
Daityamantrimaṇḍala-vimarśaḥ tathā devajayāya sainyasaṃniveśaḥ
Itihāsa-Narrative (Political Counsel, Diplomacy, and War-Mobilization)
ဝရာဟာက နာရဒ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဒೈတျရాజ မဟိဿသည် မင်္ဂလာရှိသော ကန့်ယားအကြောင်းကို စိတ်ထဲတွင် မပြတ်တမ်းစွဲလမ်းနေကြောင်း ပြောသည်။ လုပ်ဆောင်နိုင်သော မဟာဗျူဟာ ရှာဖွေရန် နီတိနှင့် အကြံပေးမှုတွင် ကျွမ်းကျင်သည့် အဓိကဝန်ကြီးများကို ခေါ်ယူကာ အရေးပေါ် လှုပ်ရှားရန် တိုက်တွန်းခံရသည်။ မဟိဿက မိမိရည်မှန်းချက်ကို—ကန့်ယားကို ရယူခြင်းနှင့် ဒေဝများကို အနိုင်ယူနှိမ်နင်းခြင်း—ဟု ထုတ်ဖော်သည်။ ပရဃသာက ထိုကန့်ယားသည် လောကများကို ထောက်တည်ထားသော အမြင့်ဆုံး ဝိုင်ရှ္ဏဝီ-ရှက္တိ ဖြစ်ကြောင်း ခွဲခြားပြောပြီး မသင့်လျော်သော ကာမလိုလားမှုနှင့် ဓမ္မလွန်ကျူး၍ ရယူခြင်းကို သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ဝိဃသာက အဆင့်လိုက် နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းကို တင်ပြသည်—ပထမ စာမန် (ညှိနှိုင်း/သဘောတူ) ကို သံတမန်နှင့် ဆွေမျိုးများမှတစ်ဆင့်၊ ထို့နောက် ဒါန (လက်ဆောင်/လှုံ့ဆော်)၊ ထို့နောက် ဘေဒ (ခွဲခြား)၊ နောက်ဆုံး ဒဏ္ဍ (အပြစ်ဒဏ်/အင်အား)၊ မအောင်မြင်လျှင် အင်အားဖြင့် သိမ်းယူရန်။ ဝန်ကြီးများက အစီအစဉ်ကို ချီးမွမ်းကာ တတ်ကျွမ်းသော သံတမန်တစ်ဦးကို စေလွှတ်ပြီး စစ်တပ်အဆင်သင့်ဖြစ်စေရန် တိုက်တွန်းသည်။ မဟိဿက စစ်ဦးစီး ဝီရူပါක්ෂအား စတုရင်္ဂ စစ်တပ်ကြီးကို စုစည်းရန် အမိန့်ပေးပြီး ဒိုင်တျများသည် ဒေဝများနှင့် မဟာမိတ်တို့ကို အနိုင်ယူမည်ဟု ယုံကြည်ကာ ချီတက်ကြသည်။
Verse 1
श्रीवराह उवाच । गते तु नारदे दैत्यश्चिन्तयामास तां शुभाम् । कथितां नारदमुखाच्छ्रुत्वा विस्मितमानसः ॥
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်– နာရဒ သွားပြီးနောက် ဒೈတျသည် ထိုမင်္ဂလာရှိသော (ဒေဝီ) ကို စိတ်တွင် ဆင်ခြင်လေ၏။ နာရဒ၏ ပါးစပ်မှ ဖော်ပြချက်ကို ကြားသိရသဖြင့် သူ၏ စိတ်သည် အံ့ဩခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်လေ၏။
Verse 2
गुरुपत्नी राजपत्नी तथा सामन्तयोषितः । जिघृक्षन् नश्यते राजा तथागम्यागमेन च ॥
ဆရာ၏ဇနီး၊ အခြားဘုရင်၏ဇနီး သို့မဟုတ် မိမိ၏ စာမန်တ (အောက်ခံမင်း/အမတ်) များ၏ မိန်းမများကို ကာမလိုစိတ်ဖြင့် မသင့်တော်စွာ ချဉ်းကပ်လိုသော ဘုရင်သည် ပျက်စီးသွားမည်။ ထို့အတူ မချဉ်းကပ်သင့်သော အရာ (အဂမ္ယ) ကို ချဉ်းကပ်ခြင်းဖြစ်သည့် တားမြစ်ဆက်ဆံမှုကြောင့်လည်း ပျက်စီးရသည်။
Verse 3
प्रघसेनैवमुक्तस्तु विघसो वाक्यमब्रवीत् । सम्यगुक्तं प्रघसेन तां देवीं प्रति पार्थिव ॥
ပရဃစေနက ဤသို့ ပြောပြီးနောက်၊ ဝိဃသက ပြန်လည်ဆိုသည်— “အို မင်းကြီး၊ ထိုမြတ်နိုးဖွယ် ဒေဝီအကြောင်း၌ ပရဃစေန၊ သင်ပြောသည်မှာ မှန်ကန်လှသည်။”
Verse 4
यदि नाम मतैक्यं तु बुद्धिः स्मरणमागता । वरणीया कुमारी तु सर्वदा विजिगीषुभिः । न स्वतन्त्रेण कन्यायाः कार्यं क्वापि प्रकर्षणम् ॥
အကယ်၍ အမြင်တူညီမှုနှင့် တည်ငြိမ်သော ဆုံးဖြတ်ချက် ပေါ်ထွန်းလာပြီးဖြစ်လျှင်၊ အောင်မြင်မှုကို မျှော်လင့်သော (ပညာရှိ) အုပ်ချုပ်သူတို့သည် ထိုကညာကို အမြဲတမ်း လက်ထပ်ရန် တောင်းခံသင့်သည်။ သို့ရာတွင် ကညာနှင့်ပတ်သက်သော ကိစ္စတစ်စုံတစ်ရာကို မည်သည့်နေရာတွင်မဆို သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ဆုံးဖြတ်မှုဖြင့် (အုပ်ထိန်းသူ၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ) အတင်းအကျပ် မတိုးတက်စေသင့်။
Verse 5
यदि वो रोचते वाक्यं मदीयं मन्त्रिसत्तमाः । तदानीं तां शुभां देवीं गत्वा याचन्तु मन्त्रिणः ॥
အို မန္တ្រីအထူးမြတ်တို့၊ ကျွန်ုပ်၏ အဆိုပြုချက်သည် သင်တို့နှစ်သက်လျှင်၊ ထိုအခါ မန္တ្រីတို့သည် ချက်ချင်း သွားရောက်၍ မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝီမင်းသမီးကို ထုံးတမ်းအတိုင်း တရားဝင် တောင်းခံကြပါစေ။
Verse 6
यो महात्मा भवेत् तस्या बन्धुस्तं याचयामहे । साम्नैवादौ ततः पश्चात् करिष्यामः प्रदानकम् । ततो भेदं करिष्यामस्ततो दण्डं क्रमेण च ॥
သူမ၏ ဆွေမျိုးအနက် မဟာတ္မာဖြစ်သူ မည်သူရှိသော်လည်း ထိုသူကို ကျွန်ုပ်တို့ တောင်းခံမည်။ အရင်ဆုံး စာမ (ညှိနှိုင်းသဘောတူ) ဖြင့် ဆောင်ရွက်မည်၊ ထို့နောက် ဒါန (လက်ဆောင်) ပေးမည်။ ထို့ပြီးလျှင် ဘေဒ (ခွဲခြားပေါင်းကွဲ) ကို သုံးမည်၊ နောက်ဆုံးတွင် အဆင့်ဆင့် ဒဏ္ဍ (အင်အားဖြင့် ဖိအား/အပြစ်ဒဏ်) ကို အသုံးပြုမည်။
Verse 7
अनेन क्रमयोगेन यदि सा नैव लभ्यते । ततः सन्नह्य गच्छामो बलाद् गृह्णीम तां शुभाम् ॥
ဤအစဉ်လိုက်နည်းလမ်းဖြင့်ပင် မရနိုင်လျှင်၊ ထိုအခါ ကျွန်ုပ်တို့ ပြင်ဆင်ကာ သွားမည်; အင်အားဖြင့် မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမတော်ကို ဖမ်းယူမည်။
Verse 8
विघसेनैवमुक्ते तु शेषास्तु मन्त्रिणो वचः । शुभमूचुः प्रशंसन्तः सर्वे हर्षितया गिरा ॥
ဝိဃသက ထိုသို့ ပြောပြီးနောက်၊ ကျန်ရှိသော အမတ်များသည် သူ့ကို ချီးမွမ်းကာ အားလုံးပင် ဝမ်းမြောက်သောအသံဖြင့် ကောင်းမြတ်သောစကားများ ပြောကြသည်။
Verse 9
साधूक्तं विघसेनेदं यत् तां प्रति वराननाम् । तदेव क्रियतां शीघ्रं दूतस्तत्र विसर्ज्यताम् ॥
“ဝိဃသက မျက်နှာလှသော မိန်းမတော်အကြောင်း ကောင်းစွာ ပြောခဲ့သည်။ ထိုအစီအစဉ်ကို အမြန် ဆောင်ရွက်ကြစို့; ထိုနေရာသို့ သံတမန်တစ်ဦး စေလွှတ်ကြစို့။”
Verse 10
यः सर्वशास्त्रनीतिज्ञः शुचिः शौर्यसमन्वितः । तस्माज् ज्ञात्वा तु तां देवीं वर्णतो रूपतो गुणैः ॥
ကျမ်းစာအပေါင်းနှင့် နီတိရေးရာကို သိကျွမ်းပြီး၊ စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်းကာ သတ္တိဗလရှိသူသည်—ထိုမိန်းမတော်ကို အဆင့်အတန်း၊ ရုပ်ရည်နှင့် ဂုဏ်သတ္တိတို့အရ သိမြင်ပြီးနောက်—(သင့်လျော်သလို ဆောင်ရွက်စေ)။
Verse 11
पराक्रमेण शौर्येण शौण्डीर्येण बलेन च । बन्धुवर्गेण सामग्र्य स्थानेन करणेन च । एवं ज्ञात्वा तु तां देवीं ततः कार्यं विधीयताम् ॥
ထိုမိန်းမတော်ကို ဤသို့ သုံးသပ်၍—စွမ်းရည်၊ သတ္တိ၊ ရဲရင့်မှုနှင့် အင်အားအရ; ဆွေမျိုးအုပ်စု၊ အရင်းအမြစ်နှင့် အဆင်သင့်မှု၊ အဆင့်အတန်းနှင့် လက်တွေ့နည်းလမ်းများအရ—ဤသို့ နားလည်သိမြင်ပြီးနောက် လိုအပ်သော ဆောင်ရွက်ချက်ကို သတ်မှတ်စေ။
Verse 12
तामेव चिन्तयन् शर्म न लेभे दैत्यसत्तमः । अलंशर्मा महामन्त्री आनिनाय महाबलः ॥
သူမကိုသာ စဉ်းစားနေသဖြင့် ဒာနဝတို့အနက် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်သော ရှာမာသည် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု မရနိုင်ခဲ့။ ထို့နောက် အင်အားကြီးသော မဟာမန်တရီ အလံရှာမာက အကြောင်းအရာကို တင်ပြလာ하였다။
Verse 13
ततः सपदि दैत्यस्य तद्वचः साधु साध्विति । प्रशशंसुर्वरारोहे विघसं मन्त्रिसत्तमम् ॥
ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် ထိုဒೈတျ၏ စကားကို “ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏” ဟုဆိုကာ ခါးတင်လှပသောသူမအား ရည်ညွှန်း၍ အားလုံးက ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့ပြင် မန်တရီတို့အနက် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်သော ဝိဃသကိုလည်း ချီးကျူးကြသည်။
Verse 14
प्रशस्य सर्वे तं दूतं संदेश्टुमुपचक्रमुः । विद्युत्प्रभं महाभागं महामायाविदं शुभम् ॥
သူကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် အားလုံးက ထိုသံတမန်ကို သတင်းစကားပို့ရန် တာဝန်ပေးရန် စတင်ကြသည်—မိုးကြိုးလျှပ်စီးကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ကံကောင်းမြတ်သူ၊ မဟာမာယာဗိဒ္ယာကို ကျွမ်းကျင်သိရှိသူ၊ မင်္ဂလာရှိသူဖြစ်သည်။
Verse 15
विसर्जयित्वा तं दूतं विघसो वाक्यमब्रवीत् । संनह्यन्तां दानवेन्द्राश्चतुरङ्गबलेन ह । क्रियतां विजयस्तावद् देवसैन्यं प्रति प्रभो ॥
သံတမန်ကို ပြန်လွှတ်ပြီးနောက် ဝိဃသက ပြောသည်—“ဒာနဝတို့၏ အရှင်များသည် စတုရင်္ဂတပ် (တပ်လေးမျိုး) ဖြင့် လက်နက်တပ်ဆင်၍ ပြင်ဆင်ကြစေ။ အရှင်ဘုရား၊ ဒေဝတပ်ကို ဆန့်ကျင်၍ ယခုတင်ပင် အောင်ပွဲကို စီမံဆောင်ရွက်ကြစေ။”
Verse 16
असुरेन्द्र सुरैर्भग्नैस्तत्पराक्रमभीषिता । सा कन्या वशतामेति त्वयि शक्रसमागते ॥
အဆုရတို့၏ အရှင်ကြီးရေ၊ ဒေဝတို့သည် ရှုံးနိမ့်၍ ထိုသတ္တိဗလကြောင့် ကြောက်ရွံ့သွားသောအခါ၊ သင်သည် ရှက္ကရ (အိန္ဒြာ) ကဲ့သို့ ရောက်လာလျှင် ထိုကညာသည် သင့်အာဏာအောက်သို့ ဝင်လာမည်။
Verse 17
लोकपालैर्जितैः सर्वैस्तथैव मरुतां गणैः । नागैर्विद्याधरैः सिद्धैर्गन्धर्वैः सर्वतो जितैः । रुद्रैर्वसुभिरादित्यैस्त्वमेवेन्द्रो भविष्यसि ॥
လောကပာလတို့အားလုံးကို အနိုင်ယူပြီး မရုတ်တပ်စုများလည်း ထိုနည်းတူ; နာဂ၊ ဝိဒ္ယာဓရ၊ သိဒ္ဓ၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့ကို အရပ်ရပ်မှ အနိုင်ယူကာ; ရုဒြ၊ ဝသု၊ အာဒိတျတို့ကိုပါ နှိမ်နင်းပြီး—သင်တစ်ဦးတည်းသာ အိန္ဒြာ ဖြစ်လာမည်။
Verse 18
इन्द्रस्य ते शतं कन्या देवगन्धर्वयोषितः । वशमायान्ति सा अपि स्यात् सर्वथा वशमागता ॥
အိန္ဒြာ၏ သမီးပျို တစ်ရာ—ဒေဝီနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗမိန်းမများ—သင်၏ အာဏာအောက်သို့ လာရောက်မည်; ထိုသူမလည်း အရာရာတွင် လုံးဝ လက်အောက်ခံ ဖြစ်လာမည်။
Verse 19
एवमुक्तस्तदा दैत्यः सेनापतिमुवाच ह । विरूपाक्षं महामेघवर्णं नीलाञ्जनप्रभम् ॥
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဒိုင်တျသည် ထိုအခါ မိမိ၏ စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်အား ပြော하였다—ဗိရူပာက္ษကို၊ မဟာမိုးတိမ်ကဲ့သို့ မည်းမှောင်၍ အပြာရောင် အန်ဇန၏ တောက်ပမှုရှိသူ။
Verse 20
आनीयतां द्रुतं सैन्यं हस्त्यश्वथरपत्तिनाम् । येन देवान् सगन्धर्वान् जयामि युधि दुर्ज्जयान् ॥
“ဆင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ ရထားတပ်နှင့် ခြေလျင်တပ်ကို အမြန်ယူလာကြ၊ ထိုတပ်ဖြင့် ငါသည် စစ်မြေပြင်၌ ဒေဝတို့ကို ဂန္ဓဗ္ဗတို့နှင့်အတူ—အနိုင်ယူရန် ခက်ခဲသူတို့ကို—အနိုင်ယူမည်။”
Verse 21
एवमुक्ते विरूपाक्षस्तदा सेनापतिर्द्रुतम् । आनिनाय महत्सैन्यमनन्तमपराजितम् ॥
ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ဗိရူပာက္ษသည် ချက်ချင်းပင် အလွန်ကြီးမားသော စစ်တပ်ကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်—အဆုံးမရှိသကဲ့သို့၊ မအနိုင်ယူနိုင်သောတပ်။
Verse 22
एकैको दानवस्तत्र वज्रहस्तसमो युधि । एकैकं स्पर्धते देवं जेतुं स्वेन बलेन ह ॥
ထိုနေရာ၌ ဒာနဝ တစ်ဦးချင်းစီသည် စစ်ပွဲ၌ ဝဇ္ရဟස්တ (အင်ဒြာ၊ မိုးကြိုးလက်နက်ကိုင်သူ) နှင့်တူညီလောက်အောင် အင်အားကြီး하였다။ တစ်ဦးချင်းစီက မိမိအင်အားဖြင့် အနိုင်ယူလို၍ ဒေဝတစ်ပါးစီကို တစ်ဦးတည်း တိုက်ခိုက်ရန် စိန်ခေါ်하였다။
Verse 23
तस्याष्टौ मन्त्रिणः शूरा नीतिमन्तो बहुश्रुताः । प्रघसो विघसश्चैव शङ्कुकर्णो विभावसुः । विद्युन्माली सुमाली च पर्जन्यः क्रूर एव च ॥
သူ၌ ဝန်ကြီးရှစ်ဦးရှိ၍—ရဲရင့်ကောင်းမွန်၊ နီတိ (အုပ်ချုပ်ရေးနည်း) ကိုကျွမ်းကျင်ကာ ဗဟုသုတပြည့်ဝသူများဖြစ်ကြသည်။ အမည်များမှာ ပရဃသ၊ ဝိဃသ၊ ရှင်ကူကဏ္ဏ၊ ဝိဘာဝသု၊ ဝိဒျုန်မာလီ၊ စုမာလီ၊ ပရဇန်ယ၊ နှင့် ကရူရ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 24
तेषां प्रधानभूतानामर्बुदं नवकोटयः । येषामेकस्यानुयाति तावद् बलमर्थोर्ज्जितम् ॥
သူတို့အနက် အဓိကဖြစ်သူများ၏ စစ်အင်အားသည် အရ္ဗုဒ တစ်ခုနှင့် ကိုဋိ ကိုးခုအထိ ရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သူတို့ထဲမှ တစ်ဦးတည်းကိုပင် လိုက်ပါသော်လည်း ထိုမျှသော အင်အား—အရင်းအမြစ်များဖြင့် အားဖြည့်ထားသော စွမ်းအား—က လိုက်ပါလာသည်။
Verse 25
तेषां नैकसहस्राणि दैत्यानां तु महात्मनाम् । समितिं चक्रुरव्यग्रास्तदा दैत्याः प्रहारिणः । प्रयाणं कारयामासुर्देवसैन्यजिघांसया ॥
ထို့နောက် မဟာစိတ်ရှိသော ဒೈတျာများ အထောင်ပေါင်းများစွာ—မလှုပ်မရှားမဟုတ်ဘဲ တိုက်ခိုက်တတ်သူများ—အစည်းအဝေးကို ဖွဲ့စည်းကာ ဒေဝစစ်တပ်ကို ဖျက်ဆီးလိုသည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ချီတက်ရန် စီစဉ်စေ하였다။
Verse 26
विचित्रयाना विविधध्वजाग्रा विचित्रशस्त्रा विविधोग्ररूपाः । दैत्या सुराञ् जेतुमिच्छन्त उच्चैर्ननर्तुरात्तायुधभीमहस्ताः ॥
အလှဆင်ယာဉ်မျိုးစုံပေါ် တက်စီး၍ အလံထိပ်မျိုးစုံကို ထမ်းကာ လက်နက်မျိုးစုံဖြင့် တပ်ဆင်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်မျိုးစုံကို ဆောင်ယူသော ဒೈတျာများသည်—ဒေဝ (စူရ) များကို အနိုင်ယူလိုသည့် ဆန္ဒကြောင့်—အသံမြင့်မြင့်ဖြင့် ကခုန်၍ ဟစ်အော်ကြပြီး၊ ကြောက်မက်ဖွယ် လက်များက မြှောက်ထားသော လက်နက်들을 တင်းကျပ်စွာ ကိုင်ထား하였다။
Verse 27
एते मन्त्रिवरास्तस्य प्राधान्येन प्रकीर्तिताः । ते दानवेन्द्रमासीनमूचुः कृत्यं विधीयताम् ॥
သူ၏ အထင်ကရ မန္တ្រីကြီးများကို အရေးပါမှုအလိုက် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုင်နေသော ဒာနဝ မင်းထံသို့ “လိုအပ်သော အရေးကိစ္စကို စတင်စီမံပါစေ” ဟု လျှောက်တင်ကြ၏။
Verse 28
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दानवेन्द्रो महाबलः । उवाच कन्यालाभार्थं नारदावाप्तनिश्चयः ॥
သူတို့၏စကားကို ကြားပြီးနောက် အင်အားကြီးသော ဒာနဝတို့၏ အရှင်က ပြောကြား하였다။ နာရဒ ရှင်တော်ထံမှ ကြားသိခဲ့သဖြင့် သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် တည်ငြိမ်ပြီး၊ ကညာတစ်ဦးကို ရယူလိုသော ဆန္ဒရှိ하였다။
Verse 29
महिष उवाच । मह्यं तु कथिता बाला नारदेन महर्षिणा । सा चाजित्य सुराध्यक्षं न लभ्येत वराङ्गना ॥
မဟိษက ပြောသည်– “မဟာရိသိ နာရဒက ကျွန်ုပ်အား ကညာတစ်ဦးအကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုအင်္ဂါရပ်မြတ်သော မိန်းမသည် ဒေဝတို့၏ အကြီးအကဲကိုပင် အနိုင်ယူထားသဖြင့် သာမန်နည်းလမ်းဖြင့် မရနိုင်ပါ”။
Verse 30
एतदर्थं भवन्तो वै कथयन्तु विमृश्य वै । कथं सा लभ्यते बाला कथं देवाश्च निर्जिताः । भवेयुरिति तत्सर्वं कथयन्तु द्रुतं मम ॥
“ထို့ကြောင့် သင်တို့အားလုံး စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး ပြောကြားကြပါ။ ထိုကညာကို မည်သို့ရယူမည်နည်း၊ ဒေဝတို့ကို မည်သို့အနိုင်ယူမည်နည်း။ ထိုအရာအားလုံးကို ဖြစ်မြောက်စေရန် ကျွန်ုပ်အား အမြန်ပြောပါ”။
Verse 31
एवमुक्तास्ततः सर्वे कथयामासुरञ्जसा । ऊचुः संमन्त्र्य ते सर्वे कथयामो वयं प्रभो ॥
ဤသို့ မိန့်ကြားခံရသဖြင့် သူတို့အားလုံးက ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ရှင်းလင်းပြောကြားလာကြသည်။ ထို့နောက် အတူတကွ တိုင်ပင်ပြီး “အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်တို့ ရှင်းပြပါမည်” ဟု လျှောက်တင်ကြ၏။
Verse 32
एवमुक्तस्तथोवाच प्रघसो दानवेश्वरम् । या सा ते कथिता दैत्य नारदेन महासती । सा शक्तिः परमा देवी वैष्णवी लोकधारिणी ॥
ဤသို့ မိန့်ကြားခံရသော် ပရဂ္ဟသသည် ဒာနဝတို့၏ အရှင်ထံသို့ ပြော၏— “ဟေ ဒೈတျ၊ နာရဒက သင့်အား ပြောခဲ့သော မဟာသတီ အမျိုးသမီးတော်သည် အမြင့်ဆုံးသော သက္တိ ဖြစ်၍ ဝိုင်ෂ္ဏဝီ ဒေဝီ၊ လောကတို့ကို ထောက်တည်သူ ဖြစ်၏။”
The narrative frames political decision-making through nīti: counsel emphasizes a staged approach to goals (sāman, dāna, bheda, daṇḍa) while also warning that transgressive desire—especially toward protected women and through agamya-gamana—leads to royal ruin. The maiden is additionally characterized as a Vaiṣṇavī lokadhāriṇī, suggesting that coercion against world-sustaining power is inherently destabilizing.
No tithi, lunar month, vrata timing, or seasonal marker is specified in Adhyāya 92. The sequence is organized by narrative causality (Nārada’s departure → council → envoy → mobilization) rather than calendrical ritual scheduling.
Environmental balance is addressed indirectly through the description of the maiden as Vaiṣṇavī śakti and lokadhāriṇī (“world-sustaining”). In an ecological-ethical reading consistent with the Varāha–Pṛthivī framework, the text links social restraint and political prudence to the safeguarding of sustaining forces that uphold the world, implying that coercive disruption of such power threatens broader terrestrial stability.
The chapter references Nārada (as the informing sage) and a Daitya political structure headed by Mahiṣa with named ministers (Praghasa, Vighasa, Śaṅkukarṇa, Vibhāvasu, Vidyunmālī, Sumālī, Parjanya, Krūra) and the commander Virūpākṣa. It also lists cosmological-polity actors as opponents or benchmarks of power: Indra/Śakra, lokapālas, maruts, rudras, vasus, and ādityas.