Adhyaya 22
Varaha PuranaAdhyaya 2255 Shlokas

Adhyaya 22: Gaurī’s Rebirth, Umā’s Austerities, Rudra’s Test, and the Himalayan Wedding

Gaurījanma-Umātapas-Rudrāvāha-vivāhaḥ

Purāṇic Narrative-Etiology and Vrata Instruction (Tithi-based Ethics)

ဝရာဟ–ပृथဝီ သင်ကြားဆက်စပ်မှုအတွင်း ဤအধ্যာယသည် ဂေါရီ–ဥမာ ဇာတ်ကြောင်းဖြင့် သီလဓမ္မအပေါ် မတုန်မလှုပ်သောဆုံးဖြတ်ချက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းသိမ်းသည့် တပဿ (tapas) နှင့် လူမှုစည်းကမ်းအရ မင်္ဂလာအခမ်းအနားတို့ကို ကမ္ဘာတည်ငြိမ်မှု၏ အားတိုင်အဖြစ် ပြသသည်။ ဒက္ခ၏ ရန်လိုမှုနှင့် ယဇ္ဉပွဲ ပျက်ကွက်မှုကို မှတ်မိသော ဂေါရီသည် တပဿဖြင့် အs္စေတနာကာ ကိုယ်ဟောင်းကို စွန့်ပြီး ဟိမဝတ်၏ သမီး ဥမာအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားသည်။ ဥမာသည် ရုဒြကို ရရှိရန် တပဿပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်ပြီး၊ ရုဒြက ဆာလောင်သော ဘြာဟ္မဏအဖြစ် ပုံဖော်ကာ ဂင်္ဂါကမ်းနားတွင် အန္တရာယ်တစ်ရပ် စီမံ၍ စမ်းသပ်သည်။ ထိုအခါ ဥမာသည် ရိတုအညီ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ဘြာဟ္မဏသတ်မှု (brahmahatyā) မဟာအပြစ်ကြီးကြား ဆုံးဖြတ်ရသည်။ ဥမာက ကယ်တင်ပြီးနောက် ရုဒြသည် မိမိစစ်မှန်သောရုပ်ကို ထုတ်ဖော်ကာ လက်ထပ်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ဟိမဝတ်သည် ဘြဟ္မာ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူပြီး ဒေဝတားများနှင့် ကမ္ဘာလောက၏ သဘာဝအင်္ဂါရပ်များကို ဖိတ်ခေါ်ကာ မင်္ဂလာပွဲကို ကျင်းပသည်။ နိဂုံးတွင် တိတိယာ (tṛtīyā) တိထိနေ့၌ ဆားကို ရှောင်ကြဉ်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုကဲ့သို့ ပြုလျှင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာနှင့် စည်းစိမ်တိုးပွားမည်ဟု ဆိုသည်။

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

Gaurī–Umā rebirth as narrative etiologyTapas (ascetic discipline) as moral forceDharma-conflict: purity rules vs brahmahatyā avoidanceRudra’s mārga-parīkṣā (testing through disguise)Vivāha as cosmic-social stabilizationTṛtīyā-vrata: lavaṇa-varjana (salt avoidance) for saubhāgyaBrahmā’s authorization and ritual legitimationLandscape personification (mountains, rivers, flora) as ecological community

Shlokas in Adhyaya 22

Verse 1

महातपा उवाच । तस्मिन् निवसतस्तस्य रुद्रस्य परमेष्ठिनः । चुकोप गौरी देवस्य पितुर्वैरमनुस्मरन् ॥ २२.१ ॥

Mahātapā said: While that supreme lord Rudra was dwelling there, Gaurī became angered, recalling the enmity connected with the god’s father.

Verse 2

चिन्तयामास दक्षस्य अनेनापकृतं पुरा । यज्ञो विध्वंसितो यस्मात् तस्माच्चान्यां तनूमहम् ॥ २२.२ ॥

He reflected: “Formerly, an offense was committed against Dakṣa by this one; because of that the sacrifice was destroyed. Therefore I shall assume another form.”

Verse 3

आराध्य तपसा तस्य गृहे भूत्वा व्रजाम्यहम् । कथं गच्छामि पितरं दक्षं क्षपितबान्धवम् ॥ २२.३ ॥

Having propitiated him through austerity and having come to be in his household, how can I go to my father Dakṣa, whose kinsmen have been destroyed?

Verse 4

भवपत्नी च दुहिता एवं संचिन्त्य सुन्दरी । जगाम तपसे शैलं हिमवन्तं महागिरिम् ॥ २२.४ ॥

Thus reflecting, Bhava’s wife—also (his) daughter, the beautiful woman—went for ascetic practice to the mountain, Himavant, the great peak.

Verse 5

तत्र कालेन महता क्षपयन्ती कलेवरम् । स्वशरीराग्निना दग्धा ततः शैलसुता अभवत् ॥ २२.५ ॥

There, after a long passage of time, wearing away her bodily frame, she was consumed by the fire of her own body; thereafter she became the Daughter of the Mountain.

Verse 6

उमा नामेति महती कृष्णा चेत्यभिधानतः । लब्ध्वा तु शोभनां मूर्तिं हिमवन्तगृहे शुभा ॥ २२.६ ॥

သူမကို ထင်ရှားသော အမည် «ဥမာ» ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အခေါ်အဝေါ်အရ «ကృష్ణာ» ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ လှပသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ရရှိပြီးနောက် မင်္ဂလာရှိသော သူမသည် ဟိမဝန္တ၏ အိမ်တော်၌ နေထိုင်하였다။

Verse 7

पुनस्तपश्चकारोग्रं देवं स्मृत्वा त्रिलोचनम् । असावेव पतिर्मह्यमित्युक्त्वा तपसि स्थिता ॥ २२.७ ॥

ထို့နောက် သူမသည် ပြင်းထန်သော တပသကို ထပ်မံ ပြုလုပ်하였다။ သုံးမျက်စိရှိသော ဒေဝကို သတိရကာ «သူတစ်ပါးမဟုတ်၊ သူတော်တည်းသာ ငါ၏ ခင်ပွန်း» ဟု ဆိုပြီး တပသ၌ တည်ကြည်စွာ နေ하였다။

Verse 8

कुर्वन्त्या तत् तपश्चोग्रं हिमवन्ते महागिरौ । कालेन महता देवस्तपसाराधितस्तया ॥ २२.८ ॥

သူမသည် ဟိမဝန္တ မဟာတောင်ပေါ်တွင် ထိုပြင်းထန်သော တပသကို ပြုလုပ်နေစဉ်၊ အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် ဒေဝသည် သူမ၏ တပသအားဖြင့် ပူဇော်ကာ ရောင့်ရဲလာ하였다။

Verse 9

अजगामाश्रमं तस्या विप्रो भूत्वा महेश्वरः । वृद्धः शिथिलसर्वाङ्गः स्खलंश्चैव पदे पदे ॥ २२.९ ॥

မဟေရှ္ဝရသည် သူမ၏ အာရှရမ်သို့ ဗြာဟ္မဏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ လာရောက်하였다။ အိုမင်း၍ ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံး လျော့ရဲနွမ်းနယ်ကာ ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် လဲလျားတတ်하였다။

Verse 10

कृच्छ्रात् तस्याः समीपं तु आगत्य द्विजसत्तमः । बुभुक्षितोऽस्मि मे देहि भद्रे भोज्यं द्विजस्य तु ॥ २२.१० ॥

အခက်အခဲဖြင့် နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ဗြာဟ္မဏသည် သူမအနီးသို့ ရောက်လာကာ «ငါ ဆာလောင်နေသည်။ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းကလေး၊ ဗြာဟ္မဏအတွက် သင့်လျော်သော အစာကို ငါ့အား ပေးပါ» ဟု ပြော하였다။

Verse 11

एवमुक्ता तदा कन्या उमा शैलसुता शुभा । उवाच ब्राह्मणं भोज्यं दद्मि विप्र फलादिकम् । कुरु स्नानं द्रुतं विप्र भुञ्जस्वान्नं यदृच्छया ॥ २२.११ ॥

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသောအခါ တောင်သမီး မင်္ဂလာရှိသော ဥမာက ဗြာဟ္မဏအား မိန့်ကြားသည်။ «အို ဝိပရ၊ သင့်အား သစ်သီးစသည်တို့ပါသော အစာကို ပူဇော်ပေးမည်။ အို ဝိပရ၊ မြန်မြန် ရေချိုးပြီး ကံအားဖြင့် ရောက်လာသော အစာကို သုံးဆောင်ပါ»။

Verse 12

एवमुक्तस्तदा विप्रस्तस्य पार्श्वे महानदीम् । गङ्गां जगाम स्नानार्थी स्नानं कर्त्तुमवातरात् ॥ २२.१२ ॥

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော ဗြာဟ္မဏသည် အနီးရှိ မြစ်ကြီး ဂင်္ဂါသို့ သွား၍ ရေချိုးလိုသဖြင့် စနာန (ရေချိုးပူဇော်) ကို ပြုလုပ်ရန် ဆင်းသက်하였다။

Verse 13

स्नानं तु कुर्वता तेन रुद्रेण द्विजरूपिणा । भूत्वा मायामयं भीमं मकरं भयदर्शनम् । ग्राहितस्तु तदा विप्रस्तेन दुष्टेन मद्गुणा ॥ २२.१३ ॥

ထိုအခါ ဗြာဟ္မဏပုံစံကို ယူထားသော ရုဒြ (Rudra) သည် စနာနပြုနေစဉ် မာယာဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ် မကရ (makara) အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ကြောက်စရာ မြင်ကွင်း ဖြစ်လာ하였다။ ထိုအချိန်တွင် ဗြာဟ္မဏသည် အဆိုးယုတ်သူ မဒ္ဂုဏ (Madguṇa) ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရ하였다။

Verse 14

दृष्ट्वा धृतमथात्मानं मकरॆण बलीयसा । वृद्धमात्मानमन्यं तां दर्शयन् वाक्यमब्रवीत् ॥ २२.१४ ॥

ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို အင်အားကြီးသော မကရက ဖမ်းဆီးထားသည်ကို မြင်ပြီး၊ မိမိ၏ အခြားရုပ်—အိုမင်းသော ရုပ်—ကို သူမအား ပြသကာ ဤစကားများကို ပြော하였다။

Verse 15

अब्रह्मण्यं गतं कन्ये धावस्वानय मां रुषः । यावन्नायाति विकृतिं तावन्मां त्रातुमर्हसि ॥ २२.१५ ॥

«အို မိန်းကလေး၊ သူသည် ဗြာဟ္မဏဓမ္မကို မလေးစားသော အပြစ်သို့ ကျရောက်သွားပြီ။ မြန်မြန် ပြေးသွား၍ သူ့ကို ချက်ချင်း ငါ့ထံ ပြန်ခေါ်လာပါ။ သူ ပိုမို ပျက်ယွင်းသော အခြေအနေသို့ မရောက်မီ ငါ့ကို ကယ်တင်သင့်သည်»။

Verse 16

एवमुक्ता तदा कन्या चिन्तयामास पार्वती । पितृभावेन शैलेन्द्रं भर्तृभावेन शङ्करम् । स्पृशामि तपसा पूता कथं विप्रं स्पृशाम्यहम् ॥ २२.१६ ॥

ထိုသို့ ပြောကြားခံရသောအခါ မိန်းကလေး ပါရဝတီသည် စဉ်းစားလေ၏— «တောင်အရှင်ကို ဖခင်အဖြစ်၊ သင်္ကရကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ထင်မြင်၍ တပဿာကြောင့် သန့်စင်သော ငါသည် ထိုသူတို့ကို ထိနိုင်သည်။ သို့သော် ဗြာဟ္မဏကို ငါ ဘယ်လို ထိနိုင်မည်နည်း?»

Verse 17

यद्येनं नापकर्षामि मकरॆण जले धृतम् । तदानिं ब्रह्मवध्याऽ मे भवतीति न संशयः ॥ २२.१७ ॥

«သူကို မကရာက ရေထဲတွင် ဖမ်းဆီးထားသည့်အခါ ငါ မဆွဲထုတ်လျှင်၊ ထိုခဏချင်းပင် ဗြဟ္မဏသတ်မှု (brahma-hatyā) ၏ အပြစ်သည် ငါ့အပေါ် ကျရောက်မည်—သံသယမရှိ»။

Verse 18

अन्यव्यतिक्रमे धर्ममपनेतुं च शक्यते । ब्रह्मवध्याः पुनर्नैवमेवमुक्त्वा गता त्वरम् ॥ २२.१८ ॥

«အခြား လွန်ကျူးမှုများတွင်တော့ ဓမ္မအတိုင်း အပြစ်ကို ဖယ်ရှား၍ ပြန်လည်သန့်စင်နိုင်သည်။ သို့သော် brahma-hatyā (ဗြဟ္မဏသတ်မှု) အတွက်တော့ မဖြစ်နိုင်» ဟု ပြောပြီး နန်းသည် အလျင်အမြန် ထွက်သွားလေ၏။

Verse 19

सा गत्वा त्वरितं भीरुर् गृहीत्वा पाणिना द्विजम् । चकर्षान्तर्-जलात् तावत् स्वयं भूतपतिर् हरः ॥ २२.१९ ॥

ကြောက်ရွံ့နေသော နန်းသည် အလျင်အမြန် သွား၍ နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) ကို လက်ဖြင့် ကိုင်ကာ ရေအတွင်းမှ ဆွဲထုတ်လေ၏။ ထိုအချိန်တွင်ပင် ဘူတပတိ ဟရ (ဟရ) သည် ကိုယ်တိုင် ရှိနေ/ကူညီ လုပ်ဆောင်လေ၏။

Verse 20

यमाराध्य तपश्चर्त्तुमारब्धं शैलपुत्र्याः । स एव भगवान् रुद्रस्तस्याः पाणौ विलम्बत ॥ २२.२० ॥

သူမသည် ထိုဘုရားကို ပူဇော်ကာ အားကိုးပြီးနောက် တောင်သမီး (Śailaputrī) သည် တပဿာကို စတင်ကျင့်လေ၏။ ထိုဘုရား ရုဒြ (Rudra) ကိုယ်တိုင်ပင် သူမ၏ လက်ထဲ၌ ရရှိလာ/ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည် (အနက်—ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိခြင်း)။

Verse 21

तं दृष्ट्वा लज्जिता देवी पूर्वत्यागमनुस्मरन् । न किञ्चिदुत्तरं सुभ्रूर्वदति स्म सुलज्जिता ॥ २२.२१ ॥

ထိုသူကိုမြင်သော် နတ်မိဖုရားသည် ယခင်က ထွက်ခွာခဲ့မှုကို သတိရ၍ ရှက်ကွက်လာသည်။ အဖြေတစ်စုံတစ်ရာမပြောဘဲ၊ လှပသောမျက်ခုံးရှိသူမသည် အလွန်ရှက်၍ တိတ်ဆိတ်နေ하였다။

Verse 22

तूष्णीम्भूतां तु तां दृष्ट्वा गौरीं रुद्रो हसन्निव । पाणौ गृहीत्वा मां भद्रे कथं त्यक्तुमिहार्हसि ॥ २२.२२ ॥

ဂေါရီတိတ်ဆိတ်နေသည်ကိုမြင်သော် ရုဒ္ဒရသည် ပြုံးသကဲ့သို့ဖြစ်၍ ကျွန်ုပ်၏လက်ကိုကိုင်ကာ “အို မင်္ဂလာရှိသောမိန်းမ၊ ဤနေရာ၌ ငါ့ကို စွန့်ပစ်သွားရန် မည်သို့ သင့်တော်မည်နည်း” ဟုဆို하였다။

Verse 23

मत्पाणिग्रहणं भद्रे वृथा यदि करिष्यसि । तदानीं ब्रह्मणः पुत्र्यामाहारार्थं ब्रवीम्यहम् ॥ २२.२३ ॥

“အို မင်္ဂလာရှိသောမိန်းမ၊ ငါ၏လက်ကိုကိုင်ယူခြင်း (အိမ်ထောင်ပြုခြင်း) ကို အလဟသဖြစ်စေမည်ဟု သင်ရည်ရွယ်လျှင်၊ ထိုအခါ ငါသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် အစာရယူခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဘြဟ္မာ၏သမီးအကြောင်းကို ပြောမည်” ဟုဆို하였다။

Verse 24

न भवेत् परिहासोऽयमुक्ता देवी परापरा । लज्जमाना तदा वाक्यं वदति स्मितपूर्वकम् ॥ २२.२४ ॥

ထိုသို့ဆိုခြင်းခံရသော် အလွန်မြင့်မြတ်လည်းဖြစ် အလုံးစုံ၌လည်းတည်သော နတ်မိဖုရားသည် “ဤသည်ကို ဟာသအဖြစ် မယူကြပါနှင့်” ဟုဆို하였다။ ထို့နောက် ရှက်ကွက်လျက် နူးညံ့သောအပြုံးဖြင့် စကားကို ပြော하였다။

Verse 25

देवदेव त्रिलोकेश त्वदर्थोऽयं समुद्यमः । प्राग्जन्माराधितो भर्त्ता भवान् देवो महेश्वरः ॥ २२.२५ ॥

“အို နတ်တို့၏နတ်၊ သုံးလောက၏အရှင်၊ ဤကြိုးပမ်းမှုသည် သင့်အတွက်ပင် ဖြစ်သည်။ ယခင်ဘဝ၌ သင်ကို ထိန်းသိမ်းသော အရှင်-ခင်ပွန်းအဖြစ် ကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး၊ သင်သည် နတ်မဟေရှဝရ ဖြစ်တော်မူ၏” ဟုဆို하였다။

Verse 26

इदानीं मे भवान् देवः पतिर्नान्यो भविष्यति । किन्तु स्वामी पिता मह्यं शैलेन्द्रो मे व्रजामि तम् । अनुज्ञाप्य विधानॆन ततः पाणिं गृहीष्यसि ॥ २२.२६ ॥

ယခုမှစ၍ အရှင်တော်၊ ဒေဝတော်၊ သင်သည် ကျွန်မ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်မည်—အခြားသူ မဖြစ်နိုင်။ သို့သော် ကျွန်မ၏ အဖေ၊ တောင်မင်း ရှိုင်လိန္ဒြာသည် ကျွန်မ၏ အုပ်ထိန်းသူဖြစ်သဖြင့် သူ့ထံသို့ သွားမည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက် သင်သည် ကျွန်မ၏ လက်ကို ကိုင်ယူ၍ မင်္ဂလာဆောင်မည်။

Verse 27

एवमुक्त्वा तदा देवी पितरं प्रति भामिनी । कृताञ्जलिपुटा भूत्वा हिमवन्तमुवाच ह ॥ २२.२७ ॥

ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် တောက်ပသည့် ဒေဝီသည် အဖေထံသို့ မျက်နှာမူကာ လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ဟိမဝန်ကို ပြောကြား하였다။

Verse 28

अतोऽन्यजन्मभर्त्ता मे रुद्रो दक्षमखान्तकः । इदानीं तपसा सैव ध्यातोऽभूद्गतिभावनः ॥ २२.२८ ॥

ထို့ကြောင့် ဒက္ခယဇ္ဉာကို ဖျက်ဆီးသူ ရုဒြာသည် အခြားဘဝတွင် ကျွန်မ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်ခဲ့၏။ ယခုတွင် သူမသည် တပဿာဖြင့် ထိုသူကို သမาธိဖြင့် စဉ်းစားတော်မူရာ၊ ကံကြမ္မာလမ်းကြောင်းကို ဆောင်ရွက်ပေးသူအဖြစ် ထင်ရှားလာ하였다။

Verse 29

स च विश्वपतिर्भूत्वा ब्राह्मणो मे तपोवनम् । आगत्य भोजनार्थाय याचयामास शङ्करः । मया स्नातुं व्रजस्वेति चोदितो जाह्नवीं गतः ॥ २२.२९ ॥

ထိုသူသည် စကြဝဠာ၏ အရှင်ဖြစ်သော်လည်း ဗြာဟ္မဏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ကျွန်မ၏ တပဿာတောသို့ ရောက်လာ၏။ ရှင်ကရာသည် အစာအဟာရကို တောင်းခံ하였다။ ကျွန်မက “ရေချိုးသွားပါ” ဟု ညွှန်ကြားသဖြင့် သူသည် ဂင်္ဂါမြစ် (ဇာဟ္နဝီ) သို့ သွား하였다။

Verse 30

तत्रासौ वृद्धकायेन द्विजरूपेण शङ्करः । मकरेण धृतस्तूर्णं अब्रह्महण्यमुवाच ह ॥ २२.३० ॥

ထိုနေရာတွင် ရှင်ကရာသည် အိုမင်းသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ဗြာဟ္မဏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်ကာ မကရက လျင်မြန်စွာ ဖမ်းဆီးလိုက်၏။ ထို့နောက် သူသည် အဗြဟ္မဟဏ္ယကို မိန့်ကြား하였다။

Verse 31

ब्रह्महत्याभयात् तात मया पाणौ धृतस्ततः । धृतमात्रः स्वकं देहं दर्शयामास शङ्करः ॥ २२.३१ ॥

ဗြဟ္မဟတ္ယာ၏ အပြစ်အန္တရာယ်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ချစ်သားရေ၊ ထိုအခါ ငါသည် သူ၏လက်ကို ကိုင်ခဲ့၏။ ကိုင်လိုက်သည့်ခဏမှာပင် သင်္ကရသည် မိမိ၏ အမှန်တကယ်သော ကိုယ်တော်ကို ထင်ရှားပြသတော်မူ၏။

Verse 32

ततो मामब्रवीद् देवः पाणिग्रहणमागताम् । भवती देवि मा किञ्चिद् विचारय तपोधने ॥ २२.३२ ॥

ထို့နောက် လက်ကိုင်မင်္ဂလာအခမ်းအနားအတွက် ရောက်လာသော ငါ့အား ဘုရားသည် မိန့်တော်မူ၏—“ဒေဝီရေ၊ တပဿ၏ ဓနရတနာရေ၊ မည်သည့်အရာကိုမျှ မစဉ်းစားမလှည့်ပါနှင့်။”

Verse 33

एवमुक्ता त्वहं तेन शङ्करेण महात्मना । तदनुज्ञाप्य देवेशं भवन्तं प्रष्टुमागता । इदानीं यत्क्षमं कार्यं तच्छीघ्रं संविधीयताम् ॥ २२.३३ ॥

ထိုမဟာအတ္တမ သင်္ကရ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ငါသည် ဒေဝတို့၏ အရှင်ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူကာ သင့်ကို မေးမြန်းရန် လာခဲ့၏။ ယခု သင့်လျော်သော အလုပ်ကို အချိန်မနှောင့်နှေးဘဲ အမြန်စီမံပါစေ။

Verse 34

एवं श्रुत्वा तदा वाक्यं शैलराजो मुदा युतः । उवाच दुहितां धन्यां तस्मिन् काले वराननाम् ॥ २२.३४ ॥

ထိုစကားကို ကြားသော် တောင်မင်းသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ထိုအချိန်၌ မျက်နှာလှသော ကံကောင်းသမီးတော်အား မိန့်ကြား၏။

Verse 35

पुत्रि धन्योऽस्म्यहं लोके यस्य रुद्रः स्वयं हरः । जामाता भविता देवि त्वयापत्यवतामहम् । स्थापितो मूर्ध्नि देवानामपि पुत्रि त्वया ह्यहम् ॥ २२.३५ ॥

“သမီးရေ၊ ဤလောက၌ ငါသည် ကံကောင်းသူဖြစ်၏၊ ရုဒ္ရ—ဟရကိုယ်တော်တိုင်—သည် ငါ၏ သားမက်ဖြစ်လာမည်။ ဒေဝီရေ၊ သင်ကြောင့် ငါသည် သားသမီးရှိသူ ဖြစ်လာမည်; အမှန်ပင် သမီးရေ၊ သင်ကြောင့် ငါသည် ဒေဝတို့အကြား၌ပင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်၌ တင်မြှောက်ခံရ၏။”

Verse 36

स्थीयतां क्षणमेकं तु यावदागमनं मम । एवमुक्त्वा गतो राजा शैलानां ब्रह्मणोऽन्तिकम् ॥ २२.३६ ॥

“ငါပြန်လာမည့်အထိ ခဏတစ်ခဏသာ နေစောင့်ပါ” ဟုဆိုပြီးနောက် မင်းသည် တောင်တန်းအတွင်းရှိ ဗြဟ္မာ၏ အနီးတော်သို့ သွားလေ၏။

Verse 37

तत्र दृष्ट्वा महात्मानं सर्वदेवपितामहम् । उवाच प्रणतो भूत्वा ब्रह्माणं शैलराट् ततः ॥ २२.३७ ॥

ထိုနေရာ၌ မဟာသတ္တဝါ ဗြဟ္မာ—ဒေဝတော်အားလုံး၏ အဘိုးတော်—ကို မြင်လျှင် တောင်မင်းသည် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ဗြဟ္မာအား လျှောက်တင်ပြောကြားလေ၏။

Verse 38

देवो मा दुहिता मह्यं तां रुद्राय ददाम्यहम् । त्वया देव अनुज्ञातस्तत्करोमि प्रसाधि माम् ॥ २२.३८ ॥

အို ဒေဝတော်၊ ဤသူမသည် ကျွန်ုပ်၏ သမီးဖြစ်၏။ ကျွန်ုပ်သည် သူမကို ရုဒြာအား ပေးအပ်မည်။ သင်၏ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးသဖြင့် ထိုအမှုကို ဆောင်ရွက်ပါမည်—ကျွန်ုပ်ကို ကရုဏာပြုပါ။

Verse 39

ततो ब्रह्मा प्रीतमना याहि रुद्राय तां शुभाम् । प्रयच्छोवाच देवानां तदा लोकपितामहः ॥ २२.३९ ॥

ထို့နောက် ဗြဟ္မာသည် စိတ်ပျော်ရွှင်၍ “သွားလော့၊ ထိုမင်္ဂလာရှိသောသူမကို ရုဒြာအား ပေးအပ်လော့” ဟုဆို၏။ ထိုအခါ လောကပိတামဟ၊ ဒေဝတို့၏ အဘိုးတော်က ထိုသို့ မိန့်တော်မူလေ၏။

Verse 40

एवमुक्तः शैलराजः स्ववेश्मागम्य सत्वरम् । देवानृषीन् सिद्धसङ्घान् चामन्त्रयत सत्वरम् ॥ २२.४० ॥

ထိုသို့ မိန့်ကြားခြင်းကို ခံယူပြီးနောက် တောင်မင်းသည် မိမိအိမ်တော်သို့ အလျင်အမြန် ပြန်လာကာ ဒေဝတော်များ၊ ရှင်ရသီများနှင့် စိဒ္ဓအဖွဲ့အစည်းများကို ချက်ချင်း ဖိတ်ခေါ်စုဝေးစေ하였다။

Verse 41

तुम्बुरुं नारदं चैव हाहाहूहूं तथैव च । स गत्वा किन्नरांश्चैव असुरान् राक्षसानपि ॥ २२.४१ ॥

ထိုအခါ သူသည် တုမ္ဗုရုနှင့် နာရဒာတို့၊ ထို့အပြင် ဟာဟာဟူးဟူးတို့နှင့်အတူ ထွက်ခွာ၍ ကိန္နရတို့ထံသို့လည်းကောင်း၊ အသူရနှင့် ရာက္ခသတို့ထံသို့လည်းကောင်း သွားရောက်하였다။

Verse 42

पर्वताः सरितः शैलाः वृक्षाः ओषधयस्तथा । आगताः मूर्त्तिमन्तो वै पर्वताः सङ्गमोपलाः । हिमवद्दुहितुर्द्रष्टुं विवाहं शङ्करेण ह ॥ २२.४२ ॥

တောင်များ၊ မြစ်များ၊ ကျောက်တောင်ထိပ်များ၊ သစ်ပင်များနှင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များလည်း ရောက်လာကြသည်။ အမှန်တကယ် တောင်များသည် ကိုယ်ထင်ရှားလာ၍ ဆုံရာကျောက်များနှင့်အတူ ဟိမဝတ်၏သမီးနှင့် သင်္ကရ၏ မင်္ဂလာပွဲကို ကြည့်ရှုရန် လာရောက်ကြသည်။

Verse 43

तत्र वेदिः क्षितिश्चासीद् कलशाः सप्त सागराः । सूर्यॊ दीपस्तथा सोमः सरितो ववहुर् जलम् ॥ २२.४३ ॥

ထိုနေရာ၌ ဝေဒီ (ပူဇော်ပလက်ဖောင်း) နှင့် မြေကြီး (ခ္ṣိတိ) ရှိနေ하였다။ သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်ပါးသည် ကလသ (အိုး) များကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ နေမင်းသည် မီးအလင်းကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး လမင်းလည်း ထိုနည်းတူ; မြစ်များသည် ရေကို သယ်ဆောင်စီးဆင်းကြသည်။

Verse 44

एवं विवाहसामग्रीं कृत्वा शैलवराधिपः । प्रेषयामास रुद्राय समीपं मन्दरं गिरिम् ॥ २२.४४ ॥

ဤသို့ မင်္ဂလာအတွက် လိုအပ်သော စီမံကိန်းများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် တောင်တို့၏ အထွဋ်အမြတ်အရှင်သည် အနီးရှိ မန္ဒရတောင်သို့ ရုဒြာထံ စေလွှတ်၍ သတင်းပို့하였다။

Verse 45

स तदा मन्दरोक्‍तस्तु शङ्करो द्रुतमाययौ । विधिना सोमया पाणिं जग्राह परमेश्वरः ॥ २२.४५ ॥

ထိုအခါ မန္ဒရ၏ စကားကြောင့် သင်္ကရသည် လျင်မြန်စွာ ရောက်လာ하였다။ သတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မပွဲနည်းအတိုင်း ပရမေရှ္ဝရသည် ဆိုမာ၏ လက်ကို မင်္ဂလာအဖြစ် ကိုင်ယူ하였다။

Verse 46

तत्रोत्सवे पर्वतनारदौ द्वौ जगुश्च सिद्धा ननृतुर्वनस्पतीः । पुष्पाण्यनेकानि विचिक्षिपुः शुभाः ननर्तुरुच्चैः सुरयोषितो भृशम् ॥ २२.४६ ॥

ထိုပွဲတော်၌ ပာဝတနှင့် နာရဒ နှစ်ဦးသည် သီဆိုကြ၏။ စိဒ္ဓတို့က ကခုန်ကြ၏။ သစ်ပင်များပင် ကခုန်သကဲ့သို့ လှုပ်ရှားကြ၏။ မင်္ဂလာပန်းများ အမျိုးမျိုးကို ပက်ချကြ၏။ ကောင်းကင်နတ်သမီးတို့လည်း အသံမြင့်မြင့်ဖြင့် အလွန်ပျော်ရွှင်စွာ ကခုန်ကြ၏။

Verse 47

तस्मिन् विवाहे सलिलप्रवाहे चतुर्मुखो लोकपरः स्वसंस्थः । उवाच कन्यां भव पुत्रि लोके नारी प्रभर्त्ता तव चान्यपुंसाम् ॥ इत्येवमुक्त्वा स उमां सरुद्रां पितामहः स्वं पुरमाजगाम ॥ २२.४७ ॥

ထိုမင်္ဂလာပွဲ၌ ရေစီးဆင်းနေသည့်အလယ်တွင် မျက်နှာလေးဖက်ရှိသော ဘြဟ္မာသည် လောကအကျိုးကိုလိုလား၍ မိမိအနေအထား၌ တည်နေသူဖြစ်ကာ ကညာအား မိန့်တော်မူသည်—“ကမ္ဘာလောက၌ သမီးရေ၊ ဤသို့ဖြစ်ပါစေ။ မိန်းမသည် သင်နှင့် အခြားယောက်ျားတို့အတွက်လည်း လမ်းညွှန်ကာ ထောက်ပံ့သူ ဖြစ်၏” ဟု။ ထိုသို့မိန့်ပြီးနောက် ပိတာမဟ (ဘြဟ္မာ) သည် ရုဒ္ရနှင့်အတူရှိသော ဥမာကို ထားခဲ့ကာ မိမိမြို့တော်သို့ ပြန်သွား၏။

Verse 48

जामातरं पर्वतराट् सुपूज्य विसर्जयामास विभुं स सोमम् । देवान्श्च दैत्यान् विविधानृषींश्च सम्पूज्य सर्वान् विविधैस्तु वस्तुभिः । विभूषणैर्वस्त्रवरान्नदानैः—र्विसर्जयामास तदाद्रिमुख्यान् ॥२२.४८॥

တောင်တို့၏အရှင်သည် မိမိ၏သားမက်ဖြစ်သော အင်အားကြီးသော ဆိုမကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ ပြန်လွှတ်လိုက်၏။ ထို့ပြင် နတ်တို့၊ ဒိုင်တျတို့နှင့် ရှိသမျှ ရှိသီတို့ကို အမျိုးမျိုးသော ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် လေးစားစွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ တောင်တို့အထွတ်အမြတ်တို့ကိုလည်း အလှဆင်ပစ္စည်း၊ အဝတ်အစားကောင်း၊ အစားအစာကောင်းနှင့် လက်ဆောင်များဖြင့် ပြန်လွှတ်လိုက်၏။

Verse 49

स वीतशोको विरजो विशुद्धः शुभाननां देववराय दत्त्वा । उमां महात्मा हिमवानद्रिराजः पैतामहे लोक इवाध्वरे भात् ॥ २२.४९ ॥

တောင်တို့၏ဘုရင် ဟိမဝန် မဟာသတ္တဝါသည် ဝမ်းနည်းခြင်းကင်း၍ အညစ်အကြေးကင်းကာ သန့်ရှင်းသွား၏။ မင်္ဂလာမျက်နှာရှိသော ဥမာကို နတ်တို့အထွတ်အမြတ်ထံ ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ ပိတామဟလောက၌ ယဇ္ဉပွဲအတွင်းကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေ၏။

Verse 50

इतीरितेयं तव राजसत्तम प्रसूतिरॆषा न विदुर्यां सुरासुराः । स्वयम्भुदक्षादिराजः त्रिजन्मभिर्गौरीविवाहोऽपि मया सुकीर्तितः ॥ २२.५० ॥

ဤသို့ဖြင့် အို မင်းမြတ်ကြီး၊ သင်၏ မျိုးရိုးဇာတိကို ပြောကြားပြီးပြီ—ထိုမျိုးရိုးကို နတ်နှင့် အသူရတို့တောင် အပြည့်အဝ မသိကြ။ စွယ်ယံဘူမှ မွေးဖွားသော မူလဘုရင် ဒက္ခနှင့်၊ ဂေါရီ၏ မင်္ဂလာအကြောင်းကိုလည်း သုံးဘဝတိုင်တိုင် ငါက ထင်ရှားစွာ ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ပြီ။

Verse 51

श्रीवराह उवाच । एवं सा गौरिनाम्ना तु कारणान्मूर्तिमागता । सम्बभूव यथा प्रोक्तं प्रजापालाय पृच्छते । ऋषिणा महता पूर्वं तपसा भावितात्मना ॥ २२.५१ ॥

သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် «ဂေါရီ» ဟု အမည်ရသော သူမသည် အကြောင်းအရင်းတစ်ရပ်ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာပုံသဏ္ဍာန်ကို ခံယူကာ၊ ယခင်က ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့ပင် ပရဇာပါလာ၏ မေးမြန်းချက်ကို တုံ့ပြန်ရန်၊ တပဿာဖြင့် စိတ်ဝိညာဉ်ကို သန့်စင်ထားသော မဟာရိရှီတစ်ပါးက မီမီကာလက မေးခဲ့သည့်အတိုင်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

Verse 52

गौर्याः उत्पत्तिर् एषा वै कथिता परमर्षिणा । विवाहश्च यथा वृत्तस् तत्सर्वं कथितं तव ॥ २२.५२ ॥

«ဂေါရီ» ၏ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို အမြင့်မြတ်ဆုံး ရိရှီက အမှန်တကယ် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပြီး၊ မင်္ဂလာပွဲ မည်သို့ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကိုလည်း ထိုအရာအားလုံးကို သင်ထံသို့ ပြောပြီးသားဖြစ်သည်။

Verse 53

एतत्सर्वं तु गौर्या वै सम्पन्नं तु तृतीयया । तस्यां तिथौ तृतीयायां लवणं वर्जयेन्नरः । यश्चोपोष्यति नारी वा सा सौभाग्यं तु विन्दति ॥ २२.५३ ॥

ဤအရာအားလုံးသည် «ဂေါရီ» နှင့် ဆက်စပ်၍ လပြည့်လကွယ် တိထီ တတိယနေ့ (တṛတီယာ) တွင် ပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို တṛတီယာ တိထီတွင် လူသည် ဆားကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်; ထို့ပြင် မည်သည့် မိန်းမမဆို ဥပေါသထ (အစာရှောင်) ကို ထိန်းသိမ်းပါက သောဘဂျ (ကံကောင်းခြင်း/အိမ်ထောင်ရေးကံ) ကို ရရှိသည်။

Verse 54

दुर्भगा या तु नारी स्यात् पुरुषश्चातिदुर्भगः । एतच्छ्रुत्वा तृतीयायां लवणं तु विवर्जयेत् ॥ २२.५४ ॥

မိန်းမတစ်ဦးက အကံမကောင်းဖြစ်လာပြီး ယောက်ျားတစ်ဦးကလည်း အလွန်အကံမကောင်းဖြစ်လာပါက—ဤသို့ ကြားသိပြီးနောက် တṛတီယာ (တတိယ) တိထီတွင် ဆားကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။

Verse 55

सर्वकामानवाप्नोति सौभाग्यं द्रव्यसम्पदम् । आरोग्यं च सदा लोके कान्तिं पुष्टिं च विन्दति ॥ २२.५५ ॥

လူသည် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ရရှိပြီး—သောဘဂျ (ကံကောင်းခြင်း) နှင့် ဥစ္စာဓန စည်းစိမ်ကိုလည်း ရရှိသည်။ ထို့ပြင် လောက၌ အမြဲတမ်း ကျန်းမာရေး၊ တောက်ပမှု (ကန်တိ) နှင့် အာဟာရပြည့်ဝမှု/အားကောင်းမှု (ပုଷ္ဌိ) ကို ရရှိသည်။

Frequently Asked Questions

The text foregrounds disciplined conduct (tapas and restraint) and responsible decision-making under dharma-conflict. Umā’s hesitation about touching a brāhmaṇa after ritual purification is set against the greater harm of allowing a death that would entail brahmahatyā; the narrative resolves this by prioritizing prevention of grave wrongdoing while maintaining ritual awareness. The concluding tṛtīyā salt-avoidance rule translates narrative ethics into a repeatable social practice.

A lunar marker is explicit: tṛtīyā (the third lunar day). On tṛtīyā, the chapter prescribes lavaṇa-varjana (avoiding salt), with stated results including saubhāgya (marital good fortune), health, prosperity, and well-being; it is presented as applicable to both men and women.

Environmental order is implied through the depiction of a ‘cosmic ecology’ participating in ritual: mountains, rivers, trees, and medicinal plants are described as assembling in embodied form for the wedding, while rivers provide water and celestial bodies function as ritual supports. This frames landscape and community as interdependent, suggesting that disciplined human rites and ethical restraint contribute to maintaining a stable, auspicious world for Pṛthivī.

The narrative references Dakṣa (as the remembered source of prior conflict), Rudra/Śaṅkara (as the tested and revealed bridegroom), Himavān/Himavat (as Umā’s father and mountain-king), and Brahmā (as lokapitāmaha granting authorization). It also names cultural-sage figures associated with celestial music and transmission—Nārada and Tumburu—along with groups such as siddhas, ṛṣis, devas, daityas, asuras, rākṣasas, and kinnaras.