Adhyaya 6
Varaha PuranaAdhyaya 641 Shlokas

Adhyaya 6: The Puṇḍarīkākṣapāraka Hymn and Puṣkara Tīrtha: The Account of King Vasu’s Release from Sin

Puṇḍarīkākṣapāraka-stotraṃ, Puṣkara-tīrthaṃ ca (Vasu-rājarṣeḥ pāpa-vimocana-upākhyānam)

Ethical-Discourse (Penance, Memory of Past Deeds) with Pilgrimage-Ritual (Tīrtha-Māhātmya)

ပृथဝီက ဝရာဟာကို မေးသည်—ရိုင်ဘျာနှင့် အင်္ဂိရသတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော သံသယဖယ်ရှားပေးသည့် သင်ကြားချက်ကို ရပြီးနောက် ရာဇာ ဝစုသည် ဘာလုပ်ခဲ့သနည်း။ ဝရာဟာက ပြောသည်မှာ ဝစုသည် အုပ်ချုပ်စဉ် ယဇ္ဉများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ရာဇသုခကို စွန့်လွှတ်ကာ သားတော် ဝိဝස්ဝန့်ကို အာဏာပေးတင်မြှောက်ပြီး ပုရှ္ကရ တီရ္ထသို့ သွား하였다—ကေရှဝ (ပုဏ္ဍရိကာක්ෂ) ကို ပူဇော်သည့် အထွတ်အမြတ် တီရ္ထဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ဝစုသည် ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ကျင့်ပြီး ပုဏ္ဍရိကာක්ෂပါရက စတိုးထရကို ရွတ်ဆိုသည်။ ပृथဝီက စတိုးထရ၏ အကြောင်းအရာကို တောင်းဆိုသဖြင့် ဝရာဟာက ပေးအပ်ရွတ်ဆိုပေးသည်။ စတိုးထရ ရွတ်ဆိုနေစဉ် ကြောက်မက်ဖွယ် လူရုပ်သတ္တဝါတစ်ပါး ပေါ်လာကာ မိမိသည် ဘြဟ္မ-ဂြဟ ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြီး ဝစု၏ အတိတ်အပြစ်—သမင်ဟု မှားယွင်းထင်ကာ မုနိတစ်ပါးကို သတ်မိခြင်း—နှင့် ချည်နှောင်နေကြောင်း ဆိုသည်။ ဤကഥာသည် ဝိෂ္ဏု-သမရဏနှင့် သန့်ရှင်းသော ဒွာဒသီနေ့ အစာရှောင်ခြင်းကို ပြစ်လွတ်ကင်းစင်ရေး နည်းလမ်းအဖြစ် ထားရှိကာ ကိုယ်ပိုင်အပြစ်၊ ပူဇော်ပွဲအချိန်ကာလနှင့် တီရ္ထကျင့်စဉ်အားဖြင့် သီလ–မြေပြင် စည်းကမ်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

Puṇḍarīkākṣapāraka-stotra (Viṣṇu-stuti as expiatory practice)Puṣkara-tīrtha-māhātmya (pilgrimage merit and ritual bathing)Dvādaśī-upavāsa (lunar-tithi observance for śānti and purification)Brahmahatyā / brahma-graha (sin, possession motif, karmic repercussion)Rājadharma and nivṛtti (kingship, renunciation, succession)Earth-centered ethics (Pṛthivī–Varāha frame: restoring balance via restraint and purification)

Shlokas in Adhyaya 6

Verse 1

धरण्युवाच । स वसुः संशयच्छेदं प्राप्य रैभ्यश्च सत्तमः । उभौ किं चक्रतुर्देव श्रुत्वा चाङ्गिरसं वचः ॥ ६.१ ॥

ဓရဏီက မိန့်တော်မူသည်။ «အို ဒေဝတားရှင်၊ ဝစုနှင့် အမြတ်ဆုံး ရိုင်ဘျာတို့သည် သံသယဖြတ်တောက်ခြင်းကို ရရှိပြီးနောက်၊ အင်္ဂိရသ၏ မိန့်ခွန်းကို ကြားသိပြီး တို့နှစ်ဦးသည် ဘာကို ပြုလုပ်ကြသနည်း?»

Verse 2

श्रीवराह उवाच । स वसुः सर्वधर्मज्ञः स्वराज्यं प्रतिपालयन् । अयजद् बहुभिर्यज्ञैर्महद्भिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ६.२ ॥

သီရိဝရာဟ မိန့်တော်မူသည်။ ဝစုသည် ဓမ္မအရာရာကို သိကျွမ်းသူဖြစ်၍ မိမိနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်စောင့်ရှောက်လျက်၊ ဒက္ခိဏာအလွန်များသော မဟာယဇ္ဈများကို များစွာ ပြုလုပ်လေ၏။

Verse 3

कर्मकाण्डेन देवेशं हरिं नारायणं प्रभुम् । तोषयामास राजेन्द्रस्तमभेदेन चिन्तयन् ॥ ६.३ ॥

ကမ္မကာဏ္ဍ (ရိုးရာပူဇော်ပွဲအခမ်းအနား) ဖြင့် ဘုရင်အထွဋ်အမြတ်သည် ဒေဝတို့၏ အရှင် ဟရီ၊ နာရာယဏ၊ အရှင်တော်ကို ပျော်ရွှင်စေခဲ့ပြီး၊ ထိုအရှင်ကို အမြင့်ဆုံးသတ္တဝါတရားနှင့် မခွဲမခြားဟု စိတ်၌ တရားသဘောထားလျက် ဆင်ခြင်하였다။

Verse 4

ततः कालेन महता तस्य राज्ञो मतिः किल । निवृत्तराज्यभोगस्य द्वन्द्वस्यान्तमुपेयुषी ॥ ६.४ ॥

ထို့နောက် အချိန်အတော်ကြာလွန်သော်၊ ထိုဘုရင်၏ ဉာဏ်အမြင်သည် အာဏာရသ၏ အပျော်အပါးတို့မှ လှည့်ကွေ့သွား၍၊ လောကဒွန္ဒ္ဝ (နှစ်မျိုးဆန့်ကျင်မှု) တို့၏ အဆုံးသို့ ရောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 5

ततः पुत्रं विवस्वन्तं श्रेष्ठं भ्रातृशतस्य ह । अभिषिच्य स्वके राज्ये तपोवनमुपागमत् ॥ ६.५ ॥

ထို့နောက် ညီအစ်ကိုတစ်ရာအနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော သားတော် ဝိဝသွန္တကို မိမိနိုင်ငံ၌ အဘိသိက္က (အုပ်စိုးခန့်အပ်) ပြု၍၊ တပေါဝန—တပသ (အာသီသ) အတွက် သစ်တောအာရမသို့ ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 6

पुष्करं नाम तीर्थानां प्रवरं यत्र केशवः । पुण्डरीकाक्षनामाऽस्तु पूज्यते तत्परायणैः ॥ ६.६ ॥

ပုရှ္ကရ သည် ဘုရားဖူးသွားရာ တီရ္ထများအနက် အထွတ်အထိပ်ဟု ကြေညာထားသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုနေရာ၌ ကေရှဝ (ပုဏ္ဍရိကာက္ရှ ဟုလည်း ခေါ်) ကို သူ့အပေါ် အလွန်သစ္စာရှိသူတို့က ပူဇော်ကန်တော့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 7

तत्र गत्वा स राजर्षिः काश्मीराधिपतिर्वसुः । अतितीव्रेण तपसा स्वशरीरमशोषयत् ॥ ६.७ ॥

ထိုနေရာသို့ သွားရောက်ပြီးနောက် ကာရှမီးရ အုပ်စိုးရှင် ရာဇဣသီ ဝသု သည် အလွန်ပြင်းထန်သော တပသ (အကျင့်တရား) ဖြင့် မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို ခြောက်သွေ့၍ ပိန်လှီစေ하였다။

Verse 8

पुण्डरीकाक्षपारं तु स्तवं भक्त्या जपन् बुधः । आरिराधयिषुर्देवं नारायणमकल्मषम् । स्तोत्रान्ते तल्लयं प्राप्तः स राजा राजसत्तमः ॥ ६.८ ॥

သို့ရာတွင် ပညာရှိသူသည် “ပုဏ္ဍရိကာက္ရှပါရ” ဟု ခေါ်သော စတဝကို ဘက္တိဖြင့် ဂျပ်ရွတ်ကာ၊ အညစ်အကြေးကင်းသော နာရာယဏ ဘုရားကို ပူဇော်နှစ်သိမ့်လို၍ ကြိုးပမ်း하였다။ စတိုးတရ အဆုံးတွင် ထိုဘုရင်—ဘုရင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး—သည် ထိုဘုရားအတွင်းသို့ လုံးဝ လျောဝင်ပေါင်းစည်းခြင်းကို ရရှိ하였다။

Verse 9

धरण्युवाच । पुण्डरीकाक्षपारं तु स्तोत्रं देव कथं स्मृतम् । कीदृशं तन्ममाचक्ष्व परमेश्वर तत्त्वतः ॥ ६.९ ॥

ဓရဏီက ပြောသည်— “အို ဘုရား၊ ‘ပုဏ္ဍရိကာက္ရှပါရ’ ဟု ခေါ်သော စတိုးတရကို အစဉ်အလာအရ မည်သို့ မှတ်သားထားကြသနည်း။ ၎င်း၏ သဘောသဘာဝသည် မည်သို့နည်း။ အို ပရမေရှဝရ၊ အနှစ်သာရအတိုင်း အမှန်တကယ် ငါ့အား ရှင်းပြပါ။”

Verse 10

श्रीवराह उवाच । नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते मधुसूदन । नमस्ते सर्वलोकेश नमस्ते तिग्मचक्रिणे ॥ ६.१० ॥

သီရိ ဝရာဟ က ပြောသည်— “ပုဏ္ဍရိကာက္ရှ (ကြာပန်းမျက်လုံးရှင်) သင့်အား နမස්ကာရ။ မဓုသူဒန (မဓုကို သတ်သူ) သင့်အား နမස්ကာရ။ လောကအားလုံး၏ အရှင် သင့်အား နမස්ကာရ။ ထက်မြက်သော စက်ကရကို ကိုင်ဆောင်သူ သင့်အား နမස්ကာရ။”

Verse 11

विश्वमूर्तिं महाबाहुं वरदं सर्वतेजसम् । नमामि पुण्डरीकाक्षं विद्याऽविद्यात्मकं विभुम् ॥ ६.११ ॥

လောကတစ်ခုလုံးကို ကိုယ်ရုပ်အဖြစ်ထားသော၊ လက်မောင်းကြီးသော၊ ကောင်းချီးပေးတော်မူသော၊ အလင်းတန်ခိုးအပြည့်ရှိသော၊ ကြာပန်းမျက်စိရှိ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သခင်ကို ဗိဇ္ဇာနှင့် အဗိဇ္ဇာ သဘောနှစ်ပါးပါဝင်သော အရှင်အဖြစ် ငါပူဇော်နမസ്കာရပြု၏။

Verse 12

आदिदेवं महादेवं वेदवेदाङ्गपारगम् । गम्भीरं सर्वदेवानां नमामि मधुसूदनम् ॥ ६.१२ ॥

အာဒိဒေဝ၊ မဟာဒေဝ၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ပြည့်စုံစွာ ကျော်လွန်သိမြင်သော၊ သဘောအနက်နက်ရှိုင်း၍ နတ်အားလုံးအထက်တန်းဖြစ်သော မဓုသူဒနကို ငါနမസ്കာရပြု၏။

Verse 13

विश्वमूर्तिं महामूर्तिं विद्यांमूर्तिं त्रिमूर्तिकम् । कवचं सर्वदेवानां नमस्ये वारिजेक्षणम् ॥ ६.१३ ॥

လောကကို ကိုယ်ရုပ်အဖြစ်ထားသော၊ မဟာရုပ်တော်၊ သာသနာဗိဇ္ဇာ၏ ကိုယ်ရုပ်၊ သုံးမျိုးထင်ရှားမှုရှိသော၊ နတ်အားလုံး၏ ကာကွယ်ကွင်းကာဖြစ်သော ကြာပန်းမျက်စိရှိ အရှင်ကို ငါနမസ്കာရပြု၏။

Verse 14

सहस्रशीर्षिणं देवं सहस्राक्षं महाभुजम् । जगत्संव्याप्य तिष्ठन्तं नमस्ये परमेश्वरम् ॥ ६.१४ ॥

ခေါင်းတစ်ထောင်၊ မျက်စိတစ်ထောင်၊ လက်မောင်းကြီးမားသော နတ်သခင်—လောကတစ်ခုလုံးကို ပြန့်နှံ့ဖုံးလွှမ်း၍ တည်ရှိတော်မူသော ပရမေရှွရကို ငါနမಸ್ಕာရပြု၏။

Verse 15

शरण्यं शरणं देवं विष्णुं जिष्णुं सनातनम् । नीलमेघप्रतीकाशं नमस्ये चक्रपाणिनम् ॥ ६.१५ ॥

ကာကွယ်ရာကို ရှာသောသူတို့၏ အားကိုးရာ၊ အမှန်တကယ် အားကိုးရာဖြစ်သော ဗိဿဏု—အမြဲအောင်မြင်သူ (ဂျိဿဏု)၊ အနန္တတည်မြဲသူ (သနာတန)၊ အနက်ရောင် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ လက်တွင် စက်ရ (ချက္ကရ) ကိုင်ဆောင်သော အရှင်ကို ငါနမಸ್ಕာရပြု၏။

Verse 16

शुद्धं सर्वगतं नित्यं व्योमरूपं सनातनम् । भावाभावविनिर्मुक्तं पश्ये सर्वगं हरिम् ॥ ६.१६ ॥

အကျွန်ုပ်သည် ဟရီကို မြင်၏—သန့်ရှင်း၍ အရာရာတွင် ပျံ့နှံ့ကာ နိစ္စတည်မြဲ၊ အာကာသသဘောရှိသော ရှေးဦးတော်; «ရှိခြင်း/မရှိခြင်း» နှစ်မျိုးကွဲမှ လွတ်မြောက်၍ အလုံးစုံ၌ တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 17

नान्यत्किञ्चित्प्रपश्यामि व्यतिरिक्तं त्वयाऽच्युत । त्वन्मयं च प्रपश्यामि सर्वमेतच्चराचरम् ॥ ६.१७ ॥

အချွတ်မကျသော အကျူတ၊ သင်မှ ခွဲထွက်သည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာကို အကျွန်ုပ် မမြင်ပါ။ အမှန်တကယ် အရွေ့ရှိသမျှနှင့် အရွေ့မရှိသမျှ အားလုံးကို သင်ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်ဟု မြင်ပါ၏။

Verse 18

एवं तु वदतस्तस्य मूर्त्तिमान् पुरुषः किल । निर्गत्य देहान्नीलाभो घनचण्डो भयंकरः ॥ ६.१८ ॥

ထိုသို့ ပြောဆိုနေစဉ်၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ပုရုෂတစ်ဦးသည် သူ၏ကိုယ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုကြ၏—အပြာမဲရောင်၊ မိုးတိမ်ထူထပ်သကဲ့သို့၊ ကြမ်းတမ်းကာ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏။

Verse 19

रक्ताक्षो ह्रस्वकायस्तु दग्धस्थूणासमप्रभः । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा किं करोमि नराधिप ॥ ६.१९ ॥

မျက်လုံးနီ၍ ကိုယ်ခန္ဓာပုသော်လည်း မီးလောင်ကျွမ်းသည့် တိုင်တန်းကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ လက်အုပ်ချီကာ ပြောသည်—“အရှင် လူတို့၏အုပ်စိုးရှင်၊ အကျွန်ုပ် ဘာလုပ်ရမည်နည်း?”

Verse 20

राजोवाच । कोऽसि किं कार्यमिह ते कस्मादागतवानसि । एतन्मे कथय व्याध एतदिच्छामि वेदितुम ॥ ६.२० ॥

ဘုရင်က ပြောသည်—“သင်သည် မည်သူနည်း။ ဤနေရာ၌ သင်၏ အလုပ်ကိစ္စ ဘာနည်း၊ ဘယ်က လာသနည်း။ အို မုဆိုး၊ ငါ့အား ပြောပါ; ငါ သိလို၏။”

Verse 21

व्याध उवाच । पूर्वं कलियुगे राजन् राजा त्वं दक्षिणापथे । पूर्णधर्मोद्भवः श्रीमान् जनस्थाने विचक्षणः ॥ ६.२१ ॥

မုဆိုးက ပြောသည်။ «ကလိယုဂ၌ ယခင်က အရှင်မင်းကြီး၊ သင်သည် တောင်ပိုင်းဒေသ၌ ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့၏။ ဓမ္မပြည့်စုံမှုမှ ပေါ်ထွန်းသော ဂုဏ်သရေရှိသူ၊ ဇနသ္ထာန၌ ဉာဏ်မြော်မြင်သူ ဖြစ်၏»။

Verse 22

स कदाचिद् भवान् वीर तुरगैः परिवारितः । अरण्यमागतो हन्तुं श्वापदानि विशेषतः ॥ ६.२२ ॥

တစ်ခါတစ်ရံ၌၊ အို သူရဲကောင်း၊ မြင်းတပ်တို့ ဝိုင်းရံလျက် သင်သည် တောသို့ ဝင်ရောက်ကာ တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများကို သတ်ရန်—အထူးသဖြင့် အခြားသတ္တဝါများကို လုယူစားသောက်သော သားရဲများကို—လာခဲ့၏။

Verse 23

तत्र त्वया अन्यकामेन मृगवेषधरो मुनिः । दण्डयुग्मेन दूरे तु पातितो धरणीतले ॥ ६.२३ ॥

အဲဒီနေရာ၌၊ သင်သည် အခြားလိုအင်ကြောင့် မောင်းနှင်ခံရသဖြင့်၊ သမင်ရုပ်ဝတ်ဆင်ထားသော မုနိတစ်ပါးကို အဝေးမှ တုတ်နှစ်ချောင်းဖြင့် ထိုးကျကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျစေခဲ့၏။

Verse 24

सद्यो मृतश्च विप्रेन्द्रस्त्वं च राजन् मुदा युतः । हरिणोऽयं हत इति यावत् पश्यसि पार्थिव । तावन्मृगवपुर्विप्रो मृतः प्रस्त्रवणे गिरौ ॥ ६.२४ ॥

ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်သည် ချက်ချင်း သေဆုံးသွား၏။ အို မင်းကြီး၊ သင်လည်း ဝမ်းမြောက်လျက် «ဒီသမင်ကို သတ်ပြီးပြီ» ဟု ထင်ကာ ကြည့်နေစဉ်၊ သမင်ရုပ်ရှိသော ထိုဗြာဟ္မဏသည် တောင်ပေါ် ပရஸ္တြဝဏ၌ သေဆုံးလဲလျက် ရှိနေ၏။

Verse 25

तं दृष्ट्वा त्वं महाराज क्षुभितेन्द्रियमाणसः । गृहं गतस्ततोऽन्यस्य कस्यचित् कथितं त्वया ॥ ६.२५ ॥

သူ့ကို မြင်ပြီးနောက်၊ အို မဟာမင်းကြီး၊ သင်၏ အာရုံနှင့် စိတ်သည် လှုပ်ရှားကာ အိမ်သို့ ပြန်သွား၏။ ထို့နောက် သင်သည် အခြားသူတစ်ဦးအား ထိုအကြောင်းကို ပြောပြခဲ့၏။

Verse 26

ततः कतिपयाहस्य त्वया रात्रौ नरेश्वर । ब्रह्महत्याभयाद्भीतचित्तेनैतद्विचिन्तितम् । कृत्यं करोमि शान्त्यर्थं मुच्यते येन पातकात् ॥ ६.२६ ॥

ထို့နောက် ရက်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်၊ လူတို့၏အရှင်တော်၊ သင်သည် ညအချိန်၌ ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ အပြစ်ကို ကြောက်ရွံ့သော စိတ်ဖြင့် ဤသို့ စဉ်းစားခဲ့သည်— «အပြစ်မှ လွတ်ကင်းစေမည့် သာန္တိကရမကာရ (ငြိမ်းချမ်းရေး) ပူဇော်ပွဲတစ်ရပ်ကို ငါ ပြုမည်»။

Verse 27

ततस्त्वया महाराज सकृन्नारायणं प्रभुम् । संचिन्त्य द्वादशी शुद्धा त्वया राजन्नुपोषिता ॥ ६.२७ ॥

ထို့နောက် မဟာရာဇာ၊ နာရာယဏ အရှင်တော်ကို တစ်ကြိမ်တည်းပင် စိတ်၌ အာရုံပြု၍၊ ရာဇာတော်၊ သင်သည် သန့်ရှင်းသော ဒွာဒသီနေ့၌ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို စောင့်ထိန်းခဲ့သည်။

Verse 28

नारायणो मे सुप्रीत इति प्रोक्त्वा शुभेऽहनि । गौर्दत्ता विधिना सद्यो मृतोऽस्युदरशूलतः ॥ ६.२८ ॥

မင်္ဂလာနေ့၌ «နာရာယဏသည် ငါ့အပေါ် အလွန်နှစ်သက်တော်မူ၏» ဟု ဆိုပြီး၊ နည်းလမ်းတကျ နွားတစ်ကောင်ကို လှူဒါန်းခဲ့သော်လည်း၊ သူသည် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုကြောင့် ချက်ချင်း သေဆုံးသွား하였다။

Verse 29

अभुक्तो द्वादशीधर्मे यत् तत्रापि च कारणम् । कथयामि भवत्पत्नी नाम्ना नारायणी शुभा ॥ ६.२९ ॥

ဒွာဒသီဝရတ၏ စည်းကမ်းကို စောင့်ထိန်းနေစဉ်ပင် အစာမစားဘဲ နေခဲ့ရသည့် အကြောင်းရင်း—ထိုအကြောင်းကိုလည်း—ငါ ပြောပြမည်။ ၎င်းသည် နာမည် နာရာယဏီ ဟူသော သင်၏ မင်္ဂလာရှိသော မိဖုရားနှင့် ဆက်စပ်သည်။

Verse 30

सा कण्ठगेन प्राणेन व्याहृता तेन ते गतिः । कल्पमेकं महाराज जाता विष्णुपुरे तव ॥ ६.३० ॥

သူမသည် လည်ချောင်း၌ တည်နေသော အသက်ရှုသံနှင့်အတူ ထိုစကားကို ထုတ်ဆိုခဲ့ရာ၊ ထိုအဆိုသည် သင်၏ ကံကြမ္မာသို့ ရောက်စေသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာ하였다။ မဟာရာဇာ၊ သင်၏ အနေအထားသည် သင်၏ ဗိဿဏုပုရ (ဗိဿဏုမြို့) တွင် ကလ္ပတစ်လုံးလုံး တည်မြဲခဲ့သည်။

Verse 31

अहं च तव देहस्थः सर्वं जानामि चाक्षयम् । ब्रह्मग्रहॊ महाघोरः पीडयामीति मे मतिः ॥ ६.३१ ॥

ငါလည်း သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ တည်ရှိ၍ အရာအားလုံးကို မလျော့မနည်း သိမြင်၏။ သို့ရာတွင် ငါ၏ အတွေးမှာ—«အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်သော ဗြဟ္မဂြဟာသည် ငါ့ကို နှိပ်စက်နေသည်» ဟူ၏။

Verse 32

तावद्विष्णोस्तु पुरुषैः किङ्करैर्मुसलैरहम् । प्रहतः सङ्क्षयं यातस्ततस्ते रोमकूपतः । स्वर्गस्थस्यापि राजेन्द्र स्थितोऽहं स्वेन तेजसा ॥ ६.३२ ॥

ထို့နောက် ဗိဿနု၏ အမှုထမ်းများက မုဆလ (တုတ်ကြီး) များဖြင့် ငါ့ကို ထိုးနှက်သဖြင့် ငါသည် ပျက်စီးသွား၏။ ထို့နောက် မင်းတို့၏ အရှင်တော်၊ သင်သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ရှိနေစဉ်တိုင်အောင် ငါသည် ကိုယ်ပိုင်တေဇောဖြင့် သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာရှိ အမွှေးပေါက်များအတွင်း၌ တည်နေ၏။

Verse 33

ततोऽहःकल्पनिर्वृत्ते रात्रिकल्पे च सत्तम । इदानीमादिसृष्टौ तु कृते नृपतिसत्तम ॥ ६.३३ ॥

ထို့နောက် ကမ္ဘာလောကကာလ၏ နေ့ကာလစက်ဝန်း ပြီးဆုံးသကဲ့သို့ ညကာလစက်ဝန်းလည်း ပြီးဆုံးလေ၏၊ သီလကောင်းသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။ ယခုမူ ကൃതယုဂ၌ ဖြစ်ပေါ်သော အစဉ်အလာ စတင်ဖန်ဆင်းခြင်းအတွင်း၌၊ မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ—(နားထောင်/စဉ်းစား)။

Verse 34

सम्भूतस्त्वं महाराज राज्ञः सुमनसो गृहे । काश्मीरदेशाधिपतेरहं चाङ्गरुहैस्तव ॥ ६.३४ ॥

မဟာရာဇာရေ၊ သင်သည် ရာဇာ စုမနသ၏ အိမ်တော်၌ မွေးဖွားလာ၏။ ငါလည်း ကာရှမီးရဒေသ၏ အရှင်ထံမှ သင်၏ သားစဉ်မြေးဆက်အဖြစ် မွေးဖွားလာ၏။

Verse 35

यज्ञैरिष्टं त्वयानेकैर्बहुभिश्चाप्तदक्षिणैः । न चाहं तैरपहतो विष्णुस्मरणवर्जितैः ॥ ६.३५ ॥

သင်သည် ယဇ္ဈများကို များစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ အများအပြားမှာလည်း ထိုက်တန်သော ဒက္ခိဏာ (ပူဇာအလှူ) များဖြင့် ပြည့်စုံ၏။ သို့သော် ဗိဿနုကို သတိရခြင်း မပါသော ထိုအခမ်းအနားများကြောင့် ငါသည် အမှန်တကယ် မကျေနပ်နိုင်။

Verse 36

इदानीं यत् त्वया स्तोत्रं पुण्डरीकाक्षपारकम् । पठितं तत्प्रभावेन विहायाङ्गरुहाण्यहम् । एकीभूतः पुनर्जातो व्याधरूपो नृपोत्तम ॥ ६.३६ ॥

ယခုအခါ မင်းမြတ်ကြီး၊ သင်ရွတ်ဆိုသော ပုဏ္ဍရိကာක්ෂ (ဗိဿဏု) ကိုချီးမွမ်းသည့် စတိုးတရ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်ပေါ်ရှိ အဖုအထစ်များကို စွန့်ပစ်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ကိုယ်တစ်ခုလုံး ပြန်လည်ပြည့်စုံကာ မုဆိုးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားလာခဲ့သည်။

Verse 37

अहं भगवतः स्तोत्रं श्रुत्वा प्राक्पापमूर्त्तिना । मुक्तोऽस्मि धर्मबुद्धिर्मे वर्त्तते साम्प्रतं विभो ॥ ६.३७ ॥

ဘုရားသခင်၏ စတိုးတရကို ကြားနာပြီးနောက်၊ အတိတ်က အပြစ်၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ခဲ့သော ကျွန်ုပ်သည် လွတ်မြောက်လာသည်။ ယခုအခါ အို မဟာဘုရား၊ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် ဓမ္မကို လိုလားသည့် ဉာဏ်ဖြင့် တည်ရှိနေသည်။

Verse 38

एतच्छ्रुत्वा वचो राजा परं विस्मयमागतः । वरेण चन्दयामास तं व्याधं राजसत्तमः ॥ ६.३८ ॥

ဤစကားများကို ကြားသော် မင်းကြီးသည် အလွန်အံ့ဩသွား၏။ ထို့နောက် မင်းမြတ်ကြီးသည် မုဆိုးကို ကျေနပ်စေရန် အပေးအယူအဖြစ် ဆုတောင်းတစ်ရပ်ကို ပေးရန် ဆန္ဒပြု하였다။

Verse 39

राजोवाच । स्मारितोऽस्मि यथा व्याध त्वया जन्मान्तरं गतम् । तथा त्वं मत्प्रसादेन धर्मव्याधो भविष्यसि ॥ ६.३९ ॥

မင်းကြီးက ပြောသည်– «အို မုဆိုး၊ သင်ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် အတိတ်ဘဝတစ်ဘဝ၌ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို ပြန်လည်သတိရလာသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ အနုဂ္ဂဟာဖြင့် သင်သည် ‘ဓမ္မဗျာဓ’ ဟူသော တရားမြတ်မုဆိုး ဖြစ်လာမည်»။

Verse 40

यश्चैतत् पुण्डरीकाक्षपारगं शृणुयात् परम् । तस्य पुष्करयात्रायां विधिस्नानफलं भवेत् ॥ ६.४० ॥

ထို့ပြင် ပုဏ္ဍရိကာක්ෂ (ဗိဿဏု) အကြောင်း အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဤကထာကို လေးစားစွာ နားထောင်သူ မည်သူမဆို၊ ပုෂ్కရ ဘုရားဖူးခရီးတွင် သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၏ ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိမည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 41

श्रीवराह उवाच । एवमुक्त्वा ततो राजा विमानवरमास्थितः । परेण तेजसा योगमवापाशेषधारिणि ॥ ६.४१ ॥

သီဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ မိန့်ပြီးနောက် မင်းသည် အလွန်ကောင်းမြတ်သော ဝိမာနယာဉ်ကို စီးနင်း၍၊ အရာအားလုံးကို မကျန်မရှိ ထိန်းသိမ်းသူအို၊ အထွတ်အထိပ် တေဇောအလင်းဖြင့် ယောဂသမဂ္ဂကို ရရှိ하였다။

Frequently Asked Questions

The chapter models an ethic of accountability and remediation: harmful acts (here framed as brahmahatyā through mistaken violence) generate enduring consequences, while disciplined remembrance of Nārāyaṇa (Viṣṇu-smaraṇa), truthful recognition of past deeds, and regulated practices (stotra-recitation, fasting, and tīrtha observance) function as corrective methods that restore personal and social order.

A specific lunar marker is explicit: a “śuddhā Dvādaśī” (the 12th tithi) is observed with upavāsa (fasting). The text also links merit to Puṣkara-yātrā and vidhisnāna (ritual bathing) at the tīrtha, but it does not specify a season; the timing emphasis is primarily tithi-based.

Within the Pṛthivī–Varāha pedagogical frame, the narrative treats moral disorder as something that disturbs embodied life and, by extension, the terrestrial sphere. The remedy is not extraction or domination but restraint (nivṛtti from indulgence), relocation to a sacred ecological site (tīrtha), and practices that symbolically ‘cleanse’ through water (snāna) and disciplined speech (stotra), presenting purification and restraint as mechanisms of rebalancing.

The narrative references King Vasu (identified as Kaśmīrādhipati), his son Vivasvant (installed as successor), and authorities associated with instruction and doubt-removal: Raibhya and Aṅgiras. It also introduces a brahma-graha figure tied to a prior-life episode in the Kali-yuga and mentions a queen named Nārāyaṇī in the explanation of causes and outcomes.