Adhyaya 77: Measurements of Mount Meru, the Boundary Mountains, and the Four Directional Great Trees

Verse 1

रुद्र उवाच । यदेतत् कर्णिकामूलं मेरोर् मध्यं प्रकीर्तितम् । तद् योजनसहस्राणि संख्यया मानतः स्मृतम् ॥ ७७.१ ॥

ရုဒြက ပြောသည်– «မေရုတောင်၏ အလယ်ဗဟိုဖြစ်သော ‘ကဏ္ဏိကာ’ ၏ အမြစ်ဟု ကြေညာထားသည့် အရာသည် အရေအတွက်အတိုင်းအတာဖြင့် ယောဇနာ တစ်ထောင်အထိ ကျယ်ဝန်းသည်ဟု မှတ်သားထားသည်»။

Verse 2

चत्वारिंशत् तथा चाष्टौ सहस्राणि तु मण्डलैः । शैलराजस्य तत्तत्र मेरुमूलमिति स्मृतम् ॥ ७७.२ ॥

မဏ္ဍလ (maṇḍala) အဝိုင်းအဝိုင်းဖြင့် တိုင်းတာလျှင် လေးဆယ်ရှစ်ထောင် ရှိသည်။ တောင်ဘုရင်၏ ထိုဒေသကို အစဉ်အလာအရ «မေရု၏ အမြစ်» ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 3

तेषां गिरिसहस्राणामनेकानां महोच्छ्रयः । दिगष्टौ च पुनस्तस्य मर्यादापर्वताः शुभाः ॥ ७७.३ ॥

ထိုတောင်ထောင်ပေါင်းများစွာအနက် အမြင့်အတက်သည် အလွန်ကြီးမားလှသည်။ ထို့ပြင် ဦးတည်ချက်ရှစ်ပါးတွင် ကန့်သတ်ချက်ကို သတ်မှတ်ပေးသော မင်္ဂလာရှိသည့် နယ်နိမိတ်တောင်များ ရှိသည်။

Verse 4

जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ । पूर्वपश्चायतावेतावर्णवान्तरव्यवस्थितौ । मर्यादापर्वतान् एतानष्टानाहुर्मनीषिणः ॥ ७७.४ ॥

အရှေ့ဘက်ဦးတည်ချက်တွင် ဇဋ္ဌရ (Jaṭhara) နှင့် ဒေဝကူဋ (Devakūṭa) ဟူသော တောင်နှစ်လုံး ရှိသည်။ ထိုတောင်နှစ်လုံးသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ရှည်လျားကာ သမုဒ္ဒရာများအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ပညာရှိတို့သည် ဤတောင်ရှစ်လုံးကို «နယ်နိမိတ်တောင်များ» (maryādā-parvata) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 5

योऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रोक्तः कनकपर्वतः । विष्कम्भांस्तस्य वक्ष्यामि शृणुध्वं गदतस्तु तान् ॥ ७७.५ ॥

အို ဒွိဇအထူးမြတ်တို့၊ «ရွှေတောင်» ဟု ဖော်ပြထားသော ထိုမေရုအကြောင်း၊ ယခု၎င်း၏ အကျယ်အဝန်း (အတိုင်းအတာ) များကို ငါပြောမည်။ ငါဆိုသမျှကို နားထောင်ကြလော့။

Verse 6

महापादास्तु चत्वारो मेरोरथ चतुर्दिशम् । यैर्न चचाल विष्टब्धा सप्तद्वीपवती मही ॥ ७७.६ ॥

ယခု မေရု၏ အထောက်အကူကြီး လေးခု ရှိ၍ ဦးတည်ချက်လေးပါးသို့ ဖြန့်ကျက်နေသည်။ ထိုအထောက်အကူများဖြင့် ထောက်ထားသဖြင့် ခုနှစ်ဒွီပပါဝင်သော မြေကြီးသည် မလှုပ်မယှက် မရွေ့မလျား ဖြစ်နေ하였다။

Verse 7

दशयोजनसाहस्रं व्यायामस्तेषु शङ्क्यते । तिर्यगूर्ध्वं च रचिता हरितालतटैर्वृताः ॥ ७७.७ ॥

ထိုအရာတို့အနက် အကျယ်အဝန်းကို ယောဇနာ တစ်သောင်းဟု ခန့်မှန်းတွက်ချက်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို အလျားလိုက်နှင့် ဒေါင်လိုက် နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဟရိတာလ (အဝါရောင် အော်ပီမင့်ကဲ့သို့သော သတ္တု) ၏ ကမ်းနားများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။

Verse 8

मनःशिलादरीभिश्च सुवर्णमणिचित्रिताः । अनेकसिद्धभवनैः क्रीडास्थानैश्च सुप्रभाः ॥ ७७.८ ॥

ထို့ပြင် မနဿီလာ (အနီရောင် အော်ပီမင့်) ၏ ချိုင့်ဝှမ်းများဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး ရွှေနှင့် မဏိရတနာတို့ဖြင့် အရောင်စုံလင်စွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။ စိဒ္ဓတို့၏ အိမ်ရာများ များစွာနှင့် ကစားကွင်းများကြောင့် အလွန်တောက်ပသော ရောင်ခြည်ဖြင့် ထွန်းလင်းနေသည်။

Verse 9

पूर्वेण मन्दरस्तस्य दक्षिणे गन्धमादनः । विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्थितः ॥ ७७.९ ॥

၎င်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် မန္ဒရ တောင်ရှိပြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ဂန္ဓမာဒန တောင်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် ဝိပုလ တောင်ရှိ၍၊ မြောက်ဘက်တွင် စုပာရှွ တောင်သည် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိသည်။

Verse 10

तेषां शृङ्गेषु चत्वारो महावृक्षाः प्रतिष्ठिताः । देवदैत्याप्सरोभिश्च सेविता गुणसंचयैः ॥ ७७.१० ॥

ထိုတောင်ထိပ်များပေါ်တွင် မဟာသစ်ပင်ကြီး လေးပင် တည်ထောင်ထားသည်။ ၎င်းတို့ကို ဒေဝါများ၊ ဒೈတျာများနှင့် အပ္စရာများက ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ကြပြီး၊ အရည်အသွေးကောင်းများ စုဆောင်းပြည့်စုံသော သစ်ပင်များဖြစ်သည်။

Verse 11

मन्दरस्य गिरेः शृङ्गे कदम्बो नाम पादपः । प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश्चैत्यपादपः ॥ ७७.११ ॥

မန္ဒရ တောင်၏ ထိပ်ပေါ်တွင် ကဒမ္ဗ ဟု အမည်ရသော သစ်ပင်တစ်ပင် ရှိသည်။ ၎င်း၏ များပြားရှည်လျားသော ကိုင်းခက်များက ထိပ်ခေါင်းကို ဖုံးလွှမ်းထားပြီး၊ ထိုကဒမ္ဗကို ချိုင်တျ (caitya) သစ်ပင်၊ အနုမြတ်အထိမ်းအမှတ်/ဘုရားရုံနှင့် ဆက်နွယ်သော သစ်ပင်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 12

महाकुम्भप्रमाणेश्च पुष्पैर्विकचकेसरैः । महागन्धबनोञ्ञैश्च शोभितः सर्वकालजैः ॥ ७७.१२ ॥

၎င်းသည် မဟာကုံဘ (ရေအိုးကြီး) အရွယ်အစားနှင့်တူ၍ ပန်းဖူးအလယ်အမွှေးတံများ ပွင့်လင်းပြည့်စုံသော ပန်းများဖြင့်လည်းကောင်း၊ အလွန်မွှေးကြိုင်၍ စိတ်နှစ်သက်ဖွယ် သစ်တောများဖြင့်လည်းကောင်း အမြဲတမ်းအလှဆင်ထားပြီး ရာသီတိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်သည့် အပင်အနှံ့ကြောင့် လှပတင့်တယ်သည်။

Verse 13

समासेन परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः । सहस्रमधिकं सोऽथ गन्धेनापूरयन् दिशः ॥ ७७.१३ ॥

အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို ပြုစုမွေးမြူသော လောကများက ဝိုင်းရံထားပြီး၊ ထို့နောက် ၎င်းသည် အတိုင်းအတာအားဖြင့် တစ်ထောင်ထက်ပို၍ အနံ့သာဖြင့် အရပ်အနှံ့ကို ပြည့်နှက်စေ하였다။

Verse 14

भद्राश्वो नाम वृक्षोऽयं वर्षाद्रेः केतुसंभवः । कीर्तिमान् रूपवान् श्रीमान् महापादपपादपः । यत्र साक्षाद्धृषीकेशः सिद्धसङ्घैर्निषेव्यते ॥ ७७.१४ ॥

ဤသစ်ပင်သည် «ဘဒြာရှွ» ဟု အမည်ရပြီး မိုးတောင် (ဝර්ෂာဒြိ) ၏ ကේတုမှ မွေးဖွားလာသည်။ ၎င်းသည် ကျော်ကြား၍ ရုပ်ရည်လှပကာ တင့်တယ်သပိတ်ရှိပြီး မဟာသစ်ပင်ကြီး၊ ခိုင်မာသော မျက်နှာချင်းဆိုင်မောင်းများရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ဟೃṣīကေရှ (Hṛṣīkeśa) ကို စိဒ္ဓအဖွဲ့အစည်းများက တိုက်ရိုက် ဝတ်ပြုဆည်းကပ်ကြသည်။

Verse 15

तस्य भद्रकदम्बस्य तथाश्ववदनो हरिः । प्राप्तवांश्चामरश्रेष्ठः स हि सानुं पुनः पुनः ॥ ७७.१५ ॥

ထိုမင်္ဂလာရှိသော ကဒမ္ဗသစ်ပင်အတွက် ဟရိ (Hari) သည် မြင်းမျက်နှာကဲ့သို့ မျက်နှာရှိ၍ ၎င်း၏ တောင်စောင်းသို့ ထပ်ခါထပ်ခါ ရောက်လာသည်။ အကြောင်းမူကား သူသည် အမရတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 16

तेन चालोकितं वर्षं सर्वद्विपदनायकाः । यस्य नाम्ना समाख्यातो भद्राश्वेति न संशयः ॥ ७७.१६ ॥

သူ၏ကြည့်မြင်ခြင်းကြောင့် ထိုဒေသ (ဝර්ෂ) ကို သိမြင်ခဲ့ကြပြီး၊ လူသားတို့ (နှစ်ခြေသတ္တဝါ) ၏ ခေါင်းဆောင်အားလုံးအကြား၌လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏အမည်ကြောင့်ပင် ၎င်းကို «ဘဒြာရှွ» ဟု ခေါ်ကြသည်—သံသယမရှိ။

Verse 17

दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविते । जम्बूः सद्यः पुष्पफलाः महाशाखोपशोभिता ॥ ७७.१७ ॥

တောင်ဘက်ရှိ တောင်တန်း၏ ထိပ်ဖျား၌လည်း နတ်တို့က ဆည်းကပ်ရာနေရာတွင် ပန်းနှင့် အသီးကို တပြိုင်နက်တည်း ထွက်ပေါ်စေသော များပြားသော မျက်နှာချင်းဆိုင်မက်ကြီးများဖြင့် လှပသည့် ဇမ္ဗူပင် တည်ရှိသည်။

Verse 18

तस्याः ह्यतिप्रमाणानि स्वादूनि च मृदूनि च । फलान्यमृतकल्पानि पतन्ति गिरिमूर्धनि ॥ ७७.१८ ॥

ထိုပင်၏ အသီးများသည် အလွန်ကြီးမား၍ ချိုမြိန်နူးညံ့ကာ အမృతကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး တောင်ထိပ်ပေါ်သို့ ကျဆင်းလာကြသည်။

Verse 19

तस्माद् गिरिवरश्रेष्ठात् फलप्रस्यन्दवाहिनी । दिव्या जाम्बूनदी नाम प्रवृत्ता मधुवाहिनी ॥ ७७.१९ ॥

ထိုအထူးမြတ်သော တောင်ကြီးမှ အသီးရည်ယိုစီးမှုကို သယ်ဆောင်သော စီးကြောင်းတစ်စင်း ထွက်ပေါ်လာ၍ «ဇမ္ဗူနဒီ» ဟု အမည်ရသော ဒိဗ္ဗမြစ်တစ်စင်း ပျားရည်ကဲ့သို့ စီးဆင်းလျက် စတင်ဖြစ်ပေါ်하였다။

Verse 20

तत्र जाम्बूनदं नाम सुवर्णमनलप्रभम् । देवालङ्कारमतुलमुत्पन्नं पापनाशनम् ॥ ७७.२० ॥

ထိုနေရာ၌ «ဇမ္ဗူနဒ» ဟု ခေါ်သော မီးရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသည့် ရွှေတစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာပြီး နတ်တို့၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အလှဆင်တန်ဆာ ဖြစ်ကာ အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 21

देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसगुह्यकाः । पपुस्तदमृतप्रख्यं मधु जम्बूफलस्रवम् ॥ ७७.२१ ॥

ဒေဝ၊ ဒာနဝ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ ရက္ခသ၊ ဂုဟျကတို့သည် ဇမ္ဗူသီးမှ စီးဆင်းလာသော အမృతကဲ့သို့ နာမည်ကြီးသည့် ပျားရည်ဆန်သော အရည်ကို သောက်ကြသည်။

Verse 22

सा केतुर्दक्षिणे वर्षे जम्बूलोकेषु विश्रुता । यस्या नाम्ना समाख्याता जम्बूद्वीपेति मानवैः ॥ ७७.२२ ॥

တောင်ပိုင်းအခန်း၌ «ကေတု» ဟု ကျော်ကြားသော ထိုဒေသသည် ဇမ္ဗူလောကများအတွင်း ထင်ရှားလျက်ရှိ၏။ ထို၏ အမည်ကြောင့်ပင် လူတို့က «ဇမ္ဗူဒွီပ» ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 23

विपुलस्य च शैलस्य दक्षिणेन महात्मनः । जातः शृङ्गेति सुमहानश्वत्थश्चेति पादपः ॥ ७७.२३ ॥

မဟာသတ္တိရှိသော ဝိပုလတောင်၏ တောင်ဘက်၌ «သೃင်္ဂ» ဟု အမည်ရသော အလွန်ကြီးမားသည့် အရှွတ္ထ (aśvattha) သစ်ပင်တစ်ပင် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 24

महोच्छ्रायो महास्कन्धो नैकसत्त्वगुणालयः | कुम्भप्रमाणै रुचिरैः फलैः सर्वर्त्तुकैः शुभैः || ७७.२४ ||

ထိုသစ်ပင်သည် အလွန်မြင့်မား၍ ကိုယ်တိုင်ကြီးမားသော တံခွန်တိုင်ကဲ့သို့သော ကိုယ်ခန္ဓာရှိပြီး၊ သတ္တဝါများနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ များစွာ၏ အာလယဖြစ်၏။ ကုမ္ဘ (ရေခွက်) အရွယ်တင့်တယ်သော သုဘဖလများကို ရာသီအားလုံးတွင် ပေးတတ်၏။

Verse 25

स केतुः केतुमालानां देवगन्धर्वसेवितः । केतुमालेति विख्यातो नाम्ना तत्र प्रकीर्तितः । तन्निबोधत विप्रेन्द्रा निरुक्तं नामकर्मणः ॥ ७७.२५ ॥

ထိုကေတုသည် ကေတုမာလများနှင့် ဆက်နွယ်၍ ဒေဝတားနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများက ဝတ်ပြုဆောင်ရွက်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ «ကေတုမာလ» ဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားစွာ ချီးကျူးကြ၏။ ယခု ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်တို့၊ ထိုအမည်၏ နိရုတ် (အမည်ရင်းအဓိပ္ပါယ်) နှင့် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အကြောင်းကို နားလည်ကြလော့။

Verse 26

क्षीरोदमथने वृत्ते माला स्कन्धे निवेशिताः । इन्द्रेण चैत्यकेतोस्तु केतुमालस्ततः स्मृतः । तेन तच्छिह्नितं वर्षं केतुमालेति विश्रुतम् ॥ ७७.२६ ॥

နို့ပင်လယ် (က்ஷီရောဒ) ကို မွှေပြီးဆုံးသောအခါ မာလာ (ပန်းကုံး) များကို သူ၏ ပခုံးပေါ်၌ တင်ထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် အိန္ဒြာက စೈတျကေတုကို «ကေတုမာလ» ဟု မှတ်ယူခဲ့ပြီး၊ ထိုအမှတ်အသားဖြင့် သင်္ကေတပြုထားသော ဒေသသည် «ကေတုမာလ» (ဝර්ෂ) ဟု ကျော်ကြားလာ၏။

Verse 27

सुपार्श्वस्योत्तरे शृङ्गे वटो नाम महाद्रुमः । न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो यस्त्रियोजनमण्डलः ॥ ७७.२७ ॥

သုပာရှွာ၏ မြောက်ဘက်တောင်ထိပ်တွင် “ဝဋ” ဟု အမည်ရသော သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ညဂ္ရောဓ (ဘန်ယန်) ဖြစ်၍ တံတောင်ကြီးကျယ်ဝန်းကာ ပတ်လည်အတိုင်းအတာ ယောဇန သုံးရှိသည်။

Verse 28

माल्यदामकलापैश्च विविधैस्तु समन्ततः । शाखाभिर्लम्बमानाभिः शोभितः सिद्धसेवितः ॥ ७७.२८ ॥

အမျိုးမျိုးသော ပန်းကုံးနှင့် ပန်းကြိုးအလှဆင်များဖြင့် အရပ်ရပ်မှ တန်ဆာဆင်ထားပြီး၊ အောက်သို့လျားကျနေသော ကိုင်းခက်များကြောင့် ပိုမိုလှပကာ၊ စိဒ္ဓများက ဆည်းကပ်ကာ ဂုဏ်ပြုကြသည်။

Verse 29

प्रलम्बकुम्भसदृशैर्हेमवर्णैः फलैः सदा । स ह्युत्तरकुरूणां तु केतुवृक्षः प्रकाशते ॥ ७७.२९ ॥

အမြဲတမ်း ရွှေရောင်ဖြစ်၍ ချိတ်ဆွဲထားသော အိုးကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် အသီးများနှင့်တကွ၊ ထို “ကေတု-ဝೃက္ષ” ဟုခေါ်သော အလံသစ်ပင်သည် အုတ္တရကူရုတို့၏ နယ်မြေတွင် ထင်ရှားပေါ်လွင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 30

सनत्कुमारावरजाः मानसाः ब्रह्मणः सुताः । सप्त तत्र महाभागाः कुरवो नाम विश्रुताः ॥ ७७.३० ॥

ထိုနေရာ၌ စနတ်ကူမာရ၏ ညီအငယ်များဖြစ်သော ဗြဟ္မာ၏ မနောဇ (စိတ်မှမွေးဖွား) သားတော်များသည် ခုနှစ်ပါးရှိကြပြီး၊ ထိုမဟာဘုန်းတော်ရှင်တို့ကို “ကူရဝ” ဟု နာမည်ကျော်ကြားသည်။

Verse 31

तत्र स्थिरगतैर्ज्ञानैर्विरजस्कैर्महात्मभिः । अक्षयः क्षयपर्यन्तो लोकः प्रोक्तः सनातनः ॥ ७७.३१ ॥

ထိုနေရာ၌ ဉာဏ်ပညာတည်ငြိမ်ခိုင်မာ၍ ရာဂကင်းစင်သော မဟာအတ္တမများကြောင့်၊ သာသနာတော်အနန္တဖြစ်သော လောကတစ်ခုကို ဖော်ပြကြသည်—မပျက်စီးသော်လည်း ပျက်သုဉ်းခြင်း၏ အဆုံးစွန်းအထိ ရောက်နိုင်သော လောကဖြစ်သည်။

Verse 32

तेषां नामाङ्कितं वर्षं सप्तानां वै महात्मनाम् । दिवि चेह च विख्याता उत्तरा: कुरवः सदा ॥ ७७.३२ ॥

ထိုဗာရှ (ဒေသ) သည် မဟာအတ္တမ ၇ ပါး၏ အမည်များဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသည်။ မြောက်ကူရုတို့သည် ကောင်းကင်၌လည်း၊ လူလောက၌လည်း အစဉ်အမြဲ ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။