
Jambūdvīpa-varṣa-parvata-pramāṇa-varṇana
Ancient-Geography (Purāṇic Cosmography)
ဝရာဟ–ပृथဝီ သင်ကြားရေးဘောင်အတွင်း (လက်ခံထားသောစာပိုဒ်အရ ရုဒ္ဒရ၏မိန့်ခွန်းဟုဆိုသည်) ဤအধ্যာယသည် ကမ္ဘာဗေဒသင်ခန်းစာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ဇမ္ဗူဒွီပ၏ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ပတ်လည်ရှိ သမုဒ္ဒရာများနှင့် တရ்க்க (tarka) သာဖြင့် အာရုံလွန်အမှန်တရားကို နားလည်ရန် ခက်ခဲမှုကို ဖော်ပြသည်။ ဇမ္ဗူဒွီပ၏ ဝර්ษa ကိုးခုနှင့် အဓိက ဝර්ษa-ပရ္ဗတများ—ဟိမဝတ်၊ ဟေမကူဋ၊ နိෂဓ၊ နီလ၊ ရွေတ၊ ရှೃင်ဂဝန်—တို့၏ ယောဇနာအတိုင်းအတာများကို ရေတွက်ပြသည်။ ထို့နောက် မေရုတောင်၏ အရောင်လေးမျိုး၊ ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်၊ အမြင့်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများ—ဘဒြာရှွ၊ ဘာရတ၊ ကေတုမာလ၊ ဥတ္တရကူရု—ကို အလေးထားဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် အဝျက်တမှ ကြာပန်းသဏ္ဌာန်မြေကြီး ပေါ်ပေါက်လာ၍ မေရုကို ‘ကဏ္ဏိကာ’ ဟုဆိုကာ ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ဒေဝသဘင်များကိုလည်း ရှင်းလင်းသည်။ တောင်တန်း၊ မြစ်များ၊ နေထိုင်ရာဇုန်များကို စနစ်တကျ ခွဲဝေထားခြင်းက ဒေသအသီးသီးရှိ လူနှင့် အခြားသတ္တဝါတို့၏ အသက်ရှင်မှုညီမျှမှုကို ညွှန်ပြသည်။
Verse 1
रुद्र उवाच । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । संख्यां चापि समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् ॥ ७५.१ ॥
ရုဒြက မိန့်တော်မူသည်။ “ဤမှစ၍ ဂျမ္ဘူဒွီပ (Jambūdvīpa) ကို အမှန်အတိုင်း ရှင်းလင်းမည်။ ထို့ပြင် သမုဒ္ဒရာတို့၏ အရေအတွက်နှင့် ဒွီပတို့၏ အကျယ်အဝန်းကိုလည်း ဖော်ပြမည်။”
Verse 2
यावन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च याः स्मृताः । महाभूतप्रमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोः पृथक् ॥ ७५.२ ॥
“(ထို့အပြင်) ထိုဒေသများ၌ ရှိသော နှစ်ကာလအရေအတွက်နှင့် မှတ်သားထားသော မြစ်များကိုလည်းကောင်း၊ မဟာဘူတ (အကြီးမားသော ဓာတ်များ) ၏ အတိုင်းအတာနှင့် လနှင့် နေ၏ လမ်းကြောင်းကို သီးခြားစီလည်းကောင်း ဖော်ပြမည်။”
Verse 3
द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च । न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैर् विततं जगत् ॥ ७५.३ ॥
“ဒွီပ (dvīpa) များ၏ ခွဲခြားမှု ထောင်ပေါင်းများနှင့် အဓိက ခုနှစ်ခုအတွင်း ပါဝင်သမျှတို့ကို ဤနေရာ၌ အစဉ်လိုက် ပြောဆိုရန် မဖြစ်နိုင်။ ထိုအရာတို့ကြောင့်ပင် လောကသည် ကျယ်ပြန့်စွာ ပြန့်နှံ့နေသည်။”
Verse 4
सप्तद्वीपान् प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह । येषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते ॥ ७५.४ ॥
“ဒွီပ ခုနှစ်ခုကို လနှင့် နေတို့၏ ဂြိုဟ်များနှင့်အတူ ငါရှင်းလင်းမည်။ ထိုအရာတို့အပေါ် လူသားတို့သည် အကြောင်းအရာကို ဆင်ခြင်တတ်သော အတွေးအခေါ်ဖြင့် အတိုင်းအတာ (နှင့် သိမြင်မှုစံ) ကို ဖော်ထုတ်ကြသည်။”
Verse 5
अचिन्त्याः खलु ये भावाः न तांस्तर्केण साधयेत् । प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं विभाव्यते ॥ ७५.५ ॥
အမှန်တကယ်ပင် စိတ်ကူးမမီနိုင်သော သဘောတရားများကို တရားလက်တွေ့မရှိသော အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းဖြင့် မတည်ဆောက်သင့်။ ပရကృతိ (ရုပ်ဝတ္ထုအခြေခံများ) ထက် ကျော်လွန်သမျှသည် စိတ်ကူးမမီနိုင်သောအရာဟု သိမြင်ရသည်။
Verse 6
नव वर्षं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत ॥ ७५.६ ॥
ယခု ဂျမ္ဗူဒွီပ၏ ဝර්ෂ (ဒေသ) ကိုးခုကို အမှန်အတိုင်း ငါရှင်းပြမည်။ ၎င်း၏ အကျယ်အဝန်း၊ ဝိုင်းဝန်းသော မဏ္ဍလပုံသဏ္ဍာန်နှင့် ယောဇနာဖြင့် တိုင်းတာချက်တို့ကိုလည်း သိမှတ်လော့။
Verse 7
शतमेकें सहस्राणां योजनानां समन्ततः । नानाजनपदाकीर्णं योजनेर्विविधैः शुभैः ॥ ७५.७ ॥
၎င်းသည် အရပ်လေးမျက်နှာလုံးတွင် ယောဇနာ တစ်သိန်းအထိ ကျယ်ဝန်းပြီး၊ များစွာသော ဇနပဒ (ဒေသများ) ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ၊ မင်္ဂလာရှိသော ယောဇနာအတိုင်းအတာ မျိုးစုံဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။
Verse 8
सिद्धचारणसंकीर्णं पर्वतैरुपशोभितम् । सर्वधातुविवृद्धैश्च शिलाजालसमुद्भवैः । पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतश्चितम् ॥ ७५.८ ॥
၎င်းနေရာသည် စိဒ္ဓများနှင့် စာရဏများဖြင့် စည်ကားကာ၊ တောင်တန်းများကြောင့် လှပတင့်တယ်သည်။ သတ္တုဓာတ်အမျိုးမျိုး ပေါများပြီး၊ ထိုနေရာမှ ပေါက်ဖွားလာသော ကျောက်တန်းကွန်ယက်များလည်း ရှိသည်။ တောင်မှ ပေါက်ဖွားသော မြစ်များကလည်း အရပ်ရပ်တွင် ပြည့်နှက်နေသည်။
Verse 9
जम्बूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः परिमण्डलः । नवभिश्चावृतः श्रीमान् भुवनैर्भूतभावनः ॥ ७५.९ ॥
ဂျမ္ဗူဒွီပသည် ကျယ်ပြန့်၍ တင့်တယ်သပွါးကာ အရပ်ရပ်တွင် ဝိုင်းဝန်းသော ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသည်။ ၎င်းကို ဝර්ෂ ကိုးခုက ဝန်းရံထားပြီး၊ ထွန်းလင်းတင့်တယ်ကာ၊ ၎င်း၏ လောကများအားဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို ပြုစုပျိုးထောင်သည်။
Verse 10
लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः ॥ ७५.१० ॥
၎င်းသည် ဆားပင်လယ်ကြီးဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာလုံး ဝန်းရံထားပြီး၊ ဂမ္ဗူဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် ကိုက်ညီစွာ ပတ်လည်တစ်ဝိုက် တန်းတူညီမျှ လျားကျယ်နေသည်။
Verse 11
तस्य प्रागायताः दीर्घाः षडेते वर्षपर्वताः । उभयत्रावगाढाश्च समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ ॥ ७५.११ ॥
ထိုဒေသအတွက် အရှေ့ဘက်သို့ လျားရှည်စွာ ဆန့်တန်းနေသော ‘ဝර්ෂ-တောင်တန်း’ ခြောက်ခုရှိသည်။ ထို့ပြင် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အရှေ့နှင့် အနောက်ဘက် ပင်လယ်များ တည်ရှိကြသည်။
Verse 12
हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वत्र सुसुखश्चापि निषधः पर्वतो महान् ॥ ७५.१२ ॥
ဟိမပရာယနှင့် ဟိမဝန်၊ ဟေမကူဋနှင့် ဟေမဝန်၊ ထို့ပြင် နိသဓ—မဟာတောင်ကြီး—သည် နေရာအနှံ့ အေးချမ်းသက်သာမှုနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ပေးဆောင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 13
चतुर्वर्णः स सुवर्णो मेरुश्चोल्बमयो गिरिः । वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्त्रः समुच्छितः ॥ ७५.१३ ॥
မေရုတောင်သည် အရောင်လေးမျိုးရှိသည်ဟု ဖော်ပြကြပြီး၊ ရွှေရောင်တောက်ပကာ သတ္တုဓာတ်တောက်လက်သော အစုအဝေးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အတိုင်းအတာမှာ ဝိုင်းဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသကဲ့သို့ လေးမျက်နှာပါ၍ မြင့်မားစွာ ထောင်တက်နေသည်။
Verse 14
नानावर्णस्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः । नाभिमण्डलसम्भूतो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ ७५.१४ ॥
၎င်းသည် ဘေးဖက်များတွင် အရောင်အသွေး မျိုးစုံဖြင့် ထင်ရှားကာ ပရဇာပတိ၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသည်။ ထိုအရာသည် ပရမေဋ္ဌင်ဟု ခေါ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင် ဘြဟ္မာ၏ နာဘိမဏ္ဍလမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 15
पूर्वतः श्वेतवर्णस्तु ब्राह्मण्यं तेन तस्य तत् । पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते ॥ ७५.१५ ॥
အရှေ့ဘက်ကို မျက်နှာမူသော် အဖြူရောင်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သူ့အတွက် ဗြာဟ္မဏအဆင့်ကို သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့ပြင် တောင်ဘက်တွင် အဝါရောင်ဖြစ်သဖြင့် ဝိုင်ရှျအဆင့်ဟု ယူဆကြသည်။
Verse 16
भृङ्गपत्रनिभश्चासौ पश्चिमेन यतोऽथ सः । तेनास्य शूद्रता प्रोक्ता मेरोर् नामार्थकर्मणः ॥ ७५.१६ ॥
ထို့ပြင် သူသည် ဘೃင်္ဂအပင်၏ ရွက်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့အပြင် အနောက်ဘက်၌ တည်ရှိသောကြောင့် «မေရု»၏ အမည်၊ အဓိပ္ပါယ်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်တို့အပေါ် အခြေခံ၍ သူ့ကို «ရှူဒြ» ဟု ခွဲခြားကြောင်း ကြေညာထားသည်။
Verse 17
पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्णं विभाव्यते। तेनास्य क्षत्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्तिताः॥ ७५.१७॥
သူ၏ မြောက်ဘက်တွင် အနီရောင်ကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထိုကြောင့် သူ၌ «ခတ္တရိယ» သဘောသဘာဝ ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းကြပြီး၊ ထို့သို့ပင် ဝဏ္ဏများကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 18
वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः । नीलश्च वैडूर्यमयः श्वेतशुक्लो हिरण्मयः । मयूरबर्हिवर्णस्तु शातकुम्भश्च श्रृङ्गवान् ॥ ७५.१८ ॥
သူသည် သဘာဝအားဖြင့် ဝိုင်းဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ အရောင်နှင့် အတိုင်းအတာတို့ဖြင့် လက္ခဏာပြုထားသည်။ အပြာရောင်ဖြစ်၍ ဝိုင်ဒူရျ (vaidūrya) ရတနာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်၊ အဖြူ—သန့်စင်သော အဖြူ—ရွှေရောင်လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မယူးရအမွှေးအတောင်အရောင်ကဲ့သို့လည်း ဖြစ်၍၊ သာတကុမ္ဘ (śātakaumbha) ရွှေကောင်းနှင့် ဆင်တူကာ၊ ချိုရှိသည်။
Verse 19
एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कम्भो नवसाहस्र उच्यते ॥ ७५.१९ ॥
ဤတို့သည် တောင်တော်မင်းများဖြစ်၍ စိဒ္ဓများနှင့် စာရဏများက ဆည်းကပ်ကြသည်။ ထိုတို့၏ အတွင်းပိုင်းအကျယ် (သို့) ကြားအကွာအဝေးကို ကိုးထောင် (ယူနစ်) ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 20
मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः स सम्भवः । नवैव तु सहस्राणि विस्तीर्णः सर्वतश्च सः ॥ ७५.२० ॥
အလယ်ဗဟိုတွင် အီလာဝြတ (Ilāvṛta) ဟုခေါ်သော ဒေသရှိပြီး မဟာမေရု (Mahāmeru) နှင့်ဆက်နွယ်သော အလယ်ဒေသဖြစ်သည်။ ထိုဒေသသည် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ယောဇနာ ကိုးထောင်အထိ ကျယ်ပြန့်သည်။
Verse 21
मध्यं तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्धं तथोत्तरम् ॥ ७५.२१ ॥
ထိုဒေသ၏ အလယ်တွင် မဟာမေရုသည် မီးခိုးမရှိသော မီးကဲ့သို့ တောက်ပစွာ တည်ရှိသည်။ မေရု၏ တောင်ဘက်အပိုင်းကို ဝေဒျာ-အာဓ (Vedya-ardha) ဟုခေါ်ပြီး မြောက်ဘက်အပိုင်းကိုလည်း မြောက်ပိုင်းဟု ခေါ်သည်။
Verse 22
वर्षाणि यानि षडत्र तेषां ते वर्षपर्वताः । योजनाग्रं तु वर्षाणां सर्वेषां तद्विधीयते ॥ ७५.२२ ॥
ဤနေရာတွင် ဖော်ပြပြီးသော ဝရ္ဿ (varṣa) ခြောက်ခုရှိ၍၊ ထိုဝရ္ဿတိုင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာ ဝရ္ဿ-ပရ္ဝတ (varṣaparvata) ဟုခေါ်သော တောင်တန်းများ ရှိသည်။ ဝရ္ဿအားလုံးအတွက် အကျယ်အဝန်း၏ စံနှုန်းကို ယောဇနာ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 23
द्वे द्वे वर्षे सहस्राणां योजनानां समुच्छ्रयः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारस्तेषामायाम उच्यते ॥ ७५.२३ ॥
ဝရ္ဿ နှစ်ခုစီအတွက် အမြင့်ကို ယောဇနာ နှစ်ထောင်ဟု ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် ဇမ္ဗူဒွီပ (Jambūdvīpa) ၏ အကျယ်ကို ထိုဝရ္ဿများ၏ အလျားတန်းအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 24
योजनानां सहस्राणि शतौ द्वौ चायतौ गिरौ । नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनाश्च ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवान् शृङ्गवांश्च यः ॥ ७५.२४ ॥
နီလာ (Nīla) နှင့် နိဿဓ (Niṣadha) ဟူသော တောင်နှစ်လုံးသည် ယောဇနာ နှစ်သိန်းအထိ ရှည်လျားစွာ ပျံ့နှံ့သည်။ ထိုနှစ်လုံး၏ အပြင်ဘက်တွင် ရှိသော တောင်များမှာ အရွယ်အစား နည်းပါးပြီး—ရှွေတ (Śveta)၊ ဟေမကူဋ (Hemakūṭa) နှင့် ထိပ်တောင်များစွာပါသော ဟိမဝန် (Himavān) တောင်တန်းတို့ ဖြစ်သည်။
Verse 25
जम्बूद्वीपप्रमाणेन निषधः परिकीर्तितः । तस्माद् द्वादशभागेन हेमकूटः प्रहीयते । हिमवान् विंशभागेन हेमकूटात् प्रहीयते ॥ ७५.२५ ॥
ဇမ္ဗူဒွီပ၏ အတိုင်းအတာနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ နိဿဓကို ဤသို့ ဖော်ပြထားသည်။ ထိုစံနှုန်းမှ ဟေမကူဋကို တစ်ဆယ့်နှစ်ပုံတစ်ပုံ လျော့ချထားပြီး၊ ဟေမကူဋနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဟိမဝန်ကို နှစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံ လျော့ချထားသည်။
Verse 26
अष्टाशीतिसहस्राणि हेमकूटो महागिरिः । अशीतिर्हिमवान्शैल आयतः पूर्वपश्चिमे ॥ ७५.२६ ॥
ဟေမကူဋ မဟာတောင်သည် ယောဇနာ ရှစ်သောင်းရှစ်ထောင် အလျားရှိ၏။ ဟိမဝန် တောင်တန်းသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ ယောဇနာ ရှစ်သောင်း အလျားတိုးလျက်ရှိ၏။
Verse 27
द्वीपस्य मण्डलीभावाद् ह्रासवृद्धी प्रकीर्त्यते । वर्षाणां पर्वतानां च यथा चेमे तथोत्तरम् ॥ ७५.२७ ॥
ဒွီပသည် ဝိုင်းဝန်းသော ပုံသဏ္ဍာန် ဖြစ်လာသဖြင့် ၎င်း၏ လျော့နည်းခြင်းနှင့် တိုးချဲ့ခြင်းကို ဖော်ပြကြသည်။ ထိုနည်းတူ ဝရ္ဩများနှင့် တောင်တန်းများကိုလည်း—ဤနေရာတွင် ဆိုထားသကဲ့သို့—နောက်တွင်လည်း ဆက်လက် ဖော်ပြမည်။
Verse 28
तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्षाणि चैव तत् । प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु ॥ ७५.२८ ॥
ထိုအရာတို့၏ အလယ်၌ လူနေထိုင်ရာ နိုင်ငံဒေသများ (janapada) နှင့် ထိုဝရ္ဩဒေသများလည်း ရှိ၏။ ထိုဒေသတို့ကို ချောက်ကမ်းပါးများနှင့် မြေမျက်နှာပြင် မညီညာမှုတို့ကြောင့် ကြမ်းတမ်းသော တောင်တန်းများက ဝန်းရံထားသည်။
Verse 29
संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम् । वसन्ति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः ॥ ७५.२९ ॥
မြစ်ခွဲခြားမှုများကြောင့် ထိုဒေသများသည် ဆက်လက်တည်ရှိလျက် အချင်းချင်း မရောက်နိုင်ကြ။ ထိုနေရာများတွင် အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါများသည် အရပ်ရပ်၌ နေထိုင်ကြ၏။
Verse 30
एतद्धैमवतं वर्षं भारती यत्र सन्ततिः । हेमकूटं परं यत्र नाम्ना किम्पुरुषोत्तमः ॥ ७५.३० ॥
ဤသည်မှာ ဟိုင်မဝတ (ဟိမဝန္တာ) ဒေသဖြစ်၍ ဘာရတ၏ မျိုးဆက်ဖြစ်သော ဘာရတီ သားစဉ်မြေးဆက်တို့ နေထိုင်ရာ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ အမြင့်မြတ်သော ဟေမကူဋ တောင်ရှိပြီး “ကိံပုရုရှောတ္တမ” ဟု အမည်ဖြင့် ခေါ်ကြသည်။
Verse 31
हेमकूटात् तु निषधं हरिवर्षं तदुच्यते । हरिवर्षात् परं चैव मेरुपार्श्व इलावृतम् ॥ ७५.३१ ॥
ဟေမကူဋမှ စ၍ နိෂဓဟု ခေါ်သော နယ်မြေကို ဟရိဝර්ෂဟု ဆိုကြသည်။ ဟရိဝර්ෂကို ကျော်လွန်၍ မေရုတောင်၏ ဘေးဖက်၌ အီလာဝෘတ တည်ရှိသည်။
Verse 32
इलावृतात् परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् । रम्यकाच्च परं श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् । हिरण्मयात् परं चैव शृङ्गवन्तं कुरु स्मृतम् ॥ ७५.३२ ॥
အီလာဝෘတကို ကျော်လွန်၍ နီလတောင်အနီး၌ “ရမ်ယက” ဟု ထင်ရှားသော ဒေသရှိသည်။ ရမ်ယကကို ကျော်လွန်လျှင် နာမည်ကြီးသော “ရှွေတ” တောင်ရှိပြီး၊ ထို့နောက် “ဟိရဏ္မယ” ဒေသရှိသည်။ ဟိရဏ္မယကို ကျော်လွန်၍ “ကුරු” ကို “ရှೃင်္ဂဝန္တ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 33
धनुःसंस्थे तु द्वे वर्षे विज्ञेये दक्षिणोत्तरे । द्वीपानि खलु चत्वारि चतुरस्त्रमिलावृतम् ॥ ७५.३३ ॥
ဓနုသဏ္ဌာန် (လေးတံပုံ) ရှိသော ဒေသ၌ တောင်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်ဟူသော ဝර්ෂ နှစ်ခုကို သိမှတ်ရမည်။ အမှန်တကယ် ဒွီပ (ကျွန်း) လေးခုရှိပြီး၊ အီလာဝෘတသည် စတုရန်းပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။
Verse 34
अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्धं दक्षिणं स्मृतम् । परं शृङ्गवतो यच्च वेद्यर्धं हि तदुत्तरम् ॥ ७५.३४ ॥
နိෂဓ၏ တောင်ဘက်၌ “ဝေဒီ” ၏ တောင်ပိုင်းတစ်ဝက်ဟု အစဉ်အလာအရ မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ရှೃင်္ဂဝတ်ကို ကျော်လွန်သော အရာသည် ဝေဒီ၏ မြောက်ပိုင်းတစ်ဝက်ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 35
वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे । तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो यत्र मेरुस्त्विलावृतः ॥ ७५.३५ ॥
ဝေဒီ၏ တောင်ဘက်တစ်ဝက်တွင် ဝရ္ဿ သုံးခုရှိပြီး မြောက်ဘက်တစ်ဝက်တွင်လည်း သုံးခုရှိသည်။ ထိုနှစ်ဖက်အကြားတွင် အလယ်ဗဟိုဒေသကို သိရမည်၊ ထိုနေရာတွင် မေရုတောင် တည်ရှိပြီး အီလာဝෘတ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 36
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च । उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः ॥ ७५.३६ ॥
နီလတောင်၏ တောင်ဘက်နှင့် နိဿဓတောင်၏ မြောက်ဘက်ကြားတွင် မြောက်ဘက်သို့ ရှည်လျားစွာ တိုးချဲ့နေသော မဟာတောင်တန်းတစ်ခုရှိ၍ မာလျဝါန် (Mālyavān) ဟု အမည်ရသည်။
Verse 37
योजनानां सहस्रे द्वे विष्कम्भोच्छ्रय एव च । आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्राणि प्रकीर्तितः ॥ ७५.३७ ॥
၎င်း၏ အချင်းနှင့် အမြင့်တို့ကို ယောဇနာ နှစ်ထောင်စီဟု ဆိုထားပြီး၊ အလျားကိုမူ ယောဇနာ သုံးသောင်းလေးထောင်ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 38
तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः । आयामोच्छ्रयविस्तारात् तुल्यो माल्यवता तु सः ॥ ७५.३८ ॥
ထိုတောင်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဂန္ဓမာဒန (Gandhamādana) ဟု ခေါ်သော တောင်ကို သိရမည်။ အလျား၊ အမြင့်၊ အကျယ်တို့အရ ၎င်းသည် မာလျဝတ် (Mālyavat) နှင့် တူညီသည်။
Verse 39
परिमण्डलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः । चतुर्वर्णः ससौवर्णश्चतुरस्त्रः समुच्छ्रितः ॥ ७५.३९ ॥
ထိုနှစ်ဖက်အကြား အလယ်၌ မေရုတောင်—ရွှေတောင် (ကနကပဗ္ဗတ) တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဝိုင်းဝန်းသဏ္ဌာန်ရှိ၍ အရောင်လေးမျိုးဖြစ်ကာ ရွှေရောင်တောက်ပမှုနှင့် ပြည့်စုံပြီး မျက်နှာလေးဖက်ရှိသကဲ့သို့ အလွန်မြင့်မားသည်။
Verse 40
अव्यक्ता धातवः सर्वे समुत्पन्ना जलादयः । अव्यक्तात् पृथिवीपद्मं मेरुस्तस्य च कर्णिका ॥ ७५.४० ॥
မဖော်ပြနိုင်သော အဗျက္တ (avyakta) မှ ရေကိုအစပြု၍ ဓာတ်အင်္ဂါအားလုံး ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအဗျက္တမှ မြေကြီးသည် ကြာပန်းကဲ့သို့ ပေါ်လာပြီး မေရုတောင်သည် ၎င်း၏ အလယ်ဗဟို ကဏ္ဏိကာ (karṇikā) ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 41
चतुष्पत्रं समुत्पन्नं व्यक्तं पञ्चगुणं महत् । ततः सर्वाः समुद्भूता वितता हि प्रवृत्तयः ॥ ७५.४१ ॥
ထို့နောက် အရွက်လေးရွက်ပါသော သဘောတရားတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ဖော်ပြနိုင်သော၊ ကြီးမြတ်သော၊ ဂုဏ်သတ္တိငါးပါးဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုမှပင် လှုပ်ရှားမှုများ/အင်ပလပ်စ်များ (pravṛtti) အားလုံး ပေါ်ပေါက်၍ ကျယ်ပြန့်စွာ ပြန့်နှံ့သွားသည်။
Verse 42
अनेककल्पजीवद्भिः पुरुषैः पुण्यकारिभिः । कृतात्मभिर्महात्मभिः प्राप्यते पुरुषोत्तमः ॥ ७५.४२ ॥
ပုရုရှောတ္တမ (Puruṣottama) အမြင့်မြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ကို ကာလပေါင်းများစွာ (ကလ္ပများစွာ) ဖြတ်သန်းနေထိုင်ခဲ့ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်ကာ ကိုယ်တိုင်ကို ထိန်းသိမ်းသည့် မဟာအတ္တမများက ရရှိနိုင်သည်။
Verse 43
महायोगी महादेवो जगद्ध्येयो जनार्दनः । सर्वलोकगतोऽनन्तो व्यापको मूर्तिरव्ययः ॥ ७५.४३ ॥
သူသည် မဟာယောဂီ၊ မဟာဒေဝ၊ ကမ္ဘာလောကက စိတ်တည်၍ ဓ్యာနပြုရမည့် ဇနာရ္ဒန (Janārdana) ဖြစ်သည်။ သူသည် အနန္တ၊ လောကအားလုံးသို့ ရောက်ရှိနေသူ၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသူ၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော်လည်း မပျက်မယွင်းသူ ဖြစ်သည်။
Verse 44
न तस्य प्राकृताः मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसंभवा । योगित्वाच्चेश्वरत्वाच्च सत्त्वरूपधरो विभुः ॥ ७५.४४ ॥
သူ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ပရကృత (prākṛta) သဘာဝပစ္စည်းမဟုတ်ဘဲ အသား၊ အဆီနှင့် အရိုးတို့မှ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း မဟုတ်။ ယောဂီသဘောနှင့် အရှင်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အလုံးစုံလွှမ်းမိုးသူသည် စတ္တဝ (sattva) သဘောတရားဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ရုပ်ကို ဆောင်ထားသည်။
Verse 45
तन्निमित्तं समुत्पन्नं लोके पद्मं सनातनम् । कल्पशेषस्य तस्यादौ कालस्य गतिरीदृशी ॥ ७५.४५ ॥
ထိုအကြောင်းကြောင့် လောက၌ အနန္တ (စနာတန) ကြာပန်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ကပ္ပအကျန်ကာလ၏ အစတွင် ကာလ၏ လှုပ်ရှားမှုသည် ထိုသို့ ဖြစ်၏။
Verse 46
तस्मिन् पद्मे समुत्पन्नो देवदेवश्चतुर्मुखः । प्रजापतिपतिर्देव ईशानो जगतः प्रभुः ॥ ७५.४६ ॥
ထိုကြာပန်းအတွင်းမှ တေဝတေဝ (နတ်တို့၏နတ်) စတုမုခ (မျက်နှာလေးပါး) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ပရဇာပတိတို့၏ အရှင်၊ လောက၏ အီရှာန၊ အုပ်စိုးရှင်နှင့် သခင်ဖြစ်၏။
Verse 47
तस्य बीजनिसर्गं हि पुष्करस्य यथार्थवत् । कृत्स्नं प्रजानिसर्गेण विस्तरेणैव वर्ण्यते ॥ ७५.४७ ॥
အမှန်တကယ်ပင် ထိုသူ၏ မျိုးစေ့မှ အစပြုသော အဖြစ်အပျက်—ပုရှ္ကရ (Puṣkara) ၏—ကို အဓိပ္ပါယ်မှန်အတိုင်း၊ ပြည့်စုံစွာနှင့် အသေးစိတ်၊ သားသမီးပေါက်ဖွားခြင်း (ပရဇာ-သရ္ဂ) အကြောင်းအရာဖြင့် ဖော်ပြမည်။
Verse 48
तदम्बु वैष्णवः कायो यतो रत्नविभूषितः । पद्माकाराऽ समुत्पन्ना पृथिवी सवनद्रुमा ॥ ७५.४८ ॥
ထိုရေသည် ဝိုင်ရှ္ဏဝ (Vaiṣṇava) ကာယ ဖြစ်လာ၍ ရတနာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်လျက်ရှိ၏။ ထို့နောက် မြေကြီးသည် ကြာပန်းပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာကာ တောအုပ်နှင့် သစ်ပင်တို့ပါ တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
Verse 49
तत् तस्य लोकपद्मस्य विस्तारं सिद्धभाषितम् । वर्ण्यमानं विभागेन क्रमशः शृणुत द्विजाः ॥ ७५.४९ ॥
ယခု ဒွိဇတို့၊ စိဒ္ဓတို့၏ မိန့်ခွန်းအတိုင်း ဖော်ပြထားသော ထို “လောကကြာပန်း” ၏ အကျယ်အဝန်းကို အပိုင်းပိုင်းခွဲ၍ အစဉ်လိုက် နားထောင်ကြလော့။
Verse 50
महावर्षाणि ख्यातानि चत्वार्यत्र च संस्थिताः । तत्र पर्वतसंस्थानो मेरुर्नाम महाबलः ॥ ७५.५० ॥
ဤနေရာ၌ နာမကြီးသော မဟာဝර්ෂ (mahāvarṣa) လေးခု တည်ရှိကြောင်း ဆိုကြသည်။ ထိုနေရာတွင် တောင်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော အင်အားကြီး မေရု (Meru) ဟူသော တောင်တည်ရှိသည်။
Verse 51
नानावर्णः स पार्श्वेषु पूर्वतः श्वेत उच्यते । पीतं च दक्षिणं तस्य भृङ्गवर्णं तु पश्चिमम् ॥ ७५.५१ ॥
ထိုအရာ၏ ဘက်ခြမ်းများတွင် အရောင်မျိုးစုံရှိသည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ အရှေ့ဘက်ကို အဖြူဟု ခေါ်ကြပြီး၊ တောင်ဘက်မှာ အဝါရောင်၊ အနောက်ဘက်မှာ ပျားရောင် (မဲညို) ဖြစ်သည်။
Verse 52
उत्तरं रक्तवर्णं तु तस्य पार्श्वं महात्मनः । मेरुस्तु शोभते शुक्लो राजवंशे तु धिष्टितः ॥ ७५.५२ ॥
မဟာအတ္မာ၏ ထိုဘက်ခြမ်းအနက် မြောက်ဘက်မှာ အနီရောင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မေရုတောင်သည် အဖြူရောင်ဖြင့် တောက်ပလျက်၊ ရာဇဝంశအတွင်း၌ တည်မြဲစွာ အခြေချထားသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 53
तरुणादित्यसंकाशो विधूम इव पावकः । योजनानां सहस्राणि चतुराशीतिरुच्छ्रितः ॥ ७५.५३ ॥
သူ၏တောက်ပမှုသည် နုနယ်သော နေမင်းကဲ့သို့၊ မီးခိုးမရှိသော မီးကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အမြင့်မှာ ယောဇနာ ရှစ်သောင်းလေးထောင် ထိ မြင့်တက်သည်။
Verse 54
प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु । शरावसंस्थितत्वाच्च द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः ॥ ७५.५४ ॥
အောက်သို့ ဆယ့်ခြောက် (ယူနစ်) ဝင်လျက်ရှိပြီး၊ အကျယ်လည်း ဆယ့်ခြောက် (ယူနစ်) တူညီသည်။ ထို့ပြင် śarāva (ပန်းကန်ပြား) ကဲ့သို့ တည်နေသောကြောင့် ထိပ်ပိုင်းတွင် သုံးဆယ့်နှစ် (ယူနစ်) အထိ ကျယ်ပြန့်သည်။
Verse 55
विस्तारस्त्रिगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः । मण्डलेन प्रमाणेन व्यस्यमानं तदिष्यते ॥ ७५.५५ ॥
၎င်း၏အနံကို သုံးဆဟု ဆိုကြပြီး၊ ပတ်လည်အဝိုင်းသည် အရပ်ရပ်သို့ ပြည့်စုံလျက်ရှိသည်။ စက်ဝိုင်း၏ စံနှုန်းအတိုင်း ချထား၍ တိုင်းတာသောအခါ ထိုအတိုင်းအတာကို မှန်ကန်သည့် ပမာဏဟု လက်ခံကြသည်။
Verse 56
नवतिश्च सहस्राणि योजनानां समन्ततः । ततः षट्काधिकानां च व्यस्यमानं प्रकीर्तितम् । चतुरस्त्रेण मानेन परिणामः समन्ततः ॥ ७५.५६ ॥
အရပ်ရပ်သို့ ၎င်း၏အကျယ်အဝန်းကို ယောဇနာ ကိုးသောင်းဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ယောဇနာ ခြောက်ထောင်ကိုလည်း အချင်း (ဗျာသ) အဖြစ် ထပ်မံကြေညာထားသည်။ စတုရန်းပမာဏ၏ စံနှုန်းအတိုင်း ၎င်း၏ပတ်လည်အတိုင်းအတာကို အရပ်ရပ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 57
स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः । सवैनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः ॥ ७५.५७ ॥
ထိုတောင်သည် အလွန်မဟာဒိဗ္ဗနှင့် ကောင်းကင်ဆန်သော တောက်ပမှုရှိ၍ ဒိဗ္ဗဆေးဖက်ဝင် အပင်များဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းမင်္ဂလာသော ဇာတရူပ (ရွှေ) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အလှအပများဖြင့် အပြည့်အဝ ဖုံးလွှမ်းထားသည်။
Verse 58
तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः । शैलराजे प्रमोदन्ते तथैवाप्सरसां गणाः ॥ ७५.५८ ॥
ထိုနေရာ၌ ဒေဝဂဏအားလုံးသည် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ရာක්ෂသတို့နှင့်အတူ တောင်မင်း (ရှဲလရာဇ) ပေါ်တွင် ပျော်ရွှင်မြူးတူးကြသည်။ ထို့အတူ အပ္စရာတို့၏ အစုအဖွဲ့များလည်း ရွှင်လန်းကြသည်။
Verse 59
स तु मेरुः परिवृतो भवनैर्भूतभावनैः । चत्वारो यस्य देशास्तु नानापार्श्वेषु धिष्ठिताः ॥ ७५.५९ ॥
ထိုမေရုတောင်သည် သတ္တဝါတို့ကို ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်သော အိမ်ရာအဆောက်အအုံများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ထို့ပြင် ၎င်း၏ ဘက်ဘက်စုံစုံတွင် တည်ရှိသော ဒေသလေးခုလည်း ရှိသည်။
Verse 60
भद्राश्वो भारतश्चैव केतुमालश्च पश्चिमे । उत्तरे कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ॥ ७५.६० ॥
ဘဒြာရှွာနှင့် ဘာရတ၊ ထို့ပြင် အနောက်ဘက်ရှိ ကေတုမာလ; မြောက်ဘက်ရှိ ကုရုတို့လည်း—ကောင်းမှုကုသိုလ် ရရှိထားသူတို့အတွက် ခိုလှုံရာ အဘိုဒ်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 61
कर्णिका तस्य पद्मस्य समन्तात् परिमण्डला । योजनानां सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः ॥ ७५.६१ ॥
ထို ပဒ္မပန်း၏ ကဏ္ဏိကာ (အလယ်အူ) သည် ပတ်လည်ဝိုင်းဝိုင်း ဖြစ်၍၊ ယောဇနာတိုင်းတာမှု စံနှုန်းအရ ယောဇနာ ထောင်ပေါင်းများစွာ ကျယ်ဝန်းသည်။
Verse 62
तस्य केसरजालानि नवषट् च प्रकीर्तिताः । चतुरशीतिरुत्सेधो विवरान्तरगोचराः ॥ ७५.६२ ॥
၎င်း၏ ကေသရဇာလ (မွှေးတံကွန်ယက်) များကို ငါးဆယ်ကိုး ဟု ဆိုကြသည်။ ၎င်း၏ အမြင့်မှာ ရှစ်ဆယ်လေး ဖြစ်၍ အပေါက်ကြား အလယ်အဝင် အကွာအဝေးများအထိ ရောက်ရှိသည်။
Verse 63
त्रिंशच्चापि सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः । तस्य केसरजालानि विकीर्णानि समन्ततः ॥ ७५.६३ ॥
ယောဇနာတိုင်းတာမှုအရ ၎င်းသည် သုံးသောင်း ယောဇနာအထိ ကျယ်ပြန့်၍၊ ၎င်း၏ ကေသရဇာလများသည် ပတ်လည်အနှံ့ ပြန့်ကျဲနေသည်။
Verse 64
शतसाहस्रमायाममशीतिḥ पृथुलानि च । चत्वारि तत्र पर्णानि योजनानां चतुर्दश ॥ ७५.६४ ॥
၎င်း၏ အလျားမှာ ယောဇနာ တစ်သိန်း ဖြစ်ပြီး အနံမှာ ရှစ်ဆယ် ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ ပဏ္ဏ (အရွက်) လေးရွက် ရှိ၍ တစ်ရွက်လျှင် ယောဇနာ ဆယ့်လေး ဖြစ်သည်။
Verse 65
तत्र या सा मया तुभ्यं कर्णिकीत्यभिविश्रुता । तां वर्ण्यमानामेकाग्र्यात् समासेन निबोधत । मणिपर्णशतैश्चित्रां नानावर्णप्रभासिताम् ॥ ७५.६५ ॥
ထိုနေရာ၌ «ကဏ္ဏိကီ» ဟု လူသိများသော အရာကို ငါသည် သင်အား ပြောခဲ့ပြီးပြီ—အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြမည်ကို စိတ်တည်ငြိမ်၍ တစ်စိုက်မတ်မတ် နားထောင်လော့။ မဏိကဲ့သို့သော ရွက်ရာပေါင်းများစွာဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး အရောင်မျိုးစုံ၏ တောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်နေသည်။
Verse 66
अनेकपर्णनिचयं सौवर्णमरुणप्रभम् । कान्तं सहस्रपर्वाणं सहस्रोदरकन्दरम् । सहस्रशतपत्रं च वृत्तमेकं नगोत्कतमम् ॥ ७५.६६ ॥
ရွက်အစုအဝေး များစွာကို ဆောင်ထား၍ ရွှေရောင်နှင့် နီမြန်းသော တောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်သော၊ မြင်ရသော်လည်း လှပကာ ဆွဲဆောင်သော၊ တောင်ကြော တစ်ထောင်ရှိ၍ အတွင်း၌ ဂူအပေါက် တစ်ထောင်ရှိသော၊ ထောင်ပွင့်နှင့် ရာပွင့်ကဲ့သို့ ပန်းချပ်ပုံသဏ္ဌာန်များပါသော၊ ဝိုင်းဝန်းသည့် အထူးမြတ်သော တောင်တစ်လုံးကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 67
मणिरत्नार्पितश्वभ्रैर्मणिभिश्चित्रवेदिकाम् । सुवर्णमणिचित्राङ्गैर्मणिचर्चिततोरणैः ॥ ७५.६७ ॥
မဏိရတနာများဖြင့် အပေါက်အနက်များကို ထည့်သွင်းအလှဆင်ထားပြီး၊ မဏိမျိုးစုံဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဝေဒိကာ (vedikā) မဏ္ဍပ်တင်ခုံရှိသည်။ ရွှေနှင့် မဏိတို့ဖြင့် အစိတ်အပိုင်းများကို အရောင်စုံပြုလုပ်ထားပြီး၊ မဏိဖြင့် အလှဆင်ထားသော တိုရဏ (toraṇa) တံခါးမုခ်များလည်း ရှိသည်။
Verse 68
तत्र ब्रह्मसभा रम्या ब्रह्मर्षिजनसंकुला । नाम्ना मनोव्रती नाम सर्वलोकेषु विश्रुता ॥ ७५.६८ ॥
ထိုနေရာ၌ ဘြဟ္မာ၏ ရမဏီယ သဘာခန်းမတစ်ခု ရှိ၍ ဘြဟ္မရ္ဩီများ၏ အစုအဝေးဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ၎င်းသည် လောကအားလုံးတွင် «မနောဝရတီ» ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။
Verse 69
तत्रेशानस्य देवस्य सहस्रादित्यवर्चसः । महाविमानसंस्थस्य महिमा वर्त्तते सदा ॥ ७५.६९ ॥
ထိုနေရာ၌ သာသနာတော်၏ အရှင် ဣရှာန (Īśāna) သည် နေရောင်တစ်ထောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ မဟာဗိမာန်တော်၌ တည်ရှိနေသဖြင့်၊ သူ၏ ဂုဏ်မဟိမသည် အစဉ်အမြဲ တည်တံ့လျက်ရှိသည်။
Verse 70
तत्र सर्वे देवगणाश्चतुर्वक्त्रं स्वयं प्रभुम् । इष्ट्वा पूज्यनमस्कारैरर्चनीयमुपस्थिताः ॥ ७५.७० ॥
ထိုနေရာ၌ နတ်အစုအဝေးအားလုံးသည် မိမိအလင်းတောက်ပသော မျက်နှာလေးပါးရှိသော အရှင်ကို ပူဇော်ကန်တော့ပြီး၊ ပူဇော်ခြင်း၊ ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် နမസ്കာရဖြင့် အလေးအနက်ထားကာ ရှေ့တော်၌ ရပ်တည်နေကြ၏။
Verse 71
यैस्तदा दिहसंकल्पैर्ब्रह्मचर्यं महात्मभिः । चीर्णं चारुमनोभिश्च सदाचारपथि स्थितैः ॥ ७५.७१ ॥
ထိုအခါ စိတ်ကူးကြံစည်ချက်များ မလှုပ်မယှက် တည်ကြည်၍ စိတ်သဘောသန့်ရှင်းနူးညံ့ကာ ကောင်းမွန်သော အကျင့်လမ်းပေါ်၌ တည်နေသော မဟာတမများက ဗြဟ္မစရိယ (brahmacarya) သီလဝင်္ကာကို သင့်တော်စွာ ကျင့်သုံးခဲ့ကြ၏။
Verse 72
सम्यगिष्ट्वा च भुक्त्वा च पितृदेवार्चने रताः । गृहाश्रमपरास्तत्र विनीताः अतिथिप्रियाः ॥ ७५.७२ ॥
သူတို့သည် ယဇ္ဉာပူဇော်မှုကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ပြီးနောက် အစာစားသုံးကြ၏။ ထို့နောက် ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) နှင့် နတ်များကို ပူဇော်ခြင်း၌ အမြဲတမ်း စိတ်ဝင်စားကြသည်။ ထိုနေရာ၌ သူတို့သည် ဂೃಹස්ထ (အိမ်ထောင်ရှင်) အာရှ్రమကို အလေးထားကာ အကျင့်သိက္ခာရှိ၍ ဧည့်သည်ကို ချစ်မြတ်နိုးကာ ဂုဏ်ပြုကြ၏။
Verse 73
गृहिणः शुक्लकर्मस्थाः विरक्ताः कारणात्मकाः । यमैर्नियमदानैश्च दृढनिर्दग्धकिल्बिषाः ॥ ७५.७३ ॥
အိမ်ထောင်ရှင်များသည် သန့်ရှင်းသော ကုသိုလ်ကံ၌ တည်နေ၍ အလိုမက်မောကင်းကာ အကြောင်းအရာကို ခွဲခြားသိမြင်သော အခြေခံရှိကြသည်။ ယမ (yama)၊ နိယမ (niyama) နှင့် ဒါန (dāna) တို့ဖြင့် သူတို့၏ အပြစ်အနာအဆာများကို ခိုင်မာစွာ မီးလောင်ပျက်စီးစေကြ၏။
Verse 74
तेषां निवसनं शुक्लब्रह्मलोकमनिन्दितम् । उपर्युपरि सर्वासां गतिनां परमा गतिः । चतुर्दशसहस्राणि योजनानां तु कीर्तितम् ॥ ७५.७४ ॥
သူတို့၏ နေထိုင်ရာကို အပြစ်ကင်းစင်သော «ရှုကလ-ဗြဟ္မလောက» (Śukla-brahma-loka) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် သွားရာလမ်းကြောင်းအားလုံးထက် ပိုမိုမြင့်မားသော အမြင့်ဆုံး ဂတိ (အဆုံးရောက်ရာ) ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အကျယ်အဝန်းကို ယောဇနာ တစ်သောင်းလေးထောင် ဟု ဆိုထား၏။
Verse 75
ततोऽर्द्धरुचिरे कृष्णे तरुणादित्यवर्चसि । महागिरौ ततो रम्ये रत्नधातुविचित्रिते ॥ ७५.७५ ॥
ထို့နောက် အနက်ရောင်ဖြစ်သော်လည်း တစ်ဝက်တောက်ပ၍ နုပျိုသော နေမင်း၏ တောက်ပမှုကဲ့သို့ ရောင်ခြည်ရှိသော မဟာတောင်တစ်လုံးပေါ်သို့ ရောက်ကြပြီး၊ ထို့နောက် ရတနာဓာတ်သတ္တုမျိုးစုံဖြင့် အလှဆင်ထားသော သာယာလှပသည့် ဒေသသို့ ဆက်လက်ရောက်ရှိကြ၏။
Verse 76
नैकरत्नसमावासे मणितोरणमन्दिरे । मेरोः सर्वेषु पार्श्वेषु समन्तात् परिमण्डले ॥ ७५.७६ ॥
ရတနာအမျိုးမျိုး ပေါများစွာ စုဝေးရာ နေရာ၌၊ မဏိတံခါးတော်များဖြင့် အလှဆင်ထားသော မန္တိရအတွင်း၌၊ မေရုတောင်၏ ဘက်ပေါင်းစုံ၌ အဝိုင်းပတ်လည် အနှံ့အပြားဖြစ်၏။
Verse 77
त्रिंशद्योजनसाहस्रं चक्रपाटो नगोत्तमः । जारुधिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७५.७७ ॥
နဂိုတ္တမဖြစ်သော စက္ကရပာဋသည် ယောဇန သုံးသောင်းအထိ ကျယ်ပြန့်၍၊ ဂျာရုဓိလည်း တောင်ရှင်တစ်ပါးဖြစ်သည်—ဤတို့ကို မြောက်ဘက်ရှိ (တောင်တန်း/ဒေသ) ဟု မှတ်သားကြ၏။
Verse 78
एतेषां शैलमुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमः । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७५.७८ ॥
ဤအဓိကတောင်များ၏ မြောက်ဘက်တွင် ရှိသော လွင်ပြင်များ၊ အကြားချိုင့်ဝှမ်းများနှင့် ရေကန်များကို အစဉ်လိုက် သိမှတ်ကြလော့။
Verse 79
दशयोजनविस्तीर्णा चक्रपाटोपनिर्गता । सा तूर्द्ध्ववाहिनी चापि नदी भूमौ प्रतिष्ठिता ॥ ७५.७९ ॥
ယောဇန ဆယ်အကျယ်ရှိသော ထိုမြစ်သည် စက္ကရပာဋ၏ ပေါက်ဝမှ ထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုမြစ်သည် အထက်သို့လည်း စီးဆင်းသောအဖြစ်ဖြင့် မြေပြင်ပေါ်၌ တည်မြဲစွာ တည်ထောင်လေ၏။
Verse 80
सा पुर्याममरावत्यां क्रममाणेन्दुरा प्रभौ । तया तिरस्कृता वा अपि सूर्येन्दुज्योतिषां गणाः ॥ ७५.८० ॥
အမရావတီ မြို့၌ ထိုတောက်ပသောသူမသည် အဆင့်လိုက် တည်ငြိမ်စွာ လျှောက်လှမ်း၏။ သူမကြောင့် နေ၊ လ၊ ကြယ်တောက်ပမှုတို့၏ အလင်းအစုအဝေးပင် မျက်နှာကျက်သကဲ့သို့ အလင်းလွန်သွားသည်။
Verse 81
उदयास्तमिते सन्ध्ये ये सेवन्ते द्विजोत्तमाः । तान् तुष्यन्ते द्विजाः सर्वानष्टावप्यचलोत्तमान् ॥ ७५.८१ ॥
မိုးလင်းနှင့် နေဝင် စန္ဓ్యာကာလတို့၌ သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်ကို ဆောင်ရွက်သော ဒွိဇောတ္တမတို့ကြောင့် ဒွိဇအားလုံး စိတ်ကျေနပ်ကြပြီး၊ အထွတ်အမြတ် တောင်ရှစ်လုံးပင် ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။
Verse 82
परिभ्रमज्ज्योतिषां या सा रुद्रेन्द्रमता शुभा ॥ ७५.८२ ॥
လှည့်ပတ်နေသော အလင်းရောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ထိုမင်္ဂလာသော ပုံသဏ္ဌာန်သည် ရုဒြနှင့် အိန္ဒြတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော သဒ္ဓါဒေါက်ထရင်းများတွင် အထင်ကရ ချီးမြှောက်ခံရသည်။
The text foregrounds an epistemic caution: certain cosmological realities are described as acintya (beyond ordinary conceptualization) and should not be reduced to tarka (discursive reasoning). Pedagogically, it frames cosmography as a disciplined account of terrestrial order—regions, mountains, and habitats—suggesting that stability in the world depends on recognizing structured boundaries and proportional measures.
No explicit tithi, māsa, or seasonal calendar prescriptions are provided in the supplied passage. The closest temporal markers are cosmological/astronomical references to the motions or brilliance of the sun and moon (candrārka-gati) and twilight (sandhyā) as a devotional moment mentioned near the end, without a detailed ritual calendar.
Environmental balance is expressed through cosmographic ordering: oceans encircle landmasses, mountain ranges partition varṣas, and river systems (though not fully listed here) render regions both connected and naturally bounded. The narrative presents mountains as stabilizing frameworks that shape habitation patterns for diverse beings (nānājātīni sattvāni), implying that ecological integrity depends on maintaining the world’s layered, proportional structure.
The passage references major cosmological figures rather than dynastic lineages: Rudra (as narrator-voice in this excerpt), Janārdana/Viṣṇu as the transcendent pervasive principle, and Brahmā (Caturmukha) arising within the lotus-cosmology. It also mentions siddhas, cāraṇas, gandharvas, nāgas, rākṣasas, and apsarases as resident classes around Meru, but no specific royal genealogies are named in the provided text.