Adhyaya 79: Description of the Inner Basins (Droṇīs): Śrīsaras, Śrīvana, Bilva Forest, and Tāla Grove

Verse 1

रुद्र उवाच । सीतान्तस्याचलेन्द्रस्य कुमुदस्यान्तरेण च । द्रोण्यां विहङ्गपुष्टायां नानासत्त्वनिषेवितम् ॥ ७९.१ ॥

ရုဒြက ပြောသည်—တောင်အရှင် စီတာန္တ နှင့် ကုမုဒ တောင်တို့အကြား၌ ငှက်တို့က ပံ့ပိုးစောင့်ရှောက်သော ချိုင့်ဝှမ်းအင်တားဒရိုဏီတစ်ခု ရှိပြီး သတ္တဝါအမျိုးမျိုးတို့က မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်ကြသည်။

Verse 2

त्रियोजनशतायामं शतयोजनविस्तृतम् । सुरसामलपानीयं रम्यं तत्र सुरोचनम् ॥ ७९.२ ॥

ထိုနေရာ၌ အလျား ယောဇနာ တစ်ရာ၊ အနံ ယောဇနာ တစ်ရာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသရှိ၍ သောက်ရေသည် သုရသာနှင့် အာမလာကဲ့သို့ သန့်စင်ချိုမြိန်ကာ ထိုနေရာသည် ရမဏီယ၊ တောက်ပလှပ၏။

Verse 3

द्रोणमात्रप्रमाणैश्च पुण्डरीकैः सुगन्धिभिः । सहस्रशतपत्रैश्च महापद्मैरलङ्कृतम् ॥ ७९.३ ॥

၎င်းကို ဒရိုးဏာတစ်လုံးအရွယ်ရှိသော အနံ့သင်းသော အဖြူရောင် ပုဏ္ဍရိက ပဒ္မများနှင့်၊ ထောင်ပွင့် သို့မဟုတ် ရာပွင့် အရွက်ပါသော မဟာပဒ္မကြီးများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။

Verse 4

देवदानवगन्धर्वैर्महासर्पैरधिष्ठितम् । पुण्यं तच्छ्रीसरो नाम सप्रकाशमिहेह च ॥ ७९.४ ॥

ထိုပုဏ္ဏိယနေရာကို ဒေဝတားများ၊ ဒာနဝများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် မဟာနာဂများက အုပ်စိုးတည်ရှိကြသည်။ ၎င်းကို “သြရီသရ (Śrīsara)” ဟု ခေါ်ပြီး၊ ဤလောက၌ပင် ထင်ရှားပေါ်လွင်၍ ကျော်ကြားသည်။

Verse 5

प्रसन्नसलिलैः पूर्णं शरण्यं सर्वदेहिनाम् । तत्र त्वेकं महापद्मं मध्ये पद्मवनस्य च ॥ ७९.५ ॥

ကြည်လင်အေးချမ်းသော ရေများဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံးအတွက် ခိုလှုံရာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ ပဒ္မတော၏ အလယ်ဗဟိုတွင် မဟာပဒ္မတစ်ပွင့် တည်ရှိ၏။

Verse 6

कोटिपत्रप्रकलितं तरुणादित्यवर्चसम् । नित्यं व्याकोशमधुरं चलत्वादतिमण्डलम् ॥ ७९.६ ॥

၎င်းသည် ကောဋိပေါင်းများစွာသော အရွက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ နုပျိုသော နေမင်း၏ တောက်ပမှုကို ဆောင်သည်။ အမြဲတမ်း ပွင့်လင်း၍ ချိုမြိန်လှကာ၊ လှုပ်ရှားသဖြင့် အလွန်အမင်း ဝိုင်းဝန်းပြည့်စုံသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၏။

Verse 7

चारुकेसरजालाढ्यं मत्तभ्रमरनादितम् । तस्मिन्मध्ये भगवती साक्षात् श्रीर्नित्यमेव हि । लक्ष्मीस्तु तं तदावासं मूर्त्तिमन्तं न संशयः ॥ ७९.७ ॥

လှပသော ကေသရ (keśara) အမျှင်ကွန်ယက်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး မူးယစ်သကဲ့သို့ မြည်ဟည်းနေသော ပျားများ၏ ဟုန်ဟုန်သံဖြင့် ပြည့်နှက်သည်။ ထိုအလယ်၌ မင်္ဂလာရှင်မ—သရီ (Śrī) ကိုယ်တိုင်—အမြဲတမ်း တည်ရှိနေသည်။ လက္ရှ္မီ (Lakṣmī) သည် သံသယမရှိဘဲ ထိုနေရာကို ကိုယ်ထင်ရှားသော အိမ်ရာအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။

Verse 8

सरसस्तस्य तीरे तु तस्मिन् सिद्धनिषेवितम् । सदा पुष्पफलṃ रम्यं तत्र बिल्ववनं महत् ॥ ७९.८ ॥

ထိုရေကန်၏ ကမ်းနား၌ စိဒ္ဓ (siddha) များ လာရောက်သုံးဆောင်နေထိုင်သော ထိုနေရာတွင် ဘိလ္ဝ (bilva) တောအုပ်ကြီးတစ်ခု ရှိ၍ အမြဲတမ်း သာယာလှပကာ ပန်းနှင့် အသီးတို့ကို အစဉ်မပြတ် ပေးဆောင်နေသည်။

Verse 9

शतयोजनविस्तीर्णं द्वियोजनशतायतम् । अर्द्धक्रोशोच्छशिखरैर्महावृक्षैः समन्ततः । शाखासहस्रकलितैर्महास्कन्धैः समाकुलम् ॥ ७९.९ ॥

ထိုတောအုပ်သည် ယောဇနာ တစ်ရာအကျယ် ဖြန့်ကျက်၍ ယောဇနာ နှစ်ရာအလျား ရှည်လျားသည်။ အရပ်လေးမျက်နှာလုံးတွင် အမြင့် ကရိုးရှ် (krośa) တစ်ဝက်တိုင်အောင် ထိပ်ဖျားတက်သော သစ်ပင်ကြီးများ ဝန်းရံနေပြီး၊ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ခက်ခွဲများပါသော ကြီးမားသည့် တံခွန်တိုင်ကဲ့သို့သော ကိုင်းတံများဖြင့် ထူထပ်စွာ ပြည့်နှက်နေသည်။

Verse 10

फलैः सहस्रसङ्काशैः हरितैः पाण्डुरैस्तथा । अमृतस्वादुसदृशैर्भेरीमात्रैः सुगन्धिभिः ॥ ७९.१० ॥

အသီးများသည် ထောင်ပေါင်းများစွာကဲ့သို့ များပြား၍ အစိမ်းရောင်နှင့် ဖြူဖျော့ရောင်တို့လည်း ရှိသည်။ အမృతကဲ့သို့ ချိုမြိန်ပြီး စည်တီးသံဘဲရီး (bherī) အရွယ်အစားတိုင်အောင် ကြီးမားကာ မွှေးကြိုင်လှသည်။

Verse 11

शीऱ्यद्भिश्च पतद्भिश्च कीर्णभूमिवनान्तरम् । नाम्ना तच्छ्रीवनं नाम सर्वलोकेषु विश्रुतम् ॥ ७९.११ ॥

ပုပ်ပျက်နေသော သစ်ပင်များနှင့် လဲကျနေသော သစ်ပင်များကြောင့် ထိုတောမြေ၏ အတွင်းပိုင်းသည် အနှံ့အပြား ပြန့်ကျဲနေသည်။ အမည်အားဖြင့် ထိုတောကို “သရီဝန” (Śrīvana) ဟု ခေါ်ကြပြီး လောကအားလုံးတွင် ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။

Verse 12

देवादिभिः समाकीर्णमष्टाभिः ककुभिः शुभम् । बिल्वाशिभिश्च मुनिभिः सेवितं पुण्यकारिभिः । तत्र श्रीः संस्थिता नित्यं सिद्धसङ्घनिषेविता ॥ ७९.१२ ॥

ထိုနေရာသည် အရှေ့အနောက်တောင်မြောက် အရှစ်မျက်နှာလုံးတွင် မင်္ဂလာပြည့်စုံ၍ ဒေဝတားတို့နှင့် အခြားသတ္တဝါများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ဘီလွာသီးကိုသာ အာဟာရပြုသော မုနိများ—ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေသူများ—က အမြဲလာရောက် ဆည်းကပ်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ သီရိ (လက္ခမီ၏ စည်းစိမ်ကံကောင်းခြင်း) သည် အစဉ်တည်၍ စိဒ္ဓအဖွဲ့များက ဝန်းရံဆည်းကပ်ကြသည်။

Verse 13

एकैकस्याचलेन्द्रस्य मणिशैलस्य चान्तरम् । शतयोजनविस्तीर्णं द्वियोजनशतायतम् ॥ ७९.१३ ॥

တောင်မင်းတစ်လုံးစီနှင့် မဏိရှိုင်လ (Maṇiśaila) တောင်ကြား အကွာအဝေးသည် အနံ ယောဇနာတစ်ရာ၊ အလျား ယောဇနာနှစ်ရာ ဖြစ်သည်။

Verse 14

विमलं पङ्कजवनं सिद्धचारणसेवितम् । पुष्पं लक्ष्म्या धृतं भाति नित्यं प्रज्वलतीव ह ॥ ७९.१४ ॥

အညစ်အကြေးကင်းသော ကြာတောသည် စိဒ္ဓနှင့် ချာရဏတို့၏ ဆည်းကပ်မှုဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ထိုနေရာ၌ လက္ခမီက ကိုင်ဆောင်ထားသော ပန်းတစ်ပွင့်သည် အစဉ်တောက်ပ၍ မီးလောင်နေသကဲ့သို့ ထင်ရှားလှသည်။

Verse 15

अर्द्धक्रोशं च शिखरैर्महास्कन्धैः समावृतम् । प्रफुल्लशाखाशिखरं पिञ्जरं भाति तद्वनम् ॥ ७९.१५ ॥

ထိုတောသည် ကရိုးရှာတစ်ဝက်အထိ ကျယ်ပြန့်၍ တောင်ထိပ်များနှင့် သစ်ပင်ကြီးများ၏ တံတားတိုင်ကဲ့သို့သော ကိုယ်ထည်ကြီးများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ပန်းပွင့်ပြည့်ဝသော ကိုင်းဖျားထိပ်ဖျားများကြောင့် ထိုတောသည် အဝါရောင်ရွှေရောင်တောက်ပနေသည်။

Verse 16

द्विबाहुपरिणाहैस्तैस्त्रिहस्तायामविस्तृतैः । मनःशिलाचूर्णनिभैः पाण्डुकेसरशालिभिः ॥ ७९.१६ ॥

ထိုအရာတို့သည် လက်မောင်းနှစ်ခါပတ်လည်အထိ ထူဝါး၍ လက်တံသုံးဟတ်အထိ ရှည်လျားပြန့်ကားသည်။ အရောင်ဖျော့၍ အဖြူရောင်ကေသရ (ပန်းဖိုက်) ပါရှိကာ မနဟ္ရှီလာ (manaḥśilā—ရီးယယ်ဂါ) အမှုန့်နှင့် ဆင်တူသည်။

Verse 17

पुष्पैर्मनोहरैर्व्याप्तं व्याकोशैर्गन्धशोभिभिः । विराजति वनं सर्वं मत्तभ्रमरनादितम् ॥ ७९.१७ ॥

သစ်တောတစ်လျှောက်လုံးသည် စွဲမက်ဖွယ်ပန်းများဖြင့် ပြည့်နှံ့ကာ ပွင့်လင်းလှပ၍ အနံ့သင်းသင်းတောက်ပနေပြီး မူးယစ်သလို ပျားများ၏ ဟွမ်ဟွမ်သံကြောင့် တောတစ်ခုလုံး မြည်ဟည်းလျက် ရောင်ပြန်တောက်ပသည်။

Verse 18

तद्वनं दानवैर्दैत्यैर्गन्धर्वैर्यक्षराक्षसैः । किन्नरैरप्सरोभिश्च महाभोगैश्च सेवितम् ॥ ७९.१८ ॥

ထိုသစ်တောကို ဒာနဝ၊ ဒိုင်တျ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ၊ ထို့ပြင် ကိန္နရနှင့် အပ္စရာတို့ကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော စည်းစိမ်နှင့် တောက်ပမှုရှိသည့် သတ္တဝါများ လာရောက်နေထိုင်၍ သွားလာကြသည်။

Verse 19

तत्राश्रमो भगवतः कश्यपस्य प्रजापतेः । सिद्धसाधुगणाकीर्णं नानाश्रमसमाकुलम् ॥ ७९.१९ ॥

ထိုနေရာတွင် ပုဇော်ထိုက်သော ပ္ရဇာပတိ ကশ্যပ၏ အာရှရမ်ရှိ၍ စိဒ္ဓများနှင့် သာဓုများ၏ အစုအဝေးများဖြင့် ပြည့်နှံ့ကာ အမျိုးမျိုးသော တပဿာအာရှရမ်များနှင့် ကျင့်ဝတ်များကြောင့် စည်ကားလျက်ရှိသည်။

Verse 20

महानीलस्य मध्ये तु कुम्भस्य च गिरेस्तथा । मध्ये सुखा नदी नाम तस्यास्तीरे महद्वनम् ॥ ७९.२० ॥

မဟာနီလနှင့် ကုမ္ဘဟု အမည်ရသော တောင်ကြားအလယ်တွင် စုခါဟု ခေါ်သော မြစ်တစ်စင်းရှိပြီး ထိုမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် သစ်တောကြီးတစ်ခု တည်ရှိသည်။

Verse 21

पञ्चाशद्योजनायामं त्रिंशद्योजनमण्डलम् । रम्यं तालवनं श्रीमत् क्रोशार्द्धोच्छ्रितपादपम् ॥ ७९.२१ ॥

တောက်ပ၍ သာယာလှသော တာလဝန သစ်တောသည် အလျား ယောဇန ၅၀ ရှိပြီး ပတ်လည်အကျယ် ယောဇန ၃၀ ရှိသည်။ ထိုသစ်တောရှိ သစ်ပင်များသည် ကရိုးရှာ တစ်ဝက်အမြင့်ထိ မြင့်မားကြသည်။

Verse 22

महाबलैर्महासारैः स्थिरैरविचलैः शुभैः । महदञ्जनसंस्थानैः परिवृत्तैर्महाफलैः ॥ ७९.२२ ॥

(ထိုအရာတို့သည်) အင်အားကြီး၍ အမာခံကြီး—တည်ငြိမ် မလှုပ်မယှက် သုဘမင်္ဂလာရှိ—အညဉ်း (collyrium) ကဲ့သို့ မည်းမှောင်သော တောင်တန်းကြီးများပမာ အကြီးမား၍ ဝိုင်းဝန်းကောင်းကာ အသီးကြီးများကို သယ်ဆောင်ထားသည်။

Verse 23

मृष्टगन्धगुणोपेतैरुपेतं सिद्धसेवितम् । ऐरावतस्य करिणस्तत्रैव समुदाहृतम् ॥ ७९.२३ ॥

သန့်ရှင်းသိမ်မွေ့သော အနံ့နှင့် ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် ပြည့်စုံ၍၊ စိဒ္ဓများက ဂုဏ်ပြုကာ အနီးကပ်စောင့်ရှောက်နေသည်; ထိုနေရာ၌ပင် အဲရာဝတ၏ ဆင်ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 24

ऐरावतस्य रुद्रस्य देवशैलस्य चान्तरे । सहस्रयोजनायामा शतयोजनविस्तृता ॥ ७९.२४ ॥

အဲရာဝတ၊ ရုဒ္ဒရ နှင့် ဒေဝရှိုင်လ (ဘုရားတောင်) တို့အကြား၌၊ အလျား ယောဇန တစ်ထောင်၊ အနံ ယောဇန တစ်ရာ ကျယ်ပြန့်လျက်ရှိသည်။

Verse 25

सर्वा ह्येकशिला भूमिर्वृक्षवीरुधवर्जिता । आप्लुता पादमात्रेण सलिलेन समन्ततः ॥ ७९.२५ ॥

ထိုအခါ မြေကြီးတစ်လုံးလုံးသည် ကျောက်တုံးတစ်ပြင်တည်းဖြစ်၍ သစ်ပင်နှင့် မြေပြင်ပေါ်တွားသွားသော အပင်များမရှိ၊ အရပ်ရပ်မှ ရေသည် ခြေတစ်ဖက်အနက်သာဖြင့် လွှမ်းမိုးနေ하였다။

Verse 26

इत्येताभ्यन्तरद्रोण्यो नानाकाराः प्रकीर्त्तिताः । मेरोह् पार्श्वेन विप्रेन्द्रा यथावदनुपूर्वशः ॥ ७९.२६ ॥

ထို့ကြောင့် အတွင်းပိုင်း ချိုင့်ဝှမ်းများသည် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး—ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ—မေရုတောင်၏ ဘေးတစ်လျှောက်၌ မှန်ကန်စွာ အစဉ်လိုက် ရှင်းလင်းထားသည်။