द्रः सर्वदेवभयंकरः ॥
သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ ရတနာများစွာကြွယ်ဝသော မြို့တစ်မြို့နှင့် မဟာတောကြီးတစ်ခု ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် ဒိုင်တျာတို့၏ အရှင်ဘုရင်က အုပ်ချုပ်နေပြီး နတ်အားလုံးအတွက် ကြောက်ရွံ့ဖွယ် ဖြစ်စေသူ ဖြစ်သည်။
Verse 35
या स्त्री सगर्भा देवेशि अन्यस्त्रीपरिधानकम् । परिधत्ते स्पृशेच्चापि पुरुषस्य विशेषतः ॥
အို နတ်တို့၏မယ်တော်၊ ကိုယ်ဝန်ရှိသော မိန်းမတစ်ဦးက အခြားမိန်းမ၏ အဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်လျှင်—သို့မဟုတ် ထိတွေ့မိလျှင်ပင်—အထူးသဖြင့် ယောက်ျားနှင့် ဆက်နွယ်သော ကိစ္စတွင် (အနီးအနားအကြောင်းအရာတွင် ဖော်ပြထားသည့် အကျိုးဆက်ကို ခံရမည်)။
Verse 36
स भागोऽस्तु महाभागे कासाञ्चित् पृथिवीतले । अन्याश्छिद्रेषु बालानि गृहीत्वा तत्र वै बलिम् । लब्ध्वा तिष्ठन्तु सुप्रीता अपि वर्षशतान्यपि ॥
“အို မဟာကံကောင်းသူ၊ မြေပြင်ပေါ်ရှိ နေရာအချို့အတွက် ထိုအပိုင်းကို သတ်မှတ်ပါစေ။ အခြားသူတို့က အားနည်း၍ ချို့ယွင်းရာနေရာများတွင် ကလေး들을 ဖမ်းယူကာ ထိုနေရာ၌ ဘလိ (ပူဇော်သက္ကာ) ကို ရယူပြီး စိတ်ကျေနပ်စွာ—ရာနှစ်များစွာတိုင်အောင်ပင်—တည်နေကြပါစေ”
Verse 37
अन्याः सूतिगृहे छिद्रं गृह्णीयुस्तत्र पूजिताः । निवसिष्यन्ति देवेशि तथान्या जातहारिकाः ॥
အခြားသူတို့သည် ထိုနေရာ၌ ပူဇော်ခံရပြီးနောက် မီးဖွားခန်းအတွင်းရှိ အပေါက်သို့မဟုတ် ချော်ကွက်တစ်ခုကို ဖမ်းယူလိမ့်မည်။ အို နတ်တို့၏ မိခင်တော်၊ နောက်ထပ်အချို့—မွေးကင်းစကလေးကို ခိုးယူသယ်ဆောင်သူများ—သည် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ကြလိမ့်မည်။
Verse 38
गृहे क्षेत्रे तडागेषु वाप्युद्यानेषु चैव हि । अन्यचित्ता रुदन्त्यो याः स्त्रियस्तिष्ठन्ति नित्यशः । तासां शरीराण्याविश्य काश्चित्तृप्तिमवाप्स्यथ ॥
အမှန်တကယ်ပင် အိမ်များ၊ လယ်ကွင်းများ၊ ရေကန်များ၊ ရေတွင်းများနှင့် ဥယျာဉ်များတွင် စိတ်မတည်ငြိမ်ဘဲ အမြဲငိုယိုနေသော မိန်းမများသည် နေ့စဉ်တည်ရှိနေကြသည်။ ထိုသူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ အချို့သော သတ္တဝါတို့သည် တೃप्तိ (စိတ်ကျေနပ်မှု) ကို ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 39
एवमुक्त्वा तदा देवीं स्वयं रुद्रः प्रतापवान् । दृष्ट्वा रुरुं च सबलमसुरेन्द्रं निपातितम् । स्तुतिं चकार भगवन् स्वयं देवस्त्रिलोचनः ॥
ဤသို့ ဒေဝီအား မိန့်ကြားပြီးနောက် အာနုဘော်ကြီးသော ရုဒ္ဒရသည် ကိုယ်တိုင်—ရုရုနှင့် အင်အားကြီး အဆုရအရှင် ပြိုလဲနေသည်ကို မြင်၍—ထိုအခါ စတုတိ (ချီးမွမ်းသီချင်း) ကို ပြုလေသည်။ သုံးမျက်စိရှိသော တြိလိုചന ဒေဝတော်သည် ကိုယ်တိုင်ပင် စတောတရကို ရေးဖွဲ့တော်မူ၏။
Verse 40
रुद्र उवाच । जयस्व देवि चामुण्डे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥
ရုဒ္ဒရ မိန့်တော်မူသည်– “အောင်မြင်ပါစေ၊ အို ဒေဝီ ချာမုဏ္ဍာ; အောင်မြင်ပါစေ၊ အို ဘူတများကို ဖယ်ရှားသူ။ အောင်မြင်ပါစေ၊ အို အလုံးစုံ၌ ပြန့်နှံ့နေသော ဒေဝီ; အို ကာလရာတြီ၊ သင့်အား နမസ്കာရ ဖြစ်၏။”
Verse 41
विश्वमूर्त्ते शुभे शुद्धे विरूपाक्षि त्रिलोचने । भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदयॆ ॥
အို ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးကို ကိုယ်ရုပ်အဖြစ်ထားသောသူ၊ မင်္ဂလာရှိ၍ သန့်ရှင်းသောသူ; အို ဝိရူပါက္ရှီ၊ အို သုံးမျက်စိရှိသူ; ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသူ; အို ရှိဝါ၊ အို ဝိဒ္ယာ; အို မဟာမာယာ၊ အို မဟောဒယ။
Verse 42
मनोजवे जये जृम्भे भीमाक्षि क्षुभितक्षये । महामारि विचित्राङ्गे गेयनृत्यप्रिये शुभे ॥
အို စိတ်အတွေးကဲ့သို့ လျင်မြန်သူ; အို ဂျယာ (အောင်မြင်ခြင်း); အို ဂျೃಂಭာ; အို ဘီမာක්ෂီ; အို လှုပ်ရှားဖရိုဖရဲကို ဖျက်ဆီးသူ; အို မဟာမာရီ—ကြီးမားသောဘေးဒုက္ခ၏ ရုပ်သဘော; အို အင်္ဂါအလှအပ ထူးခြားသူ; အို သီချင်းနှင့် အကကို နှစ်သက်သူ; အို မင်္ဂလာရှိသူ။
Verse 43
विकराले महाकालि कालिके पापहारिणि । पाशहस्ते दण्डहस्ते भीमरूपे भयानके ॥
အို ကြောက်မက်ဖွယ် ရက်စက်သူ; အို မဟာကာလီ; အို ကာလိကာ; အို အပြစ်ကို ဖယ်ရှားသူ; အို ပာရှ (ကြိုးချည်) ကို ကိုင်ဆောင်သူ; အို ဒဏ္ဍ (တံတောင်) ကို ကိုင်ဆောင်သူ; အို ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသူ; အို ထိတ်လန့်စေသူ။
Verse 44
चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतासनगते शिवे ॥
အို ချာမုဏ္ဍာ၊ မျက်နှာတောက်လောင်သူ; အို ထက်မြက်သော အစွယ်ရှိသူ; အို မဟာအားရှိသူ; အို ဒေဝီ၊ အလောင်းကို ယာဉ်/အာသနအဖြစ် ထိုင်နေသူ; အို ရှီဝါ၊ ပရေတတို့၏ အာသနပေါ် ထိုင်နေသူ။
Verse 45
अनेकशतसाहस्ट्रकोटिकोतिशतॊत्तरैः । असुरैरन्वितः श्रीमान् द्वितीयो नमुचिर्यथा ॥
ရာ၊ ထောင်၊ ကုဋေ နှင့် ထပ်မံ ရာကုဋေများအထိ အရေအတွက်ကြီးမားသော အဆုရများဖြင့် လိုက်ပါကာ၊ ထိုတင့်တယ်သောသူသည် ဒုတိယ နမုချိကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 46
भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयंकरी । कराले विकराले च महाकाले करालिनि । काली कराली विक्रान्ता कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥
အို ဘီမာක්ෂီ; အို ကြောက်မက်ဖွယ် ဒေဝီ၊ သတ္တဝါအားလုံးကို ကြောက်ရွံ့စေသူ; အို ကရာလာ၊ အို ဝိကရာလာ; အို မဟာကာလာ၊ အို ကရာလိနီ; အို ကာလီ၊ အို ကရာလီ၊ အို ရဲရင့်အောင်မြင်သူ; အို ကာလာရာත්ရီ၊ သင့်အား နမസ്കာရ ပြုပါ၏။
Verse 47
विकरालमुखी देवि ज्वालामुखि नमोऽस्तु ते । सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वदेवि नमोऽस्तु ते ॥
ကြောက်မက်ဖွယ်မျက်နှာရှိသော ဒေဝီ၊ မီးလျှံမျက်နှာရှိသော ဒေဝီ၊ သင့်အား နမസ്കာရ ပြုပါ၏။ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို ရည်ရွယ်သော ဒေဝီ၊ ဒေဝီအားလုံး၏ ဒေဝီဖြစ်သော ဒေဝီ၊ သင့်အား နမസ്കာရ ပြုပါ၏။
Verse 48
इति स्तुता तदा देवी रुद्रेण परमेष्ठिना । तुतोष परमा देवी वाक्यं छेदमुवाच ह । वरं वृणीष्व देवेश यत् ते मनसि वर्तते ॥
ထိုသို့ အမြင့်ဆုံးအရှင် ရုဒြာက ဒေဝီကို ချီးမွမ်းသဖြင့်၊ အမြတ်ဆုံး ဒေဝီသည် ပျော်ရွှင်တော်မူကာ အနှောင့်အယှက်မရှိ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏— “ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ သင်၏ စိတ်၌ တည်ရှိသမျှအတိုင်း ဆုတောင်းပေးမည့် အကျိုးတရားကို ရွေးချယ်လော့။”
Verse 49
रुद्र उवाच । स्तोत्रेणानेन ये देवि त्वां स्तुवन्ति वरानने । तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ॥
ရုဒြာ မိန့်တော်မူသည်— “မျက်နှာလှပသော ဒေဝီ၊ ဤစတိုးတရဖြင့် သင့်ကို ချီးမွမ်းသူတို့အတွက်၊ ဒေဝီရေ၊ ဆုတောင်းအကျိုးပေးသူ ဖြစ်ပါစေ။ သင်သည် အရာအားလုံး၌ ပျံ့နှံ့နေသောသူ၊ စတီ—တည်ကြည်မပြောင်းလဲသူ ဖြစ်ပါစေ။”
Verse 50
यश्चेमं त्रिप्रकारं तु देवि भक्त्या समन्वितः । स पुत्रपौत्रपशुमान् समृद्धिमुपगच्छति ॥
ထို့ပြင် ဒေဝီရေ၊ ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ဤသုံးမျိုးသော ရူပကို ရွတ်ဆို သို့မဟုတ် ခိုင်မြဲစွာ ကိုင်စွဲသူသည် သား၊ မြေးနှင့် တိရစ္ဆာန်ဥစ္စာတို့နှင့်အတူ စည်းစိမ်တိုးပွားမှုကို ရရှိသည်။
Verse 51
यश्चेमं शृणुयाद् भक्त्या त्रिशक्त्यास्तु समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः पदं गच्छत्यनामयम् ॥
ထို့ပြင် ဘက္တိဖြင့် တြိ-ရှက္တိ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း၏ အကြောင်းအရာကို နားထောင်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းကာ ရောဂါကင်းသော အနေအထား (အနာမယ ပဒ) သို့ ရောက်ရှိသည်။
Verse 52
एवं स्तुत्वा भवो देवीं चामुण्डां परमेश्वरीम् । क्षणादन्तर्हितो देवस्ते च देवा दिवं ययुः ॥
ဤသို့ အမြင့်မြတ်သော ပရမေရှ္ဝရီ ဒေဝီ ချာမုဏ္ဍာကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဘဝ (ရုဒ္ဒရ) သည် ခဏချင်း အန္တရာဓာန်သွား၍ ထိုဒေဝတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားကြ၏။
Verse 53
य एतां वेद वै देव्याः उत्पत्तिं त्रिविधां धरे । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ॥
အို မြေကိုထမ်းဆောင်သူရေ၊ ဒေဝီ၏ သုံးမျိုးသော ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို အမှန်တကယ် သိသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်၏။
Verse 54
भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुपवासी नरोत्तमः । संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं नृपः ॥
မင်းတစ်ပါးသည် နိုင်ငံတော်မှ ကျဆုံးသွားသောအခါ၊ နဝမီနေ့တွင် စည်းကမ်းတကျ သန့်ရှင်းစွာ နေထိုင်၍၊ အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့တို့တွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုလျှင်—တစ်နှစ်အတွင်း ထိုမင်းသည် ဆူးမရှိသကဲ့သို့ (ရန်သူနှင့် အတားအဆီးကင်းသော) နိုင်ငံတော်ကို ရရှိ၏။
Verse 55
एषा त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी । एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिताः ॥
ဤ သုံးပါးသော သက္တိကို သင်္ခန်းတော်မူခဲ့ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော နယ-သိဒ္ဓာန္တ နည်းလမ်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ဤသည်မှာ ဖြူစင်မြင့်မြတ်သော စೃಷ್ಟि ဖြစ်၍ စာတ္တဝိက သဘောရှိကာ ဘြဟ္မန်၌ တည်မြဲ၏။
Verse 56
कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ । जिगीषुः सैन्यसंवीतो देवैर्भयमरॊचयत् ॥
ကာလအတော်ကြာပြီးနောက်၊ လောကပာလတို့၏ ပုရာဏအဟောင်းများနှင့် ဆက်စပ်၍၊ အောင်နိုင်လိုသော ဆန္ဒရှိကာ စစ်တပ်ဖြင့် ဝန်းရံထားသော သူသည် ဒေဝတို့အကြား ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေ하였다။
Verse 57
एषैव रक्ताऽ रजसि वैष्णवी परिकीर्तिता । एषैव कृष्णा तमसि रौद्री देवी प्रकीर्तिता ॥
ဤတစ်ပါးတည်းသော သက္တိသည် ရဇသဂုဏ်၌ အနီရောင်ဖြစ်သော် «ဝိုင်ရှ္ဏဝီ» ဟု ကြေညာကြ၏။ ထိုသက္တိတည်းပင် တမသဂုဏ်၌ အမဲရောင်ဖြစ်သော် «ရော်ဒရီ» ဒေဝီဟု ခေါ်ကြ၏။
Verse 58
परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः । प्रयोजनवशाच्छक्तिरेकैव त्रिविधाऽभवत् ॥
ပရမာတ္မာ (Paramātman) သည် ဒေဝတော်ဖြစ်၍ တစ်ပါးတည်းရှိသော်လည်း သုံးမျိုးသဘောဖြင့် တည်ရှိသကဲ့သို့၊ သက္တိတစ်ပါးတည်းလည်း ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်၏ အားကြောင့် သုံးမျိုးဖြစ်လာသည်။
Verse 59
य एतं शृणुयात् सर्गं त्रिशक्त्याः परमं शिवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ॥
သုံးမျိုးသော သက္တိ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းအကြောင်း—အလွန်မြတ်သော ရှိဝမင်္ဂလာ—ကို နားထောင်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ အမြင့်ဆုံး နိဗ္ဗာန်ကို ရနိုင်သည်။
Verse 60
यश्चेदं शृणुयाद् भक्त्या नवम्यां नियतः स्थितः । स राज्यमतुलं लेभे भयेश्य्च प्रमुच्यते ॥
ထို့ပြင် နဝမီနေ့၌ စည်းကမ်းတကျ တည်မြဲနေ၍ ဘက္တိဖြင့် ဤအကြောင်းကို နားထောင်သူသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အာဏာအုပ်ချုပ်မှုကို ရရှိပြီး ကြောက်ရွံ့မှုများမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 61
यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारिणि । न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिकं भवेत् ॥
အို ဓာရိဏီ! ဤစာတမ်းကို အိမ်တွင် ရေးသားထား၍ အမြဲထိန်းသိမ်းထားသူအတွက် မီးဘေး၏ ကြောက်မက်ဖွယ်အန္တရာယ် မဖြစ်ပေါ်သကဲ့သို့ မြွေ၊ ခိုးသူ စသည်တို့၏ အန္တရာယ်လည်း မဖြစ်ပေါ်။
Verse 62
यश्चैतत् पूजयेद् भक्त्या पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः । तेन यष्टं भवेत् सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥
ဉာဏ်ရှိသူသည် ဤအရာကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လျှင်—စာအုပ်အတွင်း၌တည်ရှိနေသော်လည်း—ထိုကောင်းမှုကြောင့် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာတို့အပါအဝင် တြိလောကလုံးကို ပူဇော်အပ်နှံပြီးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 63
जायन्ते पशवः पुत्रा धनं धान्यं वरस्त्रियः । रत्नान्यश्वा गजा भृत्या यानाश्चाशु भवन्त्युत । यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्येदं जायते ध्रुवम् ॥
တိရစ္ဆာန်များ၊ သားသမီး၊ ငွေကြေး၊ စပါးသီးနှံ၊ မြတ်သောမိန်းမများ၊ ရတနာများ၊ မြင်း၊ ဆင်၊ အလုပ်သမား/အမှုထမ်းများနှင့် ယာဉ်များလည်း အလျင်အမြန် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဤအရာ (ကျမ်း) သည် မိမိအိမ်၌ တည်ရှိသူအတွက် ထိုအကျိုးများသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 64
श्रीवराह उवाच । एतदेव रहस्यं ते कीर्तितं भूतधारिणि । रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्तितं मया ॥
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်– အို သတ္တဝါတို့ကို ထမ်းဆောင်သူမ၊ ဤလျှို့ဝှက်အရာကိုပင် သင့်အား ငါကြေညာခဲ့သည်။ အမှန်တကယ် ရုဒြ၏ မဟာတန်ခိုးမဟိမကို ငါ အပြည့်အစုံ ဖော်ပြခဲ့ပြီးပြီ။
Verse 65
नवकोट्यस्तु चामुण्डा भेदभिन्ना व्यवस्थिताः । या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्तिता ॥
ချာမုဏ္ဍာသည် ကိုဋိကိုးပါးအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ ကွဲပြားမှုအလိုက် သင့်တော်သကဲ့သို့ စီစဉ်တည်ထားသည်။ ရောဒြီသဘောနှင့် တာမသိကသဘောရှိသော ထိုရှက္တိကိုပင် “ချာမုဏ္ဍာ” ဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 66
अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्या भेद उच्यते । या सा च राजसी शक्तिः पालनी चैव वैष्णवी । या ब्रह्मशक्तिः सत्त्वस्था अनन्तास्ताः प्रकीर्तिताः ॥
ဝိုင်ရှ္ဏဝီ၏ ခွဲခြားမှုကို ကိုဋိတစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးဟု ဆိုကြသည်။ ရာဇသိကသဘောရှိပြီး ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ပေးသော ထိုရှက္တိသည်ပင် ဝိုင်ရှ္ဏဝီ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သတ္တဝသဘော၌ တည်သော ဘြဟ္မရှက္တိကို အနန္တရূপများရှိသည်ဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 67
उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृद्धेऽतिमात्रम् । अनेकनक्रग्रहमीनजुष्टम् आप्लावयत् पर्वतसानुदेशान् ॥
ထို မဟာအဆုရ မတ်တပ်ထလာသော် ပင်လယ်ရေသည် အလွန်အကျွံ တိုးမြင့်လာ၏။ မိကျောင်းများ၊ ဖမ်းဆီးစားသောက်သော သတ္တဝါများနှင့် ငါးများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ တောင်တန်း၏ လျှောစောင်းများနှင့် ဒေသများကို ရေလွှမ်းမိုးလေ၏။
Verse 68
एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशो धरे । सर्वासां भगवान् रुद्रः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ॥
ဟေ ဓရာ၊ ဤ (သက္တိများ) ၏ ခွဲခြားမှုအမျိုးမျိုး အားလုံးတွင် သီးသန့်သီးသန့် တစ်ပါးချင်းစီအလိုက်၊ အရာရာ၌ တည်ရှိသော ဘဂဝန် ရုဒ္ဒရသည် အားလုံး၏ ပတိ (အိမ်ထောင်ဖက်) ဖြစ်လာ၏။
Verse 69
यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद् रूपाणि शङ्करः । कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा ॥
ဤ မဟာသက္တိ၏ ရုပ်ပုံအမျိုးမျိုး မည်မျှရှိသနည်း၊ ထိုမျှလောက်ကိုပင် ရှင်ကရ (Śaṅkara) သည် ဖန်ဆင်းထား၏။ ထို့ပြင် အမြဲတမ်း ပတိ-ရုပ်ဖြင့် သူမတို့နှင့် ဆက်နွယ်၍ ခံစားလေ၏။
Verse 70
यश्चाराधयते तास्तु रुद्रस्तुष्टो भविष्यति । सिद्ध्यन्ते तास्तदा देव्यो मन्त्रिणो नात्र संशयः ॥
မည်သူမဆို ထို (ဒေဝီများ) ကို စည်းကမ်းတကျ အာရాధနာပြုလျှင် ရုဒ္ဒရသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာမည်။ ထိုအခါ ထို ဒေဝီသက္တိများသည် အကျိုးသက်ရောက်၍ စိဒ္ဓ ဖြစ်လာကြမည်—ဟေ အကြံပေးတို့—ဤတွင် သံသယမရှိ။
Verse 71
अन्तः स्थितानेकसुरारिसङ्घं विचित्रचर्मायुधचित्रशोभम् । भीमं बलं बलिनं चारुयोधं विनिर्ययौ सिन्धुजलाद् विशालम् ॥
ပင်လယ်၏ ကျယ်ပြန့်သော ရေထဲမှ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ အလွန်ကြီးမားသော စစ်အင်အားတစ်ရပ် ပေါ်ထွက်လာ၏။ ထိုအတွင်း၌ နတ်တို့၏ ရန်သူအုပ်စုများ ပါဝင်ကာ အမျိုးမျိုးသော ကာကွယ်ဝတ်စုံနှင့် လက်နက်တို့၏ တောက်ပမှုဖြင့် လှပတင့်တယ်၍ အားကြီးကာ ကြောက်ရွံ့ဖွယ် ဖြစ်ပြီး သာယာလှသော စစ်သည်များဖြင့် ပြည့်နှက်လေ၏။
Verse 72
तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेता समानघण्टासुसमूहयुक्ताः । विनिर्ययुः स्वाकृतिभीषणानि समन्तमुच्चैः खलु दर्शयन्तः ॥
ထိုနေရာ၌ ထင်ရှားသော ဒೈတျာတို့နှင့်အတူ လိုက်ပါလာသော ဆင်များသည် တူညီသံမြည်သော ခေါင်းလောင်းများနှင့် စနစ်တကျ စုဖွဲ့ထားသော အုပ်စုများဖြင့် ပြည့်စုံကာ ထွက်ပေါ်လာ၍ အရပ်ရပ်သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို အသံကျယ်ကျယ် ထင်ထင်ရှားရှား ပြသကြ၏။
Frequently Asked Questions
The chapter frames cosmic stability as dependent on disciplined power (śakti) that can manifest in multiple guṇic modes (sāttvikī, rājasī, tāmasī) according to purpose. It also models a governance ethic: when devas fail to protect order, they seek refuge in a higher regulatory principle (the Devī), and restoration follows through coordinated action, hymn/recitation, and prescribed observances. The text further channels dangerous hunger/violence of attendant forces into socially bounded, liminal “allocations,” indicating an attempt to domesticate disruptive energies through rules.
The narrative explicitly mentions navamī as an observance for a dispossessed king (bhraṣṭarājya) undertaken with purity (śuci) and restraint (niyata). It also specifies fasting (upavāsa) on aṣṭamī and caturdaśī. Hearing/reciting the account on navamī is linked to relief from fear and attainment of prosperity/sovereignty within a year.
Environmental imbalance is narrated through the ocean’s abnormal swelling (samudratoyaṃ vavṛdhe) accompanying the asura’s mobilization, which inundates mountain slopes and disrupts space for living beings. The restoration of order occurs when the Devī neutralizes the aggressor and re-stabilizes the threatened worlds. The chapter also maps “earth-care” onto micro-ecologies—fields, ponds, wells, and gardens—treating them as sensitive liminal zones where unmanaged forces must be ritually and socially regulated to preserve household and community safety.
The principal cultural figures are Rudra (Śiva, Paśupati, Trilocana), Indra (via Indrapura), and collective deva groupings (Ādityas, Vasus, Rudras, Viśvedevās, Aśvinau). The antagonist is the daitya king Ruru, described as possessing a Brahmā-granted boon (brahmadattavara). A generic royal figure (a king who has lost his kingdom) appears in the phalaśruti as the beneficiary of navamī/aṣṭamī/caturdaśī observances.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.