Adhyaya 38: The Hunter’s Austerity and the Gaining of Durvāsas’ Favor

Verse 1

श्रीवराह उवाच । स शुभं शोभनं मार्गमास्थाय व्याधसत्तमः । तपस्तेपे निराहारस्तं गुरुं मनसा स्मरन् ॥ ३८.१ ॥

သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုမုဆိုးအထက်မြတ်သည် မင်္ဂလာနှင့် အလွန်ကောင်းမွန်သော လမ်းကို လက်ခံလိုက်ပြီး တပသကို ကျင့်သုံး하였다။ အစာမစားဘဲ ဂုရုကို စိတ်ထဲ၌ အမြဲအမှတ်ရနေ၏။

Verse 2

भिक्षाकाले तु संप्राप्ते शीर्णपर्णान्यभक्षयत् । स कदाचित् क्षुधाविष्टो वृक्षमूलं समाश्रितः ॥ ३८.२ ॥

ဘိက္ခာခံချိန် ရောက်လာသောအခါ သူသည် ကျသွားသော အရွက်ဟောင်းများကိုသာ စား하였다။ တစ်ခါတစ်ရံ ဆာလောင်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်ကာ သစ်ပင်အမြစ်အောက်၌ ခိုလှုံနေ၏။

Verse 3

बुभुक्षितस्तरोः पर्णमैच्छद् भक्षितुमन्तिकात् । इत्येवं कुर्वतो व्योम्नि वागुवाचाशरीरिणी ॥ ३८.३ ॥

ဆာလောင်နေ၍ အနီးရှိ သစ်ပင်၏ အရွက်တစ်ရွက်ကို စားလို하였다။ ထိုသို့ ပြုနေစဉ် ကောင်းကင်မှ ကိုယ်မဲ့အသံတစ်သံ ထွက်ပေါ်၍ ပြောဆို하였다။

Verse 4

मा भक्षयस्व सकटमुच्चैरेवं प्रभाषिते । ततोऽसौ तं विहायान्यद् वार्क्षं पतितमग्रहीत् ॥ ३८.४ ॥

“လှည်းကို မစားပါနှင့်” ဟု အသံမြင့်မြင့် ပြောလိုက်သည်။ ထို့နောက် သူသည် ထိုအရာကို စွန့်၍ ကျသွားသော သစ်တုံးတစ်ခုကို အစားထိုး ယူလိုက်သည်။

Verse 5

तमप्येवं निषिद्धं स्यादन्यं तथैवमेव च । एवं स सकटं मत्वा व्याधः किञ्चिन्न भक्षयत् ॥ ३८.५ ॥

ထိုအရာကိုလည်း ထိုနည်းတူ တားမြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး အခြားအရာများလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လှည်းဟု ထင်မှတ်ကာ မုဆိုးသည် မည်သည့်အရာမျှ မစားခဲ့။

Verse 6

निराहारस्तपस्तेपे स्मरन् गुरुमतन्द्रितः । तस्याथ बहुना काले गते ऋषिवरोऽभ्यगात् ॥ ३८.६ ॥

အစာမစားဘဲ သူသည် တပသ္ယာကို ကျင့်၍ ဆရာကို မပျင်းမနာ သတိရနေ하였다။ အချိန်အတော်ကြာ လွန်သွားသောအခါ ဗဟုသုတကြီးသော ရှင်ရသီတစ်ပါးက သူ့ထံ လာရောက်하였다။

Verse 7

दुर्वासाः शंसितात्मा वै किञ्चित्प्राणमपश्यत । व्याधं तपोत्थतेजोभिर्ज्वलमानं हविर्यथा ॥ ३८.७ ॥

ကိုယ်တော်မြတ်ဟု ချီးမွမ်းခံရသော ဒုర్వာသာသည် အသက်ရှူသက်ဝင်မှု အနည်းငယ်ကို တွေ့မြင်하였다။ တပသ္ယာမှ ပေါ်ထွန်းသော တေဇောဖြင့် မုဆိုးသည် ဟဝိရ်ကဲ့သို့ တောက်လောင်နေသည်ကို သူမြင်하였다။

Verse 8

सोऽपि व्याधस्तं नत्वा शिरसा ।अथ महामुनिम् । उवाच स कृतार्थोऽस्मि भगवन् दर्शनात् तव ॥ ३८.८ ॥

မုဆိုးလည်း သူ့အား ခေါင်းချ၍ ဂါရဝပြု하였다။ ထို့နောက် မဟာမုနိကို “ဘဂဝန်၊ သင့်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံပါပြီ” ဟု ဆို하였다။

Verse 9

इदानीं श्राद्धकालं मे प्राप्तं त्वमवधारय । शीर्णपर्णानि भक्षयन् वै तैरेवाहं महामुने । भवन्तं प्रीणयामीति व्याधस्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३८.९ ॥

ယခုအခါ ငါ၏ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ကာလ ရောက်လာပြီ၊ သင် သတိပြုပါ။ အို မဟာမုနိ၊ ငါသည် ကျသွားသော ရွက်ခြောက်များကိုသာ စားသုံး၍ ထိုရွက်များဖြင့်ပင် သင်ကို ဂုဏ်ပြု၍ စိတ်ကျေနပ်စေမည်ဟု မုဆိုးက ထိုစကားကို ပြော하였다။

Verse 10

दुर्वासा अपि तं शुद्धं शुद्धभावं जितेन्द्रियम् । जिज्ञासुस्तत्तपो वाक्यमिदमुच्चैरुवाच ह ॥ ३८.१० ॥

ဒုရ္ဝာသာ (Durvāsā) ပင်လျှင် ထိုတပဿာကို သိလိုသဖြင့်၊ သန့်ရှင်း၍ စိတ်သဘောသန့်၊ အင်ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူဟု မြင်ကာ ဤစကားကို အသံမြင့်မြင့်ဖြင့် ပြော하였다။

Verse 11

यवगोधूमशालीनामन्नं चैव सुसंस्कृतम् । दीयतां मे क्षुधार्ताय त्वामुद्दिश्यागताय च ॥ ३८.११ ॥

«ယဝ (barley)၊ ဂೋಧုမ (wheat) နှင့် ဆာလီ (rice) တို့ဖြင့် ကောင်းစွာ ပြင်ဆင်ထားသော အစာကို၊ ဆာလောင်ဒဏ်ခံနေရသော ငါ့အား—သင်ကို ရည်မှန်း၍ ဤနေရာသို့ လာရောက်သူအား—ပေးပါ» ဟု ဆို하였다။

Verse 12

इत्युक्तेन त्वसौ व्याधश्चिन्तां परमिकीं गतः । क्व सम्भविष्यते मह्यमिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ ३८.१२ ॥

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် မုဆိုးသည် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ပူပန်သို့ ကျရောက်သွား၏။ «ငါ့အတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ဘယ်မှာ ရနိုင်မလဲ» ဟူသော အတွေးတွင်သာ စွဲလမ်းနေ하였다။

Verse 13

तस्य चिन्तयतः पात्रमाकाशात् पतितं शुभम् । सौवर्णं सिद्धिसंयुक्तं तज्जग्राह करेण सः ॥ ३८.१३ ॥

သူ စဉ်းစားနေစဉ် အကောင်းမြတ်သော ပန်းကန်တစ်လုံးသည် ကောင်းကင်မှ ကျလာ၏။ ၎င်းသည် ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အံ့ဖွယ်စွမ်းအားနှင့် ပြည့်စုံသည်။ ထိုနောက် သူသည် လက်ဖြင့် ယူကောက်하였다။

Verse 14

तद् गृहीत्वा मुनिं प्राह दुर्वासाख्यं ससाध्वसः । अत्रैव स्थीयतां ब्रह्मन् यावद् भिक्षाटनं त्वहम् । करोमि तत्प्रसादोऽयं क्रियतां ब्रह्मवित्तम ॥ ३८.१४ ॥

ဒုర్వာသာဟုခေါ်သော မုနိကို ကိုင်ဆွဲကာ ကြောက်ရွံ့သံဖြင့် ပြောသည်– «အို ဗြာဟ္မဏ၊ ငါ အလှူအစာ (ဘိက္ခာ) ရှာသွားနေစဉ် ဤနေရာ၌ပင် နေတော်မူပါ။ သင်၏ ကရုဏာတော်ဤအခွင့်ကို ပြုစေပါ၊ အို ဗြဟ္မဗိဒ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး»။

Verse 15

एवमुक्त्वा ततो भिक्षामटनं व्याधसत्तमः । नातिदूरेण नगरं धनयोषासमन्वितम् ॥ ३८.१५ ॥

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် မုဆိုးတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသည် ဘိက္ခာရှာရန် လှည့်လည်ထွက်သွား၏။ မဝေးလှသည့်နေရာတွင် ငွေကြေးနှင့် မိန်းမများဖြင့် ပြည့်စုံသော မြို့တစ်မြို့ ရှိနေ하였다။

Verse 16

तस्य तत्र प्रयातस्य अग्रतः सर्वशोभनाः । वृक्षेभ्यो निर्ययुश्चान्या हेमपात्राग्रपाणयः । विविधान्नानि तस्याशु दत्त्वा पात्रं प्रपूरितम् ॥ ३८.१६ ॥

သူသွားရာလမ်းတွင် အလွန်လှပသောသူများသည် ရှေ့မှ ထွက်လာကြ၏။ အခြားသူများသည် သစ်ပင်များထဲမှ ထွက်လာကာ လက်တွင် ရွှေခွက်များကို ကိုင်ထားကြသည်။ သူတို့သည် အမျိုးမျိုးသော အစာများကို ချက်ချင်း ပေးလှူ၍ သူ၏ပန်းကန်ကို အပြည့်အဝ ဖြည့်ပေးကြ၏။

Verse 17

स च भूतार्थमात्मानं मत्वा पुनरथाश्रमम् । आजगाम ततोऽपश्यत्तं ऋषिं जपतां वरम् ॥ ३८.१७ ॥

ထို့နောက် သူသည် မိမိကိုယ်ကို သတ္တဝါတို့၏ အမှန်တကယ်သော အကျိုးရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီနေသည်ဟု သိမြင်ကာ အာရှရမ်သို့ ပြန်လာ၏။ ထိုအခါ ဂျပ (japa) ပြုသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ထိုရိရှီကို တွေ့မြင်하였다။

Verse 18

तं दृष्ट्वा स्थाप्य तां भिक्षां शुचौ देशे प्रसन्नधीः । प्रणम्य तमृषिं वाक्यमुवाच व्याधसत्तमः ॥ ३८.१८ ॥

ထိုရိရှီကို မြင်ပြီးနောက် ဘိက္ခာအစာကို သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ ထားကာ စိတ်ကြည်လင်တည်ငြိမ်သော မုဆိုးအမြတ်ဆုံးသည် ထိုရိရှီအား ဦးချကန်တော့ပြီး ဤစကားများကို ပြော하였다။

Verse 19

भगवन् क्षालनं पद्भ्यां क्रियतामृषिपुङ्गव । यदि त्वहमनुग्राह्यस्तदेवं कर्त्तुमर्हसि ॥ ३८.१९ ॥

အို ဘုရားရှင်၊ အို ရှင်သန့်ရှင်းသော ရှင်မုနိအထွတ်အမြတ်၊ ကျွန်ုပ်၏ ခြေကို ဆေးကြောပေးပါ။ ကျွန်ုပ်ကို ကရုဏာပြုမည်ဆိုလျှင် ဤနည်းဖြင့် ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။

Verse 20

एवमुक्तः स जिज्ञासुस्तपोवीर्यं शुभं मुनिः । नदीं गन्तुं न शक्नोमि जलपात्रं न चास्ति मे ॥ ३८.२० ॥

ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော် စူးစမ်းလိုသော မုနိသည် တပေါ်အင်အားကောင်း၍ မင်္ဂလာရှိကာ ပြောသည်—“ကျွန်ုပ် မြစ်သို့ မသွားနိုင်ပါ၊ ရေထည့်အိုးလည်း မရှိပါ။”

Verse 21

कथं प्रक्षालयाम्याशु व्याध पादौ महामते । इत्येतन्मुनिना व्याधः श्रुत्वा चिन्तापरोऽभवत् । किं करोमि कथं चास्य भोजनं वै भविष्यति ॥ ३८.२१ ॥

“အို မုဆိုးကြီး၊ အို စိတ်ကြီးမြတ်သူ၊ သင်၏ ခြေကို အမြန်ဘယ်လို ဆေးကြောရမလဲ” ဟု မုနိက ပြောသည်ကို ကြားသော် မုဆိုးသည် စိုးရိမ်ပူပန်စိတ်ဖြင့် တွေးမြင်လျက်—“ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ၊ သူ၏ အစာစားခြင်းကို ဘယ်လို စီစဉ်ရမလဲ” ဟု ဖြစ်လာသည်။

Verse 22

एवं सञ्चिन्त्य मनसा गुरुं स्मृत्वा विचक्षणः । जगाम शरणं तां तु सरितं देविकां सुधीः ॥ ३८.२२ ॥

ဤသို့ စိတ်တွင် စဉ်းစားကာ မိမိ၏ ဆရာကို သတိရ၍ ပညာရှိသိမြင်သူသည် ဒေဝိကာဟု ခေါ်သော မြစ်ထံသို့ အားကိုးရာအဖြစ် သွားရောက်ခိုလှုံ하였다။

Verse 23

व्याध उवाच । व्याधोऽस्मि पापकर्मास्मि ब्रह्महास्मि सरिद्वरे । तथापि संस्मृता देवि पाहि मां शरणं गतम् ॥ ३८.२३ ॥

မုဆိုးက ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်သည် မုဆိုးဖြစ်၏၊ အပြစ်ကံပြုသူဖြစ်၏၊ ဤမြစ်ကူးကောင်းရာ၌ ဗြာဟ္မဏကို သတ်သူဖြစ်၏။ သို့သော်လည်း အို ဒေဝီ၊ သင်ကို သတိရသော် ကယ်တင်ပါ၊ ကျွန်ုပ်သည် ခိုလှုံရန် လာရောက်ပါ၏။”

Verse 24

देवतां नैव जानामि न मन्त्रं न तथार्चनम् । गुरुपादौ परं ध्यात्वा पश्यामि सततं शुभे ॥ ३८.२४ ॥

ကျွန်ုပ်သည် ဘုရားဒေဝတာကိုလည်း မသိ၊ မန္တရကိုလည်း မသိ၊ ပူဇော်နည်းလမ်းကိုလည်း မသိပါ။ သို့သော် ဂုရု၏ ခြေတော်ကို အမြင့်မြတ်ဆုံး စိတ်ဓာတ်ဖြင့် သတိတရားထား၍ အမြဲတမ်း မြင်တွေ့နေပါသည်၊ မင်္ဂလာရှိသူရေ။

Verse 25

एवं विधस्य मे देवि दयां कुरु सरिद्वरे । ऋषेः क्षालार्थसलिलं समीपं कुरु माचिरम् ॥ ३८.२५ ॥

အို ဒေဝီ၊ မြစ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ကျွန်ုပ်ကဲ့သို့သူကို ကရုဏာပြုပါ။ ရှင်ရသီ သန့်စင်ရန် အသုံးပြုမည့် ရေကို မနှောင့်နှေးဘဲ အနီးသို့ ဆောင်ယူလာပါ။

Verse 26

एवमुक्त्वा । अथ व्याधेन देविका पापनाशिनी । आजगाम यतस्तस्थौ दुर्वासाः संशितव्रतः ॥ ३८.२६ ॥

ဤသို့ ပြောပြီးနောက်၊ အပြစ်ပျောက်စေသူဟု ခေါ်သော ဒေဝီကာသည် မုဆိုးနှင့်အတူ၊ ဝရတကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းသိမ်းသူ ဒုర్వာသာ ရပ်နေသည့် နေရာသို့ လာရောက်하였다။

Verse 27

तस्य पादौ स्वयं देवी क्षालयन्ती सरिद्वरा । जगाम ह्रादिनी भूत्वा व्याधाश्रमसमीपतः ॥ ३८.२७ ॥

မြစ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဒေဝီသည် ကိုယ်တိုင်ပင် သူ၏ ခြေတော်ကို မိမိလက်ဖြင့် ဆေးကြောပေး하였다။ ထို့နောက် ဟ္ရာဒိနီ မြစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ မုဆိုး၏ အာရှရမ်အနီးသို့ သွား하였다။

Verse 28

तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं दुर्वासा विस्मयं ययौ । प्रक्षाल्य हस्तौ पादौ च तदन्तं श्रद्धयान्वितम् । बुभुजे परमप्रीतस्तथाचम्य विचक्षणः ॥ ३८.२८ ॥

ထိုအံ့ဩဖွယ်ကြီးကို မြင်သဖြင့် ဒုర్వာသာသည် အလွန်အံ့အားသင့်하였다။ လက်နှင့် ခြေကို ဆေးကြောပြီး ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ထိုအစာကို အဆုံးတိုင်အောင် စားသုံး하였다။ ထို့နောက် အာချမန (သန့်စင်ရန် ရေစုပ်ခြင်း) ပြု၍ ဉာဏ်ပညာရှိသော ရသီသည် အလွန်ပီတိဖြစ်하였다။

Verse 29

तमस्थिशेषं व्याधं तु क्षुधादुर्बलतां गतम् । उवाच वेदाध्ययनं सर्वे वेदाः ससंग्रहाः । ब्रह्मविद्या पुराणानि प्रत्यक्षाणि भवन्तु ते ॥ ३८.२९ ॥

ထို့နောက် အစာငတ်၍ အားနည်းကာ အရိုးသာကျန်သည့် မုဆိုးအား မိန့်တော်မူသည်— «သင်၌ ဝေဒသင်ယူခြင်း ဖြစ်ပေါ်ပါစေ။ စုစည်းစာတမ်းများနှင့်တကွ ဝေဒအားလုံး သင့်ရှေ့၌ ထင်ရှားပါစေ။ ဗြဟ္မဗိဒ္ယာနှင့် ပုရာဏများလည်း သင့်အား တိုက်ရိုက် ထင်ရှားပါစေ»။

Verse 30

एवं प्रादाद् वरं तस्य दुर्वासा नाम चाकरॊत् । भवान् सत्यतपा नाम ऋषिराद्यो भविष्यति ॥ ३८.३० ॥

ဤသို့ပင် သူ့အား ကောင်းချီးပေး၍ ‘ဒုရ္ဝာသာ’ ဟူသော အမည်ကိုလည်း ပေးတော်မူသည်။ ထို့ပြင် မိန့်တော်မူသည်— «သင်သည် ‘သတ္တျတပါ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် အရှေ့ဆုံး အဋ္ဌမမြောက် ရှင်ရသီ ဖြစ်လာမည်»။

Verse 31

एवं दत्तवरो व्याधस्तमाह मुनिसत्तमम् । व्याधो भूत्वा कथं ब्रह्मन् वेदानध्यापयाम्यहम् ॥ ३८.३१ ॥

ကောင်းချီးရပြီးသော မုဆိုးက အမြတ်ဆုံး ရသီအား ပြောလေသည်— «အို ဘြာဟ္မဏ၊ မုဆိုးဖြစ်နေသော ကျွန်ုပ်က ဝေဒကို မည်သို့ သင်ကြားနိုင်ပါမည်နည်း»။

Verse 32

ऋषिरुवाच । प्राक्षरीरं गतं तेऽद्य निराहारस्य सत्तम । तपोमयं शरीरं ते पृथग्भूतं न संशयः ॥ ३८.३२ ॥

ရသီက မိန့်တော်မူသည်— «အစာမစားဘဲ တည်ကြည်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ယနေ့ သင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာမတည်မီသော (သိမ်မွေ့) အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိပြီ။ သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် တပဿာအင်အားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်ဖြစ်၍ သာမန်ရုပ်ကိုယ်အခြေအနေမှ ခွဲထွက်သွားသည်မှာ သံသယမရှိ»။

Verse 33

प्राग्विज्ञानं गतं नाशमिदानीं शुद्धमक्षरम् । विद्धि तं शुद्धकायोऽसि तथाऽन्यत् ते शरीरकम् । तेन वेदाः समं शास्त्रैः प्रतिभास्यन्ति ते मुने ॥ ३८.३३ ॥

သင်၏ ယခင်က ကန့်သတ်ထားသော ဉာဏ်သိမြင်မှုသည် ပျက်စီးသွားပြီ။ ယခု သန့်ရှင်းသော အက္ခရာမပျက် (အကွယ်မပျက်သော သဘောတရား) ကို သိမှတ်လော့။ သင်သည် သန့်ရှင်းသော ကိုယ်ဖြစ်ပြီး အခြားသော သန့်စင်သည့် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ရပ်ကိုလည်း ရရှိထားသည်ဟု နားလည်လော့။ ထိုသို့ သန့်စင်ခြင်းနှင့် သိမြင်ခြင်းကြောင့် ဝေဒများသည် သာသနာကျမ်းများနှင့်အတူ သင်၌ ထင်ရှားလာမည်၊ အို မုနိ»။