Adhyaya 216: The Sacred Account of Gokarṇa, Śṛṅgeśvara, and Related Tīrthas

Verse 1

अथ गोकर्णशृङ्गेश्वरादिमाहात्म्यम् ॥ ब्रह्मोवाच ॥ तस्मात्स्थानादपक्रान्ते त्र्यम्बके मृगरूपिणि ॥ अन्योन्यं मन्त्रयित्वा तु मया सह सुरोत्तमाः ॥

ယခု ဂိုကဏ္ဏနှင့် သြင်္ဂေရှွရ အစရှိသော တီရ္ထများ၏ မဟာတ္မိယ (သန့်ရှင်းသော ဂုဏ်သတင်း) ကို စတင်ဖော်ပြသည်။ ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်– တြျမ္ဗက သည် သမင်ရုပ်ကို ခံယူ၍ ထိုနေရာမှ ထွက်ခွာသွားသောအခါ၊ ကျွန်ုပ်နှင့်အတူ အမြတ်ဆုံးသော ဒေဝတော်များသည် အချင်းချင်း တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြ၏။

Verse 2

त्रिधाविभक्तं तच्छृङ्गं पृथक्पृथगवस्थितम् ॥ सम्यक्स्थापयितुं देवा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥

ထို “သြင်္ဂ” (တောင်ထိပ်/ချို) သည် သုံးပိုင်းခွဲကာ နေရာအသီးသီးတွင် ခွဲခြားတည်ရှိနေ하였다။ ဒေဝတော်များသည် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း (ဝိဓိဒೃષ્ટ) ကర్మဖြင့် ၎င်းကို မှန်ကန်စွာ စိုက်ထူတည်မြဲစေရန် ကြိုးပမ်းကြ၏။

Verse 3

स्थापितं देवि नीत्वा वै शृङ्गाग्रं वज्रपाणिना ॥ मया तत्रैव तन्मध्यं स्थापितं विधिवत्प्रभोः ॥

အို ဒေဝီ၊ ဝဇ္ရပာဏီက ထိုသြင်္ဂ၏ ထိပ်ဖျားကို အမှန်တကယ် သယ်ယူလာပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် ထိုနေရာတည်းတွင်ပင် ၎င်း၏ အလယ်ပိုင်းကို သခင်တော်အတွက် ဝိဓိအတိုင်း စိုက်ထူတည်ထားခဲ့၏။

Verse 4

देवैर्देवर्षिभिश्चैव सिद्धैर्ब्रह्मर्षिभिस्तथा ॥ गोकर्ण इति विख्यातिः कृता वैशेषिकी वरा ॥

ဒေဝတော်များ၊ ဒေဝရ္ဩီများ၊ စိဒ္ဓများနှင့် ထို့အတူ ဗြဟ္မရ္ဩီများက ပေါင်းစည်း၍ ထူးခြား၍ မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်သတင်းကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်— “(ဤနေရာသည်) ဂိုကဏ္ဏ” ဟူ၍။

Verse 5

विष्णुना देवतीर्थेन तन्मूलं स्थापितं ततः ॥ तस्य शृङ्गेश्वर इति नाम तत्राभवन्महत् ॥

ထို့နောက် ဗိဿဏုသည် ဒေဝတီရ္ထနှင့်အတူ ၎င်း၏ အခြေခံ (မူလ) ကို စိုက်ထူတည်မြဲစေ하였다။ ထိုနေရာ၌ ၎င်းအတွက် “သြင်္ဂေရှွရ” ဟူသော မဟာနာမည် ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 6

गोकर्ण आत्मलिङ्ग तत्र तत्रैव भगवान्स्तस्मिन्शृङ्गे त्रिधा स्थिते ॥ सान्निध्यं कल्पयामास भागेनैकेन चोन्मना ॥

ဂိုကဏ္ဏ၌ အာတ္မလိင်္ဂအဖြစ်၊ ထိုတောင်ထိပ်သည် သုံးပိုင်းခွဲ၍ တည်ရှိသည့်အခါ၊ ဘဂဝန်သည် စိတ်မြင့်မား၍ မိမိ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်ဖြင့် ထိုနေရာနေရာတို့၌ သာသနာတော်ဆန်သော နီးကပ်တည်ရှိမှုကို ချမှတ်တော်မူ하였다။

Verse 7

शतं तेन तु भागानामात्मनो निहितं मृगे ॥ तस्माद्द्विकं तु भागानां शृङ्गाणां त्रितये न्यधात् ॥

ထိုပြုလုပ်မှုကြောင့် မိမိ၏ အတ္တ၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရာကို မృဂ (သမင်) အတွင်း၌ ထားရှိတော်မူ하였다။ ထိုအစိတ်အပိုင်းများထဲမှ ထပ်မံ၍ တောင်ထိပ်သုံးခု၏ သုံးစု၌ အစိတ်အပိုင်း နှစ်စိတ်ကို ချထားတော်မူ하였다။

Verse 8

मार्गेण तच्छरीरेण निर्ययौ भगवान्विभुः ॥ शैशिरस्य गिरेः पादं प्रपेदे स्वयमात्मनः ॥

အလုံးစုံသို့ ပြန့်နှံ့တော်မူသော ဘဂဝန်သည် ထိုကိုယ်ခန္ဓာတည်းဟူသော အတူတူဖြင့် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ထွက်ခွာတော်မူ၍၊ မိမိတော်တိုင်ပင် ရှိုင်ရှီရ တောင်၏ ခြေတောင်ရင်းသို့ ရောက်ရှိတော်မူ하였다။

Verse 9

शतसङ्ख्या स्मृता व्युष्टिस्तस्मिञ्छैलेश्वरे विभोः ॥ त्रिधा विभक्ते शृङ्गेऽस्मिन्नेकाग्रगतिनिप्रभोः ॥

အလုံးစုံသို့ ပြန့်နှံ့တော်မူသော အရှင်၏ ရှိုင်လေရှ္ဝရ၌ ‘ဗျုဋ္ဌိ’ (အရုဏ်တက်ကာလ/အကြားကာလ) ကို တစ်ရာဟု မှတ်သားကြသည်။ သုံးပိုင်းခွဲထားသော ဤတောင်ထိပ်၌ တစ်ချက်တည်းသို့ စူးစိုက်သည့် လမ်းကြောင်းရှိသော တောက်ပသည့် အာနုဘော်အဖြစ် (ဘဂဝန်) တည်ရှိတော်မူသည်။

Verse 10

देवदानवगन्धर्वाः सिद्धयक्षमहोरगाः ॥ श्लेष्मातकवनं कृत्स्नं सर्वतः परिमण्डलम् ॥

ဒေဝ၊ ဒာနဝ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ စိဒ္ဓ၊ ယက္ခ နှင့် မဟောရဂ (မြွေကြီးများ) တို့ အားလုံး ရောက်ရှိနေကြသည်။ ထို့ပြင် ရှလေရှ္မာတက တောအုပ်တစ်ခုလုံးသည် အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းပတ်ကာ ကာရံသကဲ့သို့ ဖြစ်နေ하였다။

Verse 11

तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य प्रदक्षिण्यं च चक्रतुः ॥ फलान्निर्दिश्य तीर्थानां तथा क्षेत्रफलṃ महत्

တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) သို့ ဘုရားဖူးခရီးကို အဓိကထား၍ ထိုနှစ်ဦးသည် ပရဒက္ခိဏာ ပြုကြ၏။ ထို့ပြင် တီရ္ထတို့၏ အကျိုးဖလကို ညွှန်ပြကာ က္ရှೇತ್ರ (သန့်ရှင်းဒေသ) မှ ရရှိသော မဟာပုဏ္ဏကောင်းကျိုးကိုလည်း ဖော်ပြ하였다။

Verse 12

यथास्थानानि ते तस्मान्निवृत्ताश्च सुरादयः ॥ एवं तस्मान्निवृत्तेषु दैवतेषु तदा ततः

ထိုနေရာမှ ဒေဝတားတို့နှင့် အခြားသူတို့သည် မိမိတို့၏ နေရာဌာနသို့ ပြန်လည်သွားကြ၏။ ထို့ကြောင့် ဒေဝတားတို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက်၊ ထိုနောက်တစ်ဖန် အခြားဖြစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ하였다။

Verse 13

पौलस्त्यो रावणो नाम भ्रातृभिः सह राक्षसैः ॥ आगम्योग्रेण तपसा देवमाराधयद्विभुम्

ပေါုလஸ္တျ မျိုးရိုးမှ ရာဝဏဟူသောသူသည် ညီအစ်ကိုများနှင့် ရာක්ෂသများနှင့်အတူ ရောက်လာ၏။ ပြင်းထန်သော တပဿာဖြင့် သူသည် အာနုဘော်ကြီးမားသော ဒေဝကို အာရာဓနာပြု၍ ပျော်ရွှင်စေ하였다။

Verse 14

शुश्रूषया च परया गोकर्णेश्वरमव्ययम् ॥ यदा तु तस्य तुष्टो वै वरदः शंकरः स्वयम्

ထို့ပြင် အမြင့်မားဆုံးသော ရိုသေဝန်ဆောင်မှု (ရှုရှရူရှာ) ဖြင့် မပျက်မယွင်းသော ဂိုကဏ္ဏေရှွရကို စောင့်ရှောက်ဝတ်ပြု하였다။ ထိုအခါ ကိုယ်တိုင်ပင် အပေးအလှူရှင်ဖြစ်သော ရှင်ကရသည် သူ့အပေါ် ကျေနပ်တော်မူသောအခါ၊

Verse 15

तदा त्रैलोक्यविजयं वरं वव्रे स राक्षसः ॥ प्रसादात्तस्य तत्सर्वं वाञ्छितं मनसा हि यत्

ထိုအခါ ရာක්ෂသသည် သုံးလောကကို အနိုင်ယူခြင်းကို အပေးအလှူ (ဝရ) အဖြစ် တောင်းခံ하였다။ ထိုဒေဝ၏ ပရသာဒ (ကရုဏာ) ကြောင့် မိမိစိတ်တွင် ဆန္ဒရှိသမျှ အားလုံးကို ရရှိ하였다။

Verse 16

अवाप्य च दशग्रीवस्तदिष्टं परमेश्वरात् ॥ त्रैलोक्यविजयायाशु तत्क्षणादेव निर्ययौ

အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်ထံမှ မိမိလိုလားသည့် အပေးအကမ်းကို ရရှိပြီးနောက် ဒသဂရီဝသည် သုံးလောကကို အနိုင်ယူရန် ထိုခဏတည်းက ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 17

त्रैलोक्यं स विनिर्जित्य शक्रं च त्रिदशाधिपम् ॥ तदुत्पाट्यानयामास पुत्रेणेन्द्रजिता सह

သုံးလောကကို အနိုင်ယူပြီးနောက် သူသည် တိရဒသတို့၏ အရှင် ရှကရ (အိန္ဒြာ) ကိုပါ ဖမ်းဆီး하였다။ အမြစ်တိုင်အောင် ဆွဲထုတ်ကာ သား အိန္ဒြဂျစ်နှင့်အတူ ခေါ်ဆောင်လာ하였다။

Verse 18

शृङ्गाग्रं यत्पुरा नीत्वा स्थापितं वज्रपाणिना ॥ तदुत्पाट्यानयामास पुत्रेणेन्द्रजिता सह

ယခင်က ဝဇ္ရပါဏီက သယ်ဆောင်၍ ထိုနေရာတွင် တည်ထားခဲ့သော တောင်ထိပ်ကိုလည်း သူသည် ဆွဲထုတ်ကာ သား အိန္ဒြဂျစ်နှင့်အတူ ယူဆောင်သွား하였다။

Verse 19

न शशाक यदा रक्षस्तदुत्पाटयितुं बलात् ॥ वज्रकल्पं समुत्सृज्य तदा लङ्कां विनिर्ययौ

ရက္ခသသည် အင်အားဖြင့် ထိုအရာကို မဆွဲထုတ်နိုင်သည့်အခါ ဝဇ္ရကဲ့သို့သော အရာတစ်ခုကို လွှတ်ချပြီး လင်္ကာသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 20

स तु दक्षिणगोकर्णो विज्ञेयस्ते महामते ॥ स्वयं प्रतिष्ठितस्तत्र स्वयं भूतपतिः शिवः

မဟာမတေ၊ ထိုနေရာကို “ဒက္ခိဏ-ဂိုကဏ္ဏ” ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထိုအရပ်၌ သတ္တဝါတို့၏ အရှင် ရှိဝသည် ကိုယ်တိုင်တည်ထောင်၍ ကိုယ်တိုင်ပင် ထင်ရှားစွာ တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 21

एतत्ते कथितं सर्वं मया विस्तरतो मुने ॥ यथावदुत्तरस्तस्य गोकर्णस्य महात्मनः ॥

အို မုနိ၊ ငါသည် ဤအရာအားလုံးကို သင်အား အသေးစိတ် ယထာဝတ် ပြောကြားပြီးပြီ—မဟာအတ္မ ဂိုကර්ဏနှင့် ဆိုင်သော နောက်ဆက်တွဲ အကြောင်းအရာကိုလည်း မှန်ကန်စွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။

Verse 22

दक्षिणस्य च विप्रर्षे तथा शृङ्गेश्वरस्य च ॥ शैलेश्वरस्य च विभो स्थित्युत्पत्तिर्यथाक्रमम् ॥

အို ဗိပၸရိသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ၊ အို အာနုဘော်ကြီးသူ၊ ဒက္ခိဏ၊ ရှೃင်ဂေရှဝရ နှင့် ရှೈလေရှဝရ ဟူသော သန့်ရှင်းရာဌာနများ၏ တည်ထောင်ခြင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို အစဉ်လိုက် ငါရှင်းပြခဲ့သည်။

Verse 23

व्यु ष्टिः क्षेत्रस्य महती तीर्थानां च समुद्भवः ॥ प्रोक्तं सर्वं मया वत्स किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥

အို ချစ်သား၊ ဤသန့်ရှင်းကွင်း၏ မဟာပေါ်ထွန်းမှုနှင့် ၎င်း၏ တီရ္ထများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းတို့ကို ငါအားလုံး ပြောပြီးပြီ။ ယခု သင်သည် နောက်ထပ် ဘာကို ကြားလိုသနည်း။

Verse 24

ततः सुरासुरगुरुर्देवं भूतमहेश्वरम् ॥ तपसोऽग्रेण संसेव्य वव्रिरे विविधान्वरान् ॥

ထို့နောက် ဒေဝနှင့် အဆုရတို့၏ ဂုရုသည် တပသ၏ အမြတ်ဆုံးအားဖြင့် ဘူတ-မဟေရှဝရ ဒေဝကို ဆည်းကပ်ပြုစုကာ မျိုးစုံသော ဝရများကို တောင်းခံ하였다။

Verse 25

तद्यावद्रावणः स्थाप्य मुहूर्त्तमुदधेस् तटे ॥ संध्यामुपासते तत्र लग्नस्तावदसौ भुवि ॥

ရావဏသည် ပင်လယ်ကမ်းခြေ၌ ခဏတာ တည်ထားပြီး ထိုနေရာတွင် သန္ဓျာပူဇာကို ပြုလုပ်နေသမျှကာလပတ်လုံး၊ ၎င်းသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ကပ်လျက်ရှိနေ하였다။