
Trimūrti-aikya-nirdeśaḥ
Philosophical-Theology (Non-dual Triadic Hermeneutics)
ဝရာဟပုရာဏ၏ သင်ကြားရေးပတ်ဝန်းကျင်အတွင်း (ဝရာဟသည် ပෘထဝီအား မူလပြောသူအဖြစ်) ဤအဓ್ಯಾಯတွင် အဂஸ္တျက ရုဒ္ရအား ကာလအမျိုးမျိုးတွင် ဘြဟ္မာ၊ ဝိષ્ણု၊ ရှိဝတို့အနက် မည်သူက အဓိကဖြစ်သနည်းဟု မေးမြန်းသော ဒုတိယဆွေးနွေးခန်း ပါဝင်သည်။ ရုဒ္ရက ဝိષ્ણုကို ပရံဗြဟ္မ ဟု အတည်ပြုသော်လည်း၊ သာသနာကျမ်းစာ၏ စကားရပ်များသည် တြိမူရတီကို သုံးမျိုးဖော်ပြသဖြင့် ဖတ်သူကို နိကာယခွဲခြားမှုသို့ လှည့်စားနိုင်ကြောင်းလည်း ရှင်းပြသည်။ နတ်နာမများ၊ ဝေဒဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ယဇ္ဉာဖွဲ့စည်းပုံတို့ကို တစ်ခုတည်းသော အမှန်တရား၏ ဆုံစည်းသော ဖော်ပြချက်များဟု ဆိုသည်။ ပါက்ပာတ (pakṣapāta) ကဲ့သို့ ဘက်လိုက်ဖတ်ရှုမှုသည် သီလနှင့် မောက္ခအကျိုးအမြတ်ကို ထိခိုက်စေကြောင်း သတိပေးပြီး၊ မှန်ကန်သော နားလည်မှုမှာ နတ်၊ ဝေဒ၊ ကర్మပူဇာတို့၏ ညီညွတ်မှုကို တစ်ခုတည်းသော စနစ်အဖြစ် သိမြင်ခြင်းဟု ဆိုထားသည်။
Verse 1
श्रीवराह उवाच । सर्वज्ञं सर्वकर्त्तारं भवं रुद्रं पुरातनम् । प्रणम्य प्रयतोऽगस्त्यः पप्रच्छ परमेश्वरम् ॥ ७२.१ ॥
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်။ အဂஸတျာသည် စိတ်တည်ငြိမ်၍ ဂရုတစိုက် နမස්ကာရပြုကာ၊ အဟောင်းရုဒြ၊ ဘဝ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူနှင့် စကြဝဠာ၏ လုပ်ဆောင်သူဖြစ်သော အမြင့်မြတ်သခင်ကို မေးမြန်း하였다။
Verse 2
अगस्त्य उवाच । भवान् ब्रह्मा च विष्णुश्च त्रयमेतत् त्रयी स्मृता । दीपोऽग्निर्दोपसंयोगैः सर्वशास्त्रेषु सर्वतः ॥ ७२.२ ॥
အဂஸတျာ မိန့်သည်။ «သင်၊ ဗြဟ္မာနှင့် ဗိဿနု—ဤသုံးပါးကို ‘ထရယီ’ (ဝေဒသုံးပါး၏ သုံးမျိုးပုံစံ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ မီးအိမ်သည် အစိတ်အပိုင်းများ ပေါင်းစည်းရာမှ မီးဖြင့် ထင်ရှားသကဲ့သို့၊ ဤသဘောတရားကို ရှာစတြာအားလုံးတွင် နေရာတိုင်း သင်ကြားထားသည်»။
Verse 3
कस्मिन् प्रधानः भगवान् काले कस्मिन्नधोक्षजः । ब्रह्मा वा एतदाचक्ष्व मम देव त्रिलोचन ॥ ७२.३ ॥
«ဘယ်အချိန်တွင် ဘဂဝန်သည် အဓိက အုပ်ချုပ်သဘောတရား ဖြစ်သနည်း၊ ဘယ်အချိန်တွင် အဓောက္ခဇ (အာရုံကျော်လွန်သူ) သည် ထိုသို့ ဖြစ်သနည်း။ သုံးမျက်စိရှိသော ဒေဝတား၊ ဗြဟ္မာက ရှင်းပြသကဲ့သို့ ငါ့အား ပြောကြားပါ»။
Verse 4
रुद्र उवाच । विष्णुरेव परं ब्रह्म त्रिभेदमिह पठ्यते । वेदसिद्धान्तमार्गेषु तन्न जानन्ति मोहतः ॥ ७२.४ ॥
ရုဒြ မိန့်တော်မူသည်။ «ဗိဿနုတော်တစ်ပါးတည်းသာ အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မန် ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် သုံးမျိုးခွဲခြားမှုရှိသည်ဟု ဖတ်ကြသည်။ သို့သော် မောဟကြောင့် လူတို့သည် ဝေဒ၏ သတ်မှတ်ထားသော သဘောတရားလမ်းကြောင်းများအတိုင်း ထိုအမှန်တရားကို မသိနားမလည်ကြ»။
Verse 5
विषप्रवेशने धातुस्तत्र श्नु प्रत्ययादनु । विष्णुर्यः सर्वदेवेषु परमात्मा सनातनः ॥ ७२.५ ॥
ကြိယာဓာတ်ကို «ဝင်ရောက်/ပျံ့နှံ့ခြင်း» (praveśana) ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ယူရပြီး၊ ထိုနေရာတွင် śnu ပစ္စယကို လိုက်သုံးသည်။ ဒေဝတားအားလုံးအတွင်း ပျံ့နှံ့နေသော ဗိဿနုတော်သည် အမြင့်ဆုံး အတ္တမ၊ အနန္တကာလ တည်မြဲသူ ဖြစ်သည်။
Verse 6
योऽयं विष्णुस्तु दशधा कीर्त्यते चैैकधा द्विजाः । स आदित्यो महाभाग योगैश्वर्यसमन्वितः ॥ ७२.६ ॥
ဒွိဇတို့၊ ဤဗိဿဏုသည် ပုံစံဆယ်မျိုးဖြင့်လည်း ချီးမွမ်းခံရပြီး တစ်ဦးတည်းသော အတိတ်သတ္တဝါအဖြစ်လည်း ဆိုကြ၏။ ထိုမဟာကံကောင်းရှင်သည် အာဒိတျ (နေမင်း) ဖြစ်၍ ယောဂအိုင်ශ්ဝရျ (ယောဂအာဏာ) ပြည့်စုံ၏။
Verse 7
स देवकार्याणि सदा कुरुते परमेश्वरः । मनुष्यभावमाश्रित्य स मां स्तौति युगे युगे । लोकमार्गप्रवृत्त्यर्थं देवकार्यार्थसिद्धये ॥ ७२.७ ॥
ထိုပရမေရှဝရသည် နတ်တို့၏ အမှုကိစ္စများကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ပေး၏။ လူ့ဘဝပုံစံကို ခံယူကာ ယုဂတိုင်း ယုဂတိုင်း၌ ငါ့ကို ချီးမွမ်း၏—လောက၏ လမ်းစဉ်ကို လှုပ်ရှားစေ၍ နတ်တို့၏ အလုပ်ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံစေရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 8
अहं च वरदस्तस्य द्वापरे द्वापरे द्विज । अहं च तं सदा स्तौमि श्वेतद्वीपे कृते युगे ॥ ७२.८ ॥
ဒွိဇရေ၊ ငါသည် ဒွာပရယုဂ၌ သူ့အား ကောင်းချီးပေးသူလည်း ဖြစ်ခဲ့၏—အမှန်ပင် ဒွာပရယုဂ၌။ ထို့ပြင် ကృతယုဂ၌ ရှွေတဒွီပ၌ ငါသည် သူ့ကို အမြဲတမ်း ချီးမွမ်းနေ၏။
Verse 9
सृष्टिकाले चतुर्वक्त्रं स्तौमि कालो भवामि च । ब्रह्मा देवासुरा स्तौति मां सदा तु कृते युगे । लिङ्गमूर्तिं च मां देवा यजन्ते भोगकाङ्क्षिणः ॥ ७२.९ ॥
ဖန်ဆင်းချိန်၌ ငါသည် လေးမျက်နှာရှင် (ဗြဟ္မာ) ကို ချီးမွမ်း၏၊ ထို့ပြင် ငါသည် ကာလ (အချိန်) လည်း ဖြစ်လာ၏။ ကൃതယုဂ၌ ဗြဟ္မာသည် နတ်များနှင့် အသူရများနှင့်အတူ ငါ့ကို အမြဲတမ်း ချီးမွမ်း၏။ ထို့ပြင် အပျော်အပါးကို လိုလားသော နတ်တို့သည် ငါ့ကို လိင်္ဂရုပ်အဖြစ် ပူဇော်ကြ၏။
Verse 10
सहस्रशीर्षकं देवं मनसा तु मुमुक्षवः । यजन्ते यं स विश्वात्मा देवो नारायणः स्वयम् ॥ ७२.१० ॥
မောက္ခကို လိုလားသော မုမုက္ရှုတို့သည် စိတ်ဖြင့် ထိုခေါင်းတစ်ထောင်ရှိသော ဒေဝကို ပူဇော်ကြ၏။ ထိုသူသည် လောကအတ္တမ (ကမ္ဘာ့အတ္တ) ဖြစ်ပြီး နာရာယဏ ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 11
ब्रह्मयज्ञेन ये नित्यं यजन्ते द्विजसत्तमाः । ते ब्रह्माणं प्रीणयन्ति वेदो ब्रह्मा प्रकीर्तितः ॥ ७२.११ ॥
ဗြဟ္မယဇ္ဉဖြင့် နေ့စဉ်ပူဇော်ကြသော ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူတို့သည် ဗြဟ္မာကို ပီတိဖြစ်စေကြ၏။ ဝေဒသည် ဗြဟ္မာဟူ၍ ကြေညာထား၏။
Verse 12
नारायणः शिवो विष्णुः शङ्करः पुरुषोत्तमः । एतैस्तु नामभिर्ब्रह्म परं प्रोक्तं सनातनम् । तं च चिन्तामयं योगं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ७२.१२ ॥
(သူသည်) နာရာယဏ၊ ရှိဝ၊ ဝိෂ္ဏု၊ ရှင်ကရ၊ ပုရုရှောတ္တမ ဖြစ်၏။ ဤအမည်များဖြင့် ထာဝရ အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မန်ကို ဆိုထားကြပြီး၊ ပညာရှိတို့က ထိုတတ္တဝကို စိတ်သတိ-အာရုံပြုခြင်းဖြင့် ဖြစ်သော ယောဂဟု ဖော်ပြကြ၏။
Verse 13
पशूनां शमनं यज्ञे होमकर्म च यद्भवेत् । तदोमिति च विख्यातं तत्राहं संव्यवस्थितः ॥ ७२.१३ ॥
ယဇ္ဉအတွင်း၌ တိရစ္ဆာန်တို့ကို သက်သာစေခြင်းနှင့် ဟောမကర్మ (မီးပူဇော်အပူဇော်) ဖြစ်လာသော ထိုအမှုကို ‘အောမ်’ ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ ငါသည် တည်မြဲစွာ ရှိနေ၏။
Verse 14
कर्मवेदयुजां विप्र ब्रह्मा विष्णुर्महेश्वरः । वयं त्रयोऽपि मन्त्राद्या नात्र कार्या विचारणा ॥ ७२.१४ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ကర్మနှင့် ဝေဒကို ယှဉ်တွဲလိုက်နာသူတို့အတွက် ဗြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ မဟေရှ္ဝရ—ငါတို့ သုံးပါးသည် မန္တရမှ စ၍ အုပ်စိုးသော အာဏာရှင်များပင် ဖြစ်ကြ၏။ ဤအကြောင်း၌ ထပ်မံ စဉ်းစားရန် မလို။
Verse 15
अहं विष्णुस्तथा वेदा ब्रह्म कर्माणि चाप्युत । एतत् त्रयं त्वेकमेव न पृथग्भावयेत् सुधीः ॥ ७२.१५ ॥
“ငါသည် ဝိෂ္ဏု ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ဝေဒများ၊ ဗြဟ္မန်နှင့် ကర్మများ (ပူဇော်ရေးအမှုများ) လည်း ဖြစ်၏။ သို့သော် ဤသုံးပါးသည် အမှန်တကယ် တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်သဖြင့် ပညာရှိသည် ခွဲခြား၍ မထင်မြင်သင့်။”
Verse 16
योऽन्यथा भावयेदेतत् पक्षपातेन सुव्रत । स याति नरकं घोरं रौरवं पापपूरुषः ॥ ७२.१६ ॥
အို ကတိသစ္စာကောင်းသူ၊ ဤသွန်သင်ချက်ကို မျက်နှာလိုက်ဘက်လိုက်၍ အခြားသဘောဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ဖော်သူသည် အပြစ်သားဖြစ်၍ ရော်ရဝ အမည်ရှိ ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ ကျရောက်မည်။
Verse 17
अहं ब्रह्मा च विष्णुश्च ऋग्यजुः साम एव च । नैतस्मिन् भेदमस्यास्ति सर्वेषां द्विजसत्तम ॥ ७२.१७ ॥
«ငါသည် ဘြဟ္မာလည်းဖြစ်၏၊ ဗိဿဏုလည်းဖြစ်၏။ ငါသည် ရိဂ်၊ ယဇုစ်၊ သာမ (ဝေဒ) တို့လည်းဖြစ်၏။ ဤအရာ၌ မည်သို့မျှ ခွဲခြားမှုမရှိ၊ အို ဒွိဇတို့အထဲ အမြတ်ဆုံး»။
The text instructs that Brahmā, Viṣṇu, and Rudra should not be treated as mutually opposed absolutes; instead, scriptural and ritual language expresses a single integrated reality. It frames sectarian partiality (pakṣapāta) as a cognitive-ethical error that distorts interpretation and undermines right understanding.
The chapter uses yuga markers rather than lunar/seasonal timing: it references Kṛta Yuga and Dvāpara Yuga to describe differing devotional roles and modes of praise (stuti). No tithi, nakṣatra, or seasonal calendrics are specified in this excerpt.
Direct ecological prescriptions are not explicit here; however, within the Varāha–Pṛthivī pedagogical frame, the chapter supports “terrestrial balance” indirectly by promoting non-partisan, integrative dharma: recognizing unity among deity, Veda, and yajña is presented as a stabilizing interpretive ethic that underwrites orderly social-ritual practice, which the Purāṇic worldview links to cosmic and terrestrial equilibrium.
Agastya is the named sage interlocutor who poses the inquiry, and Rudra (as Mahādeva/Trilocana in address) provides the response. No royal genealogies, dynastic lineages, or administrative figures appear in this excerpt.