
Śubhāśubha-phalānukīrtana-varṇana
Ethical-Discourse (Afterlife Jurisprudence and Merit Economy)
ဝရာဟ–ပဿဝီ သင်ကြားရေးဘောင်အတွင်း၌ ဤအဓ್ಯಾಯသည် ရှိ၏သားတစ်ဦး၏ သင်ခန်းစာဆန်သော အစီရင်ခံချက်အဖြစ် ယမနှင့် စိတ္ရဂုပ္တတို့က လူသားတို့၏ ကర్మကို မှတ်တမ်း (lekhya) ဖြင့် စိစစ်အကဲဖြတ်ပုံကို ဖော်ပြသည်။ အယူအဆအထွေထွေမဟုတ်ဘဲ ဥပမာများဖြင့် သေပြီးနောက်ရလဒ်ကွဲပြားမှုကို စာရင်းပြုထားပြီး—အဓမ္မ (လူမှုရေး၊ မိသားစုတာဝန်ပျက်ကွက်မှု စသည်) ပြုသူများကို နရကသို့ ပို့၍ ဒဏ်ခတ်သကဲ့သို့၊ ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းသူများကို စွဝဂ္ဂ/အမရဝတီ၌ အဆင့်လိုက် ပုဏ္ဏဖလ ချီးမြှင့်သည်။ အရေးပေါ်ကာလတွင် ဓမ္မကာကွယ်သူ၊ ဒါနပြုသူ၊ ဗြာဟ္မဏအကျိုး၊ နွားနှင့် နိုင်ငံရေးစည်းကမ်း/အများပိုင်ပစ္စည်းကို ကာကွယ်သူ၊ သာမန်မဟုတ်သော ဓမ္မစစ်ပွဲတွင် သေဆုံးသူတို့ကို ချီးကျူးထားသည်။ မှတ်တမ်းရေးသားခြင်းနှင့် ပုဏ္ဏကို လူထုရှေ့တွင် ကြေညာခြင်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ အလေးပေးကာ စိတ်ဓာတ်ကျင့်ဝတ်ကို ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်းနှင့် ပဿဝီ၏ တည်ငြိမ်မှု (လူမှုထိန်းညှိဓမ္မ) နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Verse 1
अथ शुभाशुभफलानुकीर्तनवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ इदमन्यत्पुरा विप्राः श्रूयतां तस्य भाषितम् ॥ यमस्य चित्रगुप्तस्य यच्च तत्र मया श्रुतम् ॥
ထို့နောက် ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်များကို ရွတ်ဆိုဖော်ပြသည့် အကြောင်းအရာကို ဆိုလာသည်။ ရှိသီ၏ သားက ပြောသည်– “အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ နောက်ထပ် ရှေးဟောင်းအကြောင်းတစ်ရပ်ကို နားထောင်ကြလော့—သူပြောခဲ့သမျှနှင့် ယမနှင့် စိတ္တရဂုပ္တအကြောင်းကို ငါက ထိုနေရာ၌ ကြားသိခဲ့သမျှကို”။
Verse 2
अयं तु भवतां यातु यातु स्वर्गं महीक्षिताम् ॥ अयं वृक्षस्त्वयं तिर्यगयं मोक्षं व्रजेन्नरः ॥
“ဤသူသည် မိမိအတွက် သတ်မှတ်ထားသော လမ်းကြောင်းသို့ သွားစေ; ဤသူသည် မြေကြီး၏ မင်းများအနက်၌ ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားစေ။ ဤသူသည် သစ်ပင်ဖြစ်စေ; ဤသူသည် တိရစ္ဆာန်ယောနိသို့ သွားစေ; ဤလူသည် မောက္ခသို့ ချီတက်စေ।”
Verse 3
अयं नागो भवेत्शीघ्रमयं तु परमां गतिम् ॥ स्वपूर्वकान्पश्यतेऽयमात्मनस्तु पितामहान् ॥
“ဤသူသည် မကြာမီ နာဂ (မြွေဒေဝသတ္တဝါ) ဖြစ်လာမည်; သို့သော် ဤသူသည် အမြင့်ဆုံးသော ဂတိကို ရရှိမည်။ ဤသူသည် မိမိ၏ ရှေးဘိုးဘွားများ—မိမိမျိုးရိုး၏ ပိတామဟာများကို—တကယ်တမ်း မြင်တွေ့မည်။”
Verse 4
क्लिश्यतो रुदतश्चैव वदतश्च पुनःपुनः ॥ स्वेन दोषेण सर्वे वा अक्षयं नरकंगताः ॥
“ဒုက္ခဆင်းရဲခံရ၍ ငိုကြွေးကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောဆိုနေကြသော်လည်း—မိမိတို့၏ အပြစ်ဒोषကြောင့်ပင်—သူတို့အားလုံးသည် မကုန်ခန်းသော နရကသို့ ကျရောက်သွားကြသည်။”
Verse 5
दारत्यागी त्वधर्मिष्ठः पुत्रपौत्रविवर्जितः ॥ क्षिप्तं वै रौरवे ह्येनं क्षपयन्तु महौजसः ॥
မယားကို စွန့်ပစ်သူသည် အလွန်အဓမ္မဖြစ်၍ သားမြေးမရှိဘဲ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုသူကို ရောရဝ နရက၌ ပစ်ချထားပြီးပြီ—အင်အားကြီးသူတို့က ထိုနေရာ၌ ဒဏ်ခတ်ခံ၍ အကုန်အကျေ ခံစားစေကြပါစေ။
Verse 6
मुच्यतां त इमे सर्वे ह्यतीतानागतास्तथा ॥ मुच्यन्तामाशु मुच्यन्तां त एते पापवर्जिताः ॥
ဤသူတို့အားလုံးကို—အတိတ်ကသူများနှင့် အနာဂတ်ကသူများပါ—လွတ်မြောက်စေပါစေ။ အမြန်လွတ်မြောက်ကြပါစေ; အပြစ်ကင်းသူတို့သည် လွတ်မြောက်ကြပါစေ။
Verse 7
आगमे च विपत्तौ च सर्वधर्मानुपालकाः ॥ ते तु कल्पान्बहून्स्वर्ग उषित्वा ह्यनसूयकाः ॥
အောင်မြင်ချမ်းသာချိန်နှင့် အကျပ်အတည်းချိန်တို့တွင်လည်း ဓမ္မအားလုံးကို ထိန်းသိမ်းလိုက်နာသူများ—မနာလိုမုန်းတီးမှုကင်းသူများ—သည် ကလ္ပများစွာကြာ စွဝဂ္ဂ၌ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 8
बहुसुन्दरनार्यङ्के ह्याद्ये परमधार्मिकम् ॥ कलौ मानुषतां यातु धर्मस्येह निदर्शनम् ॥
အစဦးတွင် အလွန်လှပသော မိန်းမ၏ ပေါင်ပေါ်၌ (သူသည်) အမြင့်ဆုံး ဓမ္မရှိသူဖြစ်၏။ ကလိယုဂ၌ ဤအရာသည် လူသားတို့အတွက် စံနမူနာဖြစ်စေ၍ ဤနေရာ၌ ဓမ္မ၏ သက်သေပြချက်ဖြစ်ပါစေ။
Verse 9
त्रिविष्टपे परिक्लेशो वासो ह्यस्याक्षयो भवेत् ॥ अयमायोधने शत्रुं हत्वा तु निधनंगतः ॥
တ্ৰိဝိଷ္ဋပ (စွဝဂ္ဂ) တွင် ကျပ်တည်းမှုရှိသော်လည်း သူ၏ နေထိုင်ရာသည် မပျက်မယွင်း တည်မြဲလိမ့်မည်။ ဤသူသည် စစ်မြေပြင်၌ ရန်သူကို သတ်ပြီးနောက် အမှန်တကယ် သေဆုံးသို့ ရောက်ခဲ့သည်။
Verse 10
तत्र वैमानिको भूत्वा कल्पमेकं निवत्स्यति ॥ तथैवायं महाभागो धर्मात्मा धर्मवत्सलः ॥
ထိုနေရာ၌ သူသည် ဝိမာနဖြင့် သွားလာနိုင်သော ကောင်းကင်သား (ဝိုင်မာနိက) ဖြစ်လာ၍ ကလ္ပတစ်ပါးလုံး နေထိုင်မည်။ ထိုနည်းတူ ဤမဟာဘဂ္ဂဝန်သည် ဓမ္မစိတ်ရှိ၍ ဓမ္မကိုချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်သဖြင့် ဂုဏ်ပြုထိုက်သည်။
Verse 11
बहुदानरतो नित्यं सर्वभूतानुकम्पकः ॥ एनं गन्धैश्च माल्यैश्च शीघ्रमेव प्रपूजय ॥
အမြဲတမ်း အလှူဒါနများစွာပြုရန် စိတ်ဝင်စားပြီး သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာရှိသူကို—အနံ့သာနှင့် ပန်းမော်လီများဖြင့် ချက်ချင်းပူဇော်ပါ။
Verse 12
अस्मै पूजा भवेद्देया मयादिष्टा महात्मने ॥ वीज्यतां चामरैरेष रथमस्मै प्रदीयताम् ॥
ဤမဟာအတ္မာအတွက် ငါညွှန်ကြားထားသကဲ့သို့ ပူဇော်ပွဲကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ယက်အမြီးပန်ကာ (ချာမရ) ဖြင့် လေညှင်းပေးစေကာ၊ ရထားတစ်စီးကိုလည်း ပေးအပ်စေ။
Verse 13
प्रेतवासं समुत्सृज्य हीतो यातु त्रिविष्टपम् ॥ इन्द्रस्यार्द्धं भवेच्चैव देवदेवस्य धीमतः ॥
ပရိတ်အခြေအနေကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဂုဏ်ပြုခံရလျက် သူသည် တြိဝိဿ္ဋပ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ သွားစေ။ ဉာဏ်ပညာရှိသော ဒေဝဒေဝ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် အင်ဒြာ၏ အလယ်တစ်ဝက်နှင့် တူညီသော အခွင့်အရေးကိုလည်း ရရှိမည်။
Verse 14
शङ्खतूर्यनिनादेन तत्र वै विजयेन च ॥ तत्र वै पूजयित्वा च प्रायशो लभतां सुखम् ॥
ထိုနေရာ၌ သင်္ခနှင့် တူရျ (တံပိုး) တို့၏ မြည်သံကောင်းကင်တုန်လှုပ်မှုနှင့်အတူ အောင်ပွဲလည်းရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ပူဇော်ပြီးနောက် သူသည် အများအားဖြင့် သုခကို ရရှိတတ်သည်။
Verse 15
अयं गच्छतु भद्रं चापीन्द्रदेशं दुरासदम् ॥ अनेन वै कीर्तिमता लोकः सर्वो ह्यलङ्कृतः ॥
ဤပုရုෂသည် သုခမင်္ဂလာဖြစ်စေ၍ ရောက်ရန်ခက်ခဲသော အိန္ဒြာ၏ လောကသို့ သွားပါစေ။ ဤကီရ్తိရှိသူကြောင့် လောကအလုံးစုံသည် အမှန်တကယ် အလှဆင်၍ မြင့်မြတ်လာသည်။
Verse 16
गुणैश्च शतसङ्ख्याकैः शक्र एनं प्रतीक्षते ॥ तावत्स्थास्यति धर्मात्मा यावच्छक्रस्त्रिविष्टपे ॥
ဂုဏ်သတ္တိရာချီဖြင့် ပြည့်စုံသူကို သက္ကရ (အိန္ဒြာ) စောင့်မျှော်နေသည်။ ဓမ္မစိတ်ရှိသူသည် သက္ကရသည် တြိဝိဋ္ဌပ၌ ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ထိုနေရာ၌ နေရမည်။
Verse 17
तावत्स मोदते स्वर्गे यावद्धर्मोऽनुमीयते ॥ ततश्च्युतश्च कालेन मानुष्ये सुखमश्नुते ॥
သူသည် မိမိ၏ ပုဏ္ဏ (ဓမ္မ) ကို သုံးစွဲကုန်/သုံးသပ်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး ကောင်းကင်ဘုံ၌ ပျော်မြူးနေသည်။ ထို့နောက် အချိန်တန်လျှင် ထိုအခြေအနေမှ ကျဆင်း၍ လူ့လောက၌ သုခကို ခံစားရသည်။
Verse 18
रत्नवेणुप्रदश्चैव सर्वधर्मैरलङ्कृतः ॥ अश्विनोर्नय लोकं तु सर्वसौख्यसमन्वितम् ॥
ရတနာဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဗေဏု/ပုလွေ (သို့) ဝါးတူရိယာများကို ပေးလှူသူဖြစ်၍ ဓမ္မကောင်းမှုအမျိုးမျိုးဖြင့် အလှဆင်ပြည့်စုံသူကို အရှွင်နှစ်ပါး၏ လောကသို့ ခေါ်ဆောင်ပါ—အမျိုးမျိုးသော သုခနှင့် ပြည့်ဝသော လောကသို့။
Verse 19
सर्वशक्त्या समेतॆन द्विजेभ्य उपपादिताः ॥ शुचीनां ब्राह्मणानाम् बह्वन्नदानं विशेषतः ॥
မိမိ၏ စွမ်းအားအပြည့်ဖြင့် ဒွိဇများထံသို့ ပေးအပ်လှူဒါန်းခြင်း; အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းစည်းကမ်းရှိသော ဗြာဟ္မဏများအား အစာအဟာရများစွာ လှူဒါန်းခြင်းကို ထူးခြားစွာ ချီးမွမ်းထားသည်။
Verse 20
तेन कल्पं वसिष्यन्ति रुद्रकल्पा मनोरमाः ॥ तत्र कल्पं वसेद्गत्वा रुद्रलोकं न संशयः ॥
ထိုကုသိုလ်ကံ၏အကျိုးကြောင့် သူတို့သည် ရုဒြနှင့်တူသော သာယာလှပသည့် လောကများ၌ ကလ္ပတစ်ခါလုံး နေထိုင်ကြမည်။ ထိုသို့ သွားရောက်၍ ကလ္ပတစ်ခါလုံး နေထိုင်လျှင် ရုဒြလောကကို ရရှိမည်—သံသယမရှိ။
Verse 21
तेन दत्तं द्विजातिभ्यो मधुखण्डपुरःसरम् ॥ रसैश्च विविधैर्युक्तं सर्वगन्धमनोहरम् ॥
သူသည် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များထံသို့ ပူဇော်သကာတော်အဖြစ် ပျားရည်၊ သကြားခဲ စသည့်အရာများကို ပေးလှူ하였다။ အရသာမျိုးစုံပါဝင်၍ အနံ့သင်းပျံ့စုံလင်ကာ စိတ်နှလုံးကို နှစ်သက်စေသည်။
Verse 22
तरुणी क्षीरसम्पन्ना गौः सुवर्णयुता शुभा ॥ सवत्सा हेमवासाश्च दत्ताऽनेन महात्मना ॥
ဤမဟာသတ္တဝါသည် နို့ရည်ပြည့်ဝ၍ မင်္ဂလာရှိကာ ရွှေဖြင့်တန်ဆာဆင်ထားသော နွားမငယ်တစ်ကောင်ကို၊ နွားကလေးနှင့်အတူ ရွှေရောင်အဝတ်အစားများပါ ထည့်၍ လှူဒါန်း하였다။
Verse 23
अस्य लेख्यं मया दृष्टं तिस्रः कोट्यस्त्रिविष्टपे ॥ स्वर्गात्परिच्युतश्चापि ऋषीणां जायते कुले ॥
သူနှင့်ပတ်သက်သော မှတ်တမ်းကို ငါမြင်ခဲ့သည်—တရိဝိဋ္ဌပ (ကောင်းကင်) တွင် ကုသိုလ် သုံးကုဋိ ရှိသည်။ ထို့ပြင် ကောင်းကင်မှ ကျဆင်းသော်လည်း ရှိသီတို့၏ မျိုးရိုးအတွင်း၌ မွေးဖွားလာသည်။
Verse 24
सुवर्णस्य प्रदाता च त्रिदशेभ्यो निवेद्यताम् ॥ त्रिदशानभ्यनुज्ञाप्य यातु देवमुमापतिम् ॥
ရွှေကို လှူဒါန်းသူ၏အကြောင်းကို တြိဒသ (ဒေဝတားသုံးဆယ်) များထံ တင်ပြစေရာ။ ဒေဝတားတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူပြီးနောက်၊ ဒိဗ္ဗသခင် ဥမာပတိထံ သွားစေရာ။
Verse 25
तत्रैष वै महातेजा यथेष्टं काममाप्नुयात् ॥ तत्रैवायमपि प्रेतगणभक्तो महातपाः ॥
ထိုနေရာ၌ တေဇာဓာတ်ကြီးမားသောသူသည် မိမိအလိုရှိသမျှ ဆန္ဒတို့ကို အလိုတော်အတိုင်း အမှန်တကယ် ရရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ပင် ပရေတအုပ်စုကို ဘက္တိပြုသော မဟာတပသီလည်း ရှိ၏။
Verse 26
प्रयातु पितृभिः सार्द्धं तर्पिता येन पूर्वजाः ॥ दानव्रता दिवं यान्तु नानालोकनमस्कृताः ॥
သူသည် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များနှင့်အတူ ထွက်ခွာပါစေ၊ အကြောင်းမှာ သူက တර්ပဏ (ရေဖြင့်ပူဇော်ခြင်း) ဖြင့် မိမိပူရဗ္ဗဇများကို တృပ్తစေခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဒါနဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူတို့သည် လောကအမျိုးမျိုး၏ နမസ്കာရဖြင့် ဂုဏ်ပြုခံကာ သုဝဏ္ဏ (စွဝဂ္ဂ) သို့ သွားကြပါစေ။
Verse 27
अयं भद्रो महाकामं सर्वभूतहिते रतः ॥ सर्वकामैरयं पूज्यः सर्वकामप्रदो नरः ॥
ဤသူကောင်းသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်လုပ်ဆောင်သူဖြစ်၍ မဟာဆန္ဒတို့နှင့် ထိုက်တန်၏။ လိုအပ်သမျှ ဆန္ဒပစ္စည်းတို့ဖြင့် သူကို ပူဇော်သင့်ပြီး ဤနရသည် ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးအပ်သူ ဖြစ်၏။
Verse 28
विविधैः कामभोगैस्तु सेव्यमानो नरोत्तमः ॥ अक्षयं चाजरं स्थानं पूज्यमानो महर्षिभिः ॥
ကာမဘောဂအမျိုးမျိုးဖြင့် စေဝခံရသော နရောတ္တမသည် မဟာဣသီတို့၏ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံရပြီး မပျက်မယွင်း၊ မအိုမင်းသော အနေအထားကို ရောက်ရှိ၏။
Verse 29
ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा राष्ट्रार्थे निधनङ्गतः ॥ शक्रस्य ह्यमरावत्यां निवेदयत मा चिरम् ॥
ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးအတွက်ဖြစ်စေ၊ နွားတို့၏ အကျိုးအတွက်ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံ၏ အကျိုးအတွက်ဖြစ်စေ သေဆုံးသွားသူရှိလျှင်၊ အမရာဝတီရှိ သက္က (Śakra) ထံသို့ မနှောင့်နှေးဘဲ တင်ပြအကြောင်းကြားပါ။
Verse 30
अयं यातु महाभागो देवदेवं सनातनम् ॥ अतिसृष्टः पुरा येन यथोक्ताः सुखदोहनाḥ ॥
ဤကံကောင်းသောသူသည် နတ်တို့၏နတ်၊ အနန္တတည်မြဲသော ဘုရားသခင်ထံသို့ သွားစေကြပါစေ။ အတိတ်ကာလ၌ မိန့်တော်မူသကဲ့သို့ သုခပေးသော ဓမ္မစည်းကမ်းများကို ထုတ်ပြန်တော်မူသူပင် ဖြစ်သည်။
Verse 31
क्षितिप्रदो द्विजातिभ्यो ह्ययं यातु त्रिविष्टपम् ॥ तत्रैव तिष्ठताद्वीरो ब्रह्मलोके सहानुगः ॥
ဒွိဇတို့အား မြေယာကို လှူဒါန်းခဲ့သောကြောင့် ဤသူသည် တ్రိဝိଷ္ဋပ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ သွားစေကြပါစေ။ ထိုသူရဲကောင်းသည် ထိုနေရာ၌ပင် ဘြဟ္မလောက၌ မိမိအနုဂါမများနှင့်အတူ တည်နေပါစေ။
The text models an ethical economy in which actions are audited by Yama and Citragupta and yield differentiated outcomes: adharma leads to specific punitive realms, while dharma—especially generosity, protection of communal welfare, and steadfast conduct during adversity—produces graded heavenly residence and eventual auspicious rebirth.
No explicit tithi, nakṣatra, month, or seasonal timing is stated in the provided adhyāya segment; the emphasis is on categories of deeds (dāna, duty in crisis, righteous battle) rather than calendrical ritual scheduling.
Although it does not directly discuss landscapes or conservation, it frames Pṛthivī’s stability indirectly through dharma as social ecology: protecting cattle (go), supporting brāhmaṇas (knowledge/ritual economy), and safeguarding the polity (rāṣṭra) are presented as meritorious acts that sustain orderly human life on Earth.
The narrative references cosmological-administrative figures (Yama, Citragupta, Indra/Śakra, the Aśvins, Rudra, Umāpati/Śiva) and a generic ṛṣi lineage context (ṛṣiputra; rebirth in ṛṣi-kula), but no specific royal dynasty or named human genealogy is given in the provided text.