Adhyaya 167: The Glory of the Viśrānti Tīrtha and the Account of a Rākṣasa’s Liberation

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु देवि यथा संज्ञा विश्रान्तेः कीर्तिता पुरा ॥ राक्षसेन पुरा प्रोक्ता ब्राह्मणाय महात्मने ॥

သီရိ ဝရာဟ မိန့်တော်မူသည်—အို ဒေဝီ၊ နားထောင်လော့။ “ဝိශ්ရာန္တိ” ဟူသော အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို ရှေးက မည်သို့ ကြေညာခဲ့သည်ကို။ ယခင်က ရာක්ෂသတစ်ဦးက မဟာစိတ်ရှိသော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ထိုစကားကို ပြောခဲ့၏။

Verse 2

पृथिव्युवाच ॥ किमर्थं राक्षसेनोक्ता संज्ञा विश्रान्तिसंज्ञिता ॥ किमर्थं पृष्टवान्विप्रः सर्वं कथय मे प्रभो ॥

ပृथဝီက ဆိုသည်– “ရက္ခသက ပြောသော အမည်ကို ‘ဝိශ්ရာန္တိ’ (အနားယူခြင်း) ဟု ခေါ်ရခြင်းမှာ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ ထို့အပြင် ဗြာဟ္မဏက အဘယ်ကြောင့် မေးမြန်းခဲ့သနည်း။ အရှင်ဘုရား၊ အားလုံးကို မိန့်ကြားပါ”

Verse 3

श्रीवराह उवाच ॥ उज्जयिन्यामभूद्विप्रः सदाचारविवर्जितः ॥ न स पूजयते देवान्न स साधून् नमस्यति ॥

သီရိဝရာဟ မိန့်တော်မူသည်– “ဥဇ္ဇယိနီမြို့၌ စည်းကမ်းသီလကင်းမဲ့သော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ရှိ၏။ သူသည် ဒေဝတားတို့ကို မပူဇော်၊ သာဓုသူတော်ကောင်းတို့ကိုလည်း မနမ့်မနား မကန်တော့”

Verse 4

पुण्यतीर्थं समासाद्य न च स्नानं करोति सः ॥ वेदवेदाङ्गरहितः परदाररतः सदा ॥

“ကုသိုလ်တီရ္ထသို့ ရောက်ရှိသော်လည်း ထုံးတမ်းအတိုင်း ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းကို မပြုခဲ့။ သူသည် ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂတို့ကို မသိမရှိ၊ အမြဲတမ်း အခြားသူ၏ ဇနီးကို စွဲလမ်းနေ၏”

Verse 5

सन्ध्ये द्वे शयने चैव नित्यं मूढः स तिष्ठति ॥ न स देवानुष्यान्श्च पितॄन् पूजयते सदा ॥

“သန္ဓျာနှစ်ချိန်နှင့် အိပ်ရာဝင်ချိန်၌ပင် သူသည် အမြဲ မသိမသာနှင့် ပျင်းရိမောဟဖြစ်နေ၏။ ဒေဝတား၊ လူသားတို့နှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တို့ကိုလည်း အစဉ်မပူဇော်”

Verse 6

पापाचाररतो नित्यं पापसङ्गः सुदुर्मतिः ॥ गार्हस्थ्यधर्ममाश्रित्य मोहितो वर्त्तते सदा ॥

“သူသည် အမြဲ ပാപအကျင့်၌ စွဲလမ်း၍ ပാപသမားတို့နှင့် ပေါင်းသင်းကာ အလွန်မကောင်းသော အမြင်အာရုံရှိ၏။ ‘ဂೃಹස්ထဓမ္မ’ ကို အကြောင်းပြကာ—မောဟဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်—ထိုသို့ပင် အစဉ်နေထိုင်သွား၏”

Verse 7

गार्हस्थ्यं सर्वधर्माणां श्रेष्ठमुक्तं स्वयम्भुवा ॥ यावन्ति जन्तवः सर्वे यथा गोः सर्वतः स्थिताः ॥

ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသူ စွဝယံဘူက ဓမ္မအားလုံးအနက် ဂೃಹಸ್ಥအာရှ్రమ (အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝ) သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ကြေညာတော်မူသည်။ နွားကို အားထား၍ သတ္တဝါအားလုံးသည် အရပ်ရပ်မှ ထောက်ခံရသကဲ့သို့ပင်။

Verse 8

यथा मातरमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ॥ एवं गार्हस्थ्यमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ॥

သတ္တဝါအားလုံးသည် မိခင်ကို အားထား၍ အသက်ရှင်နေသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ဂೃಹಸ್ಥဓမ္မ (အိမ်ထောင်ရှင်လမ်းစဉ်) ကို အားထား၍ သတ္တဝါအားလုံး အသက်ရှင်နေကြသည်။

Verse 9

ततः स चौर्यं कुर्वाणः पापैः सह नराधमः ॥ स च रात्रौ द्रवन् लोकान् लब्धोऽसौ राजरक्षिभिः ॥

ထို့နောက် ထိုနိမ့်ကျသောသူသည် အပြစ်သားများနှင့်အတူ ခိုးယူမှုကို ပြုလုပ်၍၊ ညအခါ လူအုပ်ကြားမှ ထွက်ပြေးသော်လည်း မင်း၏ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများက ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။

Verse 10

अन्धकूपे स पतितो घोररूपोऽवसत्तदा ॥ कदाचिदथ कार्येषु महान्सार्थ उपागतः ॥

သူသည် မှောင်မိုက်သော တွင်းထဲသို့ ကျသွားပြီး၊ ထို့နောက် ကြောက်မက်ဖွယ် အခြေအနေဖြင့် ထိုနေရာတွင်ပင် နေထိုင်နေရသည်။ အချိန်တစ်ခါတွင် အလုပ်ကိစ္စကြောင့် ကာရဝန်ကြီးတစ်ဖွဲ့ ရောက်လာ하였다။

Verse 11

तेषां मध्ये द्विजः कश्चिद्रक्षां कृत्वा वसुन्धरे ॥ रक्षोघ्नेन च मन्त्रेण सर्वं सार्थं च रक्षति ॥

အို ဝသုန္ဓရာ၊ သူတို့အတွင်း၌ ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) တစ်ဦးက မြေပြင်ပေါ်တွင် ကာကွယ်ရေးကိစ္စ (ရက္ခာ-ကရိယာ) ကို ပြုလုပ်၍၊ ရာක්ෂသဖျက် မန္တရဖြင့် ကာရဝန်တစ်စုလုံးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်하였다။

Verse 12

तत्रागत्य च रक्षस्तु ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ॥ राक्षस उवाच ॥ अहं दास्यामि ते विप्र यत्ते मनसि वर्तते ॥

ထိုနေရာသို့ ရောက်လာသော ရက္ခသသည် ဗြာဟ္မဏကို ပြော၏— “အို ဗိပရ၊ သင်၏ စိတ်ထဲရှိသမျှ ဆန္ဒကို ငါ ပေးအပ်မည်”

Verse 13

बहुकालेन संप्राप्तं भोजनं च यथेप्सितम् ॥ उत्तिष्ठ विप्र गच्छ त्वमन्यत्र शयनं कुरु ॥

“အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် သင်လိုချင်သော အစာကို ရရှိပြီ။ ထလော့ အို ဗိပရ၊ အခြားနေရာသို့ သွား၍ အဲဒီမှာ အိပ်ရာချလော့”

Verse 14

येनाहं भक्षये सार्थं यावत्तृप्तिर्भवेन्मम ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा विप्रो वचनमब्रवीत् ॥

“—ငါ၏ ဆာလောင်မှု ပြည့်စုံသည့်အထိ ဤကုန်တင်အဖွဲ့ကို ငါ စားသောက်မည်” ဟု ရက္ခသ၏ စကားကို ကြားပြီး ဗိပရက ပြန်လည်ပြော၏။

Verse 15

एकः सार्थं प्रयातोऽहं नोत्सृजामि कथंचन ॥ तस्माद्राक्षस गच्छ त्वं सार्थं मम परिग्रहम् ॥

ဗြာဟ္မဏက ပြော၏— “ငါသည် ဤကုန်တင်အဖွဲ့နှင့် တစ်ဦးတည်းကဲ့သို့ အတူထွက်ခွာခဲ့သည်; မည်သို့မျှ မစွန့်ပစ်နိုင်။ ထို့ကြောင့် အို ရက္ခသ၊ လာလော့—ငါ့ကိုပင် သင်၏ အခွင့်အရေးအဖြစ် ယူလော့; ဤအဖွဲ့သည် ငါ၏ ကာကွယ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်”

Verse 16

निरीक्षितुं न शक्तोऽसि मम मन्त्रबलेन हि ॥ राक्षस उवाच ॥ मम भक्ष्ये हते विप्र दोषस्तव भविष्यति ॥

“ငါ၏ မန္တရဘလဖြင့် သင်သည် ငါ့ကို ကြည့်မြင်ရန်တောင် မစွမ်းနိုင်” ဟုဆို၏။ ရက္ခသက ပြောသည်— “အို ဗိပရ၊ ငါ၏ အစာဖြစ်သူ သတ်ဖြတ်ခံရလျှင် အပြစ်သည် သင်ပေါ်သို့ ကျရောက်မည်”

Verse 17

दयां कुरु त्वं विप्रर्षे भोजनं मम दीयताम् ॥ ततोऽपृच्छदसौ विप्रो राक्षसं दारुणं प्रति ॥

“အို ဗြာဟ္မဏ ရှိတော်မြတ်၊ ကရုဏာပြုပါ; ကျွန်ုပ်အား အစာကို ပေးပါစေ။” ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏသည် ကြမ်းတမ်းသော ရက္ခသကို မေးမြန်း하였다။

Verse 18

केन त्वं कर्मदोषेण राक्षसत्वमुपागतः ॥ ततश्च कथयामास कथावृत्तं पुरातनम् ॥

“ဘယ်လို ကမ္မဒုෂ်ကြောင့် မင်း ရက္ခသအဖြစ်သို့ ရောက်လာသနည်း?” ထို့နောက် သူသည် ရှေးဟောင်းဖြစ်ရပ်ဇာတ်ကြောင်းကို ပြောပြ하였다။

Verse 19

तस्य दुःखेन संयुक्तो विप्रोऽसौ वाक्यमब्रवीत् ॥ विप्र उवाच ॥ मित्रत्वे वर्तसे रक्षस्तव दास्यामि किं वद ॥

သူ၏ဒုက္ခကြောင့် စိတ်ထိခိုက်သဖြင့် ဗြာဟ္မဏက ပြောသည်—“အို ရက္ခသ၊ မင်းသည် မိတ်ဆွေသဘောဖြင့် ရှိနေသည်; ငါက မင်းကို ကူညီမည်။ ပြောပါ—ဘာလိုချင်သနည်း?”

Verse 20

आत्मना चोपकारेण प्रियं किं करवाणि ते ॥ राक्षस उवाच ॥ ददासि यदि तद्विप्र यन्मे मनसि वर्तते ॥

“ငါ့ကိုယ်တိုင်ကြိုးစားမှုနှင့် ကူညီထောက်ပံ့ခြင်းဖြင့် မင်းအတွက် ဘာကို နှစ်သက်ဖွယ် အကျိုးပြုရမလဲ?” ရက္ခသက ပြောသည်—“အို ဗြာဟ္မဏ၊ ပေးမည်ဆိုလျှင် ငါ့စိတ်ထဲရှိသည့်အရာကိုပင် ပေးပါ။”

Verse 21

मथुरायां च यत्स्नातं कृतं विश्रान्तिसंज्ञके ॥ तच्च स्नानफलं देहि येन मुक्तिं व्रजाम्यहम् ॥

“ထို့ပြင် မထုရာမြို့ရှိ ‘ဝိရှ္ရန်တိ’ ဟုခေါ်သောနေရာ၌ မင်းပြုခဲ့သော သန့်စင်ရေချိုးခြင်း၏ အကျိုးဖလကို ငါ့အား ပေးပါ; ထိုကြောင့် ငါ မောက္ခကို ရောက်နိုင်ပါစေ။”

Verse 22

तेन दुःखेन संयुक्तो विप्रो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ विप्र उवाच ॥ कथं जानासि रक्षस्त्वं तीर्थं विश्रान्तिसंज्ञकम् ॥

ထိုဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပူပန်နေသော ဗြာဟ္မဏသည် ပြောဆိုလေ၏— “ဟေ ရာක්ෂသ၊ ‘ဝိශ්ရာန္တိ’ ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထကို သင် ဘယ်လို သိသနည်း?”

Verse 23

कथं च संज्ञा तस्याभूत्कथय त्वं हि राक्षस ॥ राक्षस उवाच ॥ पुरी उज्जयिनी नाम्ना तस्यां वासो हि मे सदा ॥

“ထိုအမည်ကို ဘယ်လို ရခဲ့သနည်း? ပြောပါ၊ ဟေ ရာක්ෂသ။” ရာක්ෂသက ပြန်ဆိုသည်— “ဥဇ္ဇယိနီ ဟုခေါ်သော မြို့တစ်မြို့ရှိ၏; ထိုမြို့၌ပင် ငါ၏ နေထိုင်ရာသည် အမြဲတမ်း ဖြစ်ခဲ့သည်။”

Verse 24

कस्मिंश्चिदथ कालेन गतोऽहं विष्णुमन्दिरम् ॥ तस्याग्रे तिष्ठते विप्रो वाचको वेदपारगः ॥

တစ်ခါတစ်ရံ၌ ငါသည် ဗိෂ္ဏုဘုရား၏ မန္ဒိရသို့ သွားခဲ့၏။ ထိုအရှေ့၌ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ရပ်နေပြီး—ဝေဒကျမ်းများကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော တရားဟောသူ ဖြစ်၏။

Verse 25

विश्रान्तितीर्थमाहात्म्यं श्रावयन्स दिने दिने ॥ तस्य श्रवणमात्रेण मम भक्तिर्हृदिस्थिता ॥

နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သူသည် ‘ဝိශ්ရာန္တိ-တီရ္ထ’ ၏ မဟာတ್ಮျကို ရွတ်ဆိုဟောကြားလေ၏။ ထိုကို နားထောင်ရုံသာဖြင့်ပင် ငါ၏နှလုံး၌ ဘက္တိ ပေါ်ပေါက်၍ တည်ငြိမ်စွာ နေရာယူလေသည်။

Verse 26

सा संज्ञा च श्रुता तत्र विश्रान्तेश्च मयाऽनघ ॥ वासुदेवो महाबाहुर्जगत्स्वामी जनार्दनः ॥

ဟေ အပြစ်ကင်းသူ၊ ထိုနေရာ၌ ‘ဝိශ්ရာန္တိ’ ဟူသော အမည်ကိုလည်း ငါကြားရ၏။ အကြောင်းမှာ ဝါစုဒေဝ—လက်မောင်းကြီးသော ဇနာရ္ဒန၊ လောက၏ အရှင်—နှင့် ဆက်နွယ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 27

विश्रामं कुरुते तत्र तेन विश्रान्तिसंज्ञिता ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा विप्रो वचनमब्रवीत् ॥

သူသည် ထိုနေရာ၌ အနားယူသဖြင့် ထိုအရပ်ကို ‘ဝိශ්ရာန္တိ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရာක්ෂသ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏသည် ပြန်လည်ဆို하였다။

Verse 28

पलायमानः स परमन्धकूपेऽपतत्तदा ॥ मृतोऽसौ पतितस्तत्र राक्षसत्वमुपागतः ॥

ထွက်ပြေးနေစဉ် သူသည် အလွန်မှောင်မိုက်သော ရေတွင်းထဲသို့ ကျသွား하였다။ ထိုနေရာ၌ ကျ၍ သေဆုံးပြီးနောက် ရာක්ෂသအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိ하였다။

Verse 29

अनाचारादि हेतोश्च राक्षसत्वमुपागतः ॥ आत्मानं कथयामास विप्राग्रे स यथायथम् ॥

အကျင့်ပျက်ခြင်း (အနာစာရ) စသည့် အကြောင်းရင်းများကြောင့် သူသည် ရာක්ෂသအဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ဗြာဟ္မဏ၏ ရှေ့မှောက်တွင် သူသည် ဖြစ်ပျက်သမျှကို အစဉ်အတိုင်း ကိုယ်တိုင်ပြောပြ하였다။

Verse 30

एकस्नानस्य हि फलं तव दत्तं च राक्षस ॥ विप्रे चेति उक्तमात्रे च मोक्षावासमवाप सः ॥

“ပူဇော်သန့်စင်ရေချိုးခြင်း တစ်ကြိမ်၏ အကျိုးကို သင်အား ပေးအပ်ပြီးပြီ၊ ဟေ ရာක්ෂသ” ဟု ဗြာဟ္မဏက ဆိုလိုက်သည့် ခဏ၌ပင် သူသည် မောက္ခအာဝါသ (လွတ်မြောက်ရာ နေရာ) ကို ရရှိ하였다။