Adhyaya 57: The Observance for Attaining Radiance: The Soma Kānti-Vrata

Verse 1

अगस्त्य उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि कान्तिव्रतम् अनुत्तमम् । यत्कृत्वा तु पुरा सोमः कान्तिमान् अभवत् पुनः ॥ ५७.१ ॥

အဂஸ္တျက ပြောသည်—“ယခုနောက်တစ်ဆင့်တွင် အထူးမတူညီသော ကာန္တိ-ဝရတ (Kānti-vrata) ကို ငါရှင်းလင်းမည်။ ယခင်ကာလ၌ ထိုဝရတကို ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် ဆိုမ (လ) သည် ထပ်မံ တောက်ပလာခဲ့သည်။”

Verse 2

यक्ष्मणा दक्षशापेन पुराक्रान्तो निशाकरः । एतच्चीर्त्वा व्रतं सद्यः कान्तिमानभवत् किल ॥ ५७.२ ॥

ယခင်ကာလ၌ ဒက္ခ၏ ကျိန်စာကြောင့် ယက္ခမနာ (ရောဂါပျက်စီးခြင်း) သည် နိသာကရ (လ) ကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ဤဝရတကို ကျင့်ဆောင်၍ ကြေညာ/ထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် တောက်ပမှုကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 3

द्वितीयायां तु राजेन्द्र कार्त्तिकस्य सिते दिने । नक्तं कुर्वीत यत्नेन अर्चयन् बलकेशवम् ॥ ५७.३ ॥

ဒုတိယတိထီ၌၊ အို မင်းမြတ်၊ ကာတ္တိကလ၏ လင်းလက်သောနေ့တွင်၊ «နက္တ» ညစာဝရတကို အထူးကြိုးစား၍ ဆောင်ရွက်ကာ ဘလကေရှဝကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 4

बलदेवाय पादौ तु केशवाय शिरोऽर्चयेत् । एवमभ्यर्च्य मेधावी वैष्णवं रूपमुत्तमम् ॥ ५७.४ ॥

ဘလဒေဝအတွက် ခြေတော်တို့ကို ပူဇော်၍၊ ကေရှဝအတွက် ခေါင်းတော်ကို ပူဇော်ရမည်။ ဤသို့ ပူဇော်ပြီးနောက် ဉာဏ်ပညာရှိသူသည် အမြင့်မြတ်သော ဝိုင်ရှ္ဏဝ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ကြည်ညိုကန်တော့သည်။

Verse 5

परस्वरूपं सोमाख्यं द्विकलं तद्दिने हि यत् । तस्यार्घं दापयेद्धीमान् मन्त्रेण परमेष्ठिनः ॥ ५७.५ ॥

ထိုနေ့၌ «ပါရသ္ဝရူပ» ဟုခေါ်သော အခြားရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိ၍ အပိုင်းနှစ်ပိုင်း (ဒွိကလ) ပါဝင်သည့် «ဆိုမ» အတွက်၊ ဉာဏ်ပညာရှိသူသည် ပရမေဋ္ဌင်ကို ရည်ညွှန်းသော မန္တရဖြင့် အရ္ဃျ (ရေကန်တော့ပူဇော်) ကို ဆက်ကပ်စေသင့်သည်။

Verse 6

नमोऽस्त्वमृतरूपाय सर्वौषधिनृपाय च । यज्ञलोकाधिपतये सोमाय परमात्मने ॥ ५७.६ ॥

အမရတရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိတော်မူသော သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ ဆေးဘက်အပင်အနှံ့၏ အရှင်မင်းတော်ဖြစ်သော သင့်အားလည်း နမောတော်တင်ပါ၏။ ယဇ္ဉလောက၏ အဓိပတိ—ဆိုမ—အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်တော်ဖြစ်သော သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏။

Verse 7

अनेनैव च मार्गेण दत्त्वार्घ्यं परमेष्ठिनः । रात्रौ सविप्रो भुञ्जीत यवान्नं सघृतं नरः ॥ ५७.७ ॥

ဤနည်းလမ်းအတိုင်းပင် ပရမေဋ္ဌင်ထံ အရ္ဃျကို ဆက်ကပ်ပြီးနောက်၊ လူတစ်ယောက်သည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးနှင့်အတူ ညအချိန်၌ ယဝ (မုယော) အစာကို ဂျီ (ထောပတ်သန့်) နှင့်တကွ စားသုံးရမည်။

Verse 8

फाल्गुनादिचतुष्के तु पायसं भोजयेच्छुचिः । शालिहोमं तु कुर्वीत कार्त्तिके तु यवैस्तथा ॥ ५७.८ ॥

ဖာလ္ဂုဏ လမှ စတင်သော လေးလကာလတွင် သန့်စင်သူသည် နို့ထမင်းကို အာဟာရအဖြစ် လှူပူဇော်စေ။ ဆာလီဆန်ဖြင့် ဟောမ (မီးပူဇော်) ပြုလုပ်ရမည်၊ ကာရ္တိက လတွင်လည်း မုယော (barley) ဖြင့် ထိုနည်းတူ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 9

आषाढादिचतुष्के तु तिलहोमं तु कारयेत् । तद्वत् तिलान्नं भुञ्जीत एष एव विधिक्रमः ॥ ५७.९ ॥

အာရှာဍ လမှ စတင်သော လေးလကာလတွင် တီလဟောမ (နှမ်းဖြင့် မီးပူဇော်) ကို ပြုလုပ်စေ။ ထိုနည်းတူ နှမ်းဖြင့် ပြင်ဆင်သော အစားအစာကိုလည်း စားသုံးရမည်။ ဤသည်သာ သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအစဉ် ဖြစ်သည်။

Verse 10

ततः संवत्सरे पूर्णे शशिनं कृतराजतं । सितवस्त्रयुगच्छन्नं सितपुष्पानुलेपनम् । एवमेव द्विजं पूज्य ततस्तं प्रतिपादयेत् ॥ ५७.१० ॥

ထို့နောက် တစ်နှစ်ပြည့်စုံသော် ငွေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လမင်းရုပ်ကို ပြင်ဆင်၍ အဖြူရောင် အဝတ်နှစ်ထည်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ အဖြူပန်းတို့ဖြင့် လိမ်းပူဇော်စေ။ ထိုနည်းတူ ဗြာဟ္မဏကိုလည်း ပူဇော်ဂုဏ်ပြု၍ နောက်တစ်ဖန် ထိုလမင်းရုပ်ကို သူ့အား ဆက်ကပ်ပေးရမည်။

Verse 11

कान्तिमानपि लोकेऽस्मिन् सर्वज्ञः प्रियदर्शनः । त्वत्प्रसादात् सोमरूपिन् नारायण नमोऽस्तु ते ॥ ५७.११ ॥

ဤလောက၌ သင်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် (လူသည်) တောက်ပလင်းလက်၍ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ ဖြစ်ကာ မြင်ရသူတို့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်လာသည်။ အို နာရာယဏ၊ စိုးမ (လမင်း) ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသူ၊ သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏။

Verse 12

अनेन किल मन्त्रेण दत्त्वा विप्राय वाग्यतः । दत्तमात्रे ततस्तस्मिन् कान्तिमान् जायते नरः ॥ ५७.१२ ॥

“အမှန်တကယ် ဤမန်တရဖြင့် စကားကို ထိန်းသိမ်း၍ ဗြာဟ္မဏအား လှူဒါန်းလျှင်၊ လှူပြီးချင်းပင် ထိုလူသည် တောက်ပလင်းလက်သူ ဖြစ်လာသည်” ဟု ဆို၏။

Verse 13

आत्रेयेणापि सोमेन कृतमेतत् पुरा नृप । तस्य व्रतान्ते सन्तुष्टः स्वयमेव जनार्दनः । यक्ष्माणमपनीयाशु अमृताख्यां कलां ददौ ॥ ५७.१३ ॥

အို မင်းမြတ်၊ အတိတ်ကာလ၌ အတြိ၏ မျိုးဆက်ဖြစ်သော သောမလည်း ဤဝရတကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဝရတအဆုံးတွင် စိတ်တော်ကျေနပ်သော ဇနာရဒန (ဗိဿနု) သည် ယက္ခမာ (ရောဂါဆုတ်ယုတ်ခြင်း) ကို ချက်ချင်းဖယ်ရှား၍ «အမృత» ဟုခေါ်သော ကလာတစ်ပိုင်းကို ပေးတော်မူ하였다။

Verse 14

तां कलां सोमराजोऽसौ तपसा लब्धवानिति । सोमत्वं चागमत सोऽस्य ओषधीनां पतिर् बभौ ॥ ५७.१४ ॥

ထိုကလာကို သောမရာဇာသည် တပသ (အကျင့်တရားပြင်းထန်မှု) ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် သောမဖြစ်ခြင်း၏ အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိကာ ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ၏ အရှင်ဖြစ်လာ하였다။

Verse 15

द्वितीयामश्विनौ सोमभुजौ कीर्त्येते तद्दिने नृप । तौ शेषविष्णू विख्यातौ मुख्यपक्षौ न संशयः ॥ ५७.१५ ॥

အို မင်းမြတ်၊ လဆန်းဒုတိယနေ့တွင် အရှွင်နှစ်ပါးကို သောမသောက်သူများဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ထိုနှစ်ပါးသည် သေရှ (Śeṣa) နှင့် ဗိဿနု (Viṣṇu) ဟူ၍ ထင်ရှားပြီး အဓိက “ဘက်/တောင်ပံ” များဖြစ်သည်မှာ မသံသယရှိ။

Verse 16

न विष्णोर्व्यतिरिक्तं स्याद् दैवतं नृपसत्तम । नामभेदेन सर्वत्र संस्थितः परमेश्वरः ॥ ५७.१६ ॥

အို မင်းတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး၊ ဗိဿနုမှ ခွဲထွက်၍ တည်ရှိသော ဒေဝတာမရှိ။ အမည်ကွဲပြားခြင်းကြောင့်သာ အမြင့်ဆုံး အရှင်သည် နေရာအနှံ့ တည်ရှိနေသည်။