Adhyaya 17: King Prajāpāla’s Visit to Sage Mahātapā’s Hermitage and the Doctrinal Praise of Nārāyaṇa
Prajāpālasya Mahātapāśramapraveśaḥ Nārāyaṇastutiś ca
Ethical-Discourse (Mokṣa-oriented devotion and cosmological hierarchy)
ပृथဝီသည် ဝရာဟာထံ “မဏိဇ” ဟုခေါ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ မူလအစ၊ နောက်ပိုင်းအခန်းကဏ္ဍနှင့် တ్రေတာယုဂတွင် ပေးမည်ဟုဆိုသော အာနိသင်များကို မေးမြန်းကာ၊ သူတို့၏ လုပ်ရပ်များနှင့် သီးခြားအမည်များကို သိလိုသည်။ ဝရာဟာသည် ကృతယုဂ၏ မင်းဆက်ဇာတ်ကြောင်းကို စတင်ပြောပြီး၊ အင်အားကြီး မင်း Śrutakīrti ၏ သားသည် Suprabho Maṇija ဖြစ်လာကာ Prajāpāla ဟုလည်း ခေါ်ကြောင်း ဆိုသည်။ အမဲလိုက်စဉ် Prajāpāla သည် တောထဲဝင်၍ တပသီ ရှိသီ Mahātapā ၏ စည်ပင်သော အာရှရမ်ကို တွေ့ရပြီး၊ ရှိသီသည် တင်းကျပ်သော တပဿ၊ ဘြဟ္မ-ဇပ် (brahman-japa) နှင့် ဝတ္တရားပူဇော်ပွဲများကို ကျင့်သုံးနေသည်။ အကြမ်းဖက်မှုမှ ဓမ္မဘက်သို့ စိတ်ပြောင်းလာသော မင်းက သံသရာဒုက္ခထဲ နစ်မြုပ်နေသော သတ္တဝါတို့ မည်သို့ ကူးမြောက်နိုင်မည်နည်းဟု မေးသည်။ Mahātapā သည် နာရာယဏကို အလယ်ထားသော ပူဇာ၊ ဒါန၊ ဟိုးမ (homa)၊ ယဇ္ဉ (yajña) နှင့် သမာဓိကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့နောက် ကောသမောလောဂျီဆိုင်ရာ အယူအဆဖြင့်—နတ်များနှင့် တတ္တဝါများစွာက အထွတ်အထိပ်ကို အ দাবီပြုသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ထိန်းသိမ်းပေးသော အရှင်တစ်ပါးတည်းကို ချီးမွမ်းကြပြီး၊ ထိုအရှင်က အမည်များနှင့် အခြေအနေနှစ်မျိုး (mūrta/amūrta) ကို ချမှတ်ပေးကာ “kṣetra” (ကိုယ်ခန္ဓာ/ကွင်း) ကို တစ်ခုတည်းသော သဘောတရားဖြင့် ထောက်ပံ့ထားကြောင်း ပေါင်းစည်းသဘောတရားကို ဖော်ပြသည်။
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 17
Verse 1
धरण्युवाच । ये ते मणौ तदा देव उत्पन्ना नरपुङ्गवाः । तेषां वरो भगवता दत्तस्त्रेतायुगे किल ॥ १७.१ ॥
ဓရဏီ (မြေမိခင်) က ပြောသည်– «အို ဒေဝ၊ ထိုအခါ မဏော၌ မွေးဖွားလာသော လူတို့အနက် အထူးမြတ်သူများအတွက် ဘဂဝန်က တ్రေတားယုဂ၌ အမှန်တကယ် ကောင်းချီးတစ်ပါး ပေးခဲ့သည်»။
Verse 2
राजानो भवितारो वै कथं तेषां समुद्भवः । किं च चक्रुर्हि ते कर्म पृथङ् नामानि शंस मे ॥ १७.२ ॥
«နောင်လာမည့် မင်းများသည် အမှန်တကယ် ဖြစ်လာကြမည်၊ ထိုသူတို့၏ ပေါ်ပေါက်လာပုံ မည်သို့နည်း။ ထို့ပြင် သူတို့သည် မည်သည့် ကర్మများကို ပြုခဲ့ကြသနည်း။ ထို့အပြင် သူတို့၏ သီးခြားအမည်များကိုလည်း ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ»။
Verse 3
श्रीवराह उवाच । सुप्रभो मणिजो यस्तु राजा नाम्ना महामनाः । तस्योत्पत्तिं वरारोहे शृणु त्वं भूतधारिणि ॥ १७.३ ॥
သီရိဝရာဟာက ပြောသည်– «မဏိဇမှ မွေးဖွားသော စိတ်ဓာတ်ကြီးမားသည့် မင်းတစ်ပါးရှိ၏၊ အမည်မှာ သုပရဘ ဖြစ်သည်။ အို ခါးလှသောသူ၊ သတ္တဝါတို့ကို ထမ်းဆောင်သူမ၊ သူ၏ မွေးဖွားလာပုံကို ငါပြောမည်၊ နားထောင်လော့»။
Verse 4
आसीद् राजा महाबाहुरादौ कृतयुगे पुरा । श्रुतकीर्तिरिति ख्यातस्त्रैलोक्ये बलवत्तरः ॥ १७.४ ॥
ရှေးအခါ ကృతယုဂ၏ အစပိုင်းတွင် လက်မောင်းကြီးမားသည့် မင်းတစ်ပါးရှိ၏။ သူသည် “သြုတကီရတိ” ဟု ကျော်ကြားပြီး သုံးလောကလုံးတွင် အင်အားအကြီးဆုံး ဖြစ်하였다။
Verse 5
तस्य पुत्रत्वमापेदे सुप्रभो मणिजो धरे । प्रजापालेति वै नाम्ना श्रुतकीर्तिर्महाबलः ॥ १७.५ ॥
အို ဓရာ (မြေမိခင်)၊ မဏိဇော—စုပရဘဟုလည်း ခေါ်သောသူ—သည် သူ၏သားဖြစ်လာ၏။ ထိုသူသည် ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြား၍ အင်အားကြီးကာ «ပရာဇာပါလ» ဟူသော အမည်ဖြင့် အမှန်တကယ် ခေါ်ဝေါ်ကြ၏။
Verse 6
सैकस्मिंश्चिद् दिने प्रायाद् विपिनं श्वापदाकुलम् । तत्रापश्यदृषेर्धन्यं महदाश्रममण्डलम् ॥ १७.६ ॥
ထို့နောက် တစ်နေ့တွင် သူသည် တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်သော တောအုပ်သို့ ထွက်ခွာသွား၏။ ထိုနေရာ၌ ကံကောင်းမင်္ဂလာရှိသော ရှင်ရသီ၏ အာရှရမ်အဝန်းအဝိုင်းကြီးကို မြင်တွေ့၏။
Verse 7
तस्मिन् महातपा नाम ऋषिः परधार्मिकः । तपस्तेपे निराहारो जपन् ब्रह्म सनातनम् ॥ १७.७ ॥
ထိုနေရာ၌ မဟာတပါ ဟူသော ရသီတစ်ပါးရှိ၍ ဓမ္မကို အလွန်အမင်း သစ္စာရှိသူဖြစ်၏။ အစာမစားဘဲ တပသ်ကျင့်ကာ ထာဝရ ဘြဟ္မန်ကို ဂျပ်ရွတ်နေ၏။
Verse 8
तत्रासौ पार्थिवः श्रीमान् प्रवेशाय मतिं तदा । चकार चाविशद् राजा प्रजापालो महातपाः ॥ १७.८ ॥
ထိုနေရာ၌ ထိုဘုရင်အလွန်တင့်တယ်သူသည် အာရှရမ်ထဲ ဝင်ရန် စိတ်ကူးတည်၏။ ထို့နောက် ရာဇာ ပရာဇာပါလ—ပြည်သူကို ကာကွယ်သူ၊ တပသ်ကြီးသူ—သည် ဝင်ရောက်သွား၏။
Verse 9
तस्मिन् वराश्रमपदे वनवृक्षजात्या धराप्रसूतोजितमार्गजुष्टाः । लतागृहाः इन्दुरविप्रकाशिनो नायासितज्ञाः कुलभृङ्गराजाः ॥ १७.९ ॥
ထိုအလွန်ကောင်းမြတ်သော အာရှရမ်ဒေသ၌ မြေမှပေါက်ဖွားသော သစ်ပင်အမျိုးမျိုးကြောင့် လမ်းကြောင်းများ စိမ်းလန်းပြည့်ဝ၏။ မျိုးရိုးမြင့်သော ပျားဘုရင်တို့သည် လျားပင်ဖြင့် ဆောက်ထားသော အိမ်များတွင် နေထိုင်ကာ လနှင့် နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ပင်ပန်းမှုကို မသိကြ။
Verse 10
सुरक्तपद्मोदरकोमलाग्र-नखाङ्गुलीभिः प्रसृतैः सुराणाम् । वराङ्गनाभिः पदपङ्क्तिमुच्चै-र्विहाय भूमिं त्वपि वृत्रशत्रोः ॥ १७.१० ॥
နီရဲသော ကြာပန်းအတွင်းသားကဲ့သို့ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော လက်သည်းအဖျားရှိ လက်ချောင်းနှင့် ခြေချောင်းတို့ကို လှန့်ထုတ်လျက် ကောင်းကင်နတ်သမီးတို့သည် ကိုယ်ကိုချဲ့ထွင်ကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် မြင့်မားသော ခြေရာတန်းကို ချန်ထားခဲ့ကြသည်၊ ဗြတ္တရကို သတ်သောသူ၏ နယ်မြေ၌ပင်။
Verse 11
क्वचित् समीपे तमतीव हृष्टैर् नानाद्विजैः षट्छृरणैश्च मत्तैः । वासद्भिरुच्चैर्विविधप्रमाणाः शाखाः सुपुष्पाः समयोगयुक्ताः ॥ १७.११ ॥
တစ်နေရာနီးနီးတွင် အလွန်ပျော်ရွှင်နေသော ငှက်မျိုးစုံများစွာရှိပြီး၊ “ချိုခြောက်ချောင်း” ရှိသကဲ့သို့ မူးယစ်လှုပ်ရှားသော သတ္တဝါများလည်း အမြင့်၌ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုနေရာတွင် အရွယ်အစားမျိုးစုံသော ကိုင်းခက်များသည် ပန်းပွင့်စုံလင်၍ သဟဇာတဖြစ်စွာ ပေါင်းစည်းထားကြသည်။
Verse 12
कदम्बनीपार्जुनशिलाशाल-लतागृहस्थैर्मधुरस्वरेण । जुष्टं विहङ्गैः सुजनप्रयोगा निराकुला कार्यधृतिर्यथास्थैः ॥ १७.१२ ॥
ကဒမ္ဗ၊ နီပ၊ အာర్జုန သစ်ပင်များအလယ်တွင်၊ ကျောက်တုံးပါသော ရှာလာတောများနှင့် လျှောပင်လိမ္မော်လျားကာ ဖုံးလွှမ်းထားသော အိမ်ကွင်းများကြား၌၊ ချိုမြိန်သောအသံဖြင့် ငှက်များက မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်ကြသည်။ ထိုနေရာတွင် လူကောင်းတို့၏ အကျင့်အကြံကြောင့် မိမိတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းသည် မရှုပ်ထွေးဘဲ တည်ငြိမ်၍ သဘာဝအတိုင်း တည်ရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
Verse 13
मखाग्निधूमैरुदिताग्निहोमै- स्ततः समन्तात् गृहमेदिभिर्द्विजैः । सिंहैरिवाधर्म्मकरी विदारितः स तीक्ष्णदंष्ट्रैर्वरमत्तकेसरैः ॥ १७.१३ ॥
မီးယဇ်၏ မီးခိုးများ တက်လျက်၊ အဂ္နိဟောတရ မီးပူဇော်ပွဲများ ထွန်းညှိနေသော အိမ်ထောင်ရှင် ဒွိဇများက အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းရံထားကြသည်။ ထိုအဓမ္မကို ဖြစ်စေသူသည် ချွန်ထက်သော သွားများနှင့် မူးယစ်လှပသော လည်ပင်းမွေးရှိသော ခြင်္သေ့များက သားကောင်ကို ခွဲဖျက်သကဲ့သို့ ဟက်ကွဲခံရသည်။
Verse 14
एवं स राजा विविधानुपायान् वराश्रमे प्रेक्षमाणो विवेश । तस्मिन् प्रविष्टे तु स तीव्रतेजा महातपाः पुण्यकृतां प्रधानः । दृष्टो यथा भानुरनन्तभानुः कौश्यासने ब्रह्मविदां प्रधानः ॥ १७.१४ ॥
ဤသို့ ဘုရင်သည် အမျိုးမျိုးသော နည်းလမ်းများနှင့် အခြေအနေများကို စူးစမ်းကြည့်ရှုကာ အထူးကောင်းမြတ်သော အာရှရမ်သို့ ဝင်ရောက်하였다။ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် မီးတောက်သကဲ့သို့ တေဇောဓာတ်ပြင်းထန်သော မဟာတပသီတစ်ပါး—ကုသိုလ်ပြုသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး—ကို မြင်တွေ့ရသည်။ အနန္တရောင်ခြည်ရှိသော နေမင်းကဲ့သို့၊ ကုရှမြက်အာသနပေါ်တွင် ထိုင်နေပြီး ဗြဟ္မဗိဒ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။
Verse 15
दृष्ट्वा स राजा विजयी मृगाणां मतिं विसस्मार मुनेः प्रसङ्गात् । चकार धर्मं प्रति मानसं सोऽनुत्तमं प्राप्य नृपो मुनिं सः ॥ १७.१५ ॥
အောင်မြင်သော မင်းကြီးသည် ထိုအရာကို မြင်ပြီးနောက် ရဟန်းမုနိနှင့် ဆက်ဆံရင်း သမင်တို့အပေါ်ထားသည့် ရည်ရွယ်ချက်ကို မေ့လျော့သွား하였다။ အထွတ်အထိပ် မုနိကို ရရှိပြီးနောက် မင်းကြီးသည် စိတ်ကို ဓမ္မဘက်သို့ ဦးတည်စေ하였다။
Verse 16
स मुनिस्तं नृपं दृष्ट्वा प्रजापालमकल्मषम् । अभ्यागतक्रियां चक्रे आसनस्वागतादिभिः ॥ १७.१६ ॥
ထိုမုနိသည် ပြည်သူကိုကာကွယ်သော မင်းကြီးကို မြင်သော်၊ အပြစ်အနာမရှိသူဖြစ်၍ ဧည့်သည်ကြိုဆိုသည့် ထုံးတမ်းအရ အာසနပေးခြင်းနှင့် ကြိုဆိုစကားတို့ဖြင့် စတင်ကာ လက်ခံပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်하였다။
Verse 17
ततः कृतासनो राजा प्रणम्य ऋषिपुङ्गवम् । पप्रच्छ वसुधे प्रश्नमिमं परमदुर्लभम् ॥ १७.१७ ॥
ထို့နောက် မင်းကြီးသည် အာසနပေါ်တွင် ထိုင်ပြီး ရှိပုင်္ဂဝ—ရဟန်းတို့အထွတ်အထိပ်—အား ဦးချကန်တော့ကာ (အို ဝသုဓာ) အလွန်ရှားပါးသော မေးခွန်းတစ်ရပ်ကို မေးမြန်း하였다။
Verse 18
भगवन् दुःखसंसारमग्नैः पुम्भिस्तितीर्षुभिः । यत्कार्यं तन्ममाचक्ष्व प्रणते शंसितव्रत ॥ १७.१८ ॥
အို ဘဂဝန်၊ ဒုက္ခပြည့်သော သံသရာတွင် နစ်မြုပ်နေပြီး ထိုမှ ကူးမြောက်လိုသော လူတို့အတွက် ဘာကို လုပ်ဆောင်ရမည်နည်း။ ဦးချကန်တော့နေသော ကျွန်ုပ်အား ပြောကြားပါ၊ ချီးမွမ်းခံရသော ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူအရှင်။
Verse 19
महातपा उवाच । संसारार्णवमज्जमानमनुजैः पोतः स्थिरोऽतिध्रुवः कार्यः पूजनदानहोमविविधैर्यज्ञैः समं ध्यानैः । कीलैः कीलितमोक्षभिः सुरभटैरूर्ध्वं महारज्जुभिः प्राणाद्यैरधुना कुरुष्व नृपते पोतं त्रिलोकेश्वरम् ॥ १७.१९ ॥
မဟာတပာက မိန့်ကြားသည်– «သံသရာပင်လယ်တွင် နစ်မြုပ်နေသော လူတို့အတွက် အလွန်တည်ငြိမ်ခိုင်မာသော ‘လှေ’ တစ်စင်းကို ပူဇော်ကန်တော့ခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ ဟောမ (မီးပူဇော်) ပြုခြင်းနှင့် ယဇ္ဉမျိုးစုံတို့ကို သမาธိနှင့်အတူ ပေါင်းစည်း၍ တည်ဆောက်ရမည်။ မောက္ခကို ရည်ညွှန်းသော ‘လက်သည်း’ များဖြင့် ခိုင်ခံ့စေ၍၊ ပရాణကို စတင်သော စည်းကမ်းကျင့်စဉ်များဟူသော ‘ကြိုးကြီး’ များဖြင့် အထက်သို့ ဆွဲတင်လော့။ ယခု အို မင်းကြီး၊ ထိုလှေကို သုံးလောကကို ဖြတ်ကူးရန် အထွတ်အထိပ် အားကိုးရာအဖြစ် ပြုလုပ်လော့»။
Verse 20
नारायणं नरकहरं सुरेशं भक्त्या नमस्कुर्वति यो नृपीष । स वीतशोकः परमं विशोकं प्राप्नोति विष्णोः पदमव्ययं तत् ॥ १७.२० ॥
အို မင်းတို့၏အရှင်၊ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် နာရာယဏ—နရက်မှကယ်တင်သူ၊ ဒေဝတို့၏အရှင်—ကို ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြုသူသည် ဝမ်းနည်းမှုကင်းစင်၍ အမြဲမပျက်သော ဗိဿနု၏ ပဒ (အထွတ်အမြတ်အနေအထား) သို့ ရောက်ရှိကာ အမြင့်ဆုံးသော အဆိုးကင်းသော အခြေအနေကို ရယူသည်။
Verse 21
नृप उवाच । भगवन् सर्वधर्मज्ञ कथं विष्णुः सनातनः । पूज्यते मोक्षमिच्छद्भिः पुरुषैर्वद तत्त्वतः ॥ १७.२१ ॥
မင်းကြီးက မေးလေ၏—“အို ဘဂဝန်၊ ဓမ္မအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ မောက္ခကို လိုလားသော လူတို့သည် အနန္တကာလရှိသော ဗိဿနုကို မည်သို့ ပူဇော်ဝတ်ပြုရမည်နည်း။ အမှန်တရား၏ အနှစ်သာရအတိုင်း ရှင်းလင်းပြောကြားပါ။”
Verse 22
महातपा उवाच । शृणु राजन् महाप्राज्ञ यथा विष्णुः प्रसीदति । पुरुषाणां तथा स्त्रीणां सर्वयोगीश्वरॊ हरिः ॥ १७.२२ ॥
မဟာတပာက ပြောလေ၏—“အို ဉာဏ်ကြီးမင်း၊ နားထောင်ပါ။ ယောဂအားလုံး၏ အရှင် ဟရီဖြစ်သော ဗိဿနုသည် ယောက်ျားတို့နှင့် မိန်းမတို့အပေါ် မည်သို့ သနားကရုဏာဖြင့် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာသည်ကို ငါပြောမည်။”
Verse 23
सर्वे देवाः सपितरो ब्रह्माद्याश्चाण्डमध्यगाः । विष्णोः सकाशादुत्पन्ना इतीयं वैदिकी श्रुतिः ॥ १७.२३ ॥
ဒေဝအားလုံးနှင့် ပိတရ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့၊ ထို့ပြင် ကောစမိကအဏ္ဍ (ကမ္ဘာဥ) အတွင်းနေထိုင်သော ဘြဟ္မာ စသည့်သူတို့သည် ဗိဿနု၏ အနီးအပါးမှ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်ဟု ဆိုကြသည်—ဤသည်မှာ ဝေဒသရုတိ (အာဏာရှိသော ဝေဒဗျာဒိတ်) ၏ ကြေညာချက်ဖြစ်သည်။
Verse 24
अग्निस्तथाश्विनौ गौरी गजवक्त्रभुजङ्गमाः । कार्तिकेयस्तथादित्यो मातरो दुर्गया सह ॥ १७.२४ ॥
အဂ္ဂနိ၊ အရှွင်နှစ်ပါး၊ ဂေါရီ၊ ဆင်မျက်နှာရှင် (ဂဏေရှ) နှင့် ဆက်နွယ်သော နာဂတို့၊ ထို့ပြင် ကာရ္တိကေယ၊ အာဒိတျယ နှင့် ဒုရ္ဂာနှင့်အတူ မာတရ (မាតೃကာ) များ။
Verse 25
दिशो धनपतिर् विष्णुर् यमो रुद्रः शशी तथा । पितरश्चेति संभूताः प्राधान्येन जगत्पतेः ॥ १७.२५ ॥
အရပ်ဒေဝတာများ၊ ဓနပတိ (ကူဗေရ)၊ ဗိဿဏု၊ ယမ၊ ရုဒြ၊ လနှင့် ပိတೃများတို့သည် လောက၏အရှင်၏ အဓိကပေါ်ထွန်းမှုများအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာကြ၏။
Verse 26
हिरण्यगर्भस्य तनौ सर्वं एव समुद्भवाः । पृथक्पृथक् ततो गर्वं वहमानाः समन्ततः ॥ १७.२६ ॥
ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ၏ ကိုယ်တော်မှ အရာအားလုံးသည် အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို့နောက် တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိ၏ သီးခြားရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် အရပ်ရပ်၌ မာနကို ဆောင်ထားကြ၏။
Verse 27
अहं योग्यस्त्वहं याज्य इति तेषां स्वनो महान् । श्रूयते देवसमितौ सागरक्षुब्धसन्निभः ॥ १७.२७ ॥
«ငါက အရည်အချင်းရှိသည်၊ ငါက ယဇ္ဉာပြုရန် သင့်တော်သူဖြစ်သည်» ဟူ၍ သူတို့၏ ကြီးမားသော အော်ဟစ်သံကို ဒေဝသဘင်၌ ကြားရပြီး၊ လှိုင်းထန်စွာ လှုပ်ရှားသော ပင်လယ်၏ ဟိန်းသံနှင့် ဆင်တူ၏။
Verse 28
तेषां विवादमानानां वह्निरुत्थाय पार्थिव । उवाच मां यजस्वेति ध्यायध्वं मामिति ब्रुवन् ॥ १७.२८ ॥
သူတို့ အငြင်းပွားနေစဉ်၊ အို မင်းကြီး၊ မီးသည် ထ၍ ပြော၏—«ငါကို ယဇ္ဉာပြုကြလော့»၊ «ငါကို သမาธိဖြင့် စိတ်တည်ကြလော့» ဟူ၍ ထိုသို့ မိန့်ကြား၏။
Verse 29
प्राजापत्यमिदं नूनं शरीरं मद्विनाकृतम् । विनाशमुपपद्येत यतो नाहं महानहम् ॥ १७.२९ ॥
ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် အမှန်ပင် ပရာဇာပတိ၏ ဖန်ဆင်းမှုဖြစ်၏။ ငါမပါဘဲ ဖန်တီးထားလျှင် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်မည်—အကြောင်းမူကား ထိုအခါ ငါသည် «မဟာအဟံ» (အတ္တကို ထိန်းသိမ်းသော သဘောတရား) မဟုတ်တော့သဖြင့်။
Verse 30
एवमुक्त्वा शरीरं तु त्यक्त्वा वह्निर्विनिर्ययौ । निर्गतेऽपि ततस्तस्मिंस्तच्छरीरं न शीऱ्यते ॥ १७.३० ॥
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် မီးသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်၍ ထွက်ခွာသွား၏။ ထွက်သွားပြီးနောက်တွင်ပင် ထိုကိုယ်ခန္ဓာသည် မပျက်စီး မပုပ်ပွားခဲ့။
Verse 31
ततोऽश्विनौ मूर्तिमन्तौ प्राणापानौ शरीरगौ । आवां प्रधानावित्येवमूचतुर्याज्यसत्तमौ ॥ १७.३१ ॥
ထို့နောက် အရှွင်နှစ်ပါးသည် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပရాణနှင့် အပာန ဟူသော အသက်ရှုသွင်းရှုထုတ်အဖြစ် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းတည်ရှိလျက် ဤသို့ဆို၏— “ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ပါးသည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်၊ အပူဇော်ခံထိုက်သူတို့အနက် အကောင်းဆုံးရေ။”
Verse 32
एवमुक्त्वा शरीरं तु विहाय क्वचिदास्थितौ । तयोऽपि क्षयं कृत्वा क्षेत्री तत्पुरमास्थितः ॥ १७.३२ ॥
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် သူတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်၍ တစ်နေရာ၌ နားနေကြ၏။ ထို့နောက် ထိုနှစ်ပါးကိုပါ အဆုံးသတ်စေပြီး က္ෂೇತ್ರ၏ အရှင် (kṣetrī) သည် ထိုမြို့၌ နေထိုင်တည်ရှိ၏။
Verse 33
ततो वागब्रवीद् गौरी प्राधान्यं मयि संस्थितम् । सा अप्येवमुक्त्वा क्षेत्रात् तु निष्चक्राम बहिः शुभा ॥ १७.३३ ॥
ထို့နောက် ဂေါရီက “အဓိကအာဏာသည် ငါ၌ တည်ရှိသည်” ဟု ဆို၏။ ထိုမင်္ဂလာရှိသောသူမသည် ဤသို့ဆိုပြီး က္ෂೇತ್ರမှ အပြင်သို့ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 34
तया विनापि तत्क्षेत्रं वागूनं व्यवतिष्ठत । ततो गणपतिर् वाक्यमाकाशाख्योऽब्रवीत् तदा ॥ १७.३४ ॥
သူမမရှိသော်လည်း ထိုက္ෂೇತ್ರသည် “ဝါဂူန” (Vāgūna) ဟူ၍ တည်မြဲနေ၏။ ထိုအခါ ဂဏပတိက စကားဆိုပြီး “အာကာသာချ” (Ākāśākhya) ဟူသောသူကလည်း ထိုအချိန်တွင် ပြောကြား၏။
Verse 35
न मया रहितं किञ्चिच्छरीरं स्थायि दूरतः । कालान्तरेत्येवमुक्त्वा सोऽपि निष्क्रम्य देहतः ॥ १७.३५ ॥
“ငါ့ထံမှ ဝေးကွာ၍ ကြာရှည်တည်နေသော ကိုယ်ခန္ဓာ မရှိ” ဟု ဆိုပြီး “ကာလကြာလာသော်” ဟူ၍ ပြောကာ သူလည်း ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်၍ ထွက်ခွာသွားသည်။
Verse 36
पृथग्भूतस्तथाप्येतच्चरीरं नाप्यनीनशत् । विनाकाशाख्यतत्त्वेन तथापि न विशीर्यते ॥ १७.३६ ॥
အစိတ်အပိုင်းအသီးသီး ခွဲခြားဖြစ်ပေါ်သော်လည်း ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် မပျက်စီးသေး; ‘အာကာသ’ ဟု ခေါ်သော တတ္တဝါ (အာကာသ/အီသာ) မရှိသော်လည်း ထိုသို့ပင် မကွဲပြားပျက်ယွင်း။
Verse 37
सुषिरैस्तु विहीनं तु दृष्ट्वा क्षेत्रं व्यवस्थितम् । शरीरधातवः सर्वे ते ब्रूयुर्वाक्यमेव हि ॥ १७.३७ ॥
အပေါက်အဝင်အထွက်များ မရှိသော်လည်း စနစ်တကျ တည်ရှိနေသော ‘က்ஷೇತ್ರ’ (ကိုယ်ခန္ဓာ) ကို မြင်သောအခါ ကိုယ်ခန္ဓာဓာတု အားလုံးသည် သက်သေခံသကဲ့သို့ စကားတစ်ခွန်းတည်းကိုသာ ပြောကြလိမ့်မည်။
Verse 38
अस्माभिर्व्यतिरिक्तस्य न शरीरस्य धारणम् । भवतीत्येवमुक्त्वा ते जहुः सर्वे शरीरिणः ॥ १७.३८ ॥
“ငါတို့နှင့် ခွဲကွာသွားသော အရာအတွက် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းထားခြင်း မဖြစ်နိုင်” ဟု ဆိုပြီး ထိုကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံးသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်ကြသည်။
Verse 39
तैर्व्यपेतमपि क्षेत्रं पुरुषेण प्रपाल्यते । तं दृष्ट्वा त्वब्रवीत् स्कन्दः सोऽहङ्कारः प्रकीर्तितः ॥ १७.३९ ॥
သူတို့က စွန့်ခွာသွားသော်လည်း ထို ‘က்ஷેત્ર’ (သန့်ရှင်းသော နယ်မြေ/ကိုယ်ခန္ဓာ) ကို လူတစ်ဦးက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နေသည်။ သူကို မြင်၍ စကန္ဒက “အဲဒါပဲ ‘အဟင်္ကာရ’ (ငါဟု ပြုလုပ်ခြင်း) ဟု ခေါ်ကြသည်” ဟု ဆိုသည်။
Verse 40
मया विना शरीरस्य सम्भूतिरपि नेष्यते । एवमुक्त्वा शरीरात् तु सोऽभ्यपेतः पृथक् स्थितः ॥ १७.४० ॥
«ငါမရှိလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းတောင် မဖြစ်နိုင်ဟု မခံယူနိုင်» ဟုဆိုပြီး၊ ထိုသူသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ဆုတ်ခွာကာ သီးခြားနေထိုင်하였다။
Verse 41
तेनाक्षतेन तत्क्षेत्रं विना मुक्तवदास्थितम् । तं दृष्ट्वा कुपितो भानुः स आदित्यः प्रकीर्तितः ॥ १७.४१ ॥
မပျက်စီးသော ဆန် (အက္ခတ) မရှိလျှင် ထိုကွင်းမြေသန့် (ခ္ရှေတရ) သည် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) မရှိသကဲ့သို့ တည်နေ하였다။ ထိုကိုမြင်၍ ဘာနု—နေမင်း—က ဒေါသထွက်သဖြင့် အာဒိတျဟု ချီးကျူးခေါ်ကြသည်။
Verse 42
मया विना कथं क्षेत्रमिमं क्षणमपीष्यते । एवमुक्त्वा प्रयातः स तच्छरीरं न शीऱ्यते ॥ १७.४२ ॥
«ငါမရှိလျှင် ဤသန့်မြေ (ခ္ရှေတရ) သည် တစ်ခဏတောင် ဘယ်လိုတည်နိုင်မလဲ» ဟုဆိုပြီး ထိုသူသည် ထွက်ခွာသော်လည်း၊ ထိုကိုယ်ခန္ဓာသည် မပုပ်မပျက်နေ하였다။
Verse 43
ततः कामादिरुत्थाय गणो मातृविसंज्ञितः । न मया व्यतिरिक्तस्य शरीरस्य व्यवस्थितिः । एवमुक्त्वा स यातस्तु शरीरं तन्न शीryते ॥ १७.४३ ॥
ထို့နောက် ကာမမှစသော «မိခင်» ဟုခေါ်သော ဂဏ (အစု) သည် ထလာ၍ «ငါမရှိလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာသည် တည်မြဲစွာ မတည်နိုင်» ဟုဆို하였다။ ထိုသို့ဆိုပြီး ထွက်ခွာသော်လည်း ထိုကိုယ်ခန္ဓာသည် မပုပ်မပျက်နေ하였다။
Verse 44
ततो माया अब्रवीत् कोपात् सा च दुर्गा प्रकीर्तिता । न मया अस्य विना भूतिरित्युक्त्वा अन्तर्दधे पुनः ॥ १७.४४ ॥
ထို့နောက် မာယာသည် ဒေါသဖြင့် ပြောဆို하였다—သူမကို ဒုရ္ဂါဟုလည်း ချီးကျူးခေါ်ကြသည်။ «ငါမရှိလျှင် သူ့အတွက် အောင်မြင်ဖွံ့ဖြိုးမှု မရှိ» ဟုကြေညာပြီး နောက်တစ်ဖန် ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 45
ततो दिशः समुत्तस्थुरूचुश्छेदं वचो महत् । नास्माभी रहितं कार्यं भवतीति न संशयः । चतस्त्र आगताः काष्ठा अपयाताः क्षणात् तदा ॥ १७.४५ ॥
ထို့နောက် အရပ်ဒిశများသည် ထတက်လာ၍ ကြီးမြတ်၍ အဆုံးအဖြတ်ပြုသော စကားကို ပြောကြသည်။ «ငါတို့မပါဘဲ ပြုလုပ်ရမည့် ကိစ္စမရှိ—ဤအပေါ် သံသယမရှိ» ဟုဆို၏။ ထိုခဏတွင် လာရောက်ခဲ့သော အရပ်လေးဘက်တို့သည် ချက်ချင်း ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားကြ၏။
Verse 46
ततो धनपतिर् वायुर् मय्यपेते क्व सम्भवः । शरीरस्येति सोऽप्येवम् उक्त्वा मूर्धानगोऽभवत् ॥ १७.४६ ॥
ထို့နောက် ဓနပတိ (ကူဗေရ) က «ငါထွက်ခွာသွားလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တည်ရှိမှုသည် ဘယ်မှာမှ ဖြစ်ပေါ်နိုင်မည်နည်း» ဟုဆို၏။ ထိုသို့ပြောပြီးနောက် သူလည်း ခေါင်းပိုင်းသို့ တက်သွားသူကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။
Verse 47
ततो विष्णुर्मनो ब्रूयान्नायं देहो मया विना । क्षणमप्युत्सहेत् स्थातुमित्युक्त्वाऽन्तर्दधे पुनः ॥ १७.४७ ॥
ထို့နောက် ဗိဿဏုက ပြောသည်— «ငါမရှိဘဲ ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် ခဏတစ်ခဏတောင် ရပ်တည်နိုင်မည်မဟုတ်» ဟုဆို၏။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် သူသည် ထပ်မံ ပျောက်ကွယ်သွား၏။
Verse 48
ततो धर्मोऽब्रवीत् सर्वमिदं पालितवानहम् । इदानीमप्युपगते कथमेतद्भविष्यति ॥ १७.४८ ॥
ထို့နောက် ဓမ္မက «ဤအရာအားလုံးကို ငါက စောင့်ရှောက်ကာ ကာကွယ်ခဲ့သည်။ ယခု ဤအချိန်/အခြေအနေ ရောက်လာသောအခါ ဤကိစ္စသည် မည်သို့ ဖြစ်လာမည်နည်း» ဟုဆို၏။
Verse 49
एवमुक्त्वा गतो धर्मस्तच्छरीरं न शीऱ्यते । ततो ब्रवीन्महादेवः अव्यक्तो भूतनायकः ॥ १७.४९ ॥
ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ဓမ္မသည် ထွက်ခွာသွား၏; ထိုကိုယ်ခန္ဓာသည် မပျက်စီးမယ့်အတိုင်း မယိုယွင်း။ ထို့နောက် မဟာဒေဝ—အဗျက္တ (မထင်ရှားသော)၊ သတ္တဝါတို့၏ ခေါင်းဆောင်—က ပြောဆို၏။
Verse 50
महत्त्संज्ञो मया हीनं शरीरं नो भवेद्यथा । एवमुक्त्वा गतः शम्भुस्तच्छरीरं न शीऱ्यते ॥ १७.५० ॥
“ကြီးမြတ်ဟု ခေါ်သော ကိုယ်ခန္ဓာသည် ငါမရှိဘဲ မဖြစ်စေရန်” ဟု ရှမ္ဘု (Śambhu) မိန့်တော်မူ၍ ထွက်ခွာသွားသည်။ ထိုကိုယ်ခန္ဓာသည် မပျက်စီး။
Verse 51
तं दृष्ट्वा पितरश्चोचुस्तन्मात्रा यावदस्मभिः । प्रगतैरेभिरेतच्च शरीरं शीऱ्यते ध्रुवम् । एवमुक्त्वा तु ते देहं त्यक्त्वाऽन्तर्धानमागताः ॥ १७.५१ ॥
သူ့ကိုမြင်၍ ပိတೃများ (Pitṛs) ငိုကြွေးလျက်—“ငါတို့က ထောက်ပံ့ထားသမျှ အတိုင်းသာ ဖြစ်သည်; ငါတို့ ထွက်ခွာသွားလျှင် ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် မလွဲမသွေ ပျက်စီးမည်” ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသို့ပြောပြီးနောက် ကိုယ်ကို စွန့်၍ မမြင်ရအောင် ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။
Verse 52
अग्निः प्राणोऽपानश्च आकाशं सर्वधातवः । क्षेत्रं तद्वदहंकारो भानुः कामादयो मया । काष्ठा वायुर्विष्णुर्धर्म शम्भुस्तथेन्द्रियार्थकाः ॥ १७.५२ ॥
“မီး (အဂ္နိ)၊ ပရాణနှင့် အပာန၊ အာကာသနှင့် ဓာတ်အားလုံး; က္ෂೇತ್ರ (ကွင်း/ခန္ဓာ-ကမ္မဋ္ဌာန) လည်းကောင်း၊ အဟင်္ကာရ၊ နေ (ဘ္ဟာနု)၊ ကာမနှင့် အခြားတို့—ဤအရာအားလုံးသည် ငါကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အရပ်ဒిశများ၊ လေ၊ ဗိṣṇု၊ ဓမ္မ၊ ရှမ္ဘုနှင့် အင်္ဒြိယအာရုံဝတ္ထုတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။”
Verse 53
एतैर्मुक्तं तु तत्क्षेत्रं तत् तथैव व्यवस्थितम् । सोमेन पाल्यमानं तु पुरुषेणेन्दुरूपिणा ॥ १७.५३ ॥
ဤအရာတို့ကြောင့် ထိုသန့်ရှင်းသော ဒေသသည် ကင်းလွတ်သွား၍ ယခင်ကဲ့သို့ပင် တည်မြဲနေသည်။ ထိုဒေသကို လ (စောမ) အဖြစ်ရုပ်ယူသော ပုရုṣ (Puruṣa) က စောင့်ရှောက်သည်။
Verse 54
एवं व्यवस्थिते सोमे षोडशात्मन्यथाक्षरे । प्राग्वत् तत्र गुणोपेतं क्षेत्रमुत्थाय बभ्रम ॥ १७.५४ ॥
စောမသည် ထိုသို့ သေချာစွာ တည်ထောင်ခံရပြီး—အက္ခရာတရား၏ ဆယ့်ခြောက်မျိုးသော သဘောတရားအတိုင်း—ယခင်ကဲ့သို့ပင် ဂုဏ်သတ္တိပြည့်ဝသော သန့်ရှင်းဒေသသည် ထမြောက်၍ ထိုနေရာ၌ လှည့်လည်သွားလာသည်။
Verse 55
प्रागवस्थं शरीरं तु दृष्ट्वा सर्वज्ञपालितम् । ताः क्षेत्रदेवताः सर्वा वैलक्षं भावमाश्रिताः ॥ १७.५५ ॥
အရာအားလုံးကိုသိတော်မူသော အရှင်၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ထိန်းသိမ်းထားသော အရင်အခြေအနေရှိ ကိုယ်ခန္ဓာကို မြင်သော်၊ သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၏ ကာကွယ်တော်မူသော ဒေဝတားတို့ အားလုံးသည် အံ့ဩ၍ မသက်မသာဖြစ်သော စိတ်အနေအထားသို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 56
तमेवं तुष्टुवुः सर्वास्तं देवं परमेश्वरम् । स्वस्थानमीयिषुः सर्वास्तदा नृपतिसत्तम ॥ १७.५६ ॥
ထို့ကြောင့် သူတို့အားလုံးသည် ထိုဒေဝတော်—အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင် (ပရမေရှ္ဝရ) ကို ချီးမွမ်းကြပြီး၊ ထို့နောက် အို မင်းမြတ်တို့အနက် အကောင်းဆုံးသော မင်းကြီး၊ သူတို့အားလုံးသည် မိမိတို့၏ နေရာအိမ်ရာသို့ ပြန်သွားကြ၏။
Verse 57
त्वमग्निस्त्वं तथा प्राणस्त्वमपानः सरस्वती । त्वमाकाशं धनाध्यक्षस्त्वं शरीरस्य धातवः ॥ १७.५७ ॥
အရှင်သည် အဂ္နိ (မီး) ဖြစ်တော်မူ၏၊ ထို့အတူ ပရာဏ (အသက်ရှူတော်) လည်း ဖြစ်တော်မူ၏; အပါန (အောက်သို့ဆင်းသော အသက်) နှင့် စရஸဝတီလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် အာကာသ (အာကာသ/အီသာ) ဖြစ်တော်မူ၏; ဓန၏ အုပ်ချုပ်သူလည်း ဖြစ်တော်မူ၏; ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဓာတုများလည်း အရှင်ပင် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 58
अहङ्कारो भवान् देव त्वमादित्योऽष्टको गणः । त्वं माया पृथिवी दुर्गा त्वं दिशस्त्वं मरुत्पतिः ॥ १७.५८ ॥
အို ဒေဝတော်၊ အရှင်သည် အဟင်္ကာရ (အတ္တသဘော) ဖြစ်တော်မူ၏; အရှင်သည် အာဒိတျ (နေဒေဝ) ဖြစ်တော်မူ၏; အရှင်သည် အဋ္ဌက နှင့် ဂဏတို့လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် မာယာ ဖြစ်တော်မူ၏; ပෘထဝီ (မြေ) ဖြစ်တော်မူ၏; ဒုရ္ဂါ ဖြစ်တော်မူ၏; ဒిశများ ဖြစ်တော်မူ၏; မရုတ် (လေ/မုန်တိုင်းဒေဝ) တို့၏ အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 59
त्वं विष्णुस्त्वं तथा धर्मस्त्वं जिष्णुस्त्वं पराजितः । अक्षरार्थस्वरूपेण परमेश्वरसंज्ञितः ॥ १७.५९ ॥
အရှင်သည် ဗိෂ္ဏု ဖြစ်တော်မူ၏; အရှင်သည် ဓမ္မ (တရား) လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် ဇိෂ္ဏု (အောင်မြင်သူ) ဖြစ်တော်မူပြီး၊ မအနိုင်ယူနိုင်သော အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ အက္ခရာ၏ မဖျက်ဆီးနိုင်သော အဓိပ္ပါယ်၏ ရုပ်သဘောဖြင့် အရှင်ကို ပရမေရှ္ဝရ ဟု ခေါ်ကြ၏။
Verse 60
अस्माभिरपयातैस्तु कथमेतद्भविष्यति । एवमत्र शरीरं तु त्यक्तमस्माभिरेव च ॥ १७.६० ॥
သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့ ဆုတ်ခွာသွားလျှင် ဤအရာ မည်သို့ ဖြစ်လာမည်နည်း။ ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ပင် ကိုယ်ခန္ဓာကို ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်တိုင် စွန့်ပစ်ထားပြီး ဖြစ်သည်။
Verse 61
तत् परं भवता देव तदवस्थं प्रपाल्यते । स्थानभङ्गो न नः कार्यः स्वयं सृष्ट्वा प्रजापते ॥ १७.६१ ॥
ထို့ကြောင့် ဒေဝါ၊ ထိုအခြေအနေကို သင်က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါစေ။ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော အနေအထားကို ချိုးဖောက်ခြင်း မပြုသင့်ပါ—ပရာဇာပတိ၊ သင်ကိုယ်တိုင် ကျွန်ုပ်တို့ကို ဖန်ဆင်းခဲ့သောကြောင့်။
Verse 62
एवं स्तुतस्ततो देवस्तेषां तोषं परं ययौ । उवाच चैतान् क्रीडार्थं भवन्तोत्पादिता मया ॥ १७.६२ ॥
ဤသို့ ချီးမွမ်းခံရသောအခါ ဒေဝသည် သူတို့အပေါ် အမြင့်ဆုံးသော ကျေနပ်မှုကို ရရှိ하였다။ ထို့နောက် သူတို့အား ပြောသည်—“ကစားလှုပ်ရှားခြင်း (လီလာ) အတွက် သင်တို့ကို ငါ ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။”
Verse 63
कृतकृत्यस्य मे किं नु भवद्भिर्विप्रयोजनम् । तथापि दद्मि वो रूपे द्वे द्वे प्रत्येकशोऽधुना ॥ १७.६३ ॥
“ငါ၏ ရည်ရွယ်ချက် ပြီးမြောက်ပြီးသောအခါ၊ သင်တို့နှင့် ငါအကြား မည်သို့သော ခွဲခွာမှု ရှိနိုင်မည်နည်း။ သို့သော်လည်း ယခု သင်တို့တစ်ဦးချင်းစီအား ပုံသဏ္ဌာန် နှစ်မျိုးစီ ပေးအပ်မည်။”
Verse 64
भूतकार्येष्वमूर्तेन देवलोके तु मूर्तिना । तिष्ठध्वमपि कालान्ते लयं त्वाविशत द्रुतम् ॥ १७.६४ ॥
ဘူတကာရျ (ဓာတ်တရားတို့၏ လုပ်ငန်း) အတွင်း၌ မရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တည်ရှိပြီး၊ ဒေဝလောက၌တော့ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တည်ရှိ၏။ သင်တို့လည်း ထိုသို့ တည်နေစဉ်၊ ကာလအဆုံး၌ လယ (ပျက်လုံးဝင်ခြင်း) သည် လျင်မြန်စွာ သင်တို့ထံ ဝင်ရောက်လာ하였다။
Verse 65
शरीराणि पुनर्नैवं कर्त्तव्योऽहमिति क्वचित् । मूर्त्तीनां च तथा तुभ्यं दद्मि नामानि वोऽधुना ॥ १७.६५ ॥
«ငါက ပြုလုပ်သူ» ဟူသော အယူဖြင့် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ဤသဘောအတိုင်း ကိုယ်ခန္ဓာများကို ထပ်မံမဖန်ဆင်းရ။ ထို့အတူ ယခု ငါသည် မူရတိ (mūrti) ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်တို့၏ အမည်များကို သင်အား ပေးအပ်မည်။
Verse 66
अग्नेर्वैश्वानरो नाम प्राणापानौ तथाश्विनौ । भविष्यति तथा गौरी हिमशैलसुता तथा ॥ १७.६६ ॥
အဂ္နိ၏ အမည်မှာ «ဝိုင်ရှ္ဝာနရ» (Vaiśvānara) ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ပရာဏနှင့် အပါဏ တို့သည် အရှ္ဝင် (Aśvins) အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့ပြင် နတ်မသည် «ဂေါရီ» (Gaurī) ဖြစ်လာမည်၊ ဟိမာလယတောင်၏ သမီးဟုလည်း ခေါ်ကြမည်။
Verse 67
पृथिव्यादिगणस्त्वेष गजवक्त्रो भविष्यति । शरीरधातवश्चेमे नानाभूतानि एव तु । अहंकारस्तथा स्कन्दः कार्त्तिकेयो भविष्यति ॥ १७.६७ ॥
မြေဓာတ်မှ စတင်သော ဤအစုအဖွဲ့သည် ဆင်မျက်နှာရှိသူ «ဂဇဝက္ထရ» (Gajavaktra) ဖြစ်လာမည်။ ထို့ပြင် ဤကိုယ်ခန္ဓာဓာတ်အစိတ်အပိုင်းများသည် အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါများအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာမည်။ ထို့အတူ အဟံကာရ (Ahaṃkāra) သည် စကန္ဒ (Skanda) အဖြစ်၊ ကာရ္တိကေယ (Kārttikeya) ဖြစ်လာမည်။
Verse 68
भानुश्चादित्यरूपोऽसौ मूर्त्तामूर्त्त च चक्षुषी । कामाद्योऽयं गणो भूयो मातृरूपो भविष्यति ॥ १७.६८ ॥
ဘ္ဟာနု (Bhānu) သည် အာဒိတျ (Āditya) အဖြစ်၊ နေမင်း၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၎င်းသည် ရုပ်ရှိရုပ်မရှိ နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်၍ မျက်စိနှစ်လုံးအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ထို့နောက် ကာမ (Kāma) မှ စတင်သော ဤအစုအဖွဲ့သည် ထပ်မံ၍ မာတೃ (Mātṛs) မိခင်နတ်မများ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်လာမည်။
Verse 69
शरीरमाया दुर्गैषा कारणान्ते भविष्यति । दश कन्या भविष्यन्ति काष्ठास्त्वेतास्तु वारुणाः ॥ १७.६९ ॥
နားလည်ရန် ခက်ခဲသော ဤကိုယ်ခန္ဓာမాయာ (māyā) သည် အကြောင်းရင်းလုပ်ငန်းစဉ်၏ အဆုံးသတ်တွင် ပေါ်ထွန်းလာမည်။ မိန်းကလေး ဆယ်ဦး ပေါ်ပေါက်လာမည်။ ၎င်းတို့သည် အမှန်တကယ် «ကာဋ္ဌာ» (kāṣṭhā) ဟူသော အချိန်ခွဲခြားမှုများဖြစ်ပြီး ဝရုဏ (Varuṇa) နှင့် ဆက်နွယ်သော အပိုင်းဖြစ်သည်။
Verse 70
अयं वायुर्धनेशस्तु कारणान्ते भविष्यति । अयं मनो विष्णुनामा भविष्यति न संशयः ॥ १७.७० ॥
ဤဝါယုသည် အကြောင်းကာလစက်ဝန်း၏ အဆုံးတွင် ဓနేశ (Dhaneśa) ဖြစ်လာမည်။ ဤစိတ်သည် ဗိဿဏု (Viṣṇu) ဟူသော နာမဖြင့် ဖြစ်လာမည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 71
धर्मोऽपि यमनामा च भविष्यति न संशयः । महत्तत्त्वं च भगवान् महादेवो भविष्यति ॥ १७.७१ ॥
ဓမ္မသည်လည်း ယမ (Yama) ဟူသော နာမဖြင့် သိကြမည်၊ သံသယမရှိ။ ထို့ပြင် မဟတ်တတ္တဝ (mahat-tattva) သည် ဘဂဝန် မဟာဒေဝ (Mahādeva) ဖြစ်လာမည်။
Verse 72
इन्द्रियार्थाश्च पितरो भविष्यन्ति न संशयः । अयं सोमः स्वयं भूत्वा यामित्रं सर्वदामराः ॥ १७.७२ ॥
အင်ဒြိယအာရုံအရာဝတ္ထုများသည် ပိတೃ (Pitṛs) များ ဖြစ်လာမည်၊ သံသယမရှိ။ ဤဆိုမ (Soma) သည် ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ယမ (Yama) ၏ မိတ်ဖက် ဖြစ်ကာ အမရများအတွင်း အစဉ်ရှိ၏။
Verse 73
एवं वेदान्तपुरुषः प्रोक्तो नारायणात्मकः । स्वस्थाने देवताः सर्वा देवस्तु विरराम ह ॥ १७.७३ ॥
ဤသို့ဖြင့် ‘ဝေဒാന്തပုရုෂ’ ကို နာရာယဏ (Nārāyaṇa) သဘောသဘာဝရှိသူဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဒေဝတာအားလုံးသည် မိမိတို့၏ နေရာသို့ ပြန်သွားကြပြီး၊ ထိုဒေဝသည် ထို့နောက် တိတ်ဆိတ်၍ စကားရပ်ခဲ့သည်။
Verse 74
एवं प्रभावो देवोऽसौ वेदवेद्यो जनार्दनः । कथितो नृपते तुभ्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १७.७४ ॥
ဤသို့ဖြင့် ဝေဒများဖြင့် သိနိုင်သော သဘောသဘာဝရှိသည့် ဇနာရ္ဒန (Janārdana) ဒေဝကို မင်းကြီး သင့်အား ပြောကြားပြီးပြီ။ အခြား ဘာကို နားထောင်လိုသနည်း။
Frequently Asked Questions
The text frames liberation-oriented ethics as a disciplined program of worship and contemplative practice: pūjana (reverential worship), dāna (giving), homa and yajña (ritual offerings), and dhyāna (meditation) directed toward Nārāyaṇa. It also models a moral turn from hunting to dharma when the king encounters an āśrama and a tapasvin, presenting devotion and restraint as practical means to ‘cross’ saṃsāra.
The narrative provides broad yuga markers—Kṛtayuga for the genealogy and a reference to Tretāyuga regarding boons—but it does not specify tithi, nakṣatra, lunar phases, or seasonal calendars for rituals. Ritual activity is described generically (homa, yajña, smoke, ascetic japa) without calendrical prescription.
Environmental balance appears indirectly through the āśrama ecology and the concept of sustaining a ‘kṣetra’ (field/body) by an overarching principle. The forest-hermitage is depicted as an ordered habitat where ritual discipline and non-violent orientation replace predatory hunting, implying that ethical self-regulation supports stable landscapes and communities. The cosmological section emphasizes coordinated functions under a unifying sustainer, a conceptual parallel to maintaining terrestrial order through integrated roles.
A royal lineage is introduced: Śrutakīrti (a king in Kṛtayuga) and his son Suprabho Maṇija, also named Prajāpāla. The principal sage figure is Ṛṣi Mahātapā. The chapter also references a wide range of deities and personified principles (e.g., Agni, Aśvinau, Gaurī, Gaṇapati, Skanda/Kārttikeya, Āditya, Durgā, Yama, Rudra/Śambhu, Soma, Viṣṇu/Nārāyaṇa) as part of a doctrinal catalogue rather than as historical persons.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.