Adhyaya 150: The Sacred Greatness of Sānandūra
Sānandūra-māhātmya
Ancient-Geography (Tīrtha-Māhātmya) and Ritual-Manual
ဒွာရကာ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကြားသိပြီးနောက် ပෘထဝီ (ဝသုန္ဓရာ) သည် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ဖော်ပြကာ ဝရာဟ (ဗိဿနု) ထံမှ ပိုမိုလျှို့ဝှက်သည့် သာသနာတရားကို ဖွင့်ဟပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝရာဟက သမုဒ္ဒရာ၏ မြောက်ဘက်၊ မလယာဒေသ၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး မိမိ၏ ရုပ်တုသည် မြောက်မျက်နှာမူ၍ တည်နေသော လျှို့ဝှက်အမြင့်ဆုံး က္ෂೇತ್ರ “သာနန္ဒူရာ” ကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထနှင့် ရေကန်များ—ရာမဆရස්၊ ဗြဟ္မဆရස්၊ သင်္ဂမန၊ သက္ကရဆရස්၊ ဆူရ္ပာရက၊ ဇဋာကுண္ဍ—ကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြပြီး တစ်ခုချင်းစီအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ရေချိုးပူဇော်ချိန်နှင့် သေပြီးနောက် ရောက်ရာလောကများ (ဗုဓ-လောက၊ ဗြဟ္မ-လောက၊ လောကပာလတို့၏ လောကများ၊ နှင့် ဗိဿနု၏ လောက) ကို ကတိပြုထားသည်။ ဤအကြောင်းအရာသည် စည်းကမ်းတကျ သဒ္ဓါရှိသော ဘက္တများအတွက်သာ ထင်ရှားမြင်ရကြောင်းကို အလေးပေးကာ ရိုးရာကိစ္စများကို သီလနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး ပෘထဝီ၏ သန့်ရှင်းသော မြေပြင်တည်နေရာများကို လောကစည်းကမ်းနှင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု၏ မူဘောင်အဖြစ် တင်ပြသည်။
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 150
Verse 1
अथ सानन्दूरमाहात्म्यम् ॥ सूत उवाच ॥ द्वारकायास्तु माहात्म्यं श्रुत्वा ह्येतत्सुभाषितम् ॥ हृष्टावोचत्तदा देवं धर्मकामा वसुन्धरा ॥
ယခု စာနန္ဒူရ၏ မဟာတ္မယ။ စူတက ပြောသည်– ဒွာရကာ၏ မဟာမြတ်မှုကို ကောင်းမွန်စွာ ဆိုထားသော ဤအကြောင်းကို ကြားပြီးနောက်၊ ဓမ္မကို လိုလားသော ဝသုန္ဓရာသည် ဝမ်းမြောက်၍ ထိုအခါ ဘုရားသခင်အား ပြောကြား하였다။
Verse 2
धरण्युवाच ॥ अहो देव प्रसादश्च यत्त्वया परिकीर्तितम् ॥ श्रुत्वैतत्परमं पुण्यं प्राप्तास्मि परमां श्रियम् ॥
ဓရဏီက ပြောသည်– အို ဘုရားသခင်၊ သင်ကြေညာတော်မူသမျှသည် အမှန်တကယ် ကရုဏာ၏ ပရသာဒ ဖြစ်သည်။ ဤအလွန်ပုဏ္ဏမြတ်သော အကြောင်းကို ကြားပြီးနောက် ငါသည် အမြင့်ဆုံးသော သြဇာ-သီရိကို ရရှိ하였다။
Verse 3
एतस्मादपि चेद्गुह्यं लोकनाथ जनार्दन ॥ यद्यस्ति प्रोच्यतां मह्यं कृपा चेत्परमा मयि ॥
ဤအရာထက်ပင် ပို၍ လျှို့ဝှက်သော အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာ ရှိပါက၊ အို လောကနာထ ဇနာရ္ဒန၊ ရှိသည်ဆိုလျှင် ငါ့အား ပြောကြားတော်မူပါ။ ငါ့အပေါ် သင်၏ အမြင့်ဆုံး ကရုဏာ ရှိလျှင်။
Verse 4
ततो महीवचः श्रुत्वा विष्णुः कमललोचनः ॥ वराहरूपी भगवान्प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥
ထို့နောက် မဟီ၏ စကားကို ကြားပြီး၊ ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသော ဗိဿဏု—ဝရာဟ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တည်ရှိသော ဘဂဝန်—သည် ဝသုန္ဓရာအား ပြန်လည် ဖြေကြား하였다။
Verse 5
श्रीवराह उवाच ॥ सानन्दूरेति विख्यातं भूमे गुह्यं परं मम ॥ उत्तरे तु समुद्रस्य मलयस्य तु दक्षिणे ॥
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်– “အို မြေမိခင်၊ ငါ၏ အလွန်လျှို့ဝှက်၍ အမြင့်မြတ်သော နေရာတစ်ခုကို ‘သာနန္ဒူရ’ ဟု ကျော်ကြားကြသည်။ ၎င်းသည် သမုဒ္ဒရာ၏ မြောက်ဘက်နှင့် မလယ တောင်တန်း၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။”
Verse 6
तत्र तिष्ठामि वसुधे उदीचीं दिशमाश्रितः ॥ प्रतिमा वै मदीयास्ति नात्युच्छा नातिनीचका ॥
“အဲဒီမှာ၊ အို ဝသုဓာ (မြေမိခင်)၊ ငါသည် မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ တည်နေ၏။ အမှန်တကယ် အဲဒီမှာ ငါ၏ ရုပ်တုတစ်ဆူရှိသည်—အလွန်မြင့်လွန်းခြင်းမရှိ၊ အလွန်နိမ့်လွန်းခြင်းမရှိ။”
Verse 7
आयसीं तां वदन्त्येके अन्ये ताम्रमयीं तया ॥ कांस्यां रीतिमयीमन्ये केचित्सीसकनिर्मिताम् ॥
“တချို့က (ရုပ်တု) သံဖြင့် ပြုလုပ်သည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ တချို့က ကြေးနီဖြင့်ဟု ဆိုကြသည်။ အချို့က ကြေးဝါ သို့မဟုတ် ခေါင်းလောင်းသတ္တုဖြင့် သွန်းလုပ်ထားသည်ဟု ဖော်ပြကြပြီး၊ တချို့က စီဆာဖြင့် ပြုလုပ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။”
Verse 8
शिलामयीमित्यपरे महदाश्चर्यरूपिणीम् ॥ तत्र स्थानानि वै भूमे कथ्यमानानि वै शृणु ॥
“အခြားသူများကတော့ ၎င်းသည် ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး—အလွန်အံ့ဩဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယခု၊ အို မြေမိခင်၊ အဲဒီနေရာရှိ သာသနာ့ဌာနများကို ဖော်ပြနေသကဲ့သို့ နားထောင်လော့။”
Verse 9
मनुजा यत्र मुच्यन्ते गताः संसारसागरम् ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि सानन्दूरे यशस्विनि ॥
“လူသားတို့သည် သံသရာပင်လယ်သို့ ရောက်ပြီးနောက် ထိုမှ လွတ်မြောက်ကြသည့် နေရာ၌—အို ဂုဏ်သတင်းထင်ရှားသူ၊ သာနန္ဒူရ၌ ငါသည် အံ့ဩဖွယ်တစ်ရပ်ကို ဖော်ပြမည်။”
Verse 10
तत्रापि शृणु चाश्चर्यं यश्चापि परिवर्तते ॥ एका तत्र लता वृक्षे उच्छैः स्थूलो महाद्रुमः ॥
ထိုနေရာ၌လည်း အံ့ဩဖွယ်တစ်ရပ်ကို နားထောင်လော့၊ ထိုအရာသည်လည်း ပြောင်းလဲခြင်းကို ခံယူတတ်၏။ ထိုနေရာ၌ သစ်ပင်တစ်ပင်ပေါ်တွင် လျှောပင်တစ်ပင်တည်း တက်လျက်ရှိပြီး၊ ထို့ပြင် မြင့်မား၍ ထူထဲကြီးမားသော မဟာသစ်ပင်တစ်ပင်လည်း ရှိ၏။
Verse 11
समुद्रमध्ये तिष्ठन्तं कोऽपि तत्र न पश्यति ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि महाश्चर्यं वसुन्धरे ॥
သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ တည်နေသော်လည်း ထိုနေရာ၌ မည်သူမျှ မမြင်နိုင်ကြ။ ထို့ပြင် အို ဝသုန္ဓရာ (မြေမိခင်)၊ ငါသည် မဟာအံ့ဩဖွယ်တစ်ရပ်ကို ထပ်မံ ပြောကြားမည်။
Verse 12
मम भक्ताः हि पश्यन्ति विद्यमाना स्वकर्मणा ॥ बहुमत्स्यसहस्राणि कोट्यो ह्यर्बुदमेव च ॥
သို့သော် ငါ၏ ဘက္တားတို့သည် မိမိတို့၏ ကမ္မအာနုဘော်ကြောင့် ထိုအရာကို မြင်နိုင်ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ ငါးများ အထောင်ပေါင်းများစွာရှိပြီး—အမှန်တကယ် ကောဋိပေါင်းများစွာ၊ အရ္ဗုဒ (သန်းတစ်ဆယ်) အထိပင် ရှိ၏။
Verse 13
क्षिप्तः पिण्डश्च तन्मध्ये येन केन विकर्मिणा ॥ एकस्तत्र स्थूलमत्स्यो भूमे चक्रेण चाङ्कितः ॥
ထို့ပြင် မကောင်းမှုကျူးလွန်သူ တစ်ဦးဦးက ထိုအလယ်သို့ ပင်္ဍ (ပူဇော်အလှူအတုံး) တစ်တုံးကို ပစ်ချတတ်၏။ ထိုနေရာ၌ အို ဘူမိ (မြေမိခင်)၊ ချက္ကရ (စက်ဝိုင်းသင်္ကေတ) အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် အမှတ်အသားထားသော ငါးကြီးတစ်ကောင် ရှိ၏။
Verse 14
तावत्कश्चिन्न गृह्णाति यावत्तेन न भक्षितः ॥ तत्र रामसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥
ထို(ငါး)က မစားမချင်း မည်သူမျှ မယူကြ။ ထိုနေရာ၌ ‘ရာမဆရ’ ဟု အမည်ရသော ငါ၏ လျှို့ဝှက်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး သန့်ရှင်းရာကွင်း (က்ஷೇತ್ರ) တည်ရှိ၏။
Verse 15
अगाधं चाप्यपारं च रक्तपद्मविभूषितम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकरात्रोषितो नरः ॥
ထိုနေရာသည် အနက်မတိုင်းနိုင်၊ အဆုံးမရှိဟု ဆိုကြပြီး အနီရောင် ကြာပန်းများဖြင့် တင့်တယ်စွာ အလှဆင်ထားသည်။ ထိုနေရာ၌ တစ်ညနေထိုင်သူသည် ထို့နောက် ထိုနေရာတွင် သန့်စင်ရေချိုး (စ്നာန) ပြုရမည်။
Verse 16
बुधस्य भवनं गत्वा मोदते नात्र संशयः ॥ अथ प्राणान्प्रमुच्येत तस्मिन्सरसि सुन्दरी ॥
ဗုဓ၏ နေရာတော်သို့ သွားရောက်လျှင် မင်္ဂလာပီတိဖြစ်၍ ဝမ်းမြောက်မည်—သံသယမရှိ။ ထို့ပြင် ထိုကန်၌ အသက်ရှူသက် (ပရာဏ) ကို လွှတ်ချ၍ ကွယ်လွန်ပါက၊ အလှရှင်မ,
Verse 17
बुधस्य भवनं त्यक्त्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥ तस्मिन्रामसरस्युच्चैराश्चर्यं शृणु सुन्दरी ॥
ဗုဓ၏ နေရာတော်ကို စွန့်ခွာပြီးနောက် သူသည် ငါ၏ လောကသို့ ရောက်ရှိမည်။ ရာမ-ဆရသ (Rāma-saras) ဟု ခေါ်သော ထိုကန်၌ရှိသည့် မြင့်မြတ်သော အံ့ဩဖွယ်ကို နားထောင်လော့၊ အလှရှင်မ။
Verse 18
मनुजास्तन्न पश्यन्ति मम कर्मरता न ये ॥ तत्सरः क्रोशविस्तारं बहुगुल्मलतावृतम् ॥
ငါ သတ်မှတ်ထားသော ကర్మအကျင့်၌ မတည်မြဲသူတို့သည် ထိုအရာကို မမြင်နိုင်ကြ။ ထိုကန်သည် ကရိုးရှ (krośa) တစ်ခုအကျယ် ဖြန့်ကျက်၍ ချုံပင်များနှင့် လျားပင်များစွာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်။
Verse 19
एकं तु दृश्यते श्वेतमब्जं रुक्ममयं तथा ॥ तत्र ब्रह्मसरस्युच्चैरुत्तरं पार्श्वमाश्रिता ॥
ထိုနေရာ၌ အဖြူရောင် ကြာပန်းတစ်ပွင့်ကို မြင်ရပြီး၊ ထို့အတူ ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကြာပန်းတစ်ပွင့်လည်း ရှိသည်။ ထိုမြင့်မြတ်သော ဗြဟ္မာ-ဆရသ (Brahma-saras) ၌ ၎င်းသည် မြောက်ဘက်၌ တည်ရှိသည်။
Verse 20
धारा चैका प्रपतति स्थूला मुसलसन्निभा ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥
ထိုနေရာ၌ စီးကြောင်းတစ်ကြောင်းတည်း ကျဆင်း၍ ထူထဲကာ မုဆလ်တံကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကာလခြောက်ခါ နေထိုင်ပြီးသူသည် ထိုနေရာ၌ သန့်စင်ရေချိုးပူဇော်ရမည်။
Verse 21
ब्रह्मलोकं समासाद्य मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुंचते प्राणैर्भूमे ब्रह्मसरस्यपि ॥
ဗြဟ္မာလောကသို့ ရောက်လျှင် သံသယမရှိဘဲ ပျော်ရွှင်ရသည်။ ထို့ပြင် ဤမြေပြင်ပေါ်ရှိ ဗြဟ္မာဆရသ်၌ပင် အသက်ရှူသံကို လွှတ်ချ၍ သေဆုံးပါက၊
Verse 22
ब्रह्मणा समनुज्ञातो मम लोकं च गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे रम्ये ब्रह्मसरे शृणु ॥
ဗြဟ္မာ၏ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက် သူသည် ကျွန်ုပ်၏ လောကသို့လည်း သွားရောက်သည်။ ယခု မဟာဘဂါ၊ လှပသော ဗြဟ္မာဆရသ်၌ရှိသော အံ့ဩဖွယ်ကို နားထောင်လော့။
Verse 23
मद्भक्ता यच्च पश्यन्ति घोरसंसारमोक्षणम् ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां सा धारा पृथुलेक्षणे ॥
ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တားတို့က ကြောက်မက်ဖွယ် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ခြင်းဟု မြင်ကြသည့်အရာ—မျက်လုံးကျယ်သူရေ—နှစ်ဆယ့်လေးမြောက် ဒွာဒသီနေ့၌ ထိုစီးကြောင်း (ပေါ်ထွန်းသည်)။
Verse 24
भूमे पतति मध्याह्ने यावत्सूर्यस्तु तिष्ठति ॥ परिवृत्ते तु मध्याह्ने सा धारा न पतेद्भुवि ॥
ထိုစီးကြောင်းသည် နေ့လယ်အချိန်၌ နေမင်း (ထိုနေရာတွင်) တည်ရှိနေသမျှ မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျဆင်းနေသည်။ သို့သော် နေ့လယ်ကျော်လွန်သွားလျှင် ထိုစီးကြောင်းသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ မကျတော့။
Verse 25
एवं तत्र महाश्चर्यं पुण्यब्रह्मसरोवरे ॥ अस्ति सङ्गमनं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥
ထို့ကြောင့် ထိုပုဏ္ဏားမြတ်သော ဘြဟ္မာရေကန်၌ အံ့ဩဖွယ်ကြီးတစ်ရပ် ရှိ၏။ “သင်္ဂမန (Saṅgamana)” ဟုခေါ်သော လျှို့ဝှက်သန့်ရှင်းကွင်း (က்ஷೇತ್ರ) တစ်ခု ရှိပြီး၊ ထိုသည် ငါ၏ အမြင့်ဆုံး အထူးသန့်ရှင်းရာဌာန ဟုဆို၏။
Verse 26
समुद्रश्चैव रामश्च समेष्येते वराङ्गने ॥ तत्र कुण्डं महाभागे प्रसन्नविमलोदकम् ॥
အင်္ဂါရပ်လှပသော မိန်းမရေ၊ ထိုနေရာ၌ သမုဒ္ဒရာနှင့် ရာမ တို့ ဆုံတွေ့ကြသည်ဟု ဆိုကြ၏။ မဟာကံကောင်းသူရေ၊ ထိုနေရာ၌ ရေကြည်လင်၍ ငြိမ်သက်ကာ သန့်စင်သော ကုဏ္ဍ (ရေကန်) တစ်ခု ရှိ၏။
Verse 27
बहुगुल्मलताकीर्णं शोभितं च विहङ्गमैः ॥ समुद्रस्य तु पार्श्वेन ह्यदूरात्तत्र योजनात् ॥
ထိုနေရာသည် ချုံပင်နှင့် လျှောပင်များစွာဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ငှက်တို့ဖြင့် လှပတင့်တယ်၏။ သမုဒ္ဒရာ၏ ဘေးနားတွင် တည်ရှိပြီး မဝေးလှ—အကြမ်းဖျဉ်း ယောဇန တစ်ခုအကွာ။
Verse 28
समुद्रभवनं गत्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि कुण्डं रामस्य सङ्गमे ॥
သမုဒ္ဒရာ၏ အိမ်ရာသို့ သွားရောက်လျှင် လူသည် ငါ၏ လောကကို ရောက်ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ငါသည် အံ့ဩဖွယ်တစ်ရပ်ကို ပြောမည်—ရာမနှင့် ဆက်နွယ်သော သင်္ဂမ (ဆုံရာ) ရှိ ကုဏ္ဍကို။
Verse 29
यद्दृष्ट्वा मनुजास्तत्र भ्रमन्ति विगतज्वराः ॥ यानि कानि च पर्णानि पतन्ति जलसंसदि ॥
ထိုအရာကို မြင်လျှင် ထိုနေရာရှိ လူတို့သည် ဖျားနာမှုနှင့် စိတ်ပူပန်မှု ကင်းလွတ်ကာ လှည့်လည်သွားလာကြ၏။ ထို့ပြင် ရေစုဝေးရာ၊ အနက် ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ကျသည့် အရွက်မည်သည့်အရွက်မဆို…
Verse 30
एकमप्यत्र पश्यन्ति न केपि वसुधे नराः ॥ अच्छिद्राणि च पत्राणि तस्मिन् रामस्य सङ्गमे ॥
အို မြေမိခင်၊ ဤနေရာ၌ လူတို့သည် ချို့ယွင်းသော အရွက်တစ်ရွက်တောင် မမြင်ကြ; ရာမ၏ သန့်ရှင်းသော ဆုံရာ၌ အရွက်များသည် အပေါက်မရှိကြ။
Verse 31
प्रपन्नेनापि मार्गं तच्छिद्रं तत्र न पश्यति ॥ अस्ति शक्रसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥
သေချာစွာ ချဉ်းကပ်လာသူတောင် ထိုလမ်းကြောင်း၌ အပေါက်တစ်စုံတစ်ရာ မမြင်ရ။ ထို့ပြင် “သက္ကရာ-ဆရသ” ဟုခေါ်သော လျှို့ဝှက်သန့်ရှင်းရာ က్షೇತ್ರတစ်ခုရှိပြီး၊ ၎င်းကို ငါ၏ အမြင့်ဆုံး ပဝित्रကွင်းဟု ဆိုထားသည်။
Verse 32
तत्र पूर्वेण पार्श्वेण ह्यदूरादर्धयोजनात् ॥ तस्य कुण्डस्य सुश्रोणि चतस्रो विषमाश्रिताः ॥
အဲဒီနေရာမှာ အရှေ့ဘက်၌ မဝေးလှ—ယောဇနာတစ်ဝက်အကွာ—အို ခါးတင်လှသူ၊ ထိုကန်နှင့် ဆက်နွယ်သော ရေစီးလေးစင်းသည် မညီညာသော မြေပေါ်၌ တည်ရှိကြသည်။
Verse 33
धाराः पतन्ति कल्याणि प्रसन्नसलिलास्तथा ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चतुष्कालोषितो नरः ॥
အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ အဲဒီမှာ ရေစီးများ ကျဆင်းလာပြီး ရေသည်လည်း ကြည်လင်၍ တည်ငြိမ်သည်။ လေးကာလလုံး အဲဒီမှာ နေထိုင်သူသည် ထိုနေရာ၌ သန့်စင်ရေချိုး (စနာန်) ပြုရမည်။
Verse 34
चतुर्णां लोकपालानां लोकानाप्नोति चोत्तमान् ॥ अस्मिंश्च शक्रसरसि यदि प्राणान्प्रमुञ्चति ॥
သူသည် ဒిశာပာလ လောကပာလ လေးပါး၏ အထူးမြတ်သော လောကများကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် ဤ “သက္ကရာ-ဆရသ” တွင် သူသည် အသက်ရှူဝိညာဉ်ကို လွှတ်ချ (သေဆုံး) လျှင်…
Verse 35
लोकपालान्समुत्सृज्य मम लोकेषु मोदते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे दृश्यते तच्छृणुष्व मे ॥
လောကပာလ (လောကကိုစောင့်ရှောက်သူ) များကို ဘေးဖယ်ထားပြီး သူသည် ငါ၏ လောကများ၌ ပျော်ရွှင်မြူးတူး၏။ အို မဟာဘဂါ၊ ထိုနေရာ၌ အံ့ဩဖွယ်တစ်ရပ် မြင်ရသည်—ငါထံမှ နားထောင်လော့။
Verse 36
शुद्धैर्भागवतैर्भूमे सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ चतुर्धारास्ततो भद्रे पतन्ति चतुरो दिशः ॥
အို မြေမိခင်၊ သန့်စင်သော ဘာဂဝတ (bhāgavata) ဘက္တများကြောင့် သံသာရဝဋ္ဋ အလုံးစုံမှ လွတ်မြောက်ခြင်း ရရှိ၏။ ထို့နောက် အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ စီးကြောင်းလေးစင်းသည် လေးဘက်သို့ စီးဆင်းထွက်၏။
Verse 37
श्रूयते गीतनिर्घोषः श्रुतिकर्ममनोहरः ॥ अस्ति सूर्पारकं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥
သီချင်းသံ၏ ဂုဏ်သံကောင်းကောင်း ကြားရပြီး၊ သြရုတိ (śruti) အခြေပြု ကర్మပူဇာများကြောင့် စိတ်နှလုံးလှပစေ၏။ ငါ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး လျှို့ဝှက် က్షೇತ್ರတစ်ခု ရှိပြီး၊ အမည်မှာ စူရ္ပာရက (Sūrpāraka) ဟု ခေါ်၏။
Verse 38
जामदग्न्यस्य रामस्य स्वाश्रमोऽथ भविष्यति ॥ तत्र तिष्ठाम्यहं देवि समुद्रतटमाश्रितः ॥
ထိုနေရာ၌ ဂျာမဒဂ္နျ ရာမ (ပရရှုရာမ) ၏ ကိုယ်ပိုင် အာရှရမ် ရှိလာမည်။ အို ဒေဝီ၊ ထိုနေရာ၌ ငါသည် ပင်လယ်ကမ်းခြေကို အားထား၍ နေထိုင်၏။
Verse 39
शाल्मलीं चाग्रतः कृत्वाधिष्ठितश्चोत्तरामुखः ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥
ရှာလ္မလီ (Śālmalī) သစ်ပင်ကို မျက်နှာရှေ့တွင် ထား၍ မြောက်ဘက်မျက်နှာမူကာ ထိုင်ရာယူလော့။ ပဉ္စကာလ (အချိန်ငါးပါး) ကို စောင့်ထိန်းပြီးသူသည် ထိုနေရာ၌ သန့်စင်ရေချိုး (snāna) ပြုရမည်။
Verse 40
ऋषिलोकं ततो गत्वा पश्येत् तत्राप्यरुन्धतीम् ॥ अथ प्राणान्विमुञ्चेत कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥
ထို့နောက် ရှိသီတို့၏ လောကသို့ သွားရောက်၍ ထိုနေရာ၌လည်း အရုန္ဓတီကို ဖူးမြင်ရမည်။ ထို့နောက် အလွန်ခက်ခဲသော ကర్మပူဇာကို ပြီးစီးစေပြီး အသက်ရှူဝင်ရှူထွက် (ပရာဏ) ကို စွန့်လွှတ်ရမည်။
Verse 41
ऋषिलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे नमस्कारं च कुर्वते ॥
ရှင်သီတို့၏ လောကကို စွန့်၍ သူသည် ငါ၏ လောကသို့ ရောက်လာသည်။ ထိုနေရာ၌ မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ အံ့ဩဖွယ်တစ်ရပ်မှာ သူသည် ရိုသေစွာ နမஸ్కာရ ပြုခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 42
वर्षाणि द्वादशैतेन नमस्कारः कृतो भवेत् ॥ तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे पश्यन्ति परिनिष्ठिताः ॥
ဤနည်းဖြင့် နမஸ్కာရတစ်ကြိမ်ကို ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင် ပြုလုပ်သကဲ့သို့ ဟူ၍ သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ စည်းကမ်းသမာဓိ၌ တည်ကြည်သူတို့သည် ထိုဒർശနကို မြင်ကြသည်။
Verse 43
पापात्मानो न पश्यन्ति मम मायाविमोहिताः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां समुपायान्ति शाल्मलीम् ॥
အပြစ်စိတ်ရှိသူတို့သည် ငါ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်၍ မမြင်နိုင်ကြ။ ရက်ရေတွက် အနှစ်ဆယ့်လေးမြောက်၏ ဒွာဒသီနေ့တွင် သူတို့သည် ရှာလ္မလီ (သစ်ပင်/နေရာ) သို့ ချဉ်းကပ်လာကြသည်။
Verse 44
तत्र पश्यन्ति सुश्रोणि शुद्धा भागवता नराः ॥ तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे अस्ति गुह्यं परं मम ॥
ထိုနေရာ၌ ခါးလှသူရေ၊ သန့်စင်ပြီးသော ဘာဂဝတ ဘက္တများသည် ဒർശနကို ဖူးမြင်ကြသည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော က్షेत्र၌ မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ ငါ၏ အလွန်မြင့်မြတ်သော လျှို့ဝှက်အရာတစ်ရပ် ရှိနေသည်။
Verse 45
जटाकुण्डमिति ख्यातं वायव्यां दिशि संस्थितम् ॥ तत्कुण्डस्य महाभागे समन्ताद्दशयोजनम्
ဤနေရာကို “ဇဋာကுண္ဍ” ဟု ကျော်ကြားပြီး ဝါယဗျ (အနောက်မြောက်) ဦးတည်ရာ၌ တည်ရှိသည်။ အို မဟာဘဂေ မိန်းမမြတ်၊ ထိုကဏ္ဍ၏ ပတ်လည်အကျယ်သည် ဒသ ယောဇန ဖြစ်သည်။
Verse 46
अगस्तिभक्नं गत्वा मोदते नात्र संशयः ॥ अथ प्राणान्प्रमुञ्चेत मम चिन्तापरायणः
အဂஸ္တိဘခ္န သို့ သွားရောက်လျှင် ပျော်ရွှင်ရသည်—သံသယမရှိ။ ထို့နောက် ငါ့ကို စိတ်တွင်အမြဲတမ်း သတိပြုစဉ်းစားလျက်ရှိသူက အသက်ရှူသက်ကို လွှတ်ချလိုက်ပါက၊
Verse 47
अगस्तिभवनं त्यक्त्वा मम लोकं तु गच्छति ॥ तस्य कुण्डस्य सुश्रोणि नव धारा न किञ्चन
အဂஸ္တိ၏ အာရှရမ်ကို စွန့်ခွာပြီးနောက် သူသည် အမှန်တကယ် ငါ၏ လောကသို့ သွားရောက်သည်။ အို စုရှ္ရောဏီ၊ ထိုကဏ္ဍတွင် ရေစီးကြောင်း ကိုးခု ရှိပြီး ချို့တဲ့မှု မရှိ။
Verse 48
विस्तारश्च महाभागे अगाधश्च महार्णवः ॥ आश्चर्यं सुमहत्तत्र कथ्यमानं मया शृणु
အို မဟာဘဂေ၊ ထိုနေရာသည် ကျယ်ပြန့်၍ မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ အနက်မတိုင်းနိုင်။ ထိုအရပ်ရှိ အံ့ဩဖွယ် အလွန်ကြီးမားသည့် အကြောင်းကို ငါပြောပြမည်—နားထောင်လော့။
Verse 49
यच्च पश्यति सुश्रोणि समन्तादितरो जनः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां रवावभ्युदिते सति
ထို့ပြင် အို စုရှ္ရောဏီ၊ အခြားသူတစ်ဦးက ပတ်လည်အနှံ့ မြင်တွေ့သည့်အရာသည်—နှစ်ဆယ့်လေးရက်မြောက်နေ့တွင်၊ ဒ္ဝါဒသီ တိထီ၌၊ နေထွက်ပြီးသောအခါ—
Verse 50
न वर्द्धते ततश्चाम्भो यावत्तिष्ठति तत्पुनः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे सानन्दूरेति तन्मया
ထို့နောက် ရေသည် မတိုးပွားတော့ဘဲ၊ ထိုနေရာ၌ တည်ရှိနေသမျှကာလပတ်လုံး ထိုအတိုင်းပင် ရှိနေသည်။ အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ‘သာနန္ဒူရာ’ အကြောင်းကို ငါက သင့်အား ဤသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Verse 51
आश्चर्यं च प्रमाणं च भक्तिकीर्तिविवर्धनम् ॥ गुह्यानां परमं गुह्यं स्थानानां परमं महत्
ဤအရာသည် အံ့ဩဖွယ်လည်း ဖြစ်၍ အာဏာရှိသော သက်သေပြချက်လည်း ဖြစ်ကာ၊ ဘက္တိနှင့် ကီර්တိကို တိုးပွားစေသည်။ လျှို့ဝှက်များအနက် အမြင့်ဆုံး လျှို့ဝှက်ဖြစ်ပြီး၊ သန့်ရှင်းရာနေရာများအနက် အကြီးမြတ်ဆုံး နေရာဖြစ်သည်။
Verse 52
यस्तु गच्छति सुश्रोणि अष्टभक्तपथे स्थितः ॥ प्राप्नोति परमां सिद्धिं ममैव वचनं यथा
သို့သော် သွားသောသူမည်သူမဆို၊ အို ခါးသွယ်လှသော မိန်းမရေ၊ အဋ္ဌဘက္တိ (ဘက္တိရှစ်ပါး) လမ်းကြောင်း၌ တည်မြဲနေ၍ သွားလျှင်၊ ငါ၏ ဝचनအတိုင်း အမြင့်ဆုံး စိဒ္ဓိကို ရရှိမည်။
Verse 53
य एतत्पठते नित्यं यश्चैवं शृणुयान्मुदा ॥ कुलानि तेन तीर्णानि षट् च षट् च पुनश्च षट्
ဤကို နေ့စဉ် ရွတ်ဖတ်သူနှင့်၊ ထို့အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နားထောင်သူတို့ကြောင့်—မိသားစုမျိုးရိုးများသည် ကူးမြောက်ရသည်။ ခြောက်၊ ခြောက်၊ ထပ်မံ၍ ခြောက်။
Verse 54
एतन्मरणकाले न विस्मर्तव्यं कदाचन ॥ यदीच्छेद्विष्णुलोके हि निष्कलं गमनं नरः
သေဆုံးချိန်၌ ဤအရာကို မည်သည့်အခါမျှ မမေ့သင့်။ လူသည် အတားအဆီးမရှိဘဲ ဗိဿဏုလောကသို့ သွားလိုပါက ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 55
सौवर्णं दृश्यते पद्मं मध्याह्ने तु दिवाकरे ॥ यत्र रामगृहं नाम मम गुह्यं यशस्विनि ॥
မွန်းတည့်ချိန်၊ နေမင်းက ခေါင်းပေါ်တည့်တည့်ရှိသည့်အခါ ရွှေရောင် ကြာပန်းတစ်ပွင့်ကို မြင်ရသည်။ ထိုနေရာတွင် “ရာမဂೃಹ” ဟုခေါ်သော အရပ်ရှိပြီး—အို ဂုဏ်သတင်းကြီးသူမ၊ ထိုသည်မှာ ငါ၏ လျှို့ဝှက်သန့်ရှင်းရာဌာန ဖြစ်သည်။
Verse 56
मनोज्ञं रमणीयं च जलजैश्चापि संवृतम् ॥ तत्र रूढानि पद्मानि द्योतयन्ति दिशो दश ॥
ထိုနေရာသည် စိတ်နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်း၍ လှပသကာလည်း ရေတွင်ပေါက်သော အပင်များဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ထိုနေရာ၌ ပေါက်ရောက်လာသော ကြာပန်းများက တစ်ဆယ်မျက်နှာတော်အရပ်တို့ကို ထွန်းလင်းစေသည်။
Verse 57
मण्डितं कुमुदैः पद्मैः सुगन्धैश्चोत्तमैस्तया ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥
ထိုနေရာသည် ကုမုဒ (အဖြူရောင်ကြာ) နှင့် ကြာပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး အထူးကောင်းမွန်သော အနံ့သင်းများလည်း ရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ သန့်စင်သော ရေချိုးပူဇော်ကို ပြုလုပ်သင့်သည်—လူသည် ခြောက်ကာလတိုင်အောင် နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း။
Verse 58
न च तद्वर्धते चाम्भो न चैव परिहीयते ॥ मासे भाद्रपदे चैव शुक्लपक्षे तु द्वादशी ॥
ထိုရေသည် မတိုးပွားသလို မလျော့နည်းလည်း မဖြစ်။ ဘာဒြပဒ လတွင်၊ ရောင်ခြည်ပိုင်း (သုက္လပက္ခ) ၏ ဒွါဒသီနေ့၌—
Verse 59
मलयस्य दक्षिणेन समुद्रस्योत्तरे तथा ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥
မလယ တောင်၏ တောင်ဘက်၌လည်းကောင်း၊ သမုဒ္ဒရာ၏ မြောက်ဘက်၌လည်းကောင်း ရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ သန့်စင်သော ရေချိုးပူဇော်ကို ပြုလုပ်သင့်သည်—လူသည် ငါးကာလတိုင်အောင် နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း။
Verse 60
एतत्ते कथितं भद्रे त्वया पृष्टं च मां प्रति ॥ उक्तं भागवतार्थाय किमन्यत्परिपृच्छसि ॥
အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမမြတ်၊ သင်က မေးမြန်းခဲ့သမျှကို ငါက သင်အား ပြောကြားပြီးပြီ။ ဤစကားသည် ဘာဂဝတ/ပုရာဏ အဓိပ္ပါယ်ကို ထင်ရှားစေရန် ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်—ထပ်မံ၍ သင်ဘာကို မေးလိုသနည်း။
Frequently Asked Questions
The chapter frames sacred geography as an ethical-ritual ecology: Pṛthivī asks for a deeper ‘guhya’ teaching, and Varāha answers by linking disciplined devotion (bhakti, karmic fitness, observance of vows and stays) with access to sacred places and liberation. The internal logic emphasizes that moral-spiritual discipline governs perception and benefit—non-disciplined persons ‘do not see’ certain wonders—thereby presenting the landscape as a pedagogical field where conduct, restraint, and reverence maintain terrestrial order.
The text repeatedly specifies dvādaśī (the 12th lunar day), including ‘caturviṃśati-dvādaśyām’ as a key timing for visible phenomena (e.g., water-flow behavior and extraordinary sightings). It also names Bhādrapada māsa and śukla-pakṣa dvādaśī, and describes midday (madhyāhna) as a temporal marker for appearances/disappearances (e.g., a golden lotus seen at midday; a water-stream that falls only while the sun remains at midday).
Environmental balance is expressed through Pṛthivī-centered sacred topography: Varāha’s instructions map a network of ponds, streams, and confluences whose waters are described as ‘prasanna’ and ‘vimala,’ and whose flows exhibit regulated constancy (not increasing or decreasing). This portrays hydrology as ordered and meaningful, reinforcing an ethic of careful engagement with water-bodies (snāna with specified durations, restraint, and ritual discipline). The Earth (Pṛthivī) is treated as a living moral landscape where right practice sustains harmony between humans and place.
The chapter references Varāha (Viṣṇu) as instructor; Budha (as a post-mortem destination via Rāmasaras); Brahmā (authorization after Brahmasaras); Śakra/Indra (Śakrasaras); the lokapālas (guardians of directions) as destination-realms; Jāmadagnya Rāma (Paraśurāma) and his āśrama at Sūrpāraka; and Agasti (via Agasti-bhavana/association). These figures function as cosmological administrators and sage-anchors that situate the tīrthas within broader Purāṇic cultural memory.