Adhyaya 83: Description of the Bhadrāśva and Ketumāla Regions: Niṣadha’s Western Janapadas and River Systems
Bhadrāśva–Ketumāla–Niṣadha-janapada-nadī-varṇanam
Ancient-Geography
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဝရာဟ–ပृथဝီ သင်ကြားရေးဘောင်အတွင်းရှိ ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာညွှန်ကြားချက်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ လက်ခံရရှိသောစာကြောင်းများတွင် ရုဒ္ဒရက ပြောသူအဖြစ် ပေါ်လွင်သည်။ စာတမ်းသည် ဘဒ္ရားရှွနှင့် ကေတုမာလ ဒေသများကို အမည်တပ်ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် နိṣဓ၏ အနောက်ဘက်တွင်ရှိသော ကုလပရဝတ (တောင်တန်းစု) များနှင့် ထိုတောင်တန်းများနှင့် ဆက်နွယ်သော ဇနပဒ (လူနေဒေသ/ပြည်နယ်) များကို စနစ်တကျ ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ ဒေသခံလူထုကို နေရာအမည်များမှတစ်ဆင့် နားလည်ရမည်ဟုဆိုပြီး၊ ဇနပဒများသည် အနီးအနားတောင်တန်းများမှ စတင်ထွက်ပေါ်သော မြစ်ရေကို “သောက်” သကဲ့သို့ အားထားနေကြောင်း အလေးပေးထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဓိကမြစ်များစာရင်းကို ထုတ်ပြပြီး၊ သေးငယ်သောမြစ်များ မရေတွက်နိုင်လောက်အောင် ကျန်ရှိကြောင်းဆိုကာ၊ တောင်တန်း–ပြည်နယ်–မြစ်ရေဗေဒကို ချိတ်ဆက်ပေးသော ပထဝီညွှန်ကိန်းအဖြစ် အဓ್ಯಾಯသည် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 83
Verse 1
रुद्र उवाच।
ရုဒြက မိန့်တော်မူသည်။
Verse 2
निसर्ग एष भद्राश्वानां कीर्तितः केतुमालानां विस्तरेण कथितम्।
ဘဒြာရှ္ဝ၏ သဘာဝဆိုင်ရာ (ဒေသဆိုင်ရာ) စီမံကိန်းကို ဖော်ပြပြီးပြီ၊ ကေတုမာလ၏ အကြောင်းကိုလည်း အသေးစိတ် ရှင်းလင်းထားပြီးပြီ။
Verse 3
नैषधस्याचलेनद्रस्य पश्चिमेन कुलाचलजनपदनद्यः कीर्त्यन्ते।
နိဿဓ တောင်မင်း၏ အနောက်ဘက်တွင် ကုလာချလ တောင်တန်းများ၊ နိုင်ငံဒေသများနှင့် မြစ်များကို အစဉ်လိုက် ရေတွက်ဖော်ပြကြသည်။
Verse 4
तथा च विशाखकम्बलजयन्तकृष्णहरिताशोकवर्द्धमानाः इत्येतॆषां सप्तकुलपर्वतानां कोटिशः प्रसूतिः।
ထို့အတူ—ဝိသာခ၊ ကမ္ဗလ၊ ဇယန္တ၊ ကృష్ణ၊ ဟရိတာအရှိုက နှင့် ဝර්ဓ္ဓမာန—ဤမျိုးရိုးတောင်တန်း ခုနစ်ခုမှ ပေါက်ဖွားတိုးပွားမှုသည် ကောဋိကောဋိ မရေတွက်နိုင်အောင် များပြားလှ၏။
Verse 5
तन्निवासिनो जनपदास्तन्नामान एव द्रष्टव्याः।
ထိုနေရာတွင် နေထိုင်သော တိုင်းပြည်များ (ဇနပဒ) ကိုလည်း ထိုအမည်များအတိုင်းပင် ခေါ်ကြသည်ဟု နားလည်ရမည်။
Verse 6
तद्यथा सौरग्रामात्तसांतपो कृतसुराश्रवण कम्बलमाहेयाचलकूटवासमूलतपक्रौञ्चकृष्णाङ्गमणिपङ्कजचूडमलसोमीयसमुद्रान्तक कुरकुञ्चसुवर्णः तटकुह श्वेताङ्गकृष्णपाटविदकपिलकर्णिकमहिषकुब्जकरनाटमहोट्कटशुकनासगजभूमककुरञ्जन मनाहकिकिङ्किसपार्णभौमकचोरकधूमजन्म अङ्गारजातिवनजीवलौकिलवाचां सहाङ्गमधुरेयशुकेचकेयश्रवणमत्त कासिकगोदावामकुलपञ्जावर्ज्जहमोदशालक एते जनपदास्तत्पर्वतोत्था नदीः पिबन्ति।
အမည်အားဖြင့်—စော်ရဂြာမ၊ အတ္တဆံတပ၊ ကෘတသုရာශ්ရဝဏ၊ ကမ္ဗလ၊ မာဟေယ၊ အစလကူဋဝာသ၊ မူလတပ၊ ကရောဉ္စ၊ ကృష్ణာင်္ဂမဏိ၊ ပင်္ကဇချူဍ၊ မလဆိုမီယ၊ သမုဒြာန္တက၊ ကုရကుంచ၊ သုဝဏ္ဏ၊ တဋကုဟ၊ ရွေတောင်း္ဂ၊ ကృష్ణပာဋ၊ ဝိဒက၊ ကပိလကဏ္ဏိက၊ မဟိષကုပ္ဇ၊ ကර්ဏာဋ၊ မဟောတ္ကဋ၊ သုကနာသ၊ ဂဇဘူမက၊ ကုရဉ္ဇန၊ မနာဟက၊ ကိင်္ကိသ၊ ပါဏ၊ ဘောမက၊ ခိုးရက၊ ဓూమဇန್ಮ၊ အင်္ဂာရဇာတိ၊ ဝနဇီဝ၊ လောကိလဝါချာံ၊ သဟာင်္ဂ၊ မဓုရေယ၊ သုကေချကေ၊ ယရှ္ရဝဏမတ္တ၊ ကာသိက၊ ဂోదာဝာမ၊ ကုလပဉ္ဇာ၊ ဝရ္ဇ္ဇဟ၊ မောဒရှာလက—ဤတိုင်းပြည်များသည် ထိုတောင်တန်းများမှ ပေါက်ဖွားလာသော မြစ်ရေကို သောက်သုံးကြ၏။
Verse 7
तद्यथा प्लक्षा महाकदम्बा मानसि श्यामा सुमेधा बहुला विवर्णा पुण्खा माला दर्भवती भद्रानदी शुकनदी पल्लवा भीमा प्रभञ्जना काम्बा कुशावती दक्षा कासवती तुङ्गा पुण्योदा चन्द्रावती सुमूलावती ककुद्मिनी विशाला करन्टका पीवरी महामाया महिषी मानुषी चण्डा एता नदीः प्रधानाः।
အမည်အားဖြင့်—ပလက္ခာ၊ မဟာကဒမ္ဘာ၊ မာနသီ၊ ရှျာမာ၊ စုမေဓာ၊ ဘဟုလာ၊ ဝိဝဏ္ဏာ၊ ပုင်္ခာ၊ မာလာ၊ ဒರ್ಭဝတီ၊ ဘဒြာနဒီ၊ သုကနဒီ၊ ပလ္လဝာ၊ ဘီမာ၊ ပရဘဉ္ဇနာ၊ ကာမ္ဘာ၊ ကုရှာဝတီ၊ ဒက္ခာ၊ ကာသဝတီ၊ တုင်္ဂာ၊ ပုဏ္ယောဒါ၊ စန္ဒြာဝတီ၊ စုမူလာဝတီ၊ ကကုဒ္မိနီ၊ ဝိသာလာ၊ ကရဏ္ဋကာ၊ ပီဝရီ၊ မဟာမာယာ၊ မဟိṣī၊ မာနုṣī နှင့် စဏ္ဍာ—ဤမြစ်များသည် အဓိက မြစ်ကြီးများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 8
शेषाः क्षुद्रनद्यः सहस्रशश्चेति।
ကျန်ရှိသော မြစ်များသည် မြစ်ငယ်များဖြစ်၍—ထိုသို့ ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိကြ၏။
Frequently Asked Questions
The chapter is primarily descriptive rather than prescriptive: it models a cosmographical method that links mountains, settlements, and rivers, implicitly presenting environmental dependency (human habitation relying on mountain-born waters) as a structural principle of terrestrial order.
No explicit chronological markers (tithi, nakṣatra, māsa) or seasonal timings are stated in the provided passage; the content functions as a geographic catalogue rather than a ritual calendar.
Environmental balance is conveyed through hydrological causality: janapadas are said to drink rivers arising from nearby mountains, presenting river systems as the sustaining infrastructure of human regions and implying that terrestrial stability depends on the integrity of mountain–river relationships.
The passage attributes speech to Rudra but does not provide genealogies, royal dynasties, or named sage lineages; the emphasis remains on place-names (janapadas), mountain systems (kulaparvatas), and river lists.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.