Adhyaya 91: The Vaiṣṇavī Goddess on Mount Mandara: Emergence of the Maidens, Construction of the Goddess-City, and Nārada’s Visit

Verse 1

श्रीवराह उवाच । या मन्दरगता देवी तपस्तप्तुं तु वैष्णवी । राजसी परमा शक्तिः कौमारव्रतधारिणी ॥

သီရိဝရာဟက မိန့်တော်မူသည်– မန္ဒရတောင်သို့ သွားသော ဒေဝီ—ဝိုင်ရှ္ဏဝီ—သည် တပသ (အာသီသ) ကို ဆောင်ရွက်ရန် တပကို ကျင့်하였다။ သူမသည် ရဇသဂုဏ်လက္ခဏာရှိသော အမြင့်ဆုံး သက္တိဖြစ်ပြီး ကೌမာရ-ဝ్రတ (မိန်းကလေး၏ သစ္စာဝတ်) ကို ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်သည်။

Verse 2

चन्द्रप्रभा गिरिसुता तथा सूर्यप्रभामृता । स्वयम्प्रभा चारुमुखी शिवदूती विभावरी ॥

သူမသည် စန္ဒြပရဘာ (လမင်းရောင်)၊ တောင်မွေးသမီး ဂိရိသုတာ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စူရယပရဘာ (နေရောင်) သည် အမృతတူ; စွယံပရဘာ သည် ကိုယ်တိုင်တောက်ပသူ; ချာရုမုခီ သည် မျက်နှာလှသူ; ရှိဝဒူတီ သည် ရှိဝ၏ သံတမန်မ; နှင့် ဝိဘာဝရီ သည် တောက်ပသော ညဖြစ်သည်။

Verse 3

जया च विजया चैव जयन्ती चापराजिता । एताश्चान्याश्च शतशः कन्यास्तस्मिन् पुरोत्तमे ॥

ဇယာနှင့် ဝိဇယာ၊ ဇယန္တီနှင့် အပရာဇိတာ—ဤသူတို့နှင့် အခြားကညာများ ရာချီတို့သည် ထိုအမြို့အကောင်းမြတ်၌ ရှိနေကြသည်။

Verse 4

देव्याः अनुचराः सर्वाः पाशाङ्कुशधराः शुभाः । ताभिः परिवृता देवी सिंहासनगता शुभा ॥

ဒေဝီ၏ အနုချာများအားလုံး မင်္ဂလာရှိ၍ ပာရှ (ကြိုးဖမ်း) နှင့် အင်္ကူရှ (ဆင်ထိန်းချွန်) ကို ကိုင်ဆောင်ကြသည်။ ထိုသူတို့က ဝန်းရံလျက် မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝီသည် စင်္ဟာသနပေါ်၌ ထိုင်နေသည်။

Verse 5

सुसितैश्चामरैः स्त्रीभिर्वीज्यमाना विलासिनी । कौमारं व्रतमास्थाय तपः कर्तुं समुद्यता ॥

ဖြူဖွေးတောက်ပသော ချာမရ (ယက်မြီးပန်ကာ) ကိုင်ဆောင်သည့် မိန်းမများက ပန်ကာခတ်ပေးနေသော်လည်း လှပသိမ်မွေ့သော သူမသည် ကုမာရဝရတ (ကညာသစ္စာ) ကို ခံယူကာ တပဿာ ပြုရန် အားထုတ်လျက်ရှိသည်။

Verse 6

यौवनस्था महाभागा पीनवृत्तपयोधरा । चम्पकाशोकपुन्नागनागकेसरदामभिः ॥

သူမသည် ယောဝနအရွယ်၌ တည်ရှိ၍ မဟာဘဂ္ဂဝတီ၊ ရင်သားပြည့်ဝဝိုင်းဝိုင်းရှိကာ ချမ္ပကာ၊ အရှိုက၊ ပုန္နာဂ နှင့် နာဂကေသရ ပန်းကုံးများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။

Verse 7

सर्वाङ्गेष्वर्चिता देवी ऋषिदेवनमस्कृता । पूज्यमाना वरस्त्रीभिः कुमारिभिः समन्ततः ॥

ဒေဝီ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို အရ္ချနာဖြင့် ပူဇော်ကြပြီး၊ ရှိသီများနှင့် ဒေဝတာများက နမස්ကာရ ပြုကြသည်။ ထို့ပြင် အကောင်းမြတ်သော မိန်းမများနှင့် ကညာများက လေးဘက်လုံးမှ ပူဇော်ကြသည်။

Verse 8

सर्वाङ्गभोगिनी देवी यावदास्ते तपोऽन्विता । तावदागतवांस्तत्र नारदो ब्रह्मणः सुतः ॥

ဒေဝီ ဆರ್ವာင်္ဂဘောဂိနီ သည် တပဿာကျင့်နေစဉ်၊ ဗြဟ္မာ၏ သား နာရဒ မုနိသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 9

तं दृष्ट्वा सहसा देवी ब्रह्मपुत्रं तपोधनम् । विद्युत्प्रभामुवाचेदमासनं दीयतामिति । पाद्यमाचमनीयं च क्षिप्रमस्मै प्रदीयताम् ॥

သူ့ကို ချက်ချင်းမြင်သော် ဒေဝီသည် ဗြဟ္မာ၏ သား၊ တပဿာဓန နာရဒကို မြင်၍ ဝိဒ္ယုတပရဘာအား “အာသန ပေးပါစေ၊ ထို့ပြင် ခြေသုတ်ရေ (ပာဒျ) နှင့် အာချမန ရေကိုလည်း အမြန်ပေးအပ်ပါစေ” ဟု မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 10

एवमुक्ता तदा देव्याः कन्या विद्युत्प्रभा शुभा । आसनं पाद्यमर्घ्यं च नारदाय न्यवेदयत् ॥

ဒေဝီ၏ မိန့်တော်မူချက်အတိုင်း မင်္ဂလာရှိသော ကညာ ဝိဒ္ယုတပရဘာသည် နာရဒအား အာသန၊ ခြေသုတ်ရေ (ပာဒျ) နှင့် အရ္ဃျ ပူဇာကို တင်ဆက်하였다။

Verse 11

ततः कृतासनं दृष्ट्वा प्रणतं नारदं मुनिम् । उवाच वचनं देवी हर्षेण महताऽन्विता ॥

ထို့နောက် အာသန ပြင်ဆင်ပြီးသည်ကို မြင်၍၊ ဦးညွှတ်ပူဇော်နေသော မုနိ နာရဒကို တွေ့သော် ဒေဝီသည် အလွန်ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ပြည့်ဝကာ စကားတော်ကို မိန့်ကြား하였다။

Verse 12

सैकाकिनी तपस्तेपे विशालायां तु शोभने । तस्यास्तपन्त्याः कालेन महता क्षुभितं मनः ॥

သူမသည် ကျယ်ဝန်း၍ လှပသော နေရာ၌ တစ်ယောက်တည်း တပဿာကျင့်ခဲ့သည်။ အချိန်ကြာမြင့်စွာ တပဿာပြုနေစဉ် သူမ၏ စိတ်သည် အလွန်လှုပ်ရှား၍ မငြိမ်မသက် ဖြစ်လာ하였다။

Verse 13

स्वागतं भो मुनिश्रेष्ठ कस्माल्लोकादिहागतः । किं कार्यं वद ते कृत्यं मा ते कालात्ययो भवेत् ॥

ကြိုဆိုပါ၏၊ မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေရှီတော်။ သင်သည် မည်သည့် လောကမှ ဤနေရာသို့ ရောက်လာသနည်း။ သင်၏ တာဝန်ကို ပြောပါ၊ သင့်အတွက် အချိန်နှောင့်နှေးမှု မဖြစ်စေရန်။

Verse 14

एवमुक्तस्तदा देव्याः नारदः प्राह लोकवित् । ब्रह्मलोकादिन्द्रलोकं तस्माद्रौद्रमथाचलम् ॥

ဒေဝီ၏ ထိုသို့မေးမြန်းခြင်းကို ခံရသော် လောကတို့ကို သိမြင်သူ နာရဒ မုနိက ပြောသည်— “ဗြဟ္မလောကမှ အိန္ဒြလောကသို့ သွားခဲ့ပြီး၊ ထိုမှ ရောဒြလောကသို့၊ ထို့နောက် တောင်သို့ သွားခဲ့သည်။”

Verse 15

ततस्त्वामिह देवेशि द्रष्टुमभ्यागतोऽस्मि शुभे । एवमुक्त्वा मुनिः श्रीमांस्तां देवीमन्ववेक्षत ॥

“ထို့ကြောင့်၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်မ ဒေဝီတော်၊ မင်္ဂလာရှိသူမ၊ သင့်ကို ဒർശနပြုရန် ဤနေရာသို့ ကျွန်ုပ် လာရောက်ပါသည်။” ဟုဆိုပြီးနောက် ဂုဏ်သရေရှိသော မုနိသည် ဒေဝီတော်ကို စူးစမ်းကြည့်ရှု하였다။

Verse 16

दृष्ट्वा मुहूर्तं देवेशि विस्मितो नारदोऽभवत् । अहो रूपमहो कान्तिरहो धैर्यमहो वयः ॥

ခဏမျှ ကြည့်ရှုပြီးနောက်၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်မ ဒေဝီတော်၊ နာရဒသည် အံ့ဩသွား၍— “အဟော ရုပ်သွင်! အဟော တောက်ပမှု! အဟော တည်ငြိမ်ခိုင်မာမှု! အဟော ယောဝန၏ အားမာန်!” ဟုဆို하였다။

Verse 17

अहो निष्कामता देव्याः इति खेदमुपाययौ । देवगन्धर्वसिद्धानां यक्षकिन्नररक्षसाम् ॥

“အဟော ဒေဝီတော်၏ နိစ္စကာမတာ (ဆန္ဒကင်းခြင်း)!” ဟု စိတ်ထိခိုက်သည့် ခံစားချက်ဖြင့် တွေးမိလာသည်၊ ဒေဝ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ သိဒ္ဓ၊ ယက္ခ၊ ကိန္နရ နှင့် ရာක්ෂသတို့ကို စဉ်းစားသော်။

Verse 18

न रूपमीदृशं क्वापि स्त्रीष्वन्यासु प्रदृश्यते । एवं संचिन्त्य मनसा नारदो विस्मयान्वितः ॥

“ဤသို့သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အခြားမိန်းမများအတွင်း မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မမြင်ရ။” ဟူ၍ စိတ်တွင် ဆင်ခြင်သော် နာရဒမုနိသည် အံ့ဩမှုဖြင့် ပြည့်နှက်လေ၏။

Verse 19

प्रणम्य देवीं वरदामुत्पपात नभस्तलम् । गतश्च त्वरया युक्तः पुरीं दैत्येन्द्रपालिताम् ॥

အပေးအလှူရှင် သီဝီကို ဦးချကန်တော့ပြီးနောက် သူသည် ကောင်းကင်အဝန်းသို့ ခုန်တက်လေ၏။ ထို့နောက် အလျင်အမြန်ဖြင့် ဒာနဝတို့၏ အရှင်က ကာကွယ်ထားသော မြို့တော်သို့ သွားလေ၏။

Verse 20

महीषाख्येन भूतेषि समुद्रान्तःस्थितां पुरीम् । तत्राससाद भगवानसुरं महीषाकृतिम् ॥

သူသည် သမုဒ္ဒရာအစွန်း၌ တည်ရှိပြီး ‘မဟိဿ’ ဟုခေါ်သော သတ္တဝါနှင့် ဆက်နွယ်သည့် မြို့တော်သို့ ရောက်လေ၏။ ထိုနေရာတွင် ကရဘီရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော အသူရကို တွေ့ဆုံလေ၏။

Verse 21

दृष्ट्वा लब्धवरं वीरं देवसैन्यान्तकं महत् । स तेन पूजितो भक्त्या तदा लोकचरो मुनिः ॥

အပေးအလှူ (ဝရ) ရရှိထားသော မဟာသူရဲကောင်း၊ အင်အားကြီး၍ ဒေဝတားတပ်များကို ဖျက်ဆီးသူကို မြင်ပြီးနောက်၊ လောကအနှံ့ လှည့်လည်သည့် မုနိကို သူသည် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ကာ ဂုဏ်ပြုလေ၏။

Verse 22

प्रीतात्मा नारदस्तस्मै देव्याः रूपमनुत्तमम् । आचचक्षे यथान्यायं यद्दृष्टं देवतापुरे ॥

စိတ်ပျော်ရွှင်သော နာရဒသည် ဒေဝတားမြို့၌ မိမိမြင်တွေ့ခဲ့သော သီဝီ၏ အတုမရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို သင့်လျော်သည့် အစဉ်အတိုင်း သူ့အား ပြောကြားလေ၏။

Verse 23

तस्मात्क्षोभात्समुत्तस्थुः कुमार्यः सौम्यलोचनाः । नीलकुञ्चितकेशान्ता बिम्बोष्ठायतलोचनाः । नितम्बशनोड्डामा नूपुराढ्याः सुवर्चसः ॥

ထိုလှုပ်ရှားမှုကြောင့် မျက်လုံးနူးညံ့သော ကုမာရီမိန်းကလေးများ ပေါ်ထွန်းလာကြသည်—ဆံပင်အဆုံးမှာ အမဲရောင်ကွေးကောက်၍၊ နှုတ်ခမ်းသည် ဘိမ္ဗာသီးကဲ့သို့၊ မျက်လုံးရှည်လျားသည်; တင်ပါးအချိုးအစားလှပ၍ ခြေကောက်ကွင်းများဖြင့် အလှဆင်ပြည့်စုံကာ တောက်ပရောင်လင်းနေကြသည်။

Verse 24

नारद उवाच । असुरेन्द्र शृणुष्वेकं कन्यारत्नं समाहितः । येन लब्धं तु त्रैलोक्यं वरदानाच्चराचरम् ॥

နာရဒက ဆိုသည်—“အဆုရတို့၏ အရှင်မင်း၊ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ကုမာရီတို့အနက် ရတနာတစ်ပါးအကြောင်းကို နားထောင်ပါ; သူမ၏ ကောင်းချီးပေးသော ဝရဒာနကြောင့် လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့ပါဝင်သော သုံးလောကကို ရရှိခဲ့သည်။”

Verse 25

ब्रह्मलोकादहं दैत्य मन्दराद्रिमुपागतः । तत्र देवीपुरं दृष्टं कुमारिशतसङ्कुलम् ॥

“ဒೈတျ၊ ငါသည် ဘြဟ္မလောကမှ မန္ဒရာဒြိသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ ဒေဝီ၏ မြို့တော်ကို မြင်ရပြီး ကုမာရီရာချီဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။”

Verse 26

तत्र प्रधानाया कन्या तापसी व्रतधारिणी । सा देवदैत्ययक्षाणां मध्ये काचिन्न दृश्यते ॥

“ထိုနေရာ၌ အထွတ်အထိပ် ကုမာရီသည် တပသီဖြစ်၍ ဝရတကို ထမ်းဆောင်သူ ဖြစ်သည်။ ဒေဝ၊ ဒೈတျ၊ ယက္ခတို့အလယ်၌ပင် သူမကို သာမန်သူအဖြစ် မမြင်ရ။”

Verse 27

यादृशी सा शुभा दैत्य तादृश्येकाण्डमध्यतः । भ्रमता तादृशी दृष्ट्वा न कदाचिन्मया सती ॥

“ဒൈတျ၊ ထိုမင်္ဂလာရှိသောသူမကဲ့သို့သော အမျိုးသမီးကို ငါသည် အဏ္ဍမဏ္ဍလ (ကမ္ဘာဗုံ) အလယ်၌ လှည့်လည်သွားလာစဉ် မည်သည့်အခါမျှ မမြင်ဖူး—အလွန်မြတ်သော စတီဖြစ်သည်။”

Verse 28

तस्याश्च देवगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । उपासांचक्रिरे सर्वे येऽप्यन्ये दैत्यनायकाः ॥

ဒေဝ-ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ရိရှီ၊ စိဒ္ဓနှင့် ချာရဏတို့ အားလုံးနှင့် အခြား ဒೈတျခေါင်းဆောင်များပါ သူမထံ လာရောက်ကာ အနုဂ्रहပြု၍ ဝတ်ပြုပူဇော်နှင့် စေဝာပြုကြသည်။

Verse 29

तां दृष्ट्वा वरदां देवीमहं तूर्णमिहागतः । अजित्वा देवगन्धर्वान् न तां जयति कश्चन ॥

အနုဂ्रहပေးတော်မူသော ဒေဝီကို မြင်ပြီးနောက် ငါသည် ချက်ချင်း ဤနေရာသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ဒေဝ-ဂန္ဓဗ္ဗတို့ကို မအနိုင်ယူမီ သူမကို အနိုင်ယူနိုင်သူ မရှိ။

Verse 30

एवमुक्त्वा क्षणं स्थित्वा तमनुज्ञाप्य नारदः । यथागतं ययौ धीमानन्तर्धानेन तत्क्षणात् ॥

ဤသို့ ပြောပြီး ခဏတစ်စုံတစ်ရာ ရပ်နေကာ သူ့ထံမှ ခွင့်တောင်းပြီးနောက် နာရဒမုနိသည် လာသကဲ့သို့ပင် ပြန်ထွက်သွား၍ ထိုခဏချင်း အန္တရာဓာန်ဖြစ်သွားသည်။

Verse 31

एवंविधाः स्त्रियो देव्याः क्षोभिते मनसि द्रुतम् । उत्तस्थुः शतसाहस्राः कोटिशो विविधाननाः ॥

ဒေဝီ၏ စိတ်သည် ချက်ချင်း လှုပ်ရှားကာ ရောင့်ရဲမနေသည့်အခါ ထိုသို့သော မိန်းမများသည် အလျင်အမြန် ပေါ်ထွန်းလာကြပြီး—သိန်းပေါင်းများစွာ၊ ကုဋိပေါင်းများစွာ—မျက်နှာသဏ္ဌာန် မျိုးစုံရှိကြသည်။

Verse 32

दृष्ट्वा कुमार्यः सा देवी तस्मिन्नेव गिरौ शुभा । तपसा निर्ममे देवी पुरं हर्म्यशताकुलम् ॥

ကညာများကို မြင်သောအခါ မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝီသည် ထိုတောင်ပေါ်တွင်ပင် တပသ်၏ အာနုဘော်ဖြင့် မဟာအိမ်တော်များ ရာချီဖြင့် ပြည့်နှက်သော မြို့တစ်မြို့ကို ဖန်ဆင်းတော်မူသည်။

Verse 33

विशालरथ्यं सौवर्णप्रासादैरुपशोभितम् । अन्तरजालानि वेश्मानि मणिसोपानवन्ति च । रत्नजालगवाक्षाणि आसन्नोपवनानि च ॥

ထိုနေရာ၌ လမ်းမကြီးများ ကျယ်ဝန်း၍ ရွှေတံခွန်တော်ကဲ့သို့ ရွှေမဟာမဏ္ဍပ်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ အိမ်အတွင်း၌ ဇာကွက်ပုံစံများနှင့် မဏိတန်ဆာဆင်သော လှေကားများရှိပြီး၊ ရတနာကွန်ယက်ကဲ့သို့ ပြတင်းပေါက်များနှင့် အနီးအနားတွင် အပန်းဖြေဥယျာဉ်များလည်း ရှိသည်။

Verse 34

असंख्यातानि हर्म्याणि तथा कन्या धराधरे । प्राधान्येन प्रवक्ष्यामि कन्यानामानि शोभने ॥

ထိုနေရာ၌ အလွန်များပြားသော မဟာအိမ်တော်များရှိပြီး၊ ထိုတောင်ပေါ်တွင်လည်း ကညာများ များစွာရှိသည်။ အလှတရားရှိသူမေ၊ ငါသည် အရေးပါမှုအလိုက် ကညာတို့၏ အမည်များကို အစဉ်လိုက် ပြောကြားမည်။

Verse 35

विद्युत्प्रभा चन्द्रकान्तिः सूर्यकान्तिस्तथाऽपरा । गम्भीरा चारुकेशी च सुजाता मुञ्जकेशिनी ॥

ဝိဒျုတ်ပရဘာ၊ စန္ဒရကာန္တိ၊ ထို့ပြင် အခြားတစ်ဦးမှာ ဆူရျကာန္တိ ဟု အမည်ရသည်။ ထို့အပြင် ဂမ္ဘီရာ၊ ခာရုကေရှီ၊ စုဇာတာ နှင့် မုဉ္ဇကေရှိနီ တို့ဖြစ်သည်။

Verse 36

घृताची चोर्वशी चान्या शशिनी शीलमण्डिता । चारुकन्या विशालाक्षी धन्या पीनपयोधरा ॥

ဃြတാചီ နှင့် ဥရဝရှီ၊ ထို့ပြင် အခြားတစ်ဦးမှာ သရှိနီ ဟု အမည်ရ၍ သီလကောင်းမြတ်မှုဖြင့် တင့်တယ်လှသည်။ ထို့နောက် ခာရုကန္ယာ၊ ဝိသာလာက္ရှီ၊ ဓနျာ နှင့် ပီနပယောဓရာ တို့ဖြစ်သည်။