
Nārāyaṇa-yajñatva, Guṇa-traya-vivekaḥ, Mohāśāstra-nirūpaṇam
Philosophical-Theological Discourse (Guṇa theory, Vedic authority, sectarian integration)
ဝရာဟ–ပृथဝီ၏ သင်ကြားရေးဘောင်အတွင်း ဤအধ্যာယတွင် ထည့်သွင်းထားသော ဆွေးနွေးခန်းတစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ဘဒ္ရာရှွက ဗိဿဏုအား ရှည်လျားစွာ ပူဇော်ကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်းနှင့် ယဇ္ဉ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်တွင် ဒေဝတားများ၊ ရှိများနှင့် ရုဒ္ဒရ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကို ပြောကြားပြီး နောက်တွင် စနတ်ကူမာရ ရောက်လာသည်။ အဓိကမေးခွန်းမှာ ဗိဿဏု၊ ဘြဟ္မာ၊ ရုဒ္ဒရ တို့အနက် မည်သူက ပူဇော်ခံရမည့် သင့်တော်သော အရှင်နည်းဟူသည်။ ရုဒ္ဒရက သဘောတရားအရ ရှင်းလင်း၍ နာရာယဏသည် အမြင့်ဆုံး အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် လယဖြစ်ခြင်းတို့သည် ထိုအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်ပျောက်ကွယ်ကြောင်း၊ ဘြဟ္မာနှင့် ရုဒ္ဒရတို့သည် တြိဂုဏဘောင်အတွင်း ရဇတ်နှင့် တမတ်တို့အားဖြင့် လုပ်ဆောင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဟောပြောချက်သည် ဝေဒ၏ ညီညွတ်မှုကို အလေးပေးကာ တြိမူရတိကို ခွဲခြားမပြုရန် သတိပေးပြီး ကလိယုဂ၌ ကျဆင်းမှု၏ ကောသမစ်အကြောင်းရင်းကိုလည်း ရှင်းပြသည်။ နာရာယဏက ဝေဒစည်းကမ်းမှ လွဲချော်သူများကို လမ်းမှားစေရန် “မောဟ-ရှာစတြ” များကို ဖြန့်ချိရန် ရုဒ္ဒရအား တာဝန်ပေးသော်လည်း မောက္ခသည် နာရာယဏကို ပေါင်းစည်းသည့် အခြေခံသဘောတရားအဖြစ် မြင်သိခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
Verse 1
भद्राश्व उवाच । भगवन् किं कृतं लोकं त्वया तमनुपश्यता । व्रतं तपो वा धर्मो वा प्राप्त्यर्थं तस्य वै मुने ॥ ७०.१ ॥
ဘဒြာရှွဝါက— «အရှင်ဘုရား၊ ထိုလောကကို စောင့်ကြည့်နေစဉ် သင်သည် ဘာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သနည်း။ ထိုရည်မှန်းချက်ကို ရရှိရန်အတွက် ဝရတ (သစ္စာကတိ), တပ (အာစီတပ), သို့မဟုတ် ဓမ္မတရားတစ်ရပ်ကို မုနိအရှင်၊ ပြုလုပ်ခဲ့သလား»
Verse 2
अनाराध्य हरिं भक्त्या को लोकान् कामयेद् बुधः । आराधिते हरौ लोकाः सर्वे करतलेऽभवन् ॥ ७०.२ ॥
ဟရီကို ဘက္တိဖြင့် မပူဇော်ဘဲ ပညာရှိမည်သူက အခြားလောကများကို လိုလားမည်နည်း။ ဟရီကို ပူဇော်လျှင် လောကအားလုံးသည် လက်ဖဝါးပေါ်ရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။
Verse 3
एवं सञ्चिन्त्य राजेन्द्र मया विष्णुः सनातनः । आराधितो वर्षशतं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ७०.३ ॥
ထို့ကြောင့် အို မင်းတို့အထွဋ်အမြတ်၊ ဤသို့ စဉ်းစားပြီးနောက် ငါသည် အနန္တတရားရှိသော ဗိဿနုကို နှစ်တစ်ရာတိုင်တိုင်၊ ဒက္ခိဏာ (ပူဇော်လက်ဆောင်) များစွာပါသော ယဇ္ဉကရတုများဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 4
ततः कदाचिद् बहुना कालेन नृपनन्दन । यजतो मम देवेशं यज्ञमूर्तिं जनार्दनम् । आहूता आगता देवाः सममेव सवासवाः ॥ ७०.४ ॥
ထို့နောက် အချိန်အတော်ကြာပြီးနောက်၊ အို မင်းသား၊ ငါသည် ယဇ္ဉရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်သော ဇနာရ္ဒန—ဒေဝတို့၏ အရှင်—ကို ပူဇော်နေစဉ်၊ ဖိတ်ခေါ်ထားသော ဒေဝများသည် အင်ဒြာနှင့်အတူ တပြိုင်နက်တည်း ရောက်လာကြသည်။
Verse 5
स्वे स्वे स्थाने स्थिताः आसन् यावद् देवाः सवासवाः । तावत् तत्रैव भगवान् आगतो वृषभध्वजः ॥ ७०.५ ॥
ဒေဝများသည် အင်ဒြာနှင့်အတူ မိမိမိမိ နေရာများတွင် တည်နေသရွေ့၊ ထိုအချိန်တည်းက ထိုနေရာတည်းတွင်ပင်၊ နွားအမှတ်တံဆိပ်ကို ကိုင်ဆောင်သော ဘဂဝန် (ဝೃಷဘဓွဇ) သည် ရောက်လာ하였다။
Verse 6
महादेवो विरूपाक्षस्त्र्यम्बको नीललोहितः । सोऽपि रौद्रे स्थितः स्थाने बभूव परमेश्वरः ॥ ७०.६ ॥
မဟာဒေဝ—ဗိရူပါက္ခ၊ တြယမ္ဗက၊ နီလလောဟိတ—တို့သည် ရုဒြရূপ၌ တည်နေ၍ ထိုအနေအထား၌ပင် အမြင့်ဆုံး အရှင်တော်အဖြစ် ထင်ရှားလာ၏။
Verse 7
तान् सर्वानागतान् दृष्ट्वा देवानृषिमहोरगान् । सनत्कुमारो भगवाञाजगामाब्जसम्भवः ॥ ७०.७ ॥
ရောက်လာကြသော အားလုံး—ဒေဝများ၊ ရှင်ရသီများနှင့် မဟာနာဂများ—ကို မြင်ပြီးနောက်၊ ပန်းကြာမှ ပေါ်ဖွားသော အရှင် စနတ်ကုမာရ သည် ကြွလာ၏။
Verse 8
त्रसरेणुप्रमाणेन विमानॆ सूर्यसन्निभे । अवस्थितो महायोगी भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ७०.८ ॥
နေကဲ့သို့ တောက်ပသော ဗိမာန်တော်၌၊ တြာဆရေဏု အတိုင်းအတာကဲ့သို့ အလွန်သိမ်မွေ့သော ပမာဏဖြင့်၊ မဟာယောဂီသည် တည်နေ၏—အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ကို သိမြင်သူ။
Verse 9
आगम्य शिरसा रुद्रं स ववन्दे महामुनिः । मया प्रणमितस्तस्थौ समीपे शूलपाणिनः ॥ ७०.९ ॥
ရုဒြထံ ချဉ်းကပ်၍ ထိုမဟာမုနိသည် ခေါင်းချ၍ ဦးညွှတ်ဝတ်ပြု၏။ ကျွန်ုပ်ကလည်း ဦးချပြီးနောက်၊ သူသည် သုံးချွန်လှံကိုင်ရှင် (ရှီဝ) ၏ အနီး၌ ရပ်တည်နေ၏။
Verse 10
तानहं संस्थितान् देवान् नारदादीनृषींस्तथा । सनत्कुमाररुद्रौ च दृष्ट्वा मे मनसि स्थितम् ॥ ७०.१० ॥
ထိုနေရာ၌ ရပ်တည်နေသော ဒေဝများနှင့် နာရဒမှ စ၍ ရှင်ရသီများ၊ ထို့ပြင် စနတ်ကုမာရနှင့် ရုဒြတို့ကို မြင်သောအခါ၊ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်၌ တည်ရှိနေသည့် အရာသည် ရှင်းလင်း၍ တည်ငြိမ်လာ၏။
Verse 11
क एषां भवते याज्यो वरिष्ठश्च नृपोत्तम । केन तुष्टेन तुष्टाः स्युः सर्व एते सरुद्रकाः ॥ ७०.११ ॥
အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ဤတို့အနက် မည်သူသည် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်၍ သင်က ပူဇော်သင့်သနည်း။ မည်သူကို ကျေနပ်စေသော် ဤအားလုံးသည် ရုဒ္ဒရတို့နှင့်တကွ ကျေနပ်လာမည်နည်း။
Verse 12
एवं कृत्वा स्थिते राजन् रुद्रः पृष्टो मया । अनघ । एवमर्थं क इज्योऽत्र युष्माकं सुरसत्तमाः ॥ ७०.१२ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဤသို့ ပြုလုပ်ပြီးနောက် အခြေအနေက ထိုသို့တည်နေစဉ်၊ အပြစ်ကင်းသူရေ၊ ငါသည် ရုဒ္ဒရကို မေးမြန်းခဲ့သည်– “ဤအခြေအနေတွင် သင်တို့အနက်၊ အို နတ်တို့အထွတ်အထိပ်၊ ဤနေရာ၌ မည်သူကို ပူဇော်ရမည်နည်း” ဟု။
Verse 13
एवमुक्ते तदोवाच रुद्रो मां सुरसन्निधौ ॥ ७०.१३ ॥
ဤသို့ ပြောပြီးနောက်၊ နတ်တို့၏ ရှေ့မှောက်၌ ရုဒ္ဒရသည် ငါ့အား မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 14
रुद्र उवाच । शृण्वन्तु बिबुधाः सर्वे तथा देवर्षयोऽमलाः । ब्रह्मर्षयश्च विख्याताः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः । त्वं चागस्त्य महाबुद्धे शृणु मे गदतो वचः ॥ ७०.१४ ॥
ရုဒ္ဒရ မိန့်တော်မူသည်– “ဗိဗုဓာတို့ အားလုံး နားထောင်ကြလော့၊ ထို့အတူ အမလသော ဒေဝရ္ဓိတို့လည်း နားထောင်ကြလော့။ ထင်ရှားသော ဗြဟ္မရ္ဓိတို့လည်း အားလုံး နားထောင်ကြလော့—အားလုံး ငါ၏စကားကို နားထောင်ကြလော့။ သင်လည်း အဂஸ္တျ မဟာဉာဏ်ရှိသူ၊ ငါပြောသော စကားကို နားထောင်လော့။”
Verse 15
यो यज्ञैर् ईड्यते देवो यस्मात् सर्वमिदं जगत् । उत्पन्नं सर्वदा यस्मिँल्लीनं भवति सामरम् ॥ ७०.१५ ॥
ယဇ္ဉပူဇာတို့ဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသော ထိုဘုရားသည်—ဤလောကအလုံးစုံသည် ထိုဘုရားထံမှ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ နတ်တော်အစုအဝေးတို့နှင့်တကွ ထိုဘုရား၌ အစဉ်အမြဲ လျော်ဝင်ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 16
नारायणः परो देवः सत्त्वरूपो जनार्दनः । त्रिधात्मानं स भगवाँन् ससर्ज परमेश्वरः ॥ ७०.१६ ॥
နာရာယဏသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘုရားဖြစ်၍၊ စတ္တဝသုဒ္ဓရူပရှိသော ဇနာရ္ဒန ဖြစ်သည်။ အမြတ်တော်မူသော ပရမေရှဝရသည် သုံးမျိုးသော အတ္တကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 17
रजस्तमोभ्यां युक्तोऽभूद् रजः सत्त्वाधिकं विभुः । ससर्ज नाभिकमले ब्रह्माणं कमलासनम् ॥ ७०.१७ ॥
ရာဇသနှင့် တမသတို့နှင့် ယှဉ်တွဲ၍ အာနန္တတန်ခိုးရှိသော ဗိဘုသည် ရာဇသကို အဓိကထားကာ စတ္တဝကို ပိုမိုပါဝင်သဖြင့် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် နာဘိကမလ (နာဗယ်လောတပ်) ပေါ်တွင် ကမလအာသန ဘြဟ္မာကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 18
रजसा तमसा युक्तः सोऽपि मां त्वसृजत् प्रभुः । यत्सत्त्वं स हरिर्देवो यो हरिस्तत्परं पदम् ॥ ७०.१८ ॥
ရာဇသနှင့် တမသတို့နှင့် ယှဉ်တွဲသော ထိုအရှင်သည်လည်း ကျွန်ုပ်ကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ စတ္တဝဟူသည် ဟရိဘုရားဖြစ်ပြီး၊ ဟရိဟူသည် အမြင့်ဆုံးသော ပဒ (အထွတ်အထိပ်အခြေအနေ) ဖြစ်သည်။
Verse 19
ये सत्त्वराजसी सोऽपि ब्रह्मा कमलसम्भवः । यो ब्रह्मा सैव देवस्तु यो देवः स चतुर्मुखः । यद्रजस्तमसोपेतं सोऽहं नास्त्यत्र संशयः ॥ ७०.१९ ॥
စတ္တဝနှင့် ရာဇသဖြင့် ဖွဲ့စည်းသောသူသည် လောတပ်မှ ပေါ်ထွန်းသော ဘြဟ္မာပင် ဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မာဟူသည်ပင် တေဝတားဖြစ်၍၊ ထိုတေဝတားသည် မျက်နှာလေးပါးရှိသူ ဖြစ်သည်။ ရာဇသနှင့် တမသတို့နှင့် ယှဉ်တွဲသောအရာသည် ကျွန်ုပ်ပင် ဖြစ်သည်—ဤအကြောင်း၌ သံသယမရှိ။
Verse 20
सत्त्वं रजस्तमश्चैव त्रितयं चैददुच्यते । सत्त्वेन मुच्यते जन्तुः सत्त्वं नारायणात्मकम् ॥ ७०.२० ॥
စတ္တဝ၊ ရာဇသ၊ တမသ ဟူသော သုံးပါးကို တြိတယ (သုံးမျိုး) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ သတ္တဝဖြင့် သတ္တဝါသည် လွတ်မြောက်ရပြီး၊ စတ္တဝသည် နာရာယဏ၏ သဘာဝဖြစ်သည်။
Verse 21
रजसा सत्त्वयुक्तेन भवेत् सृष्टिः रजोऽधिका । तच्च पैतामहं वृत्तं सर्वशास्त्रेषु पठ्यते ॥ ७०.२१ ॥
ရဇသ်သည် သတ္တဝနှင့် ပေါင်းစည်းသောအခါ၊ ရဇသ်အာဏာကြီးစွာဖြင့် စೃಷ್ಟိ (ဖန်ဆင်းမှု) ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုအကြောင်းအရာကို ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) ၏ အစဉ်အလာဟု ဆိုကာ သာස්တရများအားလုံးတွင် ရွတ်ဖတ်ကြသည်။
Verse 22
यद्वेदबाह्यं कर्म स्याच्छास्त्रमुद्दिश्य सेव्यते । तद्रौद्रमिति विख्यातं कनिष्ठं गदितं नृणाम् ॥ ७०.२२ ॥
ဝေဒနှင့် မဆိုင်သော ကర్మတစ်ရပ်ကို “သာස්တရ” ဟု အညွှန်းပြ၍ လုပ်ဆောင်နေပါက၊ ထိုကဲ့သို့သော အကျင့်ကို «ရော်ဒြ» ဟု လူသိများပြီး လူတို့အတွက် အနိမ့်ဆုံးဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 23
यद्धीनं रजसा कर्म केवलं तामसं तु यत् । तद् दुर्गतिपरं नॄणामिह लोके परत्र च ॥ ७०.२३ ॥
ရဇသ်မပြည့်စုံသော ကర్మနှင့် တာမသ်သက်သက်ဖြစ်သော ကర్మတို့သည် လူတို့အတွက် ဤလောက၌လည်း၊ ပရလောက၌လည်း ဒုဂ္ဂတိ (မကောင်းသော လမ်းကြောင်း) သို့ ဦးတည်စေသည်။
Verse 24
सत्त्वेन मुच्यते जन्तुः सत्त्वं नारायणात्मकम् । नारायणश्च भगवान् यज्ञरूपी विभाव्यते ॥ ७०.२४ ॥
သတ္တဝအားဖြင့် သတ္တဝါသည် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိသည်။ သတ္တဝသည် နာရာယဏ၏ သဘောသဘာဝဖြစ်သည်ဟု သိမြင်ကြသည်။ နာရာယဏ ဘဂဝန်ကိုလည်း ယဇ్ఞ (ပူဇာယဇ္ဍ) ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်အဖြစ် စိတ်တွင် တည်စေကြသည်။
Verse 25
कृते नारायणः शुद्धः सूक्ष्ममूर्तिरुपास्यते । त्रेतायां यज्ञरूपेण पञ्चरात्रैस्तु द्वापरे ॥ ७०.२५ ॥
ကృతယုဂတွင် နာရာယဏကို သန့်ရှင်း၍ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ဥပာသနာ (စိတ်တည်) ပြုရမည်။ တ్రေတာယုဂတွင် ယဇ్ఞရূপဖြင့် (ပူဇာ) ပြုကြသည်။ ဒွာပရယုဂတွင်တော့ ပဉ္စရာတြ (Pañcarātra) စနစ်အားဖြင့် (ဝတ်ပြု) ကြသည်။
Verse 26
कलौ मत्कृतमार्गेण बहुरूपेण तामसैः । इज्यते द्वेषबुद्ध्या स परमात्मा जनार्दनः ॥ ७०.२६ ॥
ကလိယုဂ၌ အမြင့်ဆုံးအတ္တ—ဇနာရ္ဒန—ကို တမသသဘောရှိသူတို့က ငါဖန်တီးထားသော လမ်းစဉ်အတိုင်း ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံဖြင့် ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း စိတ်၌ ဒွေသ (ရန်လိုမှု) ပါရှိ၏။
Verse 27
न तस्मात् परतो देवो भविता न भविष्यति । यो विष्णुः स स्वयं ब्रह्मा यो ब्रह्मा सोऽहमेव च ॥ ७०.२७ ॥
ထိုအမြင့်ဆုံးသဘောတရားကို ကျော်လွန်၍ ဘုရားတစ်ပါးမျှ မပေါ်ပေါက်ခဲ့သကဲ့သို့ နောင်လည်း မပေါ်ပေါက်မည်မဟုတ်။ ဗိဿနုဟူသည် ဘြဟ္မာကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပြီး၊ ဘြဟ္မာဟူသည်လည်း ငါပင်ဖြစ်၏။
Verse 28
वेदत्रयेऽपि यज्ञेऽस्मिन् याज्यं वेदेषु निश्चयः । यो भेदं कुरुतेऽस्माकं त्रयाणां द्विजसत्तम । स पापकाऽरी दुष्टात्मा दुर्गतिं गतिमाप्नुयात् ॥ ७०.२८ ॥
ဝေဒသုံးပါးကို အခြေခံသော ဤယဇ္ဉ၌ ပူဇော်ရမည့်အရာသည် ဝေဒကျမ်းများတွင် အတိအကျ သတ်မှတ်ထား၏။ အို ဒွိဇအထူးမြတ်သူ၊ ငါတို့၏ သုံးပါး (ဝေဒသုံးပါး) အကြား ခွဲခြားကွဲပြားမှုကို ဖြစ်စေသူသည် အပြစ်ပြုသူ၊ စိတ်ပျက်စီးသူဖြစ်၍ မကောင်းသော ဂတိသို့ ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 29
इदं च शृणु मेऽगस्त्य गदतः प्राक्तनं तथा । यथा कलौ हरेर्भक्तिं न कुर्वन्तीह मानवाः ॥ ७०.२९ ॥
အဂတ္စျာရေ၊ ငါပြောသမျှကိုလည်း နားထောင်လော့။ ငါသည် ရှေးကာလမှ အကြောင်းအရာကို ပြောပြမည်၊ ကလိယုဂ၌ လူသားတို့သည် ဤလောက၌ ဟရိအား ဘက္တိမပြုကြသည့်အကြောင်းကို ပြသရန်ဖြစ်၏။
Verse 30
भूर्लोकवासिनः सर्वे पुरा यष्ट्वा जनार्दनम् । भुवर्लोकं प्रपद्यन्ते तत्रस्था अपि केशवम् ॥ आराध्य स्वर्गतिं यान्ति क्रमान्मुक्तिं व्रजन्ति च ॥ ७०.३० ॥
ဘူရ္လောက၌ နေထိုင်သူအားလုံးသည် ရှေးကာလ၌ ဇနာရ္ဒနကို ယဇ္ဉပြု၍ ဘူဝရ္လောကသို့ ရောက်ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်သူတို့လည်း ကေရှဝကို အာရాధနာပြုလျက် ကောင်းကင်သုခသို့ သွားကြပြီး၊ အစဉ်လိုက် နောက်ဆုံးတွင် မုတ်ခ္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့လည်း ရောက်ကြ၏။
Verse 31
एवं मुक्तिपदे व्याप्ते सर्वलोकैस्तथैव च । मुक्तिभाजस्ततो देवास्तं दध्युः प्रयता हरिम् ॥ ७०.३१ ॥
ထို့ကြောင့် “လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အဆင့်” သည် လောကအားလုံးဖြင့်လည်း ပြည့်နှံ့သွားသောအခါ၊ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ခံစားသူ နတ်တို့သည် စည်းကမ်းတကျ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဟရီကို အာရုံစိုက်ကြ၏။
Verse 32
सोऽपि सर्वगतत्वाच्च प्रादुर्भूतः सनातनः । उवाच ब्रूत किं कार्यं सर्वयोगिवराः सुराः ॥ ७०.३२ ॥
ထိုသူလည်း—အနန္တ၊ အရာရာ၌ ပျံ့နှံ့နေသဖြင့်—ထင်ရှားပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ “ပြောကြလော့၊ အို နတ်တို့၊ ယောဂီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့၊ ဘာတာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 33
ते तं प्रणम्य देवेशमूचुश्च परमेश्वरम् । देवदेव जनः सर्वो मुक्तिमार्गे व्यवस्थितः । कथं सृष्टिः प्रभविता नरकेषु च को वसेत् ॥ ७०.३३ ॥
သူတို့သည် နတ်တို့၏ အရှင်ကို ဦးချပြီး အမြင့်ဆုံး အရှင်ထံ လျှောက်တင်ကြသည်– “အို နတ်တို့၏ နတ်တော်၊ လူအပေါင်းတို့သည် လွတ်မြောက်ရာလမ်း၌ တည်နေကြလျှင်၊ ဖန်ဆင်းခြင်းသည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာမည်နည်း၊ နရကလောကများ၌ မည်သူ နေထိုင်မည်နည်း” ဟု။
Verse 34
एवमुक्तस्ततो देवैस्तानुवाच जनार्दनः । युगानि त्रीणि बहवो मामुपेष्यन्ति मानवाः ॥ ७०.३४ ॥
နတ်တို့က ထိုသို့ လျှောက်တင်သောအခါ၊ ဇနာရ္ဒနသည် သူတို့အား မိန့်တော်မူသည်– “ယုဂ သုံးခေတ်တိုင်တိုင် လူအများတို့သည် ငါ့ထံသို့ လာရောက်ကြလိမ့်မည်” ဟု။
Verse 35
अन्त्ये युगे प्रविरला भविष्यन्ति मदाश्रयाः । एष मोहं सृजाम्याशु यो जनं मोहयिष्यति ॥ ७०.३५ ॥
ခေတ်၏ အဆုံးတွင် ငါ့ကို အားကိုးခိုလှုံသူတို့သည် အလွန်ရှားပါးလာလိမ့်မည်။ လူတို့ကို မောဟဖြစ်စေမည့် ဤမောဟကို ငါ အလျင်အမြန် ဖန်တီးပေါ်ထွန်းစေမည်။
Verse 36
त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय । अल्पायासं दर्शयित्वा फलं दीर्घं प्रदर्शय ॥ ७०.३६ ॥
အို ရုဒြ မဟာဗာဟို၊ သင်လည်း မောဟရှာස්ထရများကို ရေးစီစဉ်စေပါ။ အားထုတ်မှုနည်းသကဲ့သို့ ပြသပြီး အကျိုးသက်ရောက်မှုရှည်လျားသော အဖလကို ပြသပါ။
Verse 37
कुहकं चेन्द्रजालानि विरुद्धाचरणानि च । दर्शयित्वा जनं सर्वं मोहयाशु महेश्वर ॥ ७०.३७ ॥
လှည့်စားမှုနှင့် အိန္ဒြဇာလ မာယာလှည့်ကွက်များ၊ ထို့ပြင် ဆန့်ကျင်သည့် မသင့်လျော်သော အကျင့်အပြုအမူများကို ပြသကာ၊ အို မဟေရှ္ဝရ၊ လူအပေါင်းတို့ကို လျင်မြန်စွာ မောဟဖြစ်စေပါ။
Verse 38
एवमुक्त्वा तदा तेन देवेन परमेष्ठिना । आत्मा तु गोपितः सद्यः प्रकाश्योऽहं कृतस्तदा ॥ ७०.३८ ॥
ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ ထိုအခါ ပရမေဋ္ဌင်ဟု ခေါ်သော ထိုဒေဝတော်ကြီးက၊ အတ္တကို ချက်ချင်း ဖုံးကွယ်ထားစေပြီး၊ ထိုအချိန်၌ ငါကို ထင်ရှားပေါ်လွင်စေ하였다။
Verse 39
तस्मादारभ्य कालं तु मत्प्रणीतॆषु सत्तम । शास्त्रेष्वभिरतो लोको बाहुल्येन भवेदतः ॥ ७०.३९ ॥
ထိုအချိန်မှစ၍၊ အို သတ္တမ၊ သီလဝန်တို့အနက် အကောင်းဆုံးသူ၊ လူအများစုသည် ငါက ထုတ်ပြန်ထားသော ရှာස්ထရနှင့် စည်းကမ်းများ၌ အထူးသဖြင့် စိတ်နှလုံးတင်မြှောက်၍ လိုက်နာကြလိမ့်မည်။
Verse 40
वेदानुवर्त्तिनं मार्गं देवं नारायणं तथा । एकीभावेन पश्यन्तो मुक्तिभाजो भवन्ति ते ॥ ७०.४० ॥
ဝေဒများနှင့် ကိုက်ညီသော မာဂ္ဂကိုလည်းကောင်း၊ ဒေဝ နာရာယဏကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ရပ်တည်းသော အမြင် (အဒွైత) ဖြင့် မြင်သူတို့သည် မုက္ခတိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 41
मां विष्णोर्व्यतिरिक्तं ये ब्रह्माणं च द्विजोत्तम । भजन्ते पापकर्माणस्ते यान्ति नरकं नराः ॥ ७०.४१ ॥
အို ဒွိဇိုတ္တမ၊ ဗိဿဏုနှင့် ခွဲခြား၍ ငါ့ကို ကိုးကွယ်ပြီး ထို့ပြင် ဘြဟ္မာကိုလည်း ကိုးကွယ်သော အပြစ်လုပ်သူ လူတို့သည် နရကသို့ သွားကြ၏။
Verse 42
ये वेदमर्गनिर्मुक्तास्तेषां मोहार्थमेव च । नयसिद्धान्तसंज्ञाभिर्मया शास्त्रं तु दर्शितम् ॥ ७०.४२ ॥
ဝေဒမဂ္ဂမှ လွဲချော်သွားသူတို့အတွက်၊ ထို့ပြင် သူတို့၏ မောဟကို ဖြေရှင်းရန်အတွက်ပင်၊ ငါသည် ‘နယ’ နှင့် ‘သိဒ္ဓာန္တ’ ဟူသော အမည်များဖြင့် ဤသတ်တမ်းကို ပြသခဲ့သည်။
Verse 43
पाशोऽयं पशुभावस्तु स यदा पतितो भवेत् । तदा पाशुपतं शास्त्रं जायते वेदसंज्ञितम् ॥ ७०.४३ ॥
ဤသည်မှာ ‘ချည်နှောင်မှု’ ဖြစ်၍၊ သတ္တဝါအဖြစ် ချည်နှောင်ခံရသော အခြေအနေတည်း။ ထိုချည်နှောင်ခံရမှု ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ ‘ဝေဒ’ ဟု ခေါ်ဆိုသည့် ပါရှုပတ သာသနာတော် ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 44
वेदमूर्तिरहं विप्र नान्यशास्त्रार्थवादिभिः । ज्ञायते मत्स्वरूपं तु मुक्त्वा वेदमनादिमत् । वेदवेद्योऽस्मि विप्रर्षे ब्राह्मणैश्च विशेषतः ॥ ७०.४४ ॥
«အို ဗြာဟ္မဏ၊ ငါသည် ဝေဒ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တည်း။ အနာဒီ ဝေဒကို ချန်လှပ်၍ အခြားသတ်တမ်းတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကိုသာ ဟောပြောသူတို့က ငါ၏ သဘောသဏ္ဌာန်ကို မသိနိုင်။ အို ရှင်ရသီတို့အနက် အကောင်းဆုံး၊ ငါသည် ဝေဒအားဖြင့် သိရသူဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏတို့အားဖြင့်ပင်»။
Verse 45
युगानि त्रीण्यहं विप्र ब्रह्मा विष्णुस्तथैव च । त्रयोऽपि सत्त्वादिगुणास्त्रयो वेदास्त्रयोऽग्नयः ॥ ७०.४५ ॥
«အို ဗြာဟ္မဏ၊ ငါသည် ယုဂ သုံးပါးတည်း၊ (ငါသည်) ဘြဟ္မာနှင့် ထို့အတူ ဗိဿဏုလည်း ဖြစ်၏။ စတ္တဝ စသည့် ဂုဏ သုံးပါးလည်း (ငါ၌) ရှိ၏။ ဝေဒ သုံးပါးနှင့် သန့်ရှင်းသော မီး သုံးပါးလည်း ထိုနည်းတူပင်»။
Verse 46
त्रयो लोकास्त्रयः सन्ध्यास्त्रयो वर्णास्तथैव च । सवनानि तु तावन्ति त्रिधा बद्धमिदं जगत् ॥ ७०.४६ ॥
လောကသုံးပါး၊ သန္ဓျာသုံးခါ၊ ဝဏ္ဏ (အတန်း) သုံးမျိုးလည်း ထိုနည်းတူ။ ဆဝန (ယဇ္ဉာအချိန်) လည်း သုံးပါးရှိ၍ ဤဇဂတ်သည် သုံးမျိုးတည်းဖြင့် စီမံတည်ဆောက်ထားသည်။
Verse 47
य एवṃ वेत्ति विप्रर्षे परं नारायणं तथा । अपरं पद्मयोनिं तु ब्रह्माणं त्वपरं तु माम् । गुणतो मुख्यतस्त्वेक एवाहं मोह इत्युत ॥ ७०.४७ ॥
အို ဗိပရ္ဍရှေ အကောင်းဆုံး ရှင်ရသေ့၊ ဤသို့သိမြင်သူသည် နာရာယဏကို အမြင့်ဆုံးအဖြစ် သိကာ၊ ပဒ္မယောနိ ဘြဟ္မာကို အောက်တန်းအဖြစ်၊ ထို့ပြင် ငါကိုလည်း အောက်တန်းအဖြစ် သိမြင်ပြီး—အနှစ်သာရအရ အဓိကတည်းဟူသော တစ်ပါးတည်းရှိသည်ဟု နားလည်သူ—မောဟမှ လွတ်သူဟု ဆိုကြသည်။
The chapter’s central instruction is doctrinal and epistemic: it presents Nārāyaṇa as the supreme ground of creation and dissolution and frames Brahmā and Rudra as functional expressions within the guṇa economy. It also cautions against constructing divisive bheda among Viṣṇu–Brahmā–Rudra, asserting that liberation is associated with sattva aligned to Nārāyaṇa and with adherence to Vedic orientation.
The text does not specify tithis, nakṣatras, months, or seasonal observances. It references broad yuga chronology (kṛta, tretā, dvāpara, kali) and describes long-duration worship (varṣaśata, “a hundred years”) as a narrative marker rather than a calendrical prescription.
Environmental stewardship is implicit rather than explicit: the chapter links cosmic order to right knowledge and right ritual orientation (yajña and Vedic alignment). By depicting social and spiritual disorder in Kali-yuga as arising from moha and from deviation from integrative principles, it indirectly frames ‘balance’ as dependent on maintaining harmonized dharmic and epistemic systems—an ideological analogue to preserving equilibrium in the world (loka-saṃsthā).
The narrative references Bhadrāśva (as narrator), Agastya (addressed directly), Nārada and other ṛṣis in the assembly, Sanatkumāra, and the deva triad (Nārāyaṇa/Janārdana, Brahmā, Rudra). These function as exemplary cultural-theological authorities rather than as genealogical or dynastic lineages tied to a named kingdom in this passage.