
Gokarṇa-śuka-satra-pratiṣṭhā-phala-kathana
Ritual-Manual (Tīrtha-Māhātmya and Dāna-Śrāddha Praxis)
ဝရာဟာသည် ပෘထဝီအား ဂိုကර්ဏ၏ မင်္ဂလာရှိသော အခြေချနေထိုင်မှုနောက်ဆက်တွဲကို ပြောကြားသည်။ သူသည် ရှုက၊ ရှုက၏ မိဘနှစ်ပါးနှင့် သီလသမာဓိရှိသော အိမ်ထောင်စုကို စတ్కာရ (စနစ်တကျ ဧည့်ခံဂုဏ်ပြုခြင်း) ဖြင့် ချီးမြှောက်ကာ မထူရာတွင် အများပူးပေါင်းပူဇော်ပွဲနှင့် ပွဲတော်များကို စီစဉ်သည်။ အတားအဆီးမရှိသော မဟာကရိယာ/ယဇ္ဉကြီးကို ဆောင်ရွက်ပြီး ဘြာဟ္မဏများအား အစာဒါနကို ပုံမှန်ပေးလှူခြင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ဂိုကර්ဏသည် ရှုက၏ နာမဖြင့် “ရှုကေရှ္ဝရ” ဟူသော ရှိဝဘုရားကျောင်းကြီးကို တည်ထောင်ကာ ဘြာဟ္မဏများအတွက် စတြ-ပွဲစားကြီးကို ကျင်းပသဖြင့် “ရှုက-စတြ” ဟု လူသိများလာသည်။ တီရ္ထရေချိုး၊ ရှရာဒ္ဓ၊ ရွှေဒါနနှင့် နွားဒါန၊ အများပူးပေါင်း အနုဋ္ဌာန်တို့ကို လူမှုကောင်းကျိုးနှင့် ရှုက (ထို့အပြင် သဘာရတစ်ဦးနှင့် သူ၏ ဇနီး) ၏ သေပြီးနောက် မြင့်မြတ်သော လောကသို့ တက်ရောက်ခြင်း၊ ဓမ္မဆက်လက်တည်တံ့ခြင်းနှင့် မောက္ခသို့ ရောက်ရာလမ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြထားသည်။
Verse 1
श्रीवराह उवाच ॥ तत्र स्थित्वा यथान्यायं गोकरणः सर्वमङ्गलम् ॥ शुकं च मातापितरौ साधुभार्याचतुष्टयम्
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်– ထိုနေရာ၌ သင့်တော်သော ဓမ္မစည်းကမ်းအတိုင်း နေထိုင်ပြီးနောက်၊ မင်္ဂလာအပေါင်း၏ ရုပ်သဘောဖြစ်သော ဂိုကဏ္ဏသည် သုကာကိုလည်းကောင်း၊ မိခင်ဖခင်ကိုလည်းကောင်း၊ သီလပြည့်ဝသော ဇနီးလေးဦး၏ အစုကိုလည်းကောင်း ရိုသေဂုဏ်ပြု하였다။
Verse 2
सम्मान्य पूजयामास यथाविभवशक्तितः ॥ मथुरावासिभिर्लोकैरुद्यानं कारयंस्तदा
သူသည် မိမိ၏ စွမ်းအားနှင့် အခြေအနေအတိုင်း လေးစားဂုဏ်ပြု၍ ပူဇော်ကန်တော့하였다။ ထိုအချိန်တွင် မထုရာမြို့နေ လူထုနှင့်အတူ ဥယျာဉ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်စေ하였다။
Verse 3
स्वयं च कृतवांस्तत्र अविघ्नस्य महामखम् ॥ भक्ष्यभोज्ये ब्राह्मणेभ्यो ददौ दानानि नित्यशः
ထို့ပြင် သူသည် အတားအဆီးကင်းစင်ခြင်းအတွက် ထိုနေရာ၌ မဟာယဇ္ဉကို ကိုယ်တိုင် ဆောင်ရွက်하였다။ ထို့နောက် ဘြာဟ္မဏများအား စားစရာနှင့် ထမင်းဟင်းတို့ကို နေ့စဉ် ဒါနပေးလှူ하였다။
Verse 4
गीतवादित्रमाङ्गल्यं पुत्रवृद्धौ यथोचितम् ॥ तत्सर्वं कृतवाँल्लोको गोकरणस्य महात्मनः
သီချင်းသံများ၊ တူရိယာသံများနှင့် မင်္ဂလာပွဲတော်များ—သားသမီးတိုးပွားခြင်းနှင့် စီးပွားတိုးတက်ခြင်းအတွက် သင့်တော်သကဲ့သို့—ထိုအရာအားလုံးကို လူထုသည် မဟာအတ္တမ ဂိုကဏ္ဏအတွက် ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 5
एकैकं च परिष्वज्य प्रणिपत्य यथाक्रमम् ॥ मातापित्रोः प्रणम्याथ शिरसा पादपङ्कजे
သူသည် တစ်ဦးချင်းစီကို အစဉ်လိုက် ဖက်လှုပ်ကာ သင့်တော်သလို ဦးချကန်တော့하였다; ထို့နောက် မိခင်နှင့် ဖခင်ကို ရိုသေစွာ နမස්ကာရပြု၍ သူတို့၏ ကြာပန်းသဖွယ် ခြေတော်ပေါ်၌ မိမိခေါင်းကို တင်လေ၏။
Verse 6
शुकं हृदि समालोक्य प्ररुरोद स वै वणिक् ॥ यस्य प्रसादाज्जीवश्च धर्मश्चानुत्तमा गतिः
နှလုံးအတွင်း၌ ရှုကကို မြင်တွေ့သကဲ့သို့ ဖြစ်လာသဖြင့် ထိုကုန်သည်သည် ငိုကြွေးလေ၏; သူ၏ကရုဏာကြောင့် အသက်ရှိခြင်း၊ ဓမ္မရှိခြင်းနှင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အမြင့်ဆုံးဂတိကို ရရှိနိုင်သည်။
Verse 7
विशिष्टेन मया प्राप्तो राज्ञो लाभः सुपुष्कलः ॥ शुक पुत्रान्मया प्राप्तमिह लोके परत्र च
သင်၏ ထူးကဲသော အကူအညီကြောင့် မင်းထံမှ အလွန်ပေါများသော အကျိုးအမြတ်ကို ကျွန်ုပ်ရရှိခဲ့သည်; အို ရှုက၊ သားသမီးများကြောင့် ဤလောက၌လည်းကောင်း ပရလောက၌လည်းကောင်း ပြည့်စုံမှုကို ကျွန်ုပ်ရရှိခဲ့သည်။
Verse 8
एवं वसन्सुखं तत्र गोकरणः सह बन्धुभिः ॥ शुक नाम्ना कृतं तेन शिवस्यायतनं महत्
ဤသို့ သူသည် ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ သာယာစွာ နေထိုင်လေ၏; ဂိုကဏ္ဏသည် ရှုက၏ အမည်ဖြင့် ရှိဝ၏ အလွန်ကြီးမြတ်သော ဘုရားကျောင်းတစ်ဆောင်ကို တည်ဆောက်စေ하였다။
Verse 9
शुकेश्वरं प्रतिष्ठाप्य दिव्यं सत्रं चकार ह ॥ ब्राह्मणानां शते द्वे च मिष्टान्नवरभोजने
ရှုကေရှ္ဝရကို ပရတိဋ္ဌာပနာပြု၍ သူသည် တင့်တယ်မြင့်မြတ်သော စတြ (ယဇ္ဉ) ကို ကျင်းပလေ၏; ထို့ပြင် ဘြာဟ္မဏ ၂၀၀ ဦးအတွက် ချိုမြိန်သော အစာအဟာရပါဝင်သည့် အထူးကောင်းမွန်သော ဧည့်ခံပွဲကို စီစဉ်하였다။
Verse 10
शुकप्रदाने गोकर्णः फलं स्नानस्य सङ्गमात्॥ श्राद्धं सुवर्णैर्गोदानं कृत्वा तस्मै ददौ च सः॥
သုက (ကြက်တူရွေး) ကို ဒါနပြုခြင်းကြောင့် ဂိုကဏ္ဏသည် မြစ်ဆုံ (သင်္ဂမ) တွင် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၏ အကျိုးကို ရရှိ하였다။ ထို့နောက် ရွှေဖြင့် ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်၍ နွားဒါန (ဂိုဒါန) ကိုလည်း ပြုကာ ထိုဒါနကို သူ့အား အမှန်တကယ် ပေးအပ်하였다။
Verse 11
शबराय सभार्याय तेन स्वर्गं गतश्च ह॥ शुकोदरेण सहितो विमानवरमास्थितः॥
ထိုအကျိုးကြောင့် သူသည် သဗရနှင့် သူ၏ဇနီးတို့နှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားရောက်하였다။ သုကောဒရနှင့်အတူ အထူးမြတ်သော ဝိမာန (ကောင်းကင်ယာဉ်) ကို စီးနင်း하였다။
Verse 12
एतत्ते कथितं सर्वं मथुरायां महत्फलम्॥ सरस्वतीसङ्गमस्य गोकर्णस्य शिवस्य च॥
ဤအရာအားလုံးကို သင်အား ပြောကြားပြီးပြီ—မထုရာနှင့် ဆက်နွယ်သော အကျိုးကြီးမားမှုများ၊ ဆရஸဝတီမြစ်ဆုံ (သင်္ဂမ) ၏အကျိုး၊ ဂိုကဏ္ဏ၏အကျိုး၊ ထို့ပြင် ရှိဝ၏အကျိုးလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 13
गोकर्णस्य तु सन्तानमक्षयं धर्मतोऽव्ययम्॥ सम्भूतं स सुखं भुक्त्वा ततो मोक्षमवाप्नुयात्॥
ဂိုကဏ္ဏအတွက် မျိုးဆက်တန်းတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာသည်—မပျက်မယွင်း၊ ဓမ္မကြောင့် မလျော့မနည်း (အဗျယ) ဖြစ်သည်။ ပျော်ရွှင်မှုကို ခံစားပြီးနောက် သူသည် မောက္ခ (လွတ်မြောက်မှု) ကို ရရှိမည်။
Verse 14
शुकसत्रमिति ख्यातं मृत्तो मुक्तिमवाप सः॥ विमानवरमारुह्य स्वर्गलोकं गतः शुकः॥
ဤအရာကို «သုက-သတ္တရ» ဟု လူသိများလာ하였다။ သေဆုံးပြီးနောက် သူသည် မုက္တိ (လွတ်မြောက်မှု) ကို ရရှိ하였다။ အထူးမြတ်သော ဝိမာနကို စီးနင်း၍ သုကသည် ကောင်းကင်ဘုံ (သွဝဂ္ဂလောက) သို့ သွား하였다။
The chapter models dharma as socially embedded practice: orderly honoring of parents and guests, sustained charitable giving (especially food-gifts), and public religious patronage are presented as producing communal well-being and stable moral continuity, with liberation/ascension framed as narrative consequences.
No explicit tithi, lunar month, or seasonal marker is stated in the provided verses. The practices are described as ongoing (e.g., nityaśaḥ dāna to Brahmins) and occasion-based (satra, śrāddha) without calendrical specification here.
Environmental ethics appear indirectly through the sacralization of place: the Sarasvatī-saṅgama and Mathurā are treated as landscapes where bathing, ritual order, and collective restraint confer ‘mahat-phala.’ This frames river confluences as protected ecological-cultural zones whose integrity is maintained through regulated, communal religious use rather than exploitative activity.
The narrative references Gokarṇa (central agent), Śuka (recipient and eponym of the satra and shrine), Śiva (as the deity of the installed āyatana/Śukeśvara), a rājā (king) mentioned as a source of material gain, and a Śabara with his wife as beneficiaries of the ritual economy; no explicit dynastic genealogy is provided in these verses.