Adhyaya 187: Determination of the Origin and Procedure of the Ancestral Offering (Pitṛyajña/Śrāddha)

Verse 1

अथ सृष्टिपितृयज्ञौ ॥ सूत उवाच ॥ एवं नारायणाच्छ्रुत्वा सा मही संशितव्रता ॥ कराभ्यामञ्जलिं कृत्वा माधवं पुनरब्रवीत् ॥

သုတက ပြောသည်။ နာရာယဏထံမှ ဤသို့ကြားနာပြီးနောက်၊ ဝရတ၌ တည်ကြည်သော မြေမိခင်သည် လက်နှစ်ဖက်ကို အဉ္ဇလီဖြင့် ပေါင်းကာ မာဓဝအား ထပ်မံ မေးမြန်းလျက် ပြောကြား하였다။

Verse 2

धरण्युवाच ॥ श्रुतमेतन्मयाख्यानं क्षेत्रस्य च महत्फलम् ॥ एकं मे परमं गुह्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥

မြေမိခင်က ပြောသည်။ ဤအကြောင်းအရာနှင့် သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၏ မဟာအကျိုးကို ကျွန်မ ကြားနာပြီးပြီ။ သို့သော် အလွန်လျှို့ဝှက်သော အချက်တစ်ခု ကျန်ရှိနေသေးသဖြင့် မိမိအရှင်က ရှင်းပြပေးသင့်ပါသည်။

Verse 3

पितृयज्ञस्य माहात्म्यं सोमदत्तो नराधिपः ॥ मृगयां समुपागम्य यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥

ပိတෘယဇ္ဉ၏ မဟာတန်ခိုးအကြောင်း—အရှင်က ယခင်က ပြောကြားခဲ့သည့် လူတို့၏ အုပ်စိုးရှင် ရာဇာ ဆိုမဒတ္တ မုရဂယာ(အမဲလိုက်) သွားခဲ့သည့် အကြောင်းကို ဆိုလိုပါသည်။

Verse 4

को गुणः पितृयज्ञस्य कथमेव प्रयुज्यते ॥ केन चोत्पादितं श्राद्धं कस्मिन्नर्थे किमात्मकम् ॥

ပိတෘယဇ္ဉ၏ အကျိုးကျေးဇူးသည် အဘယ်နည်း၊ ထို့ကို မည်သို့တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်ရသနည်း။ ရှရာဒ္ဓကို မည်သူက စတင်တည်ထောင်ခဲ့သနည်း၊ မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်အတွက်နည်း၊ ၎င်း၏ အနှစ်သာရသဘောတရားမှာ အဘယ်နည်း။

Verse 5

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण वदस्व मे ॥ श्रीवराह उवाच ॥ साधु भूमे महाभागे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

ဤအကြောင်းကို အသေးစိတ် ကြားနာလိုပါသည်၊ ကျွန်မအတွက် ရှင်းလင်းစွာ မိန့်ကြားပေးပါ။ သရီဝရာဟက မိန့်တော်မူသည်။ ကောင်းလှ၏၊ မဟာကံကောင်းသော မြေမိခင်ရေ၊ သင်သည် ငါ့ကို ဤသို့ မေးမြန်းခြင်းသည် သင့်တော်လှသည်။

Verse 6

मोहितासि वरारोहे भाराक्रान्ता वसुन्धरे ॥ दिव्यां ददामि ते बुद्धिं शृणु सुन्दरि तत्त्वतः ॥

အို ခါးလှသောသူမ၊ သင်သည် မောဟဖြစ်နေ၏; အို ဝသုန္ဓရာ၊ ဝန်ထုပ်ကြောင့် ဖိနှိပ်ခံနေရ၏။ ငါသည် သင်အား ဒိဗ္ဗဉာဏ်ကို ပေးမည်—အို လှပသောသူမ၊ တတ္တဝအမှန်တရားအတိုင်း နားထောင်လော့။

Verse 7

कथयिष्यामि ते ह्येवं श्राद्धोत्पत्तिविनिश्चयम् ॥ आदौ स्वर्गस्य चोत्पत्तिं देवानां च वरानने ॥

ဤသို့ ငါသည် သင်အား «ရှ్రာဒ္ဓ» ၏ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို သေချာတိကျစွာ ရှင်းပြမည်။ အစဦးတွင်၊ အို မျက်နှာလှသောသူမ၊ ကောင်းကင်ဘုံနှင့် ဒေဝတားတို့၏ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ငါဖော်ပြမည်။

Verse 8

निष्प्रभेऽस्मिन्निरालोके सर्वतस्तमसावृते ॥ स्रष्टुं वै बुद्धिरुत्पन्ना त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥

ဤလောကသည် အလင်းရောင်မရှိ၊ အလင်းကင်းမဲ့၍ အနှံ့အပြား အမှောင်ဖုံးလွှမ်းနေစဉ်၊ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံးပါဝင်သော တြိလောကကို ဖန်ဆင်းရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 9

सोऽहं च शेषपर्यङ्के एकश्चैव पराङ्मुखः ॥ स्वपामि च वरारोहे अनन्तशयने ह्यहम् ॥

ထို့ပြင် ငါသည်—တစ်ဦးတည်း၊ မျက်နှာလှည့်၍—ရှေရှ၏ အိပ်ရာပေါ်တွင် အိပ်စက်နေ၏။ အို ခါးလှသောသူမ၊ ငါသည် အနန္တ၏ အိပ်ရာပေါ်တွင်ပင် အနားယူ၏။

Verse 10

युगं युगसहस्राणि यास्यन्ति च गतानि च ॥ न त्वं मम विजानासि ज्ञातुं मायां यशस्विनि ॥

ယုဂပြီးယုဂ၊ ယုဂထောင်ပေါင်းများစွာ ကုန်လွန်သွားမည်၊ အများအပြားလည်း ကုန်လွန်ပြီးပြီ။ သို့သော် အို ဂုဏ်သရေရှိသူမ၊ ငါ၏ မာယာကို သိမြင်ရန် သင်မနားလည်နိုင်သေး။

Verse 11

धारितं मम सुश्रॊणि दिवा पञ्चशतानि च ॥ वाराहं रूपमादाय न जानासि हि भामिनि ॥

အို ခါးလှသော မိန်းမရေ၊ ငါသည် ဤဝန်ကို နေ့ငါးရာတိုင်တိုင် ထမ်းဆောင်ခဲ့၏; သို့ရာတွင် ဝရာဟ (တရားသတ္တဝါ ဝက်တော) ရုပ်ကို ခံယူထားသော်လည်း၊ အို တောက်ပသော မိန်းမရေ၊ သင်သည် ငါကို မသိမမြင်သေး။

Verse 12

यन्मां पृच्छसि वै ज्ञातुमात्मानं च यशस्विनि ॥ एकमूर्त्तिस्त्रिधा जातो ब्रह्मविष्णुहरात्मकः ॥

အို ဂုဏ်သတင်းကြီးသော မိန်းမရေ၊ သင်က ငါကို—ငါ့အတ္တကို—သိလို၍ မေးသောအရာမှာ: ငါသည် ရုပ်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သော်လည်း သုံးမျိုးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု နှင့် ဟရ (ရှီဝ) တို့၏ သဘောတရားကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Verse 13

क्रोधहेतोर्मया सृष्ट ईश्वरॊऽसुरनाशनः ॥ मम नाभ्यामभूत्पद्मं पद्मगर्भः पितामहः ॥

ဒေါသ၏ အကြောင်းကြောင့် ငါသည် အဆုရများကို ဖျက်ဆီးသော အီရှွရကို ဖန်ဆင်းခဲ့၏; ထို့ပြင် ငါ့နာဗီမှ ပဒ္မပန်း ပေါက်ဖွားလာ၍—ပဒ္မဂర్భ ပိတామဟ (ဘြဟ္မာ) ဖြစ်လာ၏။

Verse 14

एवं त्रयो वयं देवाः कृत्वा ह्येकाणर्वां महीम् ॥ तिष्ठामः परमप्रीत्या मायां कृत्वा तु वैष्णवीम् ॥

ဤသို့ပင် ငါတို့ သုံးပါးသော ဒေဝတারা မြေကြီးကို သမုဒ္ဒရာတစ်ခုတည်းအဖြစ် ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အလွန်မြတ်သော ပီတိဖြင့် တည်နေခဲ့ကြ၍၊ ဗိဿဏဝီ မာယာကိုလည်း ဖန်တီးခဲ့ကြ၏။

Verse 15

सर्वं तज्जलपूर्णं तु न चाज्ञायते किञ्चन ॥ वटमेकं वर्जयित्वा विष्णुमूलं यशोद्रुमम् ॥

အရာအားလုံးသည် ရေနှင့် ပြည့်နှက်နေ၍ ဘာမျှ မခွဲခြားမသိနိုင်ခဲ့; သို့သော် ဗိဿဏု၌ အမြစ်တည်သော ဂုဏ်ရည်မြင့် ဝက်(ဗန်ယန်)ပင် တစ်ပင်သာ ချန်လှပ်၍ မြင်ရ၏။

Verse 16

तिष्ठाम वटवृक्षेऽहं मायया बालरूपधृक् ॥ पश्यामि च जगत्सर्वं त्रैलोक्यं यन्मया कृतम् ॥

ကျွန်ုပ်သည် ဗညန်ပင်ပေါ်၌ တည်နေ၍ မာယာအားဖြင့် ကလေးရုပ်ကို ဆောင်ကာ၊ မိမိဖန်ဆင်းထားသော တြိလောကအပါအဝင် လောကအားလုံးကို ကြည့်မြင်ခဲ့သည်။

Verse 17

वारयामि वरारोहे जानासि त्वं धरे शुभे ॥ कालेन तु तदा देवि कृत्वा वै वडवामुखम् ॥

အို ပေါင်လှသောသူ၊ ငါသည် ဤအရာကို တားဆီးထား၏; အို မင်္ဂလာမြေမိခင်၊ သင်သိနားလည်၏။ ထို့နောက် အချိန်တန်သော် အို ဒေဝီ၊ ‘ဝဍဝာမုခ’ ဟူသော “မြင်းမ၏ ပါးစပ်” ကို ဖြစ်ပေါ်စေ하였다။

Verse 18

विनिस्सृतं जलं तत्र मायया तदनन्तरम् ॥ प्रलये च विनिवृत्ते ब्रह्मा लोकपितामहः ॥

ထို့နောက် မာယာကြောင့် ထိုနေရာ၌ ရေသည် ချက်ချင်း ထွက်စီးလာ၏; ပရလယာ ပြီးဆုံးသော် လောကပိတামဟ ဘြဟ္မာသည် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 19

एवमुक्तो मया देवि गृह्य तत्र कमण्डलुम् ॥ उपस्पृश्य शुचिर्भूत्वा ब्रह्मा चोत्पादयन्सुरान् ॥

ငါက ဤသို့ မိန့်တော်မူသော် အို ဒေဝီ၊ ဘြဟ္မာသည် ထိုနေရာရှိ ကမဏ္ဍလုကို ယူ၍ အာစမန ပြုကာ သန့်ရှင်းသွားပြီးနောက် ဒေဝတားတို့ကို ဖန်ဆင်းစတင်하였다။

Verse 20

आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च मरुद्गणाः ॥ तारणार्थं च सर्वेषां ब्राह्मणान्भुवि दैवतान् ॥

အာဒိတျယများ၊ ဝသုများ၊ ရုဒြများ၊ အရှွင်နှစ်ပါးနှင့် မရုတ်အဖွဲ့များ—ထို့ပြင် အားလုံးကို ကယ်တင်ကာကွယ်ရန် မြေပြင်ပေါ်၌ ဘြာဟ္မဏများကိုလည်း ဒေဝတားသဘောရှိသူများအဖြစ် တည်ထောင်하였다။

Verse 21

बाहुभ्यां क्षत्रमुत्पन्नं वैश्याः ऊरुविनिःसृताः ॥ पद्भ्यां विनिःसृताः शूद्राः सर्ववर्णोपचारकाः

လက်မောင်းတို့မှ က္ṣတ္ရ (အုပ်ချုပ်သူ/စစ်သူရဲဝဏ္ဏ) ပေါ်ထွန်းလာ၍၊ ပေါင်မှ ဝိုင်ရှျယ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ခြေထောက်မှ ရှူဒြ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ဝဏ္ဏအားလုံးကို ဝန်ဆောင်ကူညီထောက်ပံ့သူများ ဖြစ်သည်။

Verse 22

देवताश्चासुरा देवि जातास्ते ब्रह्मणस्तथा ॥ देवता ह्यसुराः सर्वे तपोवीर्यबलान्विताः

အို ဒေဝီ၊ ဒေဝတာများနှင့် အဆုရများလည်း ထိုနည်းတူ ဘြဟ္မာမှ မွေးဖွားလာကြသည်။ အမှန်တကယ် ဒေဝတာနှင့် အဆုရ အားလုံးသည် တပဿ၏အင်အား၊ ဝီရယနှင့် ခွန်အားတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကြသည်။

Verse 23

दित्यां च जनिताः पुत्रा असुराः सुरशत्रवः ॥ प्रजापतिश्चाजनयदृषींश्चैव तपोधनान्

ထို့ပြင် ဒိတီမှ သားများ မွေးဖွားလာကြ၍—ဒေဝတာတို့၏ ရန်သူ အဆုရများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် ပရဇာပတိသည် တပဿကို ဓနအဖြစ်ထားသော ရှိသီများကိုလည်း ပေါ်ထွန်းစေ하였다။

Verse 24

तेजसा भास्कराकाराः सर्वे शास्त्रविदो द्विजाः ॥ तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च जनिता ब्रह्मसूनुना

သူတို့အားလုံးသည် တေဇဖြင့် နေရောင်ကဲ့သို့ ထွန်းလင်း၍၊ ဒွိဇဖြစ်ကြပြီး ရှာස්တရကို သိကျွမ်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့၏ သားများနှင့် မြေးများလည်း ဘြဟ္မာ၏ သားတော်ကပင် မွေးဖွားစေခဲ့သည်။

Verse 25

निमेस्तु वंशसम्भूतो आत्रेय इति विश्रुतः ॥ जातमात्रो महात्मा स श्रीमांश्चापि तपोनिधिः

နိမိ၏ မျိုးဆက်မှ ‘အာတြေယ’ ဟု ကျော်ကြားသူ တစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာသည်။ မွေးဖွားချိန်မှစ၍ သူသည် မဟာတ္မာဖြစ်၍၊ သာယာချမ်းသာသူနှင့် တပဿ၏ خزန်တော်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 26

आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च मरुद्गणाः ॥ देवतास्तु त्रयस्त्रिंशददित्यां जनयन्पुरा

အာဒိတျ၊ ဝသု၊ ရုဒြ၊ အရှွင်နှစ်ပါးနှင့် မရုတ်အဖွဲ့တို့—ဤဒေဝတားတို့သည် စုစုပေါင်း သုံးဆယ်သုံးပါး ဖြစ်၍ ရှေးကာလ၌ အဒိတီမှ မွေးဖွားလာကြသည်။

Verse 27

एकचित्तं समाधाय तपश्चरति निश्चलः ॥ पञ्चाग्निर्वायुभक्षश्च एकपादोर्ध्वबाहुकः

စိတ်ကို တစ်ချက်တည်းအာရုံစိုက်အောင် စုစည်း၍ မလှုပ်မယှက် တပသကို ကျင့်သည်—မီးငါးပုံကြားတွင် နေ၍ လေကိုသာ အာဟာရပြုကာ တစ်ခြေတည်းဖြင့် ရပ်ပြီး လက်နှစ်ဖက်ကို အပေါ်သို့ မြှောက်ထားသည်။

Verse 28

वर्षाणां च सहस्राणि तपस्तप्त्वा वसुन्धरे ॥ मृत्युकालमनुप्राप्तस्ततः पञ्चत्वमागतः

အို မြေမိခင်ဝသုန္ဓရာ၊ ထောင်နှစ်များစွာ တပသကို ကျင့်ပြီးနောက် သေချိန်ရောက်လာသော် ထိုသူသည် ဓာတ်ငါးပါး၏ အခြေအနေသို့ လျှောဝင်လျက် လီနသွား하였다။

Verse 29

नष्टं च तं सुतं दृष्ट्वा निमेः शोक उपाविशत् ॥ पुत्रशोकाभिसंयुक्तो दिवा रात्रौ च चिन्तयन्

သားကို ပျောက်ဆုံးသွားသည်ဟု မြင်သောအခါ နိမိကို ဝမ်းနည်းမှုက ဖုံးလွှမ်းလာသည်။ သားအတွက်သော ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် တွဲလျက် သူသည် နေ့ညမပြတ် စိတ်ပူပန်စဉ်းစားနေ하였다။

Verse 30

निमिः कृत्वा ततः शोकं विधानात्तत्र माधवि ॥ तं मनोगतसंकल्पं त्रिरात्रे प्रत्यपद्यत

ထို့နောက် နိမိသည်၊ အို မာဓဝီ၊ ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် ထိုနေရာ၌ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ဝတ်အနုဋ္ဌာန်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ သုံးညအတွင်း စိတ်အတွင်းရှိ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည်ရရှိ하였다။

Verse 31

तस्य प्रतिविशुद्धस्य माघमासे तु द्वादशीम् ॥ मानसं सृज्य विषयं बुद्धिर्विस्तारगामिनी

အပြည့်အဝ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာသူအတွက် မာဃလ၏ ဒွာဒသီနေ့တွင်—စိတ်ထဲ၌ သမาธိ၏ အရာဝတ္ထုကို ဖန်တီးတည်စေပြီး—ဉာဏ်ပညာ၏ အကျယ်အဝန်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာ하였다။

Verse 32

स निमिश्चिन्तयामास श्राद्धकल्पं समाहितः ॥ यानि तस्यैव भोज्यानि मूलानि च फलानि च

တည်ငြိမ်၍ အာရုံစိုက်နေကာ၊ ထို့နောက် သူသည် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) အခမ်းအနား၏ နည်းလမ်းကို စိတ်ထဲတွင် ဆင်ခြင်하였다—မိမိအတွက် အာဟာရအဖြစ် ပူဇော်သင့်သည့် အရာများမှာ ကန့်မူလနှင့် သစ်သီးများ ဖြစ်သည်။

Verse 33

यानि कानि च भक्ष्याणि नवश्च रससंभवः ॥ यानि तस्यैव चेष्टानि सर्वमेतदुदाहरेत्

စားသောက်နိုင်သမျှ အစားအစာများ၊ အရသာ/ရည်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အသစ်ပြင်ဆင်ချက်များနှင့် မိမိအတွက် သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံများအားလုံးကို—အကုန်လုံးကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြရမည်။

Verse 34

आमन्त्र्य ब्राह्मणं पूर्वं शुचिर्भूत्वा समाहितः ॥ दक्षिणावर्ततः सर्वमकरोदृषिसत्तमः

အရင်ဆုံး ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးကို လေးစားစွာ ဖိတ်ခေါ်ပြီး၊ ထို့နောက် သန့်ရှင်း၍ စိတ်တည်ငြိမ်ကာ၊ အထူးမြတ်သော ရှိသီသည် အရာအားလုံးကို ဒက္ခိဏာဝရ္တ (ညာဘက်လှည့်၊ နာရီလက်တံအတိုင်း) ဖြင့် ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 35

सप्तकृत्वस्ततस्तत्र युगपత్సमुपाविशत् ॥ दत्त्वा तु मांसशाकानि मूलानि च फलानि च

ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ သူသည် သင့်တော်သော အစဉ်အလာအတိုင်း ခုနစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် အတူတကွ ထိုင်ခဲ့ပြီး၊ အသားနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ထို့ပြင် ကန့်မူလနှင့် သစ်သီးများကို ပူဇော်하였다။

Verse 36

पूजयित्वा तु विप्रान्स सप्तकृत्वश्च सुन्दरि ॥ कृत्वा तु दक्षिणाग्रांश्च कुशांश्च प्रयतः शुचिः

အို လှပသူရေ၊ သူသည် ဗြာဟ္မဏများကို ခုနစ်ကြိမ် ပူဇော်ဂုဏ်ပြု၍၊ ဒက္ခိဏာအတွက် အရှေ့ဆုံးအပိုင်းများနှင့် ကုရှမြက်ကိုလည်း ထုံးတမ်းအတိုင်း စီစဉ်ကာ၊ စည်းကမ်းတကျ သန့်ရှင်းစွာ နေထိုင်하였다။

Verse 37

एवं दिने गते भद्रे ह्यस्तं प्राप्ते दिवाकरे ॥ ब्रह्म कर्मोत्तमं दिव्यं भावसाध्यमुपासत

အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ ဒီလိုနဲ့ နေ့ရက်ကုန်လွန်၍ နေမင်း အနောက်ဖက်သို့ ဝင်ရောက်သည့်အခါ၊ သူသည် အတွင်းစိတ်အနေအထား (bhāva) ဖြင့်သာ ပြီးမြောက်နိုင်သော အမြင့်မြတ်သည့် ဒိဗ္ဗ ‘ဗြဟ္မ-ကမ္မ’ ကို အုပါသနာပြု하였다။

Verse 38

एकाकी यतचित्तात्मा निराशी निष्परिग्रहः ॥ शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः

တစ်ယောက်တည်းဖြစ်၍ စိတ်နှင့် ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ကာ မျှော်လင့်ချက်မထား၊ ပိုင်ဆိုင်မှုမကပ်လျက်၊ သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ မိမိအတွက် တည်ငြိမ်ခိုင်မာသော အာသနကို တည်ထောင်하였다။

Verse 39

नात्युच्चं नातिनीचं च चेलाजिनकुशोत्तरम् ॥ तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तो जितेन्द्रियः

အလွန်မြင့်လည်းမဟုတ် အလွန်နိမ့်လည်းမဟုတ်၊ အပေါ်ယံတွင် အဝတ်၊ သမင်အရေပြားနှင့် ကုရှမြက်ကို ခင်းထားသော အာသန၌၊ ထိုနေရာတွင် စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း စူးစိုက်စေကာ စိတ်ကို ထိန်းချုပ်၍ အင်္ဒြိယများကို အောင်နိုင်ပြီး—ဆက်လက်ပြုလုပ်하였다။

Verse 40

उपविश्यासनेऽयुञ्जद्योगमात्मविशुद्धये ॥ समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलः स्थितः

အာသနပေါ်တွင် ထိုင်၍ သူသည် မိမိကိုယ်ကို သန့်စင်ရန် ယောဂကို လေ့ကျင့်하였다; ကိုယ်ခန္ဓာ၊ ခေါင်းနှင့် လည်ပင်းကို တန်းညီစွာ ထိန်းထားကာ၊ တည်ငြိမ်၍ မလှုပ်မယှက် နေ하였다။

Verse 41

संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ प्रकाशात्मा विगतभीर् ब्रह्मचारी व्रते स्थितः ॥

မိမိနှာခေါင်းအဖျားကို မျက်စိတည်၍ အရပ်မျက်နှာများသို့ မလှည့်ကြည့်ဘဲ၊ အတွင်းစိတ်အလင်းရောင်ကြည်လင်၍ တည်ငြိမ်ကာ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းသဖြင့်၊ ဗြဟ္မစာရီသည် မိမိဝ്രတ၌ တည်မြဲနေ하였다။

Verse 42

संयम्य मयि चित्तं यो युक्त आसीत मत्परः ॥ प्रयुञ्जीत तदात्मानं मद्भक्तो नान्यमानसः ॥

မိမိစိတ်ကို ငါ၌ ထိန်းချုပ်၍ စည်းကမ်းတကျ ထိုင်ကာ ငါကို အမြင့်ဆုံးရည်မှန်းချက်အဖြစ် ထားသူသည်—အခြားအရာမစဉ်းစားသော ငါ၏ဘက္တဖြစ်သဖြင့်—ထိုတစ်မျိုးတည်းသော စိတ်တည်အလေ့အကျင့်၌ မိမိကိုယ်ကို အပြည့်အဝ အပ်နှံ၍ လုပ်ဆောင်သင့်သည်။

Verse 43

एवं निवृत्तसंध्यायां ततो रात्रिरुपागता ॥ पुनश्चिन्तितुमारब्धः शोकसंविग्नमानसः ॥

ဤသို့ သန္ဓျာအနုဋ္ဌာန် ပြီးဆုံးသွားသောအခါ ညဉ့်ရောက်လာသည်; ထို့နောက် သူသည် ထပ်မံစဉ်းစားတော်မူလျက်၊ စိတ်သည် ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် လှုပ်ရှားကာ မတည်ငြိမ်ဖြစ်နေ하였다။

Verse 44

कृत्वा तु पिण्डसंकल्पं पश्चात्तापं चकार ह ॥ अकृतं मुनिभिः सर्वं किं मया तदनुष्ठितम् ॥

သို့သော် ပိဏ္ဍပူဇာအတွက် သင်္ကల్పကို ချမှတ်ပြီးနောက် သူသည် နောင်တရကာ ဆို၏—“ဤအရာအားလုံးကို မုနိတို့ မပြုခဲ့လျှင်၊ ငါသည် အဘယ်ကြောင့် ဤအနုဋ္ဌာန်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း?”

Verse 45

निवापकर्म ह्यशुचि पुत्रार्थे विनियोजितम् ॥ अहो स्नेहप्रभावेण मया चाकृतबुद्धिना ॥

“နိဝာပကမ္မသည် အမှန်တကယ် အရှုချိဟု သတ်မှတ်ကြသော်လည်း သားရရှိရေးအတွက် အသုံးချကြသည်။ အို—ချစ်ခင်စိတ်၏ အားကြောင့် ငါသည် မပြည့်စုံသေးသော ဉာဏ်ဖြင့် ပြုမိခဲ့သည်။”

Verse 46

किं वक्ष्यन्ति च मां सर्वे ये वै पितृपदे स्थिताः ॥ एवं विचिन्त्यमानस्य गता रात्रिर्वसुन्धरे ॥

“ဘိုးဘွားတို့၏ အဆင့်၌ တည်နေသူ အားလုံးက ငါ့ကို ဘာပြောကြမည်နည်း?” ဟူ၍ စဉ်းစားနေစဉ်၊ အို ဝသုန္ဓရာ (မြေကြီး)၊ ညသည်လည်း ကုန်လွန်သွား၏။

Verse 47

पूर्वसन्ध्यानु सम्प्राप्ता उदिते च दिवाकरे ॥ सन्ध्याविधिं विनिवर्त्य हुत्वाग्नीन् द्विजसत्तमः ॥

မနက်စန္ဓျာ ရောက်လာ၍ နေထွက်သည့်အခါ၊ ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူသည် စန္ဓျာဝိဓိကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် မီးပူဇော်အဂ္နီများထဲသို့ အာဟုတိများကို ပူဇော်တင်လှူ하였다။

Verse 48

पुनश्चिन्तां प्रपन्नः स आत्रेयो ह्यतिदुःखितः ॥ एकाकी भाषते तत्र शोकपीडितमानसः ॥

ထို့နောက် သူသည် စိုးရိမ်ပူပန်သော အတွေးထဲသို့ ပြန်လည်ကျရောက်하였다; အလွန်အမင်း ဒုက္ခရောက်နေသော အာတြေးယသည် ထိုနေရာ၌ တစ်ယောက်တည်း ပြောဆိုကာ စိတ်သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ဖိစီးနေ၏။

Verse 49

धिग्वयो धिक्च मे कर्म धिग्बलं धिक्च जीवितम् ॥ पुत्रं सर्वसुखैर्युक्तं जीवितं हि न दृश्यते ॥

“ကံကြမ္မာကို ရှက်ဖွယ်ဟု ဆိုရမည်; ငါ၏ ကర్మကိုလည်း ရှက်ဖွယ်; အင်အားကိုလည်း ရှက်ဖွယ်; အသက်ရှင်ခြင်းကိုလည်း ရှက်ဖွယ်။ အကြောင်းမူကား အပျော်အပါးအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံသော အသက်—ဆိုသည်မှာ သားတစ်ယောက်—သည် ငါ့အတွက် မမြင်ရတော့” ဟု ဆို၏။

Verse 50

नरकं पूतिकाख्यातं हृदि दुःखं विदुर्बुधाः ॥ परित्राणं ततः पुत्रादिच्छन्तीह परत्र च ॥

ပညာရှိတို့သည် “ပူတိကာ” ဟူသော နရကသည် နှလုံးအတွင်းရှိ ဒုက္ခဝေဒနာဟု သိကြသည်; ထို့ကြောင့် လူတို့သည် ဤလောက၌လည်း၊ ပရလောက၌လည်း သားတစ်ယောက်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကို လိုလားကြ၏။

Verse 51

पूजयित्वा तु देवांश्च दत्त्वा दानं त्वनेकशः ॥ हुत्वाग्निं विधिवच्चैव स्वर्गं तु लभते नरः

ဒေဝတော်များကို ပူဇော်ကာ အလှူဒါနကို အကြိမ်ကြိမ် ပေးလှူပြီး၊ ဓမ္မနည်းတကျ မီးယဇ်တွင် အာဟုတီ ဆက်ကပ်လျှင် လူသည် ကောင်းကင်ဘုံကို ရရှိသည်။

Verse 52

पुत्रेण लभते येन पौरत्रेण च पितामहाः ॥ अथ पुत्रस्य पौरत्रेण मोदन्ते प्रपितामहाः

သားဖြင့် ကောင်းကျိုးဖြစ်စေသော အကျိုးကို ရရှိသည်။ မြေးဖြင့် ပိတாமဟာ (အဖိုးများ) အကျိုးခံစားရသည်။ ထို့ပြင် သား၏မြေးဖြစ်သော မြေးမြစ်ဖြင့် ပရပိတாமဟာ (အဖိုးကြီးများ) ဝမ်းမြောက်ကြသည်။

Verse 53

पुत्रेण श्रीमता हीनं नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ एतस्मिन्नन्तरे देवि नारदो द्विजसत्तमः

“ချမ်းသာပြည့်စုံသော သားမရှိဘဲ ငါသည် ဆက်လက်အသက်ရှင်ရန် မလိုလားတော့” ဟုဆို၏။ ထိုအချိန်တွင်ပင်၊ အို ဒေဝီ၊ ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံး နာရဒ မုနိ ရောက်လာ하였다။

Verse 54

जगाम तापसारण्यं ऋष्याश्रमविभूषितम् ॥ सर्वकामयुतं रम्यं बहुपुष्पफलोदकम्

သူသည် တပသီတို့၏ တောအုပ်သို့ သွားရာ၊ ရှိသီတို့၏ အာရှရမ်များဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး၊ လှပ၍ လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံကာ ပန်း၊ သစ်သီးနှင့် ရေစီးရေမြစ်များ များစွာပေါများနေသည်။

Verse 55

तस्मै दत्त्वा पाद्यमर्घ्यं आसने चोपवेश्य च ॥ उपविश्यासने देवि नारदो वाक्यमब्रवीत्

သူ့အား ခြေသုတ်ရေ (ပာဒျ) နှင့် အရ္ဃျ ကို ဆက်ကပ်၍ အာසနပေါ်တွင် ထိုင်စေပြီး၊ ထို့နောက် နာရဒသည်လည်း အာසနပေါ်တွင် ထိုင်ကာ၊ အို ဒေဝီ၊ စကားကို ပြော하였다။

Verse 56

नारद उवाच ॥ निमे शृणु महाप्राज्ञ शोकमुत्सृज्य दूरतः ॥ अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावान्नावबुध्यसे

နာရဒက ဆိုသည်– “အလွန်ပညာရှိသူရေ၊ ငါ့စကားကို နားထောင်လော့၊ ဝမ်းနည်းမှုကို အဝေးသို့ ပယ်ချလော့။ မဝမ်းနည်းသင့်သူတို့အတွက် သင် ဝမ်းနည်းနေ၏; ပညာရှိဟု ဆိုသော်လည်း အမှန်တကယ် မသိမြင်သေး”။

Verse 57

गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः ॥ मृतं वा यदि वा नष्टं यो यान्तमनुशोचति

ပညာရှိတို့သည် သေသူကိုလည်း မသေသူကိုလည်း မငိုကြွေးကြ။ သေသွားသည်ဖြစ်စေ ပျောက်ဆုံးသည်ဖြစ်စေ ထွက်ခွာသွားသူအတွက် ဝမ်းနည်းသူသည် သူ့ကို ပြန်မခေါ်နိုင်။

Verse 58

अमित्रास्तस्य हृष्यन्ति स चापि न निवर्त्तते ॥ अमरत्वं न पश्यामि त्रैलोक्ये सचराचरे

သူ၏ ရန်သူတို့ ဝမ်းမြောက်ကြပြီး၊ သူလည်း ပြန်မလာတော့။ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အပါအဝင် သုံးလောကလုံးတွင် အမရတရားကို ငါ မမြင်။

Verse 59

देवतासुरगन्धर्वा मानुषा मृगपक्षिणः ॥ सर्वे कालवशं यान्ति सर्वे कालमुदीक्षते

ဒေဝတား၊ အသူရ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ လူသား၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့—အားလုံးသည် ကာလ (အချိန်) ၏ အာဏာအောက်သို့ သွားကြပြီး၊ အားလုံးက ကာလကို စောင့်မျှော်ကြသည်။

Verse 60

जातस्य सर्वभूतस्य कालो मृत्युरुपस्थितः ॥ अवश्यं चैव गन्तव्यं कृतान्तविहितेन च

မွေးဖွားလာသော သတ္တဝါတိုင်းအနီးတွင် ကာလ—အမည်တော် မရဏ—က နီးကပ်စွာ ရပ်နေသည်။ ကృతान्त (မရဏ၏ အဆုံးသတ်) ၏ သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ထွက်ခွာခြင်းသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်သည်။

Verse 61

तव पुत्रो महात्मा वै श्रीमान्नाम श्रियो निधिः ॥ पूर्णं वर्षसहस्रं तु तपः कृत्वा सुदुष्चरम्

သင်၏သားသည် အမှန်တကယ် မဟာအတ္မာဖြစ်၍—သဘာဝအားဖြင့် သီရိမန်၊ သီရိသုခ၏ خزန်တော်ကဲ့သို့—အလွန်ခက်ခဲသော တပဿာကို ပြုလုပ်ကာ တစ်ထောင်နှစ်ပြည့်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

Verse 62

मृत्युकालमनुप्राप्य गतो दिव्यां परां गतिम् ॥ एतत्सर्वं विदित्वा तु नानुशोचितुमर्हति

မရဏကာလသို့ ရောက်လာသောအခါ သူသည် ဒိဗ္ဗနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဂတိကို ရောက်ရှိသွားပြီ။ ဤအရာအားလုံးကို သိပြီးလျှင် ဝမ်းနည်းခြင်း မပြုသင့်။

Verse 63

नारदेनैवमुक्ते तु श्रुत्वा स द्विजसत्तमः ॥ प्रणम्य शिरसा पादौ निमिरुद्विग्नमानसः

နာရဒက ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက်၊ ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော နိမိသည် ထိုစကားကို ကြားသိကာ—စိတ်မှာ မငြိမ်မသက်ရှိနေသေးသော်လည်း—ခေါင်းငုံ့၍ (နာရဒ၏) ခြေတော်တို့ကို ပရဏာမပြု하였다။

Verse 64

अहो मुनिवरश्रेष्ठ अहो धर्मविदां वर ॥ सान्त्वितोऽस्मि त्वया विप्र वचनैर्मधुराक्षरैः

အဟော၊ မုနိဝရတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ အဟော၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူတို့အနက် အထွတ်အထိပ်! ဟေ ဗြာဟ္မဏ၊ သင်၏ အက္ခရာချိုမြိန်သော စကားများကြောင့် ငါ စိတ်သက်သာရာ ရခဲ့သည်။

Verse 65

प्रणयात्सौहृदाद्वापि स्नेहाद्वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ शोको निरन्तरं चित्ते ममैद्धृदि वर्तते

ချစ်ခင်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ မိတ်သဟာယကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သနားကြင်နာမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ငါ ပြောမည်—ထိုကို နားထောင်ပါ။ ဝမ်းနည်းမှုသည် ငါ၏စိတ်တွင် အစဉ်မပြတ် တည်ရှိ၍ ငါ၏နှလုံးသားတွင် ကပ်ငြိနေသည်။

Verse 66

कृतस्नेहस्य पुत्रार्थे मया संकल्प्य यत्कृतम् ॥ तर्पयित्वा द्विजान्सप्त अन्नाद्येन फलेन च

သားအတွက်—ချစ်ခင်စိတ်ကပ်လျက်ရှိသဖြင့်—သင်္ကల్ప (saṅkalpa) ချမှတ်ပြီးနောက် ငါပြုလုပ်ခဲ့သည်မှာ အစာအဟာရနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ သစ်သီးများဖြင့် ဒွိဇ (dvija) ခုနစ်ဦးကို တရ্পဏ၍ စိတ်ကျေနပ်စေခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 67

पश्चाद्विसर्जितं पिण्डं दर्भानास्तीर्य भूतले ॥ उदकानयनं चैव ह्यपसव्येन वासितम्

ထို့နောက် မြေပြင်ပေါ်တွင် ဒರ್ಭမြက်ကို ခင်းပြီး ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်အပ်နှံမှုကို စွန့်လွှတ် (visarjana) လုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အပသဗျ (apasavya) အနေအထားဖြင့် ထိုင်ကာ ရေယူဆောင်လာခြင်း အခမ်းအနားကိုလည်း ပြုလုပ်하였다။

Verse 68

शोकस्य तु प्रभावेण एतत्कर्म मया कृतम् ॥ अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरणं द्विज

သို့သော် ဝမ်းနည်းခြင်း၏ အာနိသင်ကြောင့် ငါသည် ဤကర్మကို ပြုလုပ်မိခဲ့သည်၊ ဟေ ဒွိဇ။ (ငါစိုးရိမ်သည်မှာ) ဤအမှုသည် အာရျ (ārya) များ မကျင့်သုံးသည့်အရာဖြစ်၍ ကောင်းကင်ဘုံသို့ မပို့ဆောင်နိုင်သကဲ့သို့ အမည်မကောင်းကိုလည်း ဖြစ်စေသည်။

Verse 69

नष्टबुद्धिस्मृतिसत्त्वो ह्यज्ञानॆन विमोहितः ॥ न च श्रुतं मया पूर्वं न देवैॠषिभिः कृतम्

အကြောင်းမှာ ငါ၏ ဉာဏ်၊ မှတ်ဉာဏ်နှင့် စိတ်တည်ငြိမ်မှုတို့ ပျက်ယွင်းခဲ့ပြီး အဝိဇ္ဇာကြောင့် မောဟဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခင်က ငါမကြားဖူးသကဲ့သို့၊ ဤအမှုကို နတ်များ သို့မဟုတ် ရှိ (ṛṣi) များကလည်း မပြုလုပ်ကြ။

Verse 70

भयं तीव्रं प्रपश्यामि मुनिशापात्सुदारुणात् ॥ नारद उवाच ॥ न बेतव्यं द्विजश्रेष्ठ पितरं शरणं व्रज

အလွန်ကြမ်းတမ်းသော မုနိ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပြင်းထန်သော ကြောက်ရွံ့မှုကို ငါမြင်နေရသည်။ နာရဒက ဆိုသည်—“မကြောက်ပါနှင့်၊ ဟေ ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ပိတೃ (Pitṛs) တို့ကို အားကိုးရာအဖြစ် သွားရောက်ပါ။”

Verse 71

अधर्मं न च पश्यामि धर्मो नैवात्र संशयः ॥ नारदेनैवमुक्तस्तु निमिर्ध्यानमुपाविशत् ॥

ဤနေရာ၌ အဓမ္မကို မမြင်ရပါ; သံသယမရှိဘဲ ဤအရာသည် ဓမ္မပင် ဖြစ်သည်။ နာရဒက ထိုသို့ဆိုသဖြင့် နိမိသည် တရားထိုင်၍ သမาธိဝင်လေ၏။

Verse 72

कर्मणा मनसा वाचा पितरं शरणं गतः ॥ ततोऽतिचिन्तयामास वंशकर्त्तारमात्मनः ॥

ကိုယ်ကံ၊ စိတ်ကံ၊ နှုတ်ကံတို့ဖြင့် သူသည် ဖခင်ထံသို့ အားကိုးဝင်ရောက်하였다။ ထို့နောက် မိမိ၏ မျိုးဆက်ကို တည်ထောင်သူ၊ မိမိ၏ မူလဇနကကို အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ စဉ်းစားတော်မူ၏။

Verse 73

पुत्रमाश्वासयामास वाग्भिरिष्टाभिरव्ययैः ॥ निमे संकल्पितस्तेऽयं पितृयज्ञस्तपोधन ॥

သူသည် သားကို ချစ်မြတ်နိုးဖွယ်ကောင်း၍ မပျက်မယွင်းသော စကားများဖြင့် နှစ်သိမ့်လေ၏— “အို နိမိ၊ ဤပိတෘယဇ္ဉသည် သင့်အတွက် ဆုံးဖြတ်ထားပြီးပြီ၊ အို တပဓန (တပ၏ ဓန)!”

Verse 74

पितृयज्ञेति निर्दिष्टा धर्मोऽयं ब्रह्मणा स्वयम् ॥ ततो ह्यतितरो धर्मः क्रतुरेकः प्रतिष्ठितः ॥

‘ပိတෘယဇ္ဉ’ ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုသော ဤဓမ္မကို ဘြဟ္မာတော်မူက ကိုယ်တိုင်ညွှန်ပြတော်မူ၏။ ထို့မှတဆင့် ပိုမိုမြင့်မြတ်သော ဓမ္မတစ်ရပ်ကို ယဇ္ဉကရတု တစ်ခုတည်းအဖြစ် တည်ထောင်တော်မူ၏။

Verse 75

कृतः स्वयम्भुवा पूर्वं श्राद्धं यो वित्तवित्तमः ॥ शृण्वतो नारदस्यापि विधिं विधिविदां वरः ॥

ရှေးကာလ၌ စွဝယံဘူ (ဘြဟ္မာ) သည် ရှရဒ္ဓကို စတင်တည်ထောင်တော်မူခဲ့သည်—သူသည် ဓနရှင်တို့အနက် အထူးအမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဝိဓိကို သိကျွမ်းသူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသောသူက နာရဒကြားနာနေစဉ်၌ပင် ထိုပွဲ၏ နည်းလမ်းကို ရှင်းလင်းပြောကြားလေ၏။

Verse 76

श्राद्धकर्मविधिं चैव प्रेतकर्म च या क्रिया ॥ शृणुषु सुन्दरि तत्त्वेन यथा दाता सपुत्रकः ॥

အလှတရားရှိသူမ၊ အမှန်တရားအတိုင်း နားထောင်လော့—ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ပွဲ၏ နည်းလမ်းနှင့် ပရေတကမ္မ (preta-rites) ဆိုင်ရာ အကျင့်အလုပ်များကို၊ ဒါနပေးသူသည် သားနှင့်အတူ သင့်တော်သလို ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်။

Verse 77

मम चैव प्रसादेन तस्य बुद्धिं ददाम्यहम् ॥ जातस्य सर्वभूतस्य कालमृत्युरुपस्थितः ॥

ထို့ပြင် ငါ၏ကရုဏာကြောင့် ငါသည် သူ့အား ဉာဏ်ပညာကို ပေးအပ်မည်။ မွေးဖွားလာသော သတ္တဝါအားလုံးအနီးတွင် ကာလနှင့် မရဏ (Kāla–Mṛtyu) သည် နီးကပ်စွာ ရှိနေသည်။

Verse 78

अवश्यमेव गन्तव्यं धर्मराजस्य शासनात् ॥ अमरत्वं न पश्यामि पिपीलादीनि जन्तवः ॥

ဓမ္မရာဇ (ယမ) ၏ အမိန့်အာဏာအတိုင်း မဖြစ်မနေ ထွက်ခွာရမည်။ ပုရွက်ဆိတ်စသည့် သတ္တဝါများအပါအဝင် မည်သည့်သတ္တဝါတွင်မျှ အမရత్వကို မမြင်ရ။

Verse 79

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युः ध्रुवं जन्म मृतस्य च ॥ मोक्षः कर्मविशेषेण प्रायश्चित्तेन च ध्रुवम् ॥

မွေးဖွားသူအတွက် မရဏသည် မလွဲမသွေ၊ သေဆုံးသူအတွက်လည်း ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းသည် မလွဲမသွေ။ မောက္ခ (mokṣa) သည် အထူးကမ္မများနှင့် ပြစ်ပယ်ခြင်း (prāyaścitta) ဖြင့်လည်း မလွဲမသွေ ရရှိနိုင်သည်။

Verse 80

सत्त्वं रजस्तमश्चैव त्रयः शारीरजाः स्मृताः ॥ अल्पायुशो नराः पश्चाद्भविष्यन्ति युगक्षये ॥

သတ္တဝ (sattva)၊ ရဇ (rajas) နှင့် တမ (tamas) ဟူသော ဂုဏ်သုံးပါးကို ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော အရှိတရားနှင့်အတူ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု မှတ်သားထားသည်။ နောက်တစ်ဖန် ယုဂအဆုံးတွင် လူတို့၏ အသက်တမ်းသည် တိုလာမည်။

Verse 81

सात्त्विकं नावबुद्ध्यन्ति कर्मदोषेण तामसः ॥ तामसं नरकं विन्द्यात्तिर्यग्योनिं च राक्षसीम् ॥

တမသိက သဘောရှိသူတို့သည် ကမ္မဒోషကြောင့် သတ္တဝိကကို မသိနားမလည်ကြ။ တမသကိုလိုက်နာသူသည် နရကသို့ကျရောက်ပြီး တိရစ္ဆာန်ဘဝနှင့် ရာက္ခသကဲ့သို့သော မွေးဖွားရာကို ရရှိသည်။

Verse 82

क्रूरो भीरुर्विषादी च हिंसको निरपत्रपः ॥ अज्ञानान्धश्च पैशाचमेतॆषां तामसा गुणाः ॥

ကြမ်းတမ်းသူ၊ ကြောက်ရွံ့သူ၊ စိတ်ညစ်သူ၊ အကြမ်းဖက်သူ၊ အရှက်မရှိသူ၊ အဗိဇ္ဇာကြောင့် မျက်ကွယ်သူ၊ ပိုင်သာချာသဘောသို့ လှည့်ယွင်းသူ—ဤတို့သည် တမသက အုပ်စိုးသူတို့၏ ဂုဏ်လက္ခဏာများဖြစ်သည်။

Verse 83

तामसं तद्विजानीयादुच्यमानो न बुद्ध्यति ॥ दुर्मदोऽश्रद्धधानश्च विज्ञेयास्तामसा नराः ॥

သင်ကြားပြောဆိုနေသော်လည်း မနားမလည်သူကို တမသိကဟု သိမှတ်ရမည်။ မာနမူး၍ သဒ္ဓါမရှိသူတို့ကိုလည်း တမသိက လူများဟု သိရမည်။

Verse 84

प्रबलो वाचि युक्तश्चाचलबुद्धिः सदायतः ॥ शूरः सर्वेषु व्यक्तात्मा विज्ञेया राजसा नराः ॥

အားကောင်းသူ၊ စကားပြောရာတွင် စည်းကမ်းရှိသူ၊ စိတ်ဉာဏ်မတည်ငြိမ်သူ၊ အပြင်ဘက်သို့ အမြဲတမ်း တိုးထွက်ကြိုးစားသူ၊ သတ္တိရှိ၍ အားလုံးအကြား မိမိကိုယ်ကို ထင်ရှားစေသူ—ဤသို့သောသူတို့ကို ရာဇသိက လူများဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 85

क्षान्तो दान्तो विशुद्धात्मा विज्ञेयः श्रद्धयान्वितः ॥ तपःस्वाध्यायशीलश्च एतेषां सात्त्विका गुणाः ॥

သည်းခံတတ်သူ၊ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်တတ်သူ၊ အတွင်းစိတ်သန့်ရှင်းသူ၊ သဒ္ဓါနှင့်ပြည့်စုံသူ၊ တပသနှင့် စွာဓျာယ၌ လေ့ကျင့်သူ—ဤတို့သည် သတ္တဝိကတို့၏ ဂုဏ်လက္ခဏာများဖြစ်သည်။

Verse 86

एवं सञ्चिन्तयानस्तु न शोकं कर्तुमर्हसि ॥ त्यज शोकं महाभाग शोकः सर्वविनाशनः ॥

ဤသို့ စဉ်းစားလျက် သင်သည် ဝမ်းနည်းခြင်း၌ မကျရောက်သင့်ပါ။ အို ကံကောင်းသူ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကို စွန့်လွှတ်ပါ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းသည် အရာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်။

Verse 87

शोको दहति गात्राणि बुद्धिः शोकेन नश्यति ॥ लज्जा धृतिश्च धर्मश्च श्रीः कीर्तिश्च स्मृतिर्नयः ॥

ဝမ်းနည်းခြင်းသည် ကိုယ်အင်္ဂါများကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ဉာဏ်ပညာ ပျက်စီးသည်။ အရှက်အကြောက်၊ သည်းခံတည်ကြည်မှု၊ ဓမ္မ၊ သာယာချမ်းသာမှု၊ ဂုဏ်သတင်း၊ မှတ်ဉာဏ်နှင့် မှန်ကန်သောဆုံးဖြတ်ချက်တို့လည်း ဆုံးရှုံးသွားသည်။

Verse 88

त्यजन्ति सर्वधर्मं च शोकेनोपहृतं नरम् ॥ एवं शोकं त्यजित्वा तु निःशोको भव पुत्रक ॥

ဝမ်းနည်းခြင်းက လွှမ်းမိုးထားသော လူတစ်ယောက်အပေါ် လူများသည် ဓမ္မဆိုင်ရာ တာဝန်များကိုတောင် စွန့်ပစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အို သားလေး၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကို စွန့်လွှတ်၍ ဝမ်းနည်းကင်းသူ ဖြစ်လော့။

Verse 89

मूढः स्नेहप्रभावेण कृत्वा हिंसानृते तथा ॥ पच्यते नरके घोरे ह्यात्मदोषैर्वसुन्धरे ॥

တွယ်တာမှု၏ အာနိသင်ကြောင့် မိုက်မဲသူသည် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် မုသားကို ပြုမိသည်။ အို ဝသုန္ဓရာ (မြေကြီး)၊ ကိုယ့်အပြစ်များကြောင့်ပင် သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် နရက၌ ‘ချက်ပြုတ်ခံ’ ရသည်။

Verse 90

स्नेहं सर्वेषु संयम्य बुद्धिं धर्मे नियोजयेत् ॥ धर्मलोक हितार्थाय शृणु सत्यं ब्रवीम्यहम् ॥

အားလုံးအပေါ်ရှိ တွယ်တာမှုကို ထိန်းချုပ်၍ ဉာဏ် (ဘုဒ္ဓိ) ကို ဓမ္မ၌ တည်စေသင့်သည်။ ဓမ္မအခြေပြု လောက၏ အကျိုးအတွက် နားထောင်လော့; ငါသည် အမှန်တရားကို ပြောသည်။

Verse 91

कण्ठस्थानं गते जीवे भीतिविभ्रान्तमानसः ॥ ज्ञात्वा च विह्वलं तत्र शीघ्रं निःसारयेद्गृहात् ॥ १०१ ॥ कुशास्तरणशायी च दिशः सर्वा न पश्यति ॥ लब्धस्मृतिर्मुहूर्तं तु यावज्जीवो न पश्यति ॥

ဇီဝ (အသက်ရှုသက်) သည် လည်ချောင်းအရပ်သို့ ရောက်လာသောအခါ စိတ်သည် ကြောက်ရွံ့၍ မျက်နှာမူမသိ စိတ်ရှုပ်ထွေးလာသည်။ ထိုအချိန်၌ ဝေဒနာကြောင့် မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေသည်ကို သိလျှင် အိမ်မှ ချက်ချင်း ထုတ်ယူသင့်သည်။ ကုရှာမြက်ခင်းပေါ်တွင် လဲလျောင်းစေသော် လမ်းညွှန်သည့် အရပ်ဒిశာများကို မမြင်တော့ဘဲ၊ ခဏတစ်ဖြုတ် မှတ်ဉာဏ်ပြန်လာသော်လည်း ဇီဝသည် မရှင်းလင်းစွာ မသိမြင်နိုင်သေး။

Verse 92

वाचयेत्स्नेहभावेन भूमिदेवा द्विजातयः ॥ सुवर्णं च हिरण्यं च यथोत्पन्नेन माधवि ॥

မေတ္တာနှင့် စောင့်ရှောက်လိုသော စိတ်ထားဖြင့် “မြေပြင်၏ ဒေဝ” ဟုခေါ်သော ဒွိဇ—ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများအား သင့်လျော်သော ပဋ္ဌာန်း/ပုဒ်စာများကို ရွတ်ဖတ်စေသင့်သည်။ အို မာဓဝီ၊ ရရှိသမျှအတိုင်း ရွှေနှင့် ဥစ္စာကို လှူဒါန်းပူဇော်သင့်သည်။

Verse 93

परलोकहितार्थाय गोप्रदानं विशिष्यते ॥ सर्वदेवमया गाव ईश्वरेणावतारिताः ॥

ပရလောကအကျိုးအတွက် ဂိုဒာန (နွားလှူ) သည် အထူးမြတ်နိုးချီးမွမ်းခံရသည်။ နွားများကို ဒေဝတားအားလုံး၏ အနှစ်သာရပါဝင်သကဲ့သို့ ဆိုကြပြီး၊ ထိုနွားတို့ကို အီශ්ဝရက လောကသို့ ထုတ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

Verse 94

अमृतं क्षरयन्त्यश्च प्रचरन्ति महीतले ॥ एतासां चैव दानेन शीघ्रं मुच्येत किल्बिषात् ॥

နွားတို့သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် လှုပ်ရှားသွားလာစဉ် “အမృత” ကို စိမ့်ယိုစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသို့သော နွားကို လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် လူသည် ကိလ္ဗိෂ—အပြစ်အညစ်—မှ လျင်မြန်စွာ လွတ်မြောက်သည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 95

पश्चाच्छ्रुतिपथं दिव्यमुत्कर्णेन च श्रावयेत् ॥ यावत्प्राणान्प्रमुञ्चेत कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

ထို့နောက် သူ၏ မြှောက်ထားသော နားထဲသို့ ဒေဝီယ “ရှရုတိ-မဂ်” ကို ရွတ်ဖတ်ကြားနာစေသင့်သည်။ သူသည် အသက်ရှုသက် (ပရာဏ) များကို လွှတ်ချိန်အထိ—ဤအလွန်ခက်ခဲသော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ပြီးနောက်—ဆက်လက်ကြားနာစေရာသည်။

Verse 96

दृष्ट्वा सुविह्वलं ह्येनं मम मार्गानुसारिणम् ॥ प्रयाणकाले तु नरो मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥

ငါ၏လမ်းကိုလိုက်နာသူကို မြင်လျှင် အလွန်တုန်လှုပ်နေသည်ဟု ထင်ရှား၏။ ထွက်ခွာချိန် (သေဆုံးချိန်) တွင် လူသည် မန္တရဖြင့် စည်းကမ်းတကျ အခမ်းအနားအတိုင်း ပြုလုပ်သင့်သည်။

Verse 97

मन्त्रेणानेन कर्तव्यं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ मधुपर्कं त्वरन् गृह्य चेमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ဤမန္တရဖြင့် သံသရာ၏ချည်နှောင်မှုအားလုံးမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ မဓုပာရကကို အမြန်ယူပြီး ဤမန္တရကို ရွတ်ဆိုသင့်သည်။

Verse 98

मन्त्रः— ॐ गृह्णीष्व मे सुविमलं मधुपर्कमाद्यं संसारनाशनकरं त्वमृतेन तुल्यम् ॥ नारायणेन रचितं भगवत्प्रियाणां दाहे च शान्तिकरणं सुरलोकपूज्यम् ॥

မန္တရ៖ ‘အိုံ—ငါထံမှ အလွန်သန့်စင်၍ အထွတ်အထိပ် မဓုပာရကကို လက်ခံပါ။ ၎င်းသည် သံသရာချည်နှောင်မှုကို ဖျက်ဆီးကာ အမృతနှင့်တူ၏။ ဘဂဝန်၏ချစ်မြတ်နိုးသူများအတွက် နာရာယဏက ရေးစပ်ထားပြီး၊ ဒါဟ (ပူလောင်နာကျင်မှု) အတွင်း၌ပင် ငြိမ်းချမ်းစေကာ၊ သုရလောကတွင် ပူဇော်ခံရ၏။’

Verse 99

एवं विनिस्सृते प्राणे संसारं च न गच्छति ॥ नष्टसंज्ञं समुद्धिश्य ज्ञात्वा मृत्युवशङ्गतम् ॥

ဤသို့ ပရాణ (အသက်ရှူ) ထွက်သွားပြီးနောက် သူသည် သံသရာသို့ မပြန်တော့။ သတိလစ်၍ သေမင်း၏အာဏာအောက်သို့ ရောက်နေသည်ဟု သိပြီး၊ ထိုသူကို ရည်ညွှန်းကာ သင့်လျော်သလို အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

Verse 100

महावनस्पतिं गत्वा गन्धान्श्च विविधानपि ॥ घृततैलसमायुक्तं कृत्वा वै देहशोधनम् ॥

မဟာဝနသပတိ (သစ်ပင်ကြီး) ထံသို့ သွား၍ အနံ့သာမျိုးစုံကိုလည်း ယူကာ၊ ဂျီ (ghee) နှင့် ဆီကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုပြီး ကိုယ်ခန္ဓာသန့်စင်ခြင်း (ဒေဟ-ရှೋಧန) ကို ပြုလုပ်သင့်သည်။

Verse 101

तेजोऽव्ययकरं चास्य तत्सर्वं परिकल्प्य च ॥ दक्षिणायां शिरः कृत्वा सलिले सन्निधाप्य च

သူ့အတွက်လိုအပ်သမျှကို စည်းကမ်းတကျ စီစဉ်ပြီးနောက်၊ ကိုယ်ကို ခေါင်းကို တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူအောင်ထား၍ ရေအနီး၌ ထားရမည်။

Verse 102

तीर्थाद्यावाहनं कृत्वा स्नापनं तस्य कारयेत् ॥ गयादीनि च तीर्थानि ये च पुण्याः शिलोच्चयाः

တီရ္ထရေကို အာဝါဟန (ဖိတ်ခေါ်) သည့် အစရှိသော ကర్మများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ သူ့ကို ရေချိုးပေးရမည်။ ဂယာမှစ၍ တီရ္ထများနှင့် ကုသိုလ်ရှိသော ကျောက်တောင်တန်းများကိုလည်း စိတ်ဖြင့် သတိပြု/ဖိတ်ခေါ်ရမည်။

Verse 103

कुरुक्षेत्रं च गङ्गा च यमुना च सरिद्वरा ॥ कौशिकी च पयोष्णी च सर्वपापप्रणाशिनी

ကူရုက္ရှೇತ್ರ၊ ဂင်္ဂါ၊ ယမုနာ—မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံး—နှင့် ကೌရှိကီ၊ ပယෝෂ္ဏီတို့သည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသည်ဟု ချီးမွမ်းထားကြသည်။

Verse 104

गण्डकी भद्रनामाच सरयूरबलदा तथा ॥ वनानि नव वाराहे तीर्थे पिण्डारके तथा

ဂဏ္ဍကီမြစ်၊ ဘဒြနာမာဟု ခေါ်သော မြစ်၊ စရယူးမြစ်နှင့် ဘလဒါမြစ်; ထို့အပြင် ဝရာဟ-တီရ္ထ၌ရှိသော တော ၉ ခုနှင့် ပိဏ္ဍာရက ဟု ခေါ်သော နေရာလည်း ပါဝင်သည်။

Verse 105

पृथिव्यां यानि तीर्थानि चत्वारः सागरास्तथा ॥ सर्वाणि मनसा ध्यात्वा स्नानमेवं तु कारयेत्

မြေပြင်ပေါ်ရှိ တီရ္ထအားလုံးနှင့် သမုဒ္ဒရာ လေးပါးကိုလည်း စိတ်ဖြင့် အားလုံးကို ဓ్యာနပြု၍၊ ဤနည်းအတိုင်း ရေချိုးပေးရမည်။

Verse 106

प्राणैर्हृतं तु तं ज्ञात्वा चितां कृत्वा विधानतः ॥ तस्या उपरि संस्थाप्य दक्षिणाग्रं शिरस्तथा

သူသည် အသက်ရှူဝင်ထွက် (ပရာဏ) မရှိတော့ကြောင်း သိပြီးနောက်၊ ထုံးတမ်းအတိုင်း မီးသင်္ဂြိုဟ်တိုင် (ချိတာ) ကို တည်ဆောက်ကာ၊ အပေါ်တွင် ရုပ်ခန္ဓာကို တင်၍ ခေါင်းကိုလည်း တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူစေ။

Verse 107

दिव्यानग्निमुखान्ध्यात्वा गृहीय हस्ते हुताशनम् ॥ प्रज्वाल्य विधिवत्तत्र मन्त्रमेतमुदाहरेत्

မီးကို ပါးစပ်အဖြစ်ထားသော ဒိဗ္ဗသတ္တဝါများကို သတိပြုစိတ်တည်ပြီး၊ လက်ထဲတွင် ဟုတာသန (မီး) ကို ကိုင်ကာ၊ ထုံးတမ်းအတိုင်း ထိုနေရာ၌ မီးထွန်း၍ ဤမန္တရကို ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 108

धर्माधर्मसमायुक्तो लोभमोहमसमावृतः ॥ दह चैत्तस्य गात्राणि देवलोकं स गच्छतु

ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ နှစ်မျိုးလုံးနှင့် ယှဉ်တွဲကာ လောဘနှင့် မောဟဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသူ—အို အဂ္ဂနီ၊ သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို လောင်ကျွမ်းစေပါ; သူသည် ဒေဝလောကသို့ ရောက်ပါစေ။

Verse 109

एवमुक्त्वा ततः शीघ्रं कृत्वा चैव प्रदक्षिणाम् ॥ ज्वलमानं तदा वह्निं शिरःस्थाने प्रदापयेत्

ဤသို့ ဆိုပြီးနောက် ချက်ချင်း ပရဒက္ခိဏာ (ဝိုင်းလှည့်ကန်တော့) ပြုလုပ်ကာ၊ ထို့နောက် လောင်ကျွမ်းနေသော မီးကို ခေါင်းရှိရာနေရာတွင် ထည့်ပေးရမည်။

Verse 110

चातुर्वर्ण्येषु संस्कारमेवं भवति पुत्रक ॥ गात्राणि वाससी चैव प्रक्षाल्य विनिवर्तयेत्

အို သားလေး၊ ဝဏ္ဏလေးမျိုးအတွင်း ဤသင်္ကာရ (သင်္ဂြိုဟ်ပွဲ) သည် ဤသို့ ဖြစ်၏။ ကိုယ်အင်္ဂါများနှင့် အဝတ်အစားတို့ကို ဆေးကြောပြီးနောက် ပြန်လှည့်သွားရမည်။

Verse 111

मृतं नाम तथोद्दिश्य दद्यात्पिण्डं महीतले॥ तदाप्रभृति चाशौचं देवकर्म न कारयेत्॥

ကွယ်လွန်သူ၏ အမည်ကို ခေါ်ဆို၍ ထိုသူအား ရည်ညွှန်းကာ မြေပေါ်တွင် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို ထားလှူရမည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အာရှောချ (အခမ်းအနားဆိုင်ရာ မသန့်ရှင်းမှု) ဖြစ်ပေါ်သဖြင့် ဒေဝကမ္မ (နတ်ဘုရားပူဇော်ပွဲ) မပြုလုပ်စေသင့်။

Verse 112

निद्रां मायामयीं कृत्वा जागर्मि च स्वपामि वा॥ विष्णुमायामयं कृत्वा जानासि त्वं न धारिणि॥

အိပ်ခြင်းကို မာယာဖြင့် ဖန်တီးထားသကဲ့သို့ ငါသည် တစ်ခါတစ်ရံ နိုးနေတတ်သလို တစ်ခါတစ်ရံ အိပ်နေတတ်သည်။ သို့သော် အရာအားလုံးကို ဗိဿဏု၏ မာယာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသောအခါ၊ အို ဓာရိဏီ (ထမ်းဆောင်သူ)၊ သင်မသိမမြင်နိုင်။

Verse 113

चातुर्वर्णस्य वक्ष्यामि यश्च स्वायंभुवोऽब्रवीत्॥ नेमिप्रभृतिनामेवं येन श्राद्धं प्रवर्त्तते॥

စတုဝဏ္ဏ (အတန်းလေးမျိုး) အတွက် စည်းကမ်းကို ငါရှင်းပြမည်၊ ထိုစည်းကမ်းကို စွာယံဘူဝ (မနု) ကလည်း မိန့်ခဲ့သည်။ ထို့အတိုင်း နေမိ စသည့် အမည်များနှင့် မျိုးရိုးအစဉ်အလာမှ စ၍ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) အလေ့အထ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 114

तत एतेन मन्त्रेण दद्याद्वै मधुपर्ककम्॥ मृत्युकाले तु पुरुषो परलोकसुखावहम्॥

ထို့နောက် ဤမန္တရဖြင့် မဓုပရ္က (madhuparka) ကို အမှန်တကယ် ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။ သေမင်းကာလ၌ ဤအရာသည် လူတစ်ဦးအတွက် ပရလောက၌ ချမ်းသာသုခကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသော အကြောင်းတရား ဖြစ်သည်။

Verse 115

कृत्वा सुदुष्करं कर्म जानता वाप्यजानता॥ मृत्युकालवशं प्राप्य नरः पञ्चत्वमागतः॥

အလွန်ခက်ခဲသော သို့မဟုတ် အပြစ်ကြီးသော ကမ္မကို—သိ၍ဖြစ်စေ မသိ၍ဖြစ်စေ—ပြုလုပ်ပြီးနောက် သေမင်းကာလ၏ အာဏာအောက်သို့ ရောက်လာသောအခါ လူသည် ပဉ္စတ္ဝ (pañcatva) သို့ ရောက်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဓာတ်ငါးပါးထဲသို့ ပျော်ဝင်လျက် ပျက်လဲသွားသည်။

Verse 116

मुहूर्त्तं ध्यानमास्थाय भाषितो वचनं मया॥ शीघ्रमुत्पादय ब्रह्मन् देवतासुरमानुषान्॥

မုဟူရတတစ်ခဏ သမာဓိဝင်ပြီးနောက် ငါက ဤဝစနကို မိန့်ကြား၏– ‘အို ဘြဟ္မဏ၊ ဒေဝတား၊ အဆုရနှင့် လူသားတို့ကို အမြန်ပေါ်ပေါက်စေ’။

Verse 117

शीर्णपर्णाम्बुभक्षश्च शिशिरे च जलेशयः॥ स कृच्छ्रे फलभक्षश्च पुनश्चान्द्रायणं चरन्॥

သူသည် ခြောက်သွေ့သော ရွက်များနှင့် ရေကိုသာ စားသောက်၍ အသက်မွေးခဲ့ပြီး၊ ဆောင်းရာသီတွင် ရေအတွင်း၌ပင် လဲလျောင်းနေခဲ့သည်။ ကೃच्छရ ဝတ်တွင် သစ်သီးသာ စားကာ၊ ထို့နောက် ထပ်မံ၍ စန္ဒြာယဏ ဝတ်ကိုလည်း ကျင့်သုံး하였다။

Verse 118

प्रददौ श्रीमते पिण्डं नामगोत्रमुदाहरन्॥ तत्कृत्वा स मुनिश्रेष्ठो धर्मसंकल्पमात्मनः॥

သူသည် ဂုဏ်ထူးမြတ်သူထံ ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို ပူဇော်ကာ အမည်နှင့် ဂိုತ್ರကို ထုတ်ဖော်ရွတ်ဆို하였다။ ထိုသို့ပြုပြီးနောက် မုနိအထွတ်အမြတ်သည် မိမိအတွင်း၌ ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီသော သံကల్పကို ခိုင်မြဲစေ하였다။

Verse 119

कथं ते मुनयः शापात्प्रदहेयुर्न मामिति॥ सदेवासुरगन्धर्वपिशाचोरगराक्षसाः॥

သူက ‘မုနိတို့သည် သာပ (ကျိန်စာ) အင်အားဖြင့် ငါ့ကို မည်သို့ မီးလောင်စေနိုင်မည်နည်း’ ဟု တွေးတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဒေဝတား၊ အဆုရ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ပိသာချ၊ နာဂ နှင့် ရာක්ෂသတို့ အပါအဝင် သတ္တဝါများ စုဝေးလာကြသည်။

Verse 120

तत्प्रविश्याश्रमपदं भ्राजमानं स्वतेजसा॥ तं दृष्ट्वा पूजयामास स्वागतेनाथ धर्मवित्॥

သူသည် မိမိ၏တေဇောဖြင့် တောက်ပနေသော အာရှရမ်နေရာသို့ ဝင်ရောက်하였다။ သူ့ကိုမြင်သော် ဓမ္မကိုသိသူက ‘ကြိုဆိုပါ၏’ ဟူသော စကားဖြင့် ဂုဏ်ပြုပူဇော်하였다။

Verse 121

भीतो गद्गदया वाचा निःश्वसंश्च मुहुर्मुहुः ॥ सव्रीडो भाषते विप्रः कारुण्येन समन्वितः ॥

ကြောက်ရွံ့လျက် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် အသံတုန်တုန်ဖြင့် ပြောဆိုကာ မကြာခဏ သက်ပြင်းချသဖြင့်၊ ဗြာဟ္မဏသည် ရှက်ကြောက်သော်လည်း ကရုဏာပြည့်ဝစွာ ပြောလေသည်။

Verse 122

ध्यायमानस्ततोऽप्याशु आजगाम तपोधनम् ॥ पुत्रशोकेन संतप्तं पुत्रं दृष्ट्वा तपोधनम् ॥

စဉ်းစားတွေးတောမှုထဲတွင် မျောနေသော်လည်း သူသည် တပဿာဓနကြွယ်ဝသော တပောဓနထံသို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်하였다။ ထို့နောက် မိမိသားကို မြင်သော်—သားအတွက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသော—တပောဓနသည် စိတ်ပူပန်ဝမ်းနည်းလေ၏။

Verse 123

सात्त्विकं मुक्तियानाय यान्ति वेदविदो जनाः ॥ धर्मज्ञानं तथैश्वर्यं वैराग्यमिति सात्त्विकम् ॥

ဝေဒကို သိမြင်သူတို့သည် စာတ္တဝိက သဘောတရားအားဖြင့် မုက္ခတိသို့ သွားရာလမ်းကို လျှောက်ကြသည်။ ဓမ္မ၊ ဉာဏ်ပညာ၊ အိုင်ශ්ဝရျ/အတွင်းစိတ်ထိန်းချုပ်မှု၊ နှင့် ဝိုင်ရာဂျျ (မကပ်ငြိမှု)—ဤတို့ကို စာတ္တဝိက ဟု ခေါ်သည်။