Adhyaya 23
Varaha PuranaAdhyaya 2336 Shlokas

Adhyaya 23: The Birth of Gaṇapati, the Emergence of the Vināyakas, and the Significance of the Fourth Lunar Day

Gaṇapater Janma, Vināyakānāṃ Utpattiḥ, Caturthī-Māhātmyaṃ ca

Mythic-Etiology and Ritual-Manual (Vighna-Management; Tithi Observance)

ဝရာဟ–ပೃഥဝီ သင်ကြားရေးဘောင်အတွင်း ဤအခန်းသည် လောကီလုပ်ငန်းများတွင် စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိထားသော အတားအဆီး (vighna) များကြောင့် အစီအစဉ်တကျ ဖြစ်တည်နေခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဂဏပတိ၏ မူလဇာတိကို မေးမြန်းရာမှ အကြောင်းရင်းဖော်ပြသည့် ကထာပေါ်လာသည်—မသင့်လျော်သော လုပ်ရပ်များကို တားဆီးရန် အတားအဆီးများ ထားရှိနိုင်မည့် နည်းလမ်းကို ဒေဝတော်များ ရှာဖွေကာ ကိုင်လာသ၌ ရုဒြထံ ချဉ်းကပ်ကြသည်။ ရှိဝ၏ မျက်စိတော်နှင့် ရယ်သံတော်မှ—အာကာသ (ākāśa) ၏ မြင်နိုင်မှုနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာရှိ အတ္တိတည်မှု သဘောတရားကို ဆင်ခြင်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်၍—အလွန်တောက်ပသော သတ္တဝါတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ကျိန်စာကြောင့် ဆင်ခေါင်းပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်လာသည်။ ရုဒြ၏ လှုပ်ခတ်သည့် ကိုယ်တော်မှ ဝိနာယက များစွာ ပေါက်ဖွားကာ မြေကြီးကို မတည်ငြိမ်စေသဖြင့်၊ နောက်တစ်ဖန် ဘြဟ္မာက ဝင်ရောက်ကာ သူတို့၏ တာဝန်ကို စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ပေးသည်။ ဂဏေရှကို ပူဇော်ရာတွင် အဓိကအဖြစ် တင်မြှောက်၍ အဘိသေက၊ ချီးမွမ်းကာ၊ အတားအဆီးဖယ်ရှားရန် စတုရ္ထီနေ့တွင် ပူဇော်ပစ္စည်းနှင့် ရွတ်ဖတ်/မန်ထရားတို့ဖြင့် ဝတ်ပြုရန် ညွှန်ကြားသည်—ဤသည်မှာ အနှောင့်အယှက်အင်အားများကို ရိုးရာပူဇော်မှုဖြင့် ထိန်းချုပ်ကာ မြေကြီးတည်တံ့မှု (pṛthivī-dhāraṇa) ကို ထောက်ပံ့ခြင်းဟု ဆိုထားသည်။

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

gaṇapati/gaṇeśa-jñāna (etiology of Gaṇeśa)vighna and vināyaka (ritualized obstacles and their regulation)ākāśa-mūrti and śarīra–śarīrin doctrine (embodiment and perceptibility)abhiṣeka and pūrvapūjā (consecration and precedence in worship)caturthī-vrata (tithi-based observance)pṛthivī-kṣobha and restoration of balance (earth’s disturbance and stabilization)

Shlokas in Adhyaya 23

Verse 1

प्रजापाल उवाच । कथं गणपतेर्जन्म मूर्तिमन्तं च सत्तम । एतन्मे संशयं छिन्धि धृतिकष्टं व्यवस्थितम् ॥ २३.१ ॥

ပရာဇာပါလက ပြော၏ — «အို သတ္တဝါတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ဂဏပတိသည် မည်သို့ မွေးဖွားလာသနည်း၊ မည်သို့ ရုပ်ကာယရှိသူ ဖြစ်လာသနည်း။ ငါ၏ စိတ်တွင် ခိုင်မြဲစွာ ကပ်နေသော ဤသံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ»။

Verse 2

महातपा उवाच । पूर्वं देवगणाः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः । कार्यारम्भं तथा चक्रुः सिध्यन्ते च न संशयः ॥ २३.२ ॥

မဟာတပာက ပြော၏ — «ရှေးကာလ၌ နတ်အစုအဝေးအားလုံးနှင့် တပဿာဓနရှိသော ရှိသီတို့သည် ဤနည်းအတိုင်းပင် လုပ်ငန်းအစကို စတင်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် မသံသယဘဲ အောင်မြင်မှုကို ရရှိကြ၏»။

Verse 3

सन्मार्गवर्तिषु यथा सिद्ध्यन्ते विघ्नतः क्रियाः । असत्कारिषु सर्वेषु तद्वदेवमविघ्नतः ॥ २३.३ ॥

သမ္မာလမ်းကို လိုက်လျှောက်သူတို့အကြား၌ လုပ်ရပ်များသည် အတားအဆီးများကြားမှပင် ပြီးမြောက်သကဲ့သို့၊ သင့်လျော်သော ဂုဏ်ပြုမှုမပြုသူ အားလုံးအကြား၌လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏—အမှန်တကယ် အတားအဆီးမရှိဘဲ။

Verse 4

ततो देवाः सपितरश्चिन्तयामासुरोजसा । असत्कार्येषु विघ्नार्थं सर्व एवासभ्यमन्त्रयन् ॥ २३.४ ॥

ထို့နောက် နတ်တို့သည် ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့နှင့်အတူ အင်အားဖြင့် စဉ်းစားညှိနှိုင်းကြ၏။ မသင့်လျော်သော လုပ်ငန်းများ၌ အတားအဆီး ဖြစ်စေရန် အားလုံးပင် အကြံမန်တရားကို ခေါ်ယူဆောင်ရွက်ကြ၏။

Verse 5

ततस्तेषां तदा मन्त्रं कुर्वतस्त्रिदिवौकसाम् । बभूव बुद्धिर्गमने रुद्रं प्रति महात्मतिम् ॥ २३.५ ॥

ထို့နောက် သုံးကောင်းကင်တွင် နေထိုင်သူတို့က အကြံမန်တရားကို ဆောင်ရွက်နေစဉ်၊ မဟာစိတ်ရှိသော ရုဒြာထံ သွားရမည်ဟူသော ဆုံးဖြတ်ချက်သည် သူတို့အတွင်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 6

ते तत्र रुद्रमागम्य कैलासनिलयं गुरुम् । ऊचुः सविनयं सर्वे प्रणिपातपुरःसरम् ॥ २३.६ ॥

ထိုနေရာ၌ ကိုင်လာသာတောင်၌ နေထိုင်သော ဂုရုကြီး ရုဒြ (ရှီဝ) ထံသို့ ချဉ်းကပ်၍၊ အားလုံးသည် ဦးချပြီးနောက် အလွန်နှိမ့်ချစွာ ပြောကြ၏။

Verse 7

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव शूलपाणे त्रिलोचन । विघ्नार्थमविशिष्टानामुत्पादयितुमर्हसि ॥ २३.७ ॥

ဒေဝတော်များက ဆိုကြသည်– «ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ မဟာဒေဝ၊ သုံးမြှားကိုင်ရှင်၊ သုံးမျက်စိရှင်၊ ခွဲခြားမထားဘဲ အားလုံးအတွက် အတားအဆီးဖယ်ရှားရန် (အတ္တဝါ) တစ်ပါးကို ဖန်ဆင်းပေးသင့်ပါသည်»။

Verse 8

एवमुक्तरस् तदा देवैर् भवः परमया मुदा । उमां निरीक्षयामास चक्षुषाऽनिमिषेण ह ॥ २३.८ ॥

ဒေဝတော်များက ထိုသို့ လျှောက်ထားသော်၊ ဘဝ (ရှီဝ) သည် အလွန်မြတ်သော ဝမ်းမြောက်မှုဖြင့်၊ ထိုအခါ ဥမာကို မျက်တောင်မခတ်ဘဲ ကြည့်ရှုလေ၏။

Verse 9

देवानां सन्निधौ तस्य पश्यतो मां महात्मनः । चिन्ताऽभूद् व्योम्नि मूर्तिभ्यो दृश्यते केन हेतुना ॥ २३.९ ॥

ဒေဝတော်များ၏ ရှေ့မှောက်၌၊ မဟာအတ္တရှိသော ထိုအရှင်က ကျွန်မကို ကြည့်နေစဉ်၊ စိတ်ကူးတစ်ခု ပေါ်လာသည်– «အဘယ်ကြောင့် ကောင်းကင်၌ ကိုယ်ထည်ရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များအဖြစ် မြင်ရသနည်း»။

Verse 10

पृथिव्या विद्यते मूर्तिरपां मूर्तिस्तथैव च । तेजसः श्वसनस्यापि मूर्तिरेषा तु दृश्यते । आकाशं च कथं नेति मत्वा देवो जहास च ॥ २३.१० ॥

«မြေကြီးတွင် ရုပ်ထည်ရှိသည်၊ ရေတွင်လည်း ထိုနည်းတူ ရုပ်ထည်ရှိသည်။ မီးနှင့် လေတွင်လည်း အမှန်တကယ် ရုပ်ထည်ကို မြင်ရသည်။ သို့သော် ‘အာကာသ (ākāśa) ကို မည်သို့ ရုပ်ထည်အဖြစ် ယူနိုင်မည်နည်း’ ဟု စဉ်းစားပြီးနောက်၊ ဒေဝသည် ရယ်လေ၏»။

Verse 11

ज्ञानशक्तिमुमां दृष्ट्वा यद् दृष्टं व्योम्नि शम्भुना । यच्चोक्तं ब्रह्मणा पूर्वं शरीरं तु शरीरिणाम ॥ २३.११ ॥

ဉာဏ်၏ အင်အားဖြစ်သော ဥမာကို မြင်တွေ့ပြီး—ရှမ္ဘုက ကောင်းကင်၌ မြင်ခဲ့သမျှကိုလည်း၊ ပရဟ္မာက ယခင်က ဆိုခဲ့သမျှကိုလည်း သတိရ၍—ဤအရာသည် ကိုယ်ရှိသူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာအကြောင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 12

यच्चापि हसितं तेन देवेन परमेष्ठिना । एतत्कार्यचतुष्केण पृथिव्यादिचतुष्वपि ॥ २३.१२ ॥

ထို့အပြင် ထိုဘုရား ပရမေဋ္ဌင် (Parameṣṭhin) ၏ ရယ်မောခြင်းသည်လည်း—ဤလုပ်ငန်းလေးမျိုးနှင့် ဆက်စပ်၍၊ ထို့ပြင် မြေကြီးမှ စတင်သော အုပ်စုလေးမျိုးနှင့်လည်း ဆက်စပ်ကြောင်း နားလည်ရမည်။

Verse 13

मूर्त्तिमानतितेजस्वी हसतः परमेष्ठिनः । प्रदीप्तास्यो महादीप्तः कुमारो भासयन् दिशः । परमेष्ठिगुणैर्युक्तः साक्षाद् रुद्र इवापरः ॥ २३.१३ ॥

ရယ်မောနေသော ပရမေဋ္ဌင် (Parameṣṭhin) ထံမှ လူငယ်ရုပ်တစ်ရုပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏—ကိုယ်ထည်ရှိ၍ အလွန်တောက်ပသန်မာ၊ ပါးစပ်သည် မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်လျှံကာ အလွန်တောက်ပ၍ အရပ်မျက်နှာတို့ကို ထွန်းလင်းစေ၏။ ပရမေဋ္ဌင်၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ရုဒြ (Rudra) ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့၊ အခြားရုဒြတစ်ပါးကဲ့သို့ ထင်ရှား၏။

Verse 14

उत्पन्नमात्रो देवानां योषितः सप्रमोहयन् । कान्त्या दीप्त्या तथा मूर्त्या रूपेण च महात्मवान् ॥ २३.१४ ॥

မွေးဖွားလာသည်နှင့်တပြိုင်နက် ထိုမဟာအတ္မာသည် နတ်တို့၏ မိန်းမများကို မောဟဖြစ်စေ၏—သူ၏ အလှ၊ အလင်းရောင်၊ ကိုယ်ထည်နှင့် ရုပ်ရည်ကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 15

तं दृष्ट्वा परमं रूपं कुमारस्य महात्मनः । उमा अनिमेषनेत्राभ्यां तमपश्यत भामिनी ॥ २३.१५ ॥

မဟာအတ္မာ ကုမာရ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ရုပ်ရည်ကို မြင်ပြီးနောက် ဥမာသည်—မျက်တောင်မခတ်သော မျက်လုံးနှစ်လုံးဖြင့်—သူ့ကို စိုက်ကြည့်လေ၏။ တောက်ပသော မိန်းမသည် သူ့ပေါ်သို့ မျက်စိကို တည်စေ၏။

Verse 16

तं दृष्ट्वा कुपितो देवः स्त्रीभावं चञ्चलं तथा । मत्वा कुमाररूपं तु शोभनं मोहनं दृशाम् । ततः शशाप तं देवः स्त्रीशङ्कां परमेश्वरः ॥ २३.१६ ॥

သူကိုမြင်သော် နတ်ဘုရားသည် ဒေါသထွက်၍ မိန်းမဖြစ်ခြင်း၏ စိတ်မတည်ငြိမ်မှုကို ထင်မြင်ကာ၊ လူငယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မျက်စိကိုမောဟစေသည့် လှပမှုဟု ယူဆ하였다။ ထို့နောက် ပရမေရှ္ဝရ သည် သူ့အပေါ် «မိန်းမသဘော သံသယ» (strī-śaṅkā) ဟူသော ကျိန်စာကို ချခဲ့သည်။

Verse 17

कुमार गजवक्त्रस्त्वं प्रलम्बजठरस्तथा । भविष्यसि तथा सर्पैरुपवीतगतिर्ध्रुवम् ॥ एवं शशाप तं देवस्तीव्रकोपसमन्वितः ॥ २३.१७ ॥

«အို ကလေးရေ၊ သင်သည် ဆင်မျက်နှာကဲ့သို့ မျက်နှာရှိမည်၊ ထို့ပြင် ဝမ်းဗိုက်လည်း လျှောကျနေမည်။ ထို့အပြင် မြွေများကို အုပ်ဝီတ (သန့်ရှင်းကြိုး) အဖြစ် သေချာပေါက် ဆောင်မည်» ဟု ပြင်းထန်သော ဒေါသနှင့်ပြည့်သော နတ်ဘုရားက သူ့ကို ကျိန်စာချ하였다။

Verse 18

अर्द्धकोट्या च रोमाणामात्मनोऽङ्गे त्रिलोचनः । कूपकास्वेदसलिलपूर्णशूलधरस्तथा । धुन्वन् शरीरमुत्थाय ततो देवो रुषान्वितः ॥ २३.१८ ॥

တိရလိုစန (ရှီဝ) သည် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ဆံပင်/မွှေး အရေအတွက် တစ်ဝက်ကုဋိ ရှိ၍၊ ချွေးရေဖြင့် ပြည့်နေသော အစွန်းအထိန်း (socket) ပါသည့် တြိရှူလ (သုံးခွ) ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ကိုလှုပ်ခါကာ ထ၍ နတ်ဘုရားသည် ဒေါသဖြင့် ပြည့်နှက်하였다။

Verse 19

यथा यथा असौ स शरीरमाद्यं धुनोति देवस्त्रिशिखास्त्रपाणिः । तथा तथा चाङ्गरुहाश्चकासुर्जलं क्षितौ संन्यपतंस्तथान्याः ॥ २३.१९ ॥

သုံးစွန်းလက်နက် (triśikhā) ကို လက်ထဲတွင် ကိုင်ထားသော နတ်ဘုရားသည် မူလကိုယ်ခန္ဓာကို ထပ်ခါထပ်ခါ လှုပ်ခါသကဲ့သို့၊ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများပေါ်ရှိ မွှေးများလည်း ထပ်ခါထပ်ခါ တောက်ပလာ하였다။ ထို့အတူ အခြားနေရာများမှလည်း ရေသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျဆင်းလာ하였다။

Verse 20

विनायकानेकविधा गजास्या स्तमालनिलाञ्जनसन्निकाशाः । उत्तस्थुरुच्चैर्विविधास्त्रहस्ता स्ततस्तु देवा मनसाकुलेन ॥ २३.२० ॥

ထို့နောက် ဗိနာယက အမျိုးမျိုးတို့သည်—ဆင်မျက်နှာရှိ၍ တမာလပင်၏ မှောင်မိုက်ရောင်နှင့် အပြာရောင် အဉ္ဇန (collyrium) ကဲ့သို့ ထင်ရှားသော—အော်ဟစ်ကာ ထမြောက်လာပြီး လက်ထဲတွင် လက်နက်မျိုးစုံ ကိုင်ဆောင်ကြသည်။ ထိုအခါ နတ်တို့၏ စိတ်သည် အတွင်း၌ လှုပ်ရှား၍ မငြိမ်မသက် ဖြစ်လာ하였다။

Verse 21

किमेतदित्यद्भुतकर्मकारी ह्येकः करोत्यप्रतिमं महच्च । कार्यं सुराणां कृतमेतदिष्टं भवेदथैतं परितं कुतस्तत् ॥ २३.२१ ॥

“ဒါက ဘာလဲ။ အံ့ဖွယ်ကမ္မကို ပြုလုပ်နိုင်သော တစ်ဦးတည်းသော ပြုသူက မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် ကြီးမားသော ကိစ္စကို ပြီးမြောက်စေသည်။ ဤသည်မှာ ဒေဝတাদের ဆန္ဒရှိသော အလုပ်ကို ပြီးစီးပြီးသားဟု ထင်ရသည်—ထို့ကြောင့် ပြန်လှန်ပြောင်းလဲမှု မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း၊ ထိုအရာသည် ဘယ်ကနေ ပေါ်လာမည်နည်း။”

Verse 22

दिवौकसां चिन्तयतां तथा तु विनायकैः क्ष्मा क्षुभिता बभूव । चतुर्मुखश्चाप्रतिमो विमानम् आरुह्य खे वाक्यमिदं जगाद ॥ २३.२२ ॥

ဒေဝလောကနေထိုင်သူတို့ ထိုသို့ စဉ်းစားဆွေးနွေးနေစဉ်၊ ဝိနာယကများကြောင့် မြေကြီး (က்ஶ္မာ) သည် လှုပ်ရှားတုန်ခါလာသည်။ ထို့နောက် မျက်နှာလေးပါးရှိ၍ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဘုရား (ဗြဟ္မာ) သည် လေယာဉ်တော်ကို စီးနင်းကာ ကောင်းကင်၌ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 23

धन्याः स्थ देवाः सुरनायकेन त्रिलोचनेनाद्भुतरूपिणा च । अनुगृहीताः परमेश्वरेण सुरद्विषां विघ्नकृतां नतौ च ॥ २३.२३ ॥

ဒေဝတို့အို၊ သင်တို့သည် ကံကောင်းမြတ်နိုးကြ၏။ အံ့ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော သုံးမျက်စိတော်၊ စုရနာယက (ဒေဝတို့၏ခေါင်းဆောင်) ထံမှ ကရုဏာတော်ကို ခံယူရပြီး၊ ထို့ပြင် အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင် (ပရမေရှ္ဝရ) ထံမှလည်း အနုဂြဟတော်ကို ရရှိကြသည်။ သူ၏ နမတ်တော်ကြောင့် ဒေဝတို့၏ ရန်သူများက ဖန်တီးသော အတားအဆီးများသည် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 24

इत्येवमुक्त्वा प्रपितामहस्तानुवाच देवस्त्रिशिखास्त्रपाणिम् । यस्ते विभो वक्त्रसमुद्भवः प्रभुर्विनायकानां भवतु त्विमेऽनुगाः ॥ २३.२४ ॥

ထိုသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက် ပရပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) သည် တြိသိခာ လက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်သော ဒေဝကို ဆက်လက် မိန့်ကြားသည်– “အို အင်အားကြီးသော အရှင်၊ သင်၏ ပါးစပ်မှ မွေးဖွားလာသူ၊ ဝိနာယကများ၏ အရှင်သည် သင်၏ ဤအဖော်အပါများ၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်ပါစေ။”

Verse 25

भवांस्तथा । अस्यात्मवरेण चाम्बरे त्वया चतुष्वस्तु शरीरचारी । आकाशमेतद् बहुधा व्यवस्थितं त्वया वरेण्यः कृत एव नान्यः ॥ २३.२५ ॥

သင်လည်း ထိုနည်းတူပင်။ သင်၏ ကိုယ်ပိုင်အရည်အချင်းမြတ်တော်ကြောင့် မိုးကောင်းကင်အတွင်း၌ ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် လှုပ်ရှားသွားလာမှုကို လေးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ဤ အာကာသ (ākāśa) သည် အမျိုးမျိုးသော ပုံစံများဖြင့် စီမံထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အို အလေးအမြတ်ခံရသူ၊ သင်တစ်ဦးတည်းကသာ ဖန်ဆင်းထားသည်—အခြားသူ မဟုတ်။

Verse 26

प्रभोर्भव त्वं प्रतिमास्त्रपाणिना इमानि चास्त्राणि वरांश्च देहि । इत्येवमुक्त्वा ।अधिगते पितामहे त्रिलोचनश्चात्मभवं जगाद ॥ २३.२६ ॥

«အရှင်ဘုရား၊ လက်နက်အမှတ်တံဆိပ်ကို ကိုင်ဆောင်၍ အရှင်အဖြစ် ထင်ရှားပါစေ; ဤလက်နက်များနှင့် ကောင်းချီးများကိုလည်း ပေးသနားပါ» ဟု ဆိုပြီးနောက်၊ ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ ချဉ်းကပ်ရောက်ရှိသော်၊ မျက်စိသုံးလုံးရှိသော တြိလိုစန သည် အတ္မဘဝ (ကိုယ်တိုင်မွေးဖွားသူ) ကို မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 27

विनायको विघ्नकरो गजास्यो गणेशनामा च भवस्य पुत्रः । एते च सर्वे तव यान्तु भृत्या विनायकाः क्रूरदृष्टिः प्रचण्डाः । उच्छुष्मदानादिविवृद्धदेहाः कार्येषु सिद्धिं प्रतिपादयन्तः ॥ २३.२७ ॥

«သူသည် ဗိနာယက—အတားအဆီးကို ဖြစ်စေသူ၊ ဆင်မျက်နှာရှိ၍ ဂဏေရှ ဟု ခေါ်ကြသည့်၊ ဘဝ (ရှီဝ) ၏ သားတော် ဖြစ်၏။ သင်၏ အမှုထမ်းအားလုံး—ကြမ်းတမ်းသော မျက်လုံးနှင့် ပြင်းထန်သော ဗိနာယကများ—အုချုရှ္မ၊ ဒါန နှင့် အစရှိသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ် ကြီးထွားလာကာ လုပ်ငန်းတို့၌ အောင်မြင်မှုကို တည်စေကြပါစေ»။

Verse 28

भवांश्च देवेषु तथा मखेषु कार्येषु चान्येषु महानुभावात् । अग्रेषु पूजां लभतेऽन्यथा च विनाशयिष्यस्यथ कार्यसिद्धिम् ॥ २३.२८ ॥

ထို့ပြင် သင်သည် မဟာအာနုဘော်ကြောင့် နတ်တို့အတွင်း၌လည်းကောင်း၊ ယဇ္ဈပွဲများ၌လည်းကောင်း၊ အခြားလုပ်ငန်းများ၌လည်းကောင်း အရင်ဦးစွာ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ရရှိ၏။ မဟုတ်လျှင် အလုပ် သို့မဟုတ် ပွဲ၏ အောင်မြင်ပြီးမြောက်မှုကို သင်က တကယ်ပင် ဖျက်ဆီးလိမ့်မည်။

Verse 29

इत्येवमुक्त्वा परमेश्वरेण सुरैः समं काञ्चनकुम्भसंस्थैः । जलैस्तथासावभिषिक्तगात्रो रराज राजेन्द्र विनायकानाम् ॥ २३.२९ ॥

ထို့သို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက်၊ ပရမေရှ္ဝရ (အမြင့်ဆုံးအရှင်) သည် နတ်တို့နှင့်အတူ ရွှေခွက်များအတွင်းရှိ ရေများဖြင့် သူ့ကို အဘိသေက ပြုလေ၏။ ထို့ကြောင့် အို မင်းတို့၏မင်း၊ အဘိသေကရေ လိမ်းကျံထားသော သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဗိနာယကများအနက် အထွဋ်အမြတ်အဖြစ် တောက်ပလေ၏။

Verse 30

दृष्ट्वाऽभिषिच्यमानं तु देवास्तं गणनायकम् । तुष्टुवुः प्रयताः सर्वे त्रिशूलास्त्रस्य सन्निधौ ॥ २३.३० ॥

ဂဏနာယက (ဂဏတို့၏ခေါင်းဆောင်) ကို အဘိသေက ပြုနေသည်ကို မြင်ကြသော်၊ နတ်တို့သည် အားလုံး စိတ်တည်ငြိမ်၍ သတိပြုလျက် တြိရှူလ လက်နက်၏ ရှေ့မှောက်၌ သူ့ကို ချီးမွမ်းကြလေ၏။

Verse 31

देवा ऊचुः । नमस्ते गजवक्त्राय नमस्ते गणनायक । विनायक नमस्तेऽस्तु नमस्ते चण्डविक्रम ॥ २३.३१ ॥

နတ်တို့က ဆိုကြသည်။ “ဆင်မျက်နှာရှင်တော်အား နမောတော်တင်ပါ၏; ဂဏာတို့၏ ခေါင်းဆောင်တော်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ ဗိနာယကတော်၊ နမောတော်တင်ပါ၏; ရဲရင့်ပြင်းထန်သော သတ္တိရှိရှင်တော်အား နမောတော်တင်ပါ၏။”

Verse 32

नमोऽस्तु ते विघ्नकर्त्रे नमस्ते सर्पमेखल । नमस्ते रुद्रवक्त्रोत्थ प्रलम्बजठराश्रित ॥ २३.३२ ॥

အတားအဆီးကို ဖြစ်စေသူ (သို့) ဖယ်ရှားသူတော်အား နမောတော်တင်ပါ၏; မြွေကို ခါးပတ်အဖြစ် ဝတ်ဆင်တော်မူသူအား နမောတော်တင်ပါ၏။ ရုဒြ၏ ပါးစပ်မှ မွေးဖွား၍ ပရလမ္ဗ၏ ဝမ်းဗိုက်၌ တည်နေသူတော်အား နမောတော်တင်ပါ၏။

Verse 33

सर्वदेवनमस्कारादविघ्नं कुरु सर्वदा । एवं स्तुतस्तदा देवैर्महात्मा गणनायकः । अभिषिक्तश्च रुद्रस्य सोमस्यापत्यतां गतः ॥ २३.३३ ॥

“နတ်အားလုံးကို နမောတော်တင်ခြင်း၏ အကျိုးကြောင့် အတားအဆီးများကို အမြဲဖယ်ရှားပေးပါ” ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုသို့ နတ်တို့က ချီးမွမ်းသော်၊ မဟာအတ္တမား ဂဏာတို့၏ ခေါင်းဆောင်တော်သည် အဘိသိက္က (သန့်စင်အပ်နှံ) ခံရပြီး၊ ရုဒြနှင့် ဆိုမ၏ သားတော်အဖြစ် အဆင့်သို့ ရောက်လေ၏။

Verse 34

एतच्चतुर्थ्यां संपन्नं गणाध्यक्षस्य पार्थिव । यतस्ततोऽयं महती तिथीनां परमा तिथिः ॥ २३.३४ ॥

အို မင်းကြီး၊ ဂဏာတို့၏ အရှင်နှင့် ဆက်စပ်သော ဤဝတ်ပြုမှုသည် လဆန်း/လဆုတ် စတုတ္ထနေ့ (စတုတ္ထီ) တွင် ပြည့်စုံ၏။ ထို့ကြောင့် ဤနေ့သည် တိထီတို့အနက် အလွန်မြတ်သော၊ အမြင့်ဆုံးသော တိထီဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 35

एतस्यां यस्तिलान् भुक्त्वा भक्त्या गणपतिं नृप । आराधयति तस्याशु तुष्यते नात्र संशयः ॥ २३.३५ ॥

အို မင်းကြီး၊ ဤအခါ၌ နှမ်းစေ့ကို စားသုံးပြီး သဒ္ဓာဖြင့် ဂဏပတိကို ပူဇော်သူ မည်သူမဆို၊ ထိုသူအပေါ် ဂဏပတိတော်သည် လျင်မြန်စွာ ကျေနပ်တော်မူ၏—ဤအကြောင်း၌ သံသယမရှိ။

Verse 36

यश्चैतत् पठते स्तोत्रं यश्चैतच्छृणुयात् सदा । न तस्य विघ्ना जायन्ते न पापं सर्वथा नृप ॥ २३.३६ ॥

အို မင်းကြီး၊ ဤစတုတ္တရကို ရွတ်ဖတ်သူနှင့် အမြဲတမ်း နားထောင်သူတို့အတွက် အတားအဆီး မပေါ်ပေါက်၊ မည်သည့်အရာမျှ ပာပ (အပြစ်) မကျန်ရစ်ပါ။

Frequently Asked Questions

The text frames obstacles (vighna) as a regulated force: impediments are introduced to restrain improper undertakings while sanctioned rites, correct precedence in worship, and disciplined conduct are presented as means to secure successful outcomes. The narrative also embeds a philosophical aside on embodiment and perceptibility (ākāśa, mūrti, śarīra–śarīrin) to justify the emergence of forms that mediate cosmic and terrestrial order.

The chapter explicitly elevates caturthī (the fourth lunar day) as a paramount tithi, associating it with Gaṇādhyakṣa/Gaṇapati’s installation. It prescribes devotional observance on that day, including offerings (notably tila) and the recitation/hearing of the stotra, as a means to avert vighnas.

Terrestrial instability is narrated through pṛthivī/kṣmā becoming agitated when multiple vināyakas arise. The subsequent institutional regulation—Brahmā’s authorization of roles and Śiva’s consecration of Gaṇeśa with defined ritual precedence—functions as a model for restoring balance: disruptive forces are not eliminated but integrated into a governance framework that prevents uncontrolled disturbance of the earth.

The narrative references major Purāṇic administrative figures: Rudra/Śiva (Trilocana, Śūlapāṇi), Brahmā (Caturmukha, Pitāmaha, Parameṣṭhin), and the collective devas. Gaṇeśa is identified as Bhava’s son and leader of vināyakas, with the devas’ hymnic address establishing his cultic role and precedence in communal rites (makha) and other undertakings.