Adhyaya 26: The Sun’s Assumption of Form and the Gods’ Hymn of Pacification

Verse 1

प्रजापाल उवाच । शरीरस्य कथं मूर्तिग्रहणं ज्योतिषो द्विज । एतन्मे संशयं छिन्धि प्रणतस्य द्विजोत्तम ॥ २६.१ ॥

ပရာဇာပါလက ပြောသည်—“အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ)၊ ဂျျိုတိသ (အလင်းရောင်၏ သဘောတရား) နှင့် ဆက်နွယ်၍ ကိုယ်ခန္ဓာသည် မည်သို့ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူလာသနည်း။ ငါ့၏ သံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ၊ အို ဒွိဇောတ္တမ (ဗြဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်)၊ ငါသည် သင့်အား ဦးညွှတ်ပါ၏။”

Verse 2

महातपाः उवाच । योऽसावात्मा ज्ञानशक्तिरेको एव सनातनः । स द्वितीयं यदा चैच्छत् तदा स्वात्मस्थितो ज्वलत् ॥ २६.२ ॥

မဟာတပာက မိန့်တော်မူသည်— «အသိဉာဏ်၏ စွမ်းအားဖြစ်သော အတ္တမန်သည် တစ်ပါးတည်း၊ နိစ္စတန်၊ စနာတန ဖြစ်၏။ ဒုတိယတစ်ပါးကို အလိုရှိသောအခါ မိမိအတ္တ၌ တည်နေသော်လည်း တောက်ပလင်းလက် ထွက်ပေါ်လာ၏»။

Verse 3

यः सूर्य इति भास्वांस्तु अन्योन्येन महात्मनः । लोलीभूतानि तेजांसि भासयन्ति जगत्त्रयम् ॥ २६.३ ॥

«နေ» ဟု ခေါ်သော ထိုအလင်းတန်ခိုးသည် အလင်းရောင်ပြင်းထန်၏။ မဟာတန်ခိုးရှိသော အလင်းတိုင်များ၏ အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုကြောင့် လှုပ်ရှားလာသော အလင်းတေဇများက လောကသုံးပါးကို လင်းစေ၏။

Verse 4

तस्मिन् सर्वे सुराः सिद्धा गणाः सर्वे महर्षिभिः । समं सूता इति विभो तस्मात् सूर्यो भवान् स्तुतः ॥ २६.४ ॥

ထိုနေရာ၌ နတ်တို့အားလုံး၊ စိဒ္ဓတို့၊ နတ်တပ်ဖွဲ့အစုအဝေးတို့နှင့် မဟာရိရှီတို့သည် တညီတညွတ်တည်း «စူတာ (ရထားမောင်း/လှုံ့ဆော်သူ)» ဟု ကြွေးကြော်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အရှင်ဘုရား၊ သင်—နေမင်း (စူရျ)—ကို ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 5

लोलिभूतस्य तस्याशु तेजसोऽभूच्छरीरकम् । पृथक्त्वेन रविः सोऽथ कीर्त्यते वेदवादिभिः ॥ २६.५ ॥

လှုပ်ယမ်းလာသော ထိုတေဇအလင်းမှ ခွဲခြားသည့် ကိုယ်ထည်တစ်ရပ် အလျင်အမြန် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုခွဲခြားသည့် အခြေအနေ၌ ဝေဒဝါဒကို ရှင်းလင်းသူတို့က ၎င်းကို «ရဝိ» (နေ) ဟု ခေါ်ဆိုကြ၏။

Verse 6

भासयन् सर्वलोकांस्तु यतोऽसावुत्थितो दिवि । अतोऽसौ भास्करः प्रोक्तः प्रकर्षाच्च प्रभाकरः ॥ २६.६ ॥

လောကအားလုံးကို လင်းစေသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်၌ ထွက်ပေါ်တက်ရောက်လာသဖြင့်လည်းကောင်း ၎င်းကို «ဘာස්ကရ» ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့ပြင် ထူးကဲမြင့်မားသော တောက်ပမှုကြောင့် «ပရဘာကရ» ဟုလည်း ခေါ်ကြ၏။

Verse 7

दिवा दिवस इत्युक्तस्तत्कारित्वाद् दिवाकरः । सर्वस्य जगतस्त्वादिरादित्यस्तेन उच्यते ॥ २६.७ ॥

သူကို «နေ့» (divā) နှင့် «နေ့ခင်း» (divasa) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုနေ့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသောကြောင့် «Divākara» (နေ့ကို ဖန်ဆင်းသူ) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ကမ္ဘာလောက အလုံးစုံ၏ မူလအရင်းအမြစ်ဖြစ်သဖြင့် «Āditya» ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 8

एतस्य द्वादशादित्याः संभूतास्तेजसा पृथक् । प्रधान एव सर्वेषां सर्वदा स विबुध्यते ॥ २६.८ ॥

သူထံမှ တေဇောဓာတ်အားဖြင့် ခွဲခြားထင်ရှားသော «အာဒိတျယ» တစ်ဆယ်နှစ်ပါး ပေါ်ပေါက်လာ하였다။ သူသည် အမြဲတမ်း သူတို့အားလုံးထဲတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးအဖြစ် နားလည်ခံယူကြသည်။

Verse 9

तं दृष्ट्वा जगतो व्याप्तिं कुर्वाणं परमेश्वरम् । तस्यैवान्तः स्थिताः देवा विनिष्क्रम्य स्तुतिं जगुः ॥ २६.९ ॥

ကမ္ဘာလောကတစ်လျှောက် သူ၏ပျံ့နှံ့တည်ရှိမှုကို ချဲ့ထွင်နေသော အမြင့်မြတ်ဆုံးအရှင်ကို မြင်ကြပြီးနောက်၊ သူ၏အတွင်း၌ တည်ရှိနေသော နတ်တို့သည် အပြင်သို့ ထွက်လာကာ ချီးမွမ်းသီချင်းများကို သီဆိုကြသည်။

Verse 10

देवा ऊचुः । भवान् प्रसूतिर् जगतः पुराणः क्षयामलैव प्रदहन् जगन्ति । समुत्थितो नाथ शमं प्रयाहि मा देवलोकान् प्लुष कर्मसाक्षिन् ॥ २६.१० ॥

နတ်တို့က ပြောကြသည်– «သင်သည် ကမ္ဘာလောက၏ ရှေးဦးမူလအရင်းအမြစ်ဖြစ်၏။ ပျက်ကွက်ကာလ၏ မီးကဲ့သို့ လောကများကို လောင်ကျွမ်းစေ၏။ အရှင်နာထ၊ ထမြောက်လာပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပါ; ကမ္မ၏ သက်သေဖြစ်သောအရှင်၊ နတ်လောကတို့ကို မလောင်ကျွမ်းစေပါနှင့်»

Verse 11

त्वया ततं सर्वत एव तेजः प्रतापिना सूर्य यजुःप्रवृत्ते । तिग्मं रथाङ्गं तव देवकल्पं कालाख्यमध्वान्तकरं वदन्ति ॥ २६.११ ॥

သင်ကြောင့်—အို နေရောင်တောက်ပသော နေဘုရား—တေဇောဓာတ်သည် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့ကာ ယဇု (Yajus) သဒ္ဒါပညာရပ်အတိုင်း လှုပ်ရှားစေသည်။ သင်၏ ထက်မြက်သော ရထားဘီးသဏ္ဌာန် စက်ဝိုင်းတံဆိပ်သည် နတ်သဘောရှိ၍ «ကာလ» (Kāla) ဟူသော အမည်ဖြင့် အမှောင်ကို ဖယ်ရှားသူဟု ဆိုကြသည်။

Verse 12

प्रभाकरसक्त्वं रविरादिदेव आत्मा समस्तस्य चराचरस्य । पितामहसक्त्वं वरुणो यमश्च भूतं भविष्यच्च वदन्ति सिद्धाः ॥ २६.१२ ॥

နေမင်း (ရဝိ) သည် မူလဒေဝတော်ဖြစ်၍ လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံး၏ အတွင်းအတ္တ (အာတ္မန်) ဖြစ်ကြောင်း စိဒ္ဓများက ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဝရုဏနှင့် ယမတို့သည် ပိတာမဟာနှင့် ဆက်နွယ်သော သဘောတရားကို ကိုယ်စားပြု၍ အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ကိုလည်း ဖုံးလွှမ်းကြောင်း ဆိုကြသည်။

Verse 13

ध्वान्तं प्रणु त्वं सुरलोकपूज्य प्रयाहि शान्तिं पितरो वदन्ति । वेदान्तवेद्योऽसि मखेषु देव त्वं हूयसे विष्णुरसि प्रसह्य । इति स्तुतस्तैः सुरनाथ भक्त्या प्रपाहि शम्भो न इति प्रसह्य ॥ २६.१३ ॥

“အမှောင်ကို ဖယ်ရှားပါ၊ ဒေဝလောက၌ ပူဇော်ခံရသူ၊ ငြိမ်းချမ်းရာသို့ သွားပါ” ဟု ပိတရများက ဆိုကြသည်။ “သင်သည် ဝေဒန္တဖြင့် သိမြင်နိုင်သူ၊ ယဇ္ဈပွဲများတွင် ဒေဝတော်၊ သင်ကို ဟူးယ (ပူဇော်ဖိတ်ခေါ်) ကြသည်—အမှန်တကယ် သင်သည် အပြည့်အဝ အာနုဘော်ဖြင့် ဗိෂ္ဏု ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ဒေဝနာထ (ဒေဝတို့၏ အရှင်) ဦးဆောင်သူတို့က ဘက္တိဖြင့် ချီးမွမ်းကာ “ရှမ္ဘို၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ပါ” ဟု အရေးတကြီး တောင်းပန်ကြသည်။

Verse 14

एवमुक्तस्तदा देवैः सौम्यां मूर्तिमथाकरॊत् । प्रकाशत्वं जगामाशु देवतानां महाप्रभः ॥ २६.१४ ॥

ထိုအခါ ဒေဝတို့က ထိုသို့ လျှောက်ထားကြသဖြင့် အလွန်တောက်ပသော အရှင်သည် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူ하였다။ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် ဒေဝတို့အတွက် အလင်းရောင်ဖြစ်လာ하였다။

Verse 15

एतत्सर्वं सुराणां तु दहनं शामितं पुरा । सप्तम्यां खलु सूर्येण मूर्त्तित्वं कृतवान् भुवि ॥ २६.१५ ॥

ဒေဝတို့၏ ထိုမီးလောင်သကဲ့သို့သော ဒုက္ခအားလုံးကို ယခင်ကပင် သက်သာစေခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် လဆန်း/လဆုတ် ခုနစ်ရက်မြောက် (သပ္တမီ) တွင် နေမင်းအားဖြင့် ၎င်းသည် မြေပြင်ပေါ်၌ ကိုယ်ထည်ရုပ်ပေါ်လာစေခဲ့သည်။

Verse 16

एतां यः पुरुषो भक्त्या उपास्ते सूर्यमर्चयेत् । भास्करेण च तस्यासौ फलमिष्टं प्रयच्छति ॥ २६.१६ ॥

ဘက္တိဖြင့် နေမင်းကို ဆည်းကပ်၍ ပူဇော်သူ မည်သူမဆို၊ ဘာස්ကရ (နေမင်း) သည် ထိုသူအား မိမိလိုလားသော အကျိုးफलကို ပေးသနားတော်မူသည်။

Verse 17

एतत् ते कथितं राजन् सूर्याख्यानं पुरातनम् । आदिमन्वन्तरे वृत्तं मातरः शृणु सांप्रतम् ॥ २६.१७ ॥

အို မင်းကြီး၊ «စူရျာ-အာချာန» ဟုခေါ်သော ရှေးဟောင်းဇာတ်ကြောင်းကို သင့်အား ငါပြောပြီးပြီ။ ယခုမူ အလေးအမြတ်ခံ မိခင်တော်၊ ပထမဦးဆုံး မန္ဝန္တရ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှကို နားထောင်ပါ။