Adhyaya 5: Reconciliation of Action and Knowledge: Offering All Acts to Nārāyaṇa and the Hymn to the Yajña-Puruṣa

Verse 1

अश्वशिरा उवाच । भवन्तौ मम सन्देहमेकं छेत्तुमिहार्हतः । येन छिन्नेन जायेत मम संसारविच्युतिः ॥ ५.१ ॥

အရှ္ဝသိရာက ပြောသည်။ «ဤနေရာ၌ ကျွန်ုပ်၏ သံသယတစ်ခုကို ဖြတ်တောက်ပေးရန် သင်တို့နှစ်ဦးသည် သင့်တော်ကြသည်။ ထိုသံသယကို ဖြတ်ရှင်းလျှင် ကျွန်ုပ်အတွက် သံသရာလည်ပတ်မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း ပေါ်ပေါက်မည်»။

Verse 2

एवमुक्ते नृपतिना तदा योगिवरो मुनिः । कपिलः प्राह धर्मात्मा राजानं यजतां वरम् ॥ ५.२ ॥

မင်းကြီးက ထိုသို့ ပြောပြီးနောက်၊ ထိုအခါ ယောဂီမုနိအထူးမြတ် ကပိလသည် သဒ္ဓမ္မရှိသူဖြစ်၍ ယဇ္ဈာပြုသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီးအား မိန့်ကြား하였다။

Verse 3

कपिल उवाच । कस्ते मनसि सन्देहो राजन् परमधार्मिक । छिन्दामि येन तच्छ्रुत्वा ब्रूहि यत्तेऽभिवाञ्छितम् ॥ ५.३ ॥

ကပိလက ပြောသည်။ «အို မင်းကြီး၊ ဓမ္မကို အလွန်လေးစားသူ၊ သင်၏စိတ်၌ မည်သို့သော သံသယ ပေါ်လာသနည်း။ သင် သိလိုသမျှကို ပြောပါ; ကြားပြီးနောက် ငါ ဖြတ်ရှင်းပေးမည်»။

Verse 4

राजोवाच । कर्मणा प्राप्यते मोक्ष उताहो ज्ञानिना मुने । एतन्मे संशयं छिन्धि यदि मेऽनुग्रहः कृतः ॥ ५.४ ॥

မင်းကြီးက ပြောသည်။ «အို မုနိ၊ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သည် ကမ္မ (လုပ်ရပ်) ဖြင့် ရသလော၊ သို့မဟုတ် ဉာဏ်ရှိသူ (jñānin) ဖြင့် ရသလော။ ကျွန်ုပ်အား ကရုဏာပြုခဲ့လျှင် ဤသံသယကို ဖြတ်ရှင်းပေးပါ»။

Verse 5

कपिल उवाच । इमं प्रश्नं महाराज पुरा पृष्टो बृहस्पतिः । रैभ्येण ब्रह्मपुत्रेण राज्ञा च वसुनापुराः । वसुरासीन्नृपश्रेष्ठो विद्वान् दानपतिः पुरा ॥ ५.५ ॥

ကပိလက ပြောသည်။ «အို မဟာမင်းကြီး၊ ဤမေးခွန်းကို ရှေးကာလ၌ ဗြဟ္စပတိ (Bṛhaspati) ထံ မေးမြန်းခဲ့ကြဖူးသည်—ဗြဟ္မာ၏ သား ရိုင်ဘျ (Raibhya) နှင့် မင်း ဝသု (Vasu) တို့ကလည်း မေးခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဝသုသည် မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ပညာရှိ၍ ဒါန (ပေးကမ်းခြင်း) ၏ အရှင်ဟု ကျော်ကြားသူ ဖြစ်ခဲ့သည်»။

Verse 6

चाक्षुषस्य मनोः काले ब्रह्मणोऽन्वयवर्धनः । वसुश्च ब्रह्मणः सद्म गतवान्स्तद्दिदृक्षया ॥ ५.६ ॥

စက္ခုသ မနု၏ ကာလ၌ ဗြဟ္မာ၏ မျိုးဆက်နှင့် ဆက်နွယ်သော အန်ဝယဝර්ဓန နှင့် ဝစုတို့သည် ဗြဟ္မာ၏ နေရာသို့ သွားကာ ထိုဘုရားကို မြင်လိုကြ၏။

Verse 7

पथि चैत्ररथं दृष्ट्वा विद्याधरवरं नृप । अपृच्छच्च वसुः प्रीत्या ब्रह्मणोऽवसरं प्रभो ॥ ५.७ ॥

အရှင်မင်းကြီး၊ လမ်း၌ ချိုင်ထရရထ (Caitraratha) ဟူသော ဗိဒ္ဓာဓရ အထူးမြတ်ကို မြင်သဖြင့် ဝစုသည် ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် ဗြဟ္မာနှင့် ဆိုင်သော တွေ့ဆုံခွင့်အခါအရေးကို မေးမြန်း၏၊ အရှင်။

Verse 8

सोऽब्रवीद् देवसमितिर्वर्तते ब्रह्मणो गृहे । एवं श्रुत्वा वसुस् तस्थौ द्वारि ब्रह्मौकसस् तदा । तावत् तत्रैव रैभ्यस् तु आजगाम महातपाः ॥ ५.८ ॥

သူက «ဒေဝတားတို့၏ အစည်းအဝေးသည် ဗြဟ္မာ၏ အိမ်၌ ကျင်းပနေသည်» ဟု ပြော၏။ ထိုသို့ ကြားပြီး ဝစုသည် ထိုခဏ ဗြဟ္မာနန်းတော်၏ တံခါးဝ၌ ရပ်နေ၏။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် တပဿီကြီး ရိုင်ဘျ (Raibhya) လည်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။

Verse 9

स राजा प्रीतमनसा वसुः सम्पूर्णमानसः । उवाच पूजयित्वाग्रे क्व प्रयातोऽसि वै मुने ॥ ५.९ ॥

ထိုဘုရင် ဝစုသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်၍ စိတ်တည်ငြိမ်ပြည့်စုံကာ၊ အရင်ဦးစွာ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ပြီးနောက် «အရှင်မုနိ၊ သင်သည် အဘယ်သို့ရာသို့ သွားနေသနည်း» ဟု မေး၏။

Verse 10

रैभ्य उवाच । अहं बृहस्पतेः पार्श्वे आगतोऽस्मि महानृप । किञ्चित्कार्यान्तरं प्रष्टुमहं देवपुरोहितम् ॥ ५.१० ॥

ရိုင်ဘျက ပြောသည်– «မဟာမင်းကြီး၊ ဒေဝတားတို့၏ ဆရာ ဘృဟஸပတိ၏ အနီးသို့ ကျွန်ုပ်လာခဲ့သည်။ အခြားကိစ္စတစ်ရပ်အကြောင်းကို ဒေဝပုရောဟိတ်ထံ မေးမြန်းလို၍ ဖြစ်သည်»။

Verse 11

एवं वदति रैभ्ये तु ब्रह्मणस्तन्महासदः । उत्तस्थौ स्वानि धिष्ण्यानि गता देवगणाः प्रभो ॥ ५.११ ॥

ရိုင်ဘျာက ထိုသို့ ပြောနေစဉ် ဘြဟ္မာ၏ မဟာသဘင်သည် ထ၍ နတ်အစုအဝေးတို့သည် အရှင်ဘုရား၊ မိမိတို့၏ နေရာဌာနများသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်။

Verse 12

तावद् बृहस्पतिस्तत्र रैभ्येण सह संविदम् । कृत्वा स्वधिष्ण्यमगमद् वसुनाच सुपूजितः ॥ ५.१२ ॥

ထိုအချိန်တွင် ဘృဟစပတိသည် ထိုနေရာ၌ ရိုင်ဘျာနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီး မိမိ၏ နေရာဌာနသို့ ထွက်ခွာသွားသည်—ဝသုကလည်း သင့်တော်စွာ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

Verse 13

रैभ्य आङ्गिरसो राजा वसुश्चोपाविवेश ह । उपविष्टेषु राजेन्द्र तेषु तेष्वपि सोऽब्रवीत् ॥ ५.१३ ॥

အင်္ဂိရသ မျိုးနွယ်ဖြစ်သော ဘုရင် ရိုင်ဘျာနှင့် ဝသုတို့လည်း ထိုင်ရာယူကြသည်။ ထိုဘုရင်တို့ ထိုင်ပြီးနောက်၊ ဘုရင်တို့၏ ဘုရင်အို၊ သူသည် ထိုသူတို့ကိုလည်း ပြောကြား하였다။

Verse 14

बृहस्पतिर्देवगुरू रैभ्यं वचनमन्तिके । किं करोमि महाभाग वेदवेदाङ्गपारग ॥ ५.१४ ॥

နတ်တို့၏ ဆရာ ဘృဟစပတိသည် ရိုင်ဘျာ၏ အနီး၌ စကားဆိုသည်—“မဟာဘဂ္ဂ၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒင်္ဂတို့ကို ကျွမ်းကျင်ပြီးသူ၊ ကျွန်ုပ် ဘာလုပ်ရမည်နည်း?”

Verse 15

रैभ्य उवाच । बृहस्पते कर्मणा किं प्राप्यते ज्ञानिना । अथवा । मोक्ष एतन्ममाचक्ष्व पृच्छतः संशयं प्रभो ॥ ५.१५ ॥

ရိုင်ဘျာက ပြောသည်—“အို ဘృဟစပတိ၊ ဉာဏ်ရှိသူသည် ကမ္မဖြင့် ဘာကို ရရှိသနည်း? သို့မဟုတ်—အရှင်ဘုရား၊ မောက္ခ (မုက္ခ) အကြောင်းကို ကျွန်ုပ်မေးမြန်းသဖြင့် သံသယကို ဖယ်ရှားကာ ပြောပြပါ။”

Verse 16

बृहस्पतिरुवाच । यत्किञ्चित् कुरुते कर्म पुरुषः साध्वसाधु वा । सर्वं नारायणे न्यस्य कुर्वन् नैव च लिप्यते ॥ ५.१६ ॥

ဗြဟ္စပတိက မိန့်ကြားသည်– လူသည် ကုသိုလ်ဖြစ်စေ အကုသိုလ်ဖြစ်စေ မည်သည့်လုပ်ရပ်ကိုမဆို ပြုလုပ်သော်လည်း၊ အရာအားလုံးကို နာရာယဏထံ အပ်နှံ၍ ပူဇော်စိတ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်လျှင် ထိုကမ္မကြောင့် မညစ်ညမ်း မချည်နှောင်ခံရ။

Verse 17

श्रूयते च द्विजश्रेष्ठ संवादो विप्रलुब्धयोः । आत्रेयो ब्राह्मणः कश्चिद् वेदाभ्यासरतो मुनिः ॥ ५.१७ ॥

ထို့ပြင်၊ အို ဒွိဇအထက်မြတ်သူ၊ လှည့်ဖြားခံရသော ဗြာဟ္မဏနှစ်ဦးအကြား ဆွေးနွေးပြောဆိုမှုတစ်ရပ် ရှိခဲ့သည်ဟု ကြားရသည်။ ထိုအထဲတွင် အာတြေယ မျိုးရိုးမှ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးရှိ၍ ဝေဒများကို လေ့လာရွတ်ဆိုခြင်း၌ အလွန်အာရုံစိုက်သော မုနိဖြစ်သည်။

Verse 18

वसत्यविरतं प्रातःस्नायी त्रिषवणे रतः । नाम्ना संयमनः पूर्वमेकस्मिन् दिवसे नदीम् । धर्मारण्ये गतः स्नातुं धन्यां भागीरथीं शुभाम् ॥ ५.१८ ॥

ယခင်က စံယမန အမည်ရှိသူတစ်ဦးသည် အမြဲတမ်း သာသနာကျင့်စဉ်၌ မပြတ်မလပ်နေထိုင်၍ မနက်စောစော ရေချိုးကာ တစ်နေ့သုံးကြိမ် အခမ်းအနားများကို လိုက်နာသူဖြစ်သည်။ တစ်နေ့တွင် သူသည် ဓမ္မာရဏ္ယ သို့ သွား၍ ကောင်းမြတ်သန့်ရှင်းသော ဘာဂီရထီ မြစ်၌ ရေချိုးရန် သွားခဲ့သည်။

Verse 19

तत्रासीनं महायूथं हरिणानां विचक्षणः । लुब्धो निष्ठुरको नाम धनुःपाणिः कृतान्तवत् । आययौ तं जिघांसुः स धनुष्यायोज्य सायकम् ॥ ५.१९ ॥

ထိုနေရာတွင် အနားယူနေသော သမင်အုပ်ကြီးတစ်အုပ်ကို မြင်သဖြင့်၊ မျက်စိစူးရှသော မုဆိုးတစ်ဦး—နိဋ္ဌုရက အမည်ရှိ၍ သေမင်းကဲ့သို့ လက်တွင် လေးကိုင်ထားသူ—သူတို့ကို သတ်လိုသောစိတ်ဖြင့် လာရောက်ကာ မြားတံကို လေးပေါ်တွင် တပ်ဆင်하였다။

Verse 20

ततः संयमनो विप्रो दृष्ट्वा तं मृगयारतम् । वारयामास मा भद्र जीवघातमिमं कुरु ॥ ५.२० ॥

ထို့နောက် စံယမန ဗြာဟ္မဏသည် သူ့ကို မုဆိုးလုပ်ရန် စိတ်အားထက်သန်နေသည်ကို မြင်၍ တားဆီးကာ “အို လူကောင်း၊ အသက်ရှိသတ္တဝါများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဤအမှုကို မလုပ်ပါနှင့်” ဟု ဆို하였다။

Verse 21

एतच्छ्रुत्वा वचो व्याधः स्मितपूर्वमिदं वचः । उवाच नाहं हिंसामि पृथग्जीवं द्विजोत्तम ॥ ५.२१ ॥

ဤစကားကိုကြားပြီးနောက် မုဆိုး (ဗျာဓ) သည် အပြုံးတစ်စုံဖြင့် မိန့်ဆိုသည်– «အို ဒွိဇောတ္တမ၊ ငါသည် သက်ရှိကို ငါနှင့် သီးခြားအရာဟု ခွဲခြား၍ မသတ်ပါ»။

Verse 22

परमात्मा त्वयं भूतैः क्रीडते भगवान् स्वयम् । क्रीता मृदा बलीवर्द्धास्तद्वदेतन्न संशयः ॥ ५.२२ ॥

သင်သည် ပရမာတ္မာ ဖြစ်၏။ ဘဂဝန်တော် ကိုယ်တိုင်သည် သတ္တဝါတို့နှင့် ကစားလှုပ်ရှားတော်မူ၏။ မြေတုံးတစ်တုံးဖြင့် နွားများကို ဝယ်ယူသကဲ့သို့ပင်၊ ဤအရာလည်း ထိုသို့ပင်—သံသယမရှိ။

Verse 23

अहे भावः सदा ब्रह्मन्नविद्येयं मुमुक्षुणाम् । यात्राप्राणरतं सर्वं जगदेतद्विचेष्टितम् । तत्राहमिति यः शब्दः स साधुत्वं न गच्छति ॥ ५.२३ ॥

အို ဘြဟ္မဏ၊ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရှာဖွေသူတို့အတွက် ဤရှိနေမှုအခြေအနေသည် အမြဲတမ်း အဝိဇ္ဇာပင် ဖြစ်၏။ ဤလောကတစ်လောကလုံးသည် အသက်ရှင်ရေးကို အသက်ရှုသကဲ့သို့ ထင်မှတ်ကာ လှုပ်ရှားမှုများတွင် မျက်နှာမူနေ၏။ ထို့ပြင် «ငါ» ဟူသော စကားဖြင့် ထင်မြင်သည့် အဟံကာရသည် စာဓုత్వ (တကယ့်ကောင်းမြတ်မှု) သို့ မရောက်နိုင်။

Verse 24

इत्याकर्ण्य स विप्रेन्द्रो द्विजः संयमनस्तदा । विस्मयेनाब्रवीद्वाक्यं लुब्धं निष्ठुरकं द्विजः ॥ ५.२४ ॥

ဤသို့ကြားပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏတို့အထဲမှ အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်သော ဒွိဇ စံယမန သည် အံ့ဩခြင်းဖြင့် စကားဆိုရာတွင် လောဘစိတ်ပါ၍ ကြမ်းတမ်းသံဖြင့် ပြောလေ၏။

Verse 25

किमेतदुच्यते भद्र प्रत्यक्षं हेतुमद्वचः । ततः श्रुत्वा मुनेर्विप्रं लुब्धकः प्राह धर्मवित् । कृत्वा लोहमयं जालं तस्याधो ज्वलनं ददौ ॥ ५.२५ ॥

«အရှင်ကောင်း၊ ဤသည်ကို ဘာဟု ဆိုသနည်း။ မျက်မြင်ထင်ရှား၍ အကြောင်းပြချက်ပါသော စကားပင်» ဟုဆို၏။ ထို့နောက် မုနိဘြာဟ္မဏ၏ စကားကို ကြားပြီး သာသနာဓမ္မကို သိသူ မုဆိုးက ပြောလေ၏။ ထို့ပြင် သံဖြင့် ကွန်ယက်တစ်ခု ပြုလုပ်ကာ ၎င်းအောက်တွင် မီးကို ထားလေ၏။

Verse 26

दत्त्वा वह्निं द्विजं प्राह ज्वाल्यतां काष्ठसचयः । ततो विप्रो मुखेनाग्निं प्रज्वाल्य विरराम ह ॥ ५.२६ ॥

မီးကိုပေးအပ်ပြီးနောက် သူသည် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ကို “သစ်တုံးပုံကို မီးထွန်းပါစေ” ဟုဆို၏။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏသည် ပါးစပ်ဖြင့် မီးကိုထွန်းပြီး နောက်တစ်ဖန် ရပ်တန့်လေ၏။

Verse 27

ज्वलिते तु पुनर्वह्नौ तं जालं लोहसम्भवम् । पृथक्पृथक् सहस्राणि निन्येऽन्तर्जालकैर्द्विज । एकस्थानगतस्यापि वह्नेरायसजालकैः ॥ ५.२७ ॥

မီးသည် ထပ်မံလောင်ကျွမ်းလာသောအခါ၊ အို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ)၊ သူသည် သံဖြင့်ပြုလုပ်သော ကွန်ယက်ကို အတွင်းကွန်ယက်များဖြင့် အပိုင်းပိုင်း ခွဲကာ ထောင်ပေါင်းများစွာအဖြစ် ဆွဲထုတ်ယူသွား၏။ မီးသည် တစ်နေရာတည်းတွင်ရှိနေသော်လည်း သံကွန်ယက်များက ထိန်းချုပ်ထားလေ၏။

Verse 28

ततो लुब्धोऽब्रवीद्विप्रं एकां ज्वालां महामुने । गृहाण येन शेषाणां करिष्यामीह नाशनम् ॥ ५.२८ ॥

ထို့နောက် လောဘကြီးသူက ဗြာဟ္မဏကို “အို မဟာမုနိ၊ ဤမီးလျှံတစ်စင်းကို လက်ခံပါ။ ဤမီးလျှံကြောင့် ကျန်ရှိသမျှကို ဤနေရာတွင် ဖျက်ဆီးမည်” ဟုဆို၏။

Verse 29

एवमुक्त्वा हुताशे तु तोयपूर्णं घटं द्रुतम् । चिक्षेप सहसा वह्निः प्रशशामाशु पूर्ववत् ॥ ५.२९ ॥

ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် သူသည် ရေပြည့်အိုးကို မီးထဲသို့ အလျင်အမြန် ပစ်ချလိုက်၏။ မီးလျှံသည် ချက်ချင်းငြိမ်းသွားပြီး ယခင်ကဲ့သို့ အေးငြိမ်းသွားလေ၏။

Verse 30

ततोऽब्रवील्लुब्धकस्तु ब्राह्मणं तं तपोधनम् । भगवन् या त्वया ज्वाला गृहोतासीद्धुताशनात् । प्रयच्छ येन मार्गाणि मांसान्यानाय्य भक्षये ॥ ५.३० ॥

ထို့နောက် မုဆိုးသည် တပဿာကြွယ်ဝသော ဗြာဟ္မဏကို “အရှင်ဘုရား၊ သင်၏အိမ်၌ မီးလျှံမှ ထွက်ပေါ်လာသော မီးလျှံကို သင်ယူခဲ့သကဲ့သို့၊ အသားများကို ယူဆောင်လာ၍ စားသုံးနိုင်ရန် လမ်းနည်းကို ကျွန်ုပ်အား ပေးပါ” ဟုလျှောက်၏။

Verse 31

एवमुक्तस्तदा विप्रो यावदायसजालकम् । पश्यत्येव न तत्राग्निर्मूलनाशे गतः क्षयम् ॥ ५.३१ ॥

ထိုသို့ ပြောကြားခံရသောအခါ ဗြာဟ္မဏသည် သံကာလက်တစ်ခုကို ကြည့်ရာ၌ ထိုနေရာတွင် မီးမရှိကြောင်း မြင်၏။ အမြစ်ရင်း ပျက်စီးသဖြင့် အဆုံးသို့ ရောက်သွား၏။

Verse 32

ततो विलक्षणभावेन ब्राह्मणः शंसितव्रतः । तूष्णीम्भूतस्थितस्तावल्लुब्धको वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.३२ ॥

ထို့နောက် အပြောင်းအလဲထင်ရှားသော အမူအရာဖြင့်၊ ချီးမွမ်းခံရသော ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူ ဗြာဟ္မဏသည် ခဏတစ်လောက် တိတ်ဆိတ်စွာ ရပ်နေ၏။ ထိုအချိန်တွင် မုဆိုးက ဤစကားကို ပြော၏။

Verse 33

एतस्मिञ्ज्वलितो वह्निर्बहुशाखश्च सत्तम । मूलनाशे भवेन्नाशस्तद्वदेतदपि द्विज ॥ ५.३३ ॥

ဤနေရာ၌ မီးသည် တောက်လောင်၍ များစွာသော ခွဲခက်များသို့ ပျံ့နှံ့၏၊ သီလကောင်းသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။ အမြစ်ပျက်စီးလျှင် ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်လာသကဲ့သို့၊ ဤအရာလည်း ထိုနည်းတူပင်၊ ဒွိဇာရေ။

Verse 34

आत्मा स प्रकृतिस्थश्च भूतानां संश्रयो भवेत् । भूय एषा जगत्सृष्टिस्तत्रैव जगतो भवेत् ॥ ५.३४ ॥

ထို အတ္မာသည် ပရကృతိ (ရုပ်ဝတ္ထုသဘာဝ) အတွင်း၌ တည်နေ၍ သတ္တဝါတို့၏ အားကိုးရာ ဖြစ်လာ၏။ ထို့ပြင် ထပ်မံ၍ ဤလောက၏ ဖန်ဆင်းခြင်းသည် ထိုနေရာ၌ပင် ပေါ်ပေါက်လာပြီး လောကသည် ထိုတွင်ပင် ဖြစ်တည်၏။

Verse 35

पिण्डग्रहणधर्मेण यदस्य विहितं व्रतम् । तत्तदात्मनि संयोज्य कुर्वाणो नावसीदति ॥ ५.३५ ॥

ပိဏ္ဍ (ပူဇော်အာဟာရ) ကို လက်ခံယူခြင်း၏ စည်းကမ်းအတိုင်း သူ့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ဝရတကို၊ အလုပ်တစ်ခုချင်းစီကို မိမိအတ္မာအတွင်းသို့ ပေါင်းစည်းကာ ဆောင်ရွက်သူသည် ဒုက္ခသို့ မကျရောက်၊ မကျဆင်း။

Verse 36

एवमुक्ते तु व्याधेन ब्राह्मणे राजसत्तम । पुष्पवृष्टिरथाकाशात् तस्योपरि पपात ह ॥ ५.३६ ॥

မုဆိုးက ထိုသို့ ပြောပြီးနောက်၊ အို မင်းမြတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ကောင်းကင်မှ ပန်းမိုးတစ်စင်းသည် ထိုဗြာဟ္မဏပေါ်သို့ ကျလာ၏။

Verse 37

विमानानि च दिव्यानि कामगानि महान्ति च । बहुरत्नानि मुख्यानि ददृशे ब्राह्मणोत्तमः ॥ ५.३७ ॥

ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏအမြတ်ဆုံးသည် စိတ်အလိုက် သွားလာနိုင်သော အလွန်ကြီးမားသည့် ဒေဝဗိမာန်များနှင့် အဓိကရတနာ၊ မဏိရတနာများစွာကို မြင်တွေ့၏။

Verse 38

तेषु निष्ठुरकं लुब्धं सर्वेषु समवस्थितम् । ददृशे ब्राह्मणस्तत्र कामरूपिणमुत्तमम् ॥ ५.३८ ॥

ထိုအရာများအတွင်း၌ ဗြာဟ္မဏသည် အားလုံးတွင် ပြန့်နှံ့နေသော ကြမ်းတမ်းမှုနှင့် လောဘစိတ်ကို မြင်၏။ ထိုနေရာ၌ပင် စိတ်အလိုက် ရုပ်သဏ္ဌာန်ပြောင်းနိုင်သော အထူးမြတ်သတ္တဝါတစ်ပါးကိုလည်း မြင်တွေ့၏။

Verse 39

अद्वैतवासना सिद्धं योगाद् बहुशरीरकम् । दृष्ट्र्वा विप्रो मुदा युक्तः प्रययौ निजमाश्रमम् ॥ ५.३९ ॥

အဒွైతအာရုံစိုက်မှုဖြင့် ပြည့်စုံသည့် အခြေအနေကို ယောဂအားဖြင့် မြင်တွေ့ပြီး၊ “ကိုယ်ခန္ဓာများစွာ” အဖြစ် ပေါ်ထွန်းနေသည်ကို တွေ့မြင်ကာ ဗြာဟ္မဏသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ယှဉ်လျက် မိမိအာရှရမ်သို့ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 40

एवं ज्ञानवतः कर्म कुर्वतोऽपि स्वजातिकम् । भवेन्मुक्तिर्द्विजश्रेष्ठ रैभ्य राजन् वसो ध्रुवम् ॥ ५.४० ॥

ထို့ကြောင့် ဉာဏ်ရှိသူသည် ကမ္မကို ပြုလုပ်နေသော်လည်း၊ မိမိ၏ လူမှုအဆင့်အတန်းအလိုက် လုပ်ဆောင်နေသော်လည်း လွတ်မြောက်ခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ အို ဒွိဇအမြတ်ဆုံး။ အို ရဲဘျ၊ အို မင်းဝစု၊ ဤအရာသည် မပြောင်းလဲသော အမှန်တရားဖြစ်၏။

Verse 41

एवं तौ संशयच्छेदं प्राप्तौ रैभ्यवसू नृप । बृहस्पतेस्ततो धिष्ण्याज्जग्मतुर्निजमाश्रमम् ॥ ५.४१ ॥

ထို့ကြောင့် မင်းကြီးရေ၊ ရိုင်ဘျနှင့် ဝစု တို့နှစ်ဦးသည် သံသယဖြတ်တောက်ခြင်းကို ရရှိပြီးနောက် ဗြဟ္စပတိ၏ သန့်ရှင်းသော အာသနမှ ထွက်ခွာကာ မိမိတို့၏ အာရှရမ်သို့ သွားကြ၏။

Verse 42

तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र देवं नारायणं प्रभुम् । अभेदेन स्वदेहस्थं पश्यन्नाराधय प्रभुम् ॥ ५.४२ ॥

ထို့ကြောင့် မင်းတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီးရေ၊ သင်လည်း နာရာယဏ အရှင်ကို ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ မခွဲမခြား တည်ရှိနေသည်ဟု မြင်ကာ အရှင်ကို ပူဇော်ကန်တော့၍ အာရాధနာ ပြုလော့။

Verse 43

कपिलस्य वचः श्रुत्वा स राजाऽश्वशिरा विभुः । ज्येष्ठं पुत्रं समाहूय धन्यं स्थूलशिराह्वयम् । अभिषिच्य निजे राज्ये स राजा प्रययौ वनम् ॥ ५.४३ ॥

ကပိလ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် အာရှွသီရာ မင်းကြီးသည် အင်အားကြီးသော အရှင်ဖြစ်၍ မိမိ၏ အကြီးဆုံးသား ဓနျ (သထူလသီရာ ဟုခေါ်သောသူ) ကို ခေါ်ယူကာ မိမိနိုင်ငံ၌ အဘိသေက ပေး၍ ထီးနန်းတင်ပြီးနောက် မင်းကြီးသည် တောသို့ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 44

नैमिषाख्यं वरारोहे तत्र यज्ञतनुं गुरुम् । तपसाराधयामास यज्ञमूर्तिं स्तवेन् च ॥ ५.४४ ॥

အို ခါးလှသော မိန်းမရေ၊ နိုင်မိရှ ဟုခေါ်သော အရပ်၌ မင်းကြီးသည် ယဇ్ఞကိုယ်တော်ဖြစ်သော ယဇ్ఞမూర్తိ အရှင်၊ ယဇ్ఞတနု ဖြစ်သော ဂုရုကို တပသဖြင့်လည်း၊ စတုတိဖြင့်လည်း ပူဇော်၍ ပျော်ရွှင်စေ၏။

Verse 45

धरण्युवाच । कथं यज्ञतनॊः स्तोत्रं राज्ञा नारायणस्य ह । स्तुतिः कृता महाभाग पुनरेतच्च शंस मे ॥ ५.४५ ॥

ဓရာဏီက ပြောသည်– “ယဇ్ఞတနု ဖြစ်သော နာရာယဏအရှင်ကို မင်းကြီးက ဘယ်သို့ ဟိမ်းန (စတုတိ) ကို ပြုစုရေးသားခဲ့သနည်း။ အကျိုးကောင်းရှိသူရေ၊ ဤအကြောင်းကို ထပ်မံ ပြောပြပါ။”

Verse 46

श्रीवराह उवाच । नमामि याज्यं त्रिदशाधिपस्य भवस्य सूर्यस्य हुताशनस्य । सोमस्य राज्ञो मरुतामनेक-रूपं हरिं यज्ञनरं नमस्ये ॥ ५.४६ ॥

သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်။ အလှူပူဇာခံထိုက်သူ ဟရီကို ငါ ဦးညွှတ်ပူဇာ၏—ဒေဝတားတို့၏ အရှင်၊ ဘဝ (ရှီဝ)၊ နေမင်း၊ ယဇ္ဉမီး၊ ရာဇာသော ဆိုမ၊ မာရုတ်တို့အဖြစ် မျိုးစုံရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တည်ရှိသူ။ ယဇ္ဉပုရုရှ ဟရီအား ငါ နမസ്കာရပြု၏။

Verse 47

सुभीमदंष्ट्रं शशिसूर्यनेत्रं संवत्सरे छायनयुग्मकुक्षम् । दर्भाङ्गरोमाणमतैध्मशक्तिं सनातनं यज्ञनरं नमामि ॥ ५.४७ ॥

အမြဲတည်သော ယဇ္ဉပုရုရှကို ငါ ဦးညွှတ်ပူဇာ၏—ဒံသ္ထာတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ပြင်းထန်၍၊ မျက်စိတို့သည် လနှင့် နေဖြစ်ကာ၊ ဝမ်းဗိုက်သည် နှစ်တစ်နှစ်နှင့် နေတက်နေဝင်အဆုံးနှစ်ခု (solstice) ဖြစ်၍၊ ကိုယ်ရောမသည် ဒರ್ಭမြက်ဖြစ်ကာ၊ အင်အားသည် အလှူမီးကို ထောက်ပံ့သော လောင်စာသစ်ဖြစ်၏။

Verse 48

द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं शरीरेण दिशश्च सर्वाः । तमीद्यामीशं जगतां प्रसूतिं जनार्दनं तं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.४८ ॥

ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကြား အာကာသသည် သူ၏ကိုယ်တော်ဖြင့် အပြည့်အဝ ပျံ့နှံ့လျက်ရှိပြီး၊ အရပ်ဒిశအပေါင်းတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။ ကမ္ဘာလောကတို့၏ မူလအရင်းအမြစ်၊ အရှင်တော်၊ ချီးမွမ်းထိုက်သူ—ဇနာရ္ဒန (Janārdana) ထံသို့ ငါ အစဉ်မပြတ် ဦးညွှတ်ပူဇာ၏။

Verse 49

सुरासुराणां च जयाजयाय युगे युगे यः स्वशरीरमाद्यम् । सृजत्यनादिः परमेश्वरो य- स्तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नाथम् ॥ ५.४९ ॥

ဒေဝတားနှင့် အသူရတို့၏ အနိုင်အရှုံးအတွက် ယုဂတိုင်း ယုဂတိုင်း၌ မိမိ၏ မူလကိုယ်တော်ကို ထုတ်ဖော်ဖန်ဆင်းတော်မူသော၊ အစမရှိသော အမြင့်ဆုံးအရှင်—ယဇ္ဉရုပ်တော် ထိုနာထကို ငါ ဦးညွှတ်ပူဇာ၏။

Verse 50

दधार मायामयमुग्रतेजा जयाय चक्रं त्वमलांशुशुभ्रम् । गदासिशार्ङ्गादिचतुर्भुजोऽयं तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५० ॥

ကြောက်မက်ဖွယ် တေဇောဓာတ်ဖြင့် တောက်ပတော်မူ၍ အနိုင်ရရန်အတွက် အညစ်အကြေးကင်းစင်သော ရောင်ခြည်တောက်ပသည့် စက်ကရ (discus) ကို ဆောင်ထားတော်မူ၏။ ဤလေးလက်ရှင်သည် ဂဒါ (mace)၊ အစိ (ဓား)၊ ရှာရင်္ဂ (Śārṅga) လေးနှင့် အခြားလက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်တော်မူသည်။ ယဇ္ဉမူရ္တိ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တော်အား ငါ အစဉ်မပြတ် ဦးညွှတ်ပူဇာ၏။

Verse 51

क्वचित् सहस्रं शिरसां दधार क्वचिन्महापर्वततुल्यकायम् । क्वचित् स एव त्रसरेणुतुल्यो यस्तं सदा यज्ञनरं नमामि ॥ ५.५१ ॥

တခါတရံ သူသည် ခေါင်းတစ်ထောင်ကို ဆောင်ထား၏။ တခါတရံ ကိုယ်ခန္ဓာသည် မဟာတောင်တန်းနှင့်တူ၏။ တခါတရံ ထိုသူတည်းဟူသောသူသည် ဖုန်မှုန့်အမှုန်ကဲ့သို့ အလွန်သေးငယ်၏။ ယဇ္ဉနရ (yajña-nara) ထံသို့ အမြဲတမ်း ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။

Verse 52

चतुर्मुखो यः सृजते समग्रं रथाङ्गपाणिः प्रतिपालनाय । क्षयाय कालानलसन्निभो य-स्तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५२ ॥

ယဇ္ဉမူရ္တိ (Yajñamūrti) ဟူသော ယဇ္ဉ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ထံသို့ အမြဲတမ်း ဦးညွှတ်ပါ၏။ သူသည် မျက်နှာလေးပါးဖြင့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ဖန်ဆင်း၏; လက်၌ စက်ဝိုင်းလက်နက် (chakra) ကိုင်ဆောင်၍ ထိန်းသိမ်း၏; အချိန်၏မီးကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ပျက်စီးခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်း၏။

Verse 53

संसारचक्रक्रमणक्रियायै य इज्यते सर्वगतः पुराणः । यो योगिभिर्ध्यायते चाप्रमेयस् तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५३ ॥

သံသရာဘီး လှည့်ပတ်သွားလာစေသော လုပ်ဆောင်သဘောတရားအဖြစ် ပူဇော်ခံရသည့်၊ အဟောင်းအမြဲ၊ အလုံးစုံသို့ ပြန့်နှံ့၍ တိုင်းတာမရသော ထိုတစ်ပါးတည်းကို ယောဂီတို့ သမาธိဖြင့် တွေးတောကြ၏။ ထိုယဇ္ဉမူရ္တိထံသို့ အမြဲတမ်း ဦးညွှတ်ပါ၏။

Verse 54

सम्यङ्मनस्यर्पितवानहं ते यदा सुदृश्यं स्वतनौ नु तत्त्वम् । न चान्यदस्तॊति मतिः स्थिरा मे यतस्ततो मावतु शुद्धभावम् ॥ ५.५४ ॥

ငါသည် စိတ်ကို သင့်ထံသို့ မှန်ကန်စွာ အပ်နှံပူဇော်သောအခါ၊ အမှန်တရား၏ သဘောတရားသည် ငါ့ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ ထင်ရှားစွာ မြင်ရ၏။ ထို့ပြင် ငါ့အမြင်သည် တည်ငြိမ်လာ၍ «အခြားအရာ မရှိ» ဟု သိမြင်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုသိမြင်မှုသည် အရပ်ရပ်မှ ငါ့၏ သန့်ရှင်းသော စိတ်သဘောကို ကာကွယ်ပါစေ။

Verse 55

इतीरितस्तस्य हुताशनार्चिः प्रख्यं तु तेजः पुरतो बभूव । तस्मिन् स राजा प्रविवेश बुद्धिं कृत्वा लयं प्राप्तवान् यज्ञमूर्तौ ॥ ५.५५ ॥

ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ သူ့ရှေ့တွင် မီးလျှံကဲ့သို့ ထင်ရှားကျော်ကြားသော တောက်ပမှုတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုတောက်ပသော အရှိန်အဝါအတွင်းသို့ ဘုရင်သည် စိတ်ကို တည်ကြည်စွာ ချုပ်ကိုင်၍ ဝင်ရောက်ကာ ယဇ္ဉမူရ္တိ (Yajñamūrti) အတွင်း၌ လုံးဝလျောကွယ်ပေါင်းစည်းခြင်းကို ရရှိ၏။