Adhyaya 12: Supratīka’s Hymn to Rāma and the Granting of a Boon through Divine Manifestation
Rāma-stutiḥ Supratīkasya darśana-vara-pradānam ca
Stotra-Theology and Soteriological Narrative (Bhakti-oriented instruction)
ဝရာဟာသည် ပෘထဝီအား ရာဇာ စုပရတီက၏ အဖြစ်အပျက်ကို ပြောပြသည်။ ရထာင်္ဂ-အဂ္နိ (စက္ကရ၏ မီး) ကြောင့် သားတော် မီးလောင်သေဆုံးသွားကြောင်း ကြားသိသဖြင့် သူသည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲကာ စဉ်းစားဆင်ခြင်၍ ဘက္တိကို အားကိုးလာသည်။ ဗိဿနုကို “ရာမ” ဟူသော နာမဖြင့် (စိတ္ရကူဋနှင့် ဆက်နွယ်) ရှည်လျားသော စတုတိကို ဆက်ကပ်ကာ ဘုရားသည် ဓာတ်များ၊ အင်ဒြိယများနှင့် ဂုဏ်များ၏ အခြေခံကောစမစ်ဖြစ်ပြီး လောကကို တည်မြဲစေသော သဘောတရားဟု ဖော်ပြသည်။ သတိရခြင်း (စမရဏ) သည် ဒုက္ခသမုဒ္ဒရာကို ကူးရန် လှေ/ပျဉ်ပြားတစ်စင်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ပျော်ရွှင်တော်မူသော ဘုရားသည် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ထင်ရှားပြ၍ ဆုတောင်းခွင့်ပေးရာ စုပရတီကသည် အမြင့်ဆုံးရုပ်သဏ္ဌာန်ထဲသို့ “လယ” (ပျော်ဝင်လျော်ကွယ်/လုံးဝလိမ့်ဝင်ခြင်း) ကို တောင်းဆိုပြီး မောက္ခကို ရရှိသည်။ နိဂုံးတွင် ဝရာဟာသည် ပုရာဏာဆိုင်ရာ စೃષ્ટိကഥာများ၏ အတိုင်းမသိကျယ်ပြန့်မှုနှင့် ရေတွက်ဖော်ပြနိုင်မှု၏ ကန့်သတ်ချက်ကို အလေးပေးသည်။
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 12
Verse 1
श्रीवराह उवाच । ततः पुत्रं रथाङ्गाग्निदग्धं श्रुत्वा नृपोत्तमः । सुप्रतीकः प्रतीतात्मा चिन्तयामास पार्थिवः । तस्य चिन्तयतस्त्वेवं तदा बुद्धिरजायत ॥ १२.१ ॥
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် ရထားအင်္ဂ (စက္ကာ) မီးကြောင့် သားတော် မီးလောင်သွားကြောင်း ကြားသိလျှင် မင်းတို့အထွဋ်အမြတ် စုప్రတီက မင်းသည် စိတ်တည်ငြိမ်၍ အတွေးအခေါ်၌ နစ်မြုပ်သွား၏။ ထိုသို့ စဉ်းစားနေစဉ် စိတ်ထဲ၌ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 2
चित्रकूटे गिरौ विष्णुः सदा रामेति कीर्त्यते । ततोऽहं रामसंज्ञेन नाम्ना स्तौमि जगत्पतिम् ॥ १२.२ ॥
စိတ္တရကူဋ တောင်ပေါ်တွင် ဗိဿနုကို “ရာမ” ဟူသော နာမဖြင့် အမြဲတမ်း ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် “ရာမ” ဟူသော အမည်ဖြင့် လောက၏ အရှင်ကို ချီးကျူးပူဇော်၏။
Verse 3
सुप्रतीक उवाच । नमामि रामं नरनाथमच्युतं कविं पुराणं त्रिदशारिनाशनम् । शिवस्वरूपं प्रभवं महेश्वरं सदा प्रपन्नार्तिहरं धृतश्रियम् ॥ १२.३ ॥
စုప్రတီက မိန့်သည်။ “အကျွန်ုပ်သည် ရာမကို နမස්ကာရပြု၏—အချျုတ၊ လူတို့အထက်က အရှင်၊ ရှင်မြတ်ကဗိ၊ ရှေးဦးဘုရား၊ ဒေဝတို့၏ ရန်သူများကို ဖျက်ဆီးသူ။ မင်္ဂလာသဘောတရား၊ အရင်းအမြစ်၊ မဟာဣශ්ဝရ—အမြဲတမ်း ခိုလှုံလာသူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသူ၊ မပြတ်တောက်သော သရေသီရိကို ဆောင်ထားသူ” ဟု။
Verse 4
भवान् सदा देव समस्ततेजसां करोषि तेजांसि समस्तरूपधृक् । क्षितौ भवान् पञ्चगुणस्तथा जले चतुःप्रकारस्त्रिविधोऽथ तेजसि । द्विधाऽथ वायौ वियति प्रतिष्ठितो भवान् हरे शब्दवपुः पुमानसि ॥ १२.४ ॥
အို ဘုရားသခင်၊ သင်သည် အလင်းရောင်ရှိသတ္တဝါတို့၏ တေဇ (tejas) အားလုံးကို အမြဲတမ်း ပေါ်ထွန်းစေပြီး၊ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးကို ဆောင်ယူတော်မူ၏။ မြေ၌ သင်သည် ဂုဏ်သတ္တိ ငါးပါးဖြင့် တည်ရှိပြီး၊ ရေ၌ လေးပါး၊ မီး၌ သုံးပါး၊ လေ၌ နှစ်ပါးဖြစ်၏။ အာကာသ၌ တည်မြဲနေသော သင်သည်—ဟရိ—အသံကို ကိုယ်ခန္ဓာအဖြစ် ဆောင်သော ပုရုಷ ဖြစ်၏။
Verse 5
भवान् शशी सूर्यहुताशनोऽसि त्वयि प्रलीनं जगदेतदुच्यते । भवत्प्रतिष्ठं रमते जगत् यतः स्तुतोऽसि रामेति जगत् प्रतिष्ठितम् ॥ १२.५ ॥
သင်သည် လ၊ နေ၊ နှင့် ယဇ်မီး ဖြစ်၏။ ဤလောကအလုံးစုံသည် သင်ထဲသို့ ပျော်ဝင်သွားသည်ဟု ဆိုကြ၏။ လောကသည် သင်၌ အခြေတည်၍ တည်ငြိမ်သဖြင့် သင်ကို “ရာမ” ဟု ချီးမွမ်းကြပြီး၊ လောကသည် သင်၌ တည်ထောင်ထား၏။
Verse 6
भवार्णवे दुःखतरोर्मिसङ्कुले तथाक्षमाणाग्रहणेऽतिभीषणे । न मज्जति त्वत्स्मरणप्लवो नरः स्मृतोऽसि रामेति तथा तपोवने ॥ १२.६ ॥
သံသရာ၏ ပင်လယ်ကြီး၌ ဒုက္ခ၏ သစ်ပင်ကဲ့သို့ လှိုင်းများကျပ်တည်း၍ မလျော့မနား ဖမ်းဆီးသော အင်အားများကြောင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သော်လည်း၊ သင့်ကို သတိရခြင်းဟူသော လှေတင်ရှိသူသည် မမြုပ်ပါ။ ထို့ကြောင့် တပောဝန သာသနာတော၌ပင် «ရာမ» ဟု သင့်ကို မှတ်မိကြသည်။
Verse 7
वेदेषु नष्टेषु भवांस्तथा हरे करोषि मात्स्यं वपुरात्मनः सदा । युगक्षये रञ्जितसर्वदिङ्मुखो भवांस्तथाग्निर्बहुरूपधृग्विभो ॥ १२.७ ॥
ဝေဒများ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ ဟရီအို၊ သင်သည် မိမိ၏ ကိုယ်ပုံကို ငါးအဝတားအဖြစ် ထပ်ခါထပ်ခါ ခံယူတော်မူ၏။ ယုဂအဆုံး၌ သင်သည် မီးအဖြစ် ဖြစ်တော်မူ၍ မျက်နှာကို အရပ်အနှံ့သို့ လှည့်ကာ အရပ်အားလုံးကို ထွန်းလင်းစေတော်မူ၏—အင်အားကြီးသော အရှင်၊ ပုံစံအမျိုးမျိုးကို ဆောင်သူ။
Verse 8
कौर्मं तथा ते वपुरास्थितः सदा युगे युगे माधव तोयमन्थने । न चान्यदस्तीति भवत्समं क्वचिज्जनार्दनाद्यः स्वयं भूतमुत्तमम् ॥ १२.८ ॥
ထို့ကြောင့် မာဓဝအို၊ ယုဂတိုင်း ယုဂတိုင်း၌ ရေများကို မွှေရာတွင် သင်သည် အမြဲတမ်း လိပ်အဝတား၏ ကိုယ်ပုံကို ခံယူတော်မူ၏။ အမှန်တကယ် သင်နှင့် တူညီသောအရာ မည်သည့်နေရာ၌မျှ မရှိ—သင်သည် ဇနာရ္ဒန၊ မူလတော်မူသော အမြင့်မြတ်ဆုံး သတ္တဝါတော်တည်း။
Verse 9
त्वया ततम् विश्वमिदं महात्मन् स्वकाखिलान् वेद दिशश्च सर्वाः । कथं त्वमाद्यं परमं तु धाम विहाय चान्यं शरणं व्रजामि ॥ १२.९ ॥
မဟာအတ္မာအို၊ ဤကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးကို သင်ဖြန့်ကျက်လွှမ်းမိုးထား၏။ သင်သည် မိမိ၏အရာအားလုံးကို အပြည့်အစုံ သိတော်မူပြီး အရပ်အားလုံးကိုလည်း သိတော်မူ၏။ မူလတော်မူသော အမြင့်ဆုံး အာသရမကို သင့်ကို စွန့်လွှတ်၍ အခြားသော ခိုလှုံရာသို့ ငါ မည်သို့ သွားနိုင်မည်နည်း။
Verse 10
भवान् एकः पूर्वम् आसीत् ततश्च त्वत्तो मही सलिलं वह्निरुच्चैः । वायुस् तथा खं च मनोऽपि बुद्धि-श्चेतोगुणास्तत्प्रभवं च सर्वम् ॥ १२.१० ॥
အစဦး၌ သင်တစ်ပါးတည်းသာ ရှိတော်မူ၏။ ထို့နောက် သင်ထံမှ မြေ၊ ရေ၊ မီး (အထက်၌)၊ လေ၊ ကောင်းကင်တို့ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို့ပြင် စိတ်၊ ဉာဏ် (ဗုဒ္ဓိ)၊ စိတ်၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ထိုအရာများမှ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ အားလုံးလည်း သင်ထံမှပင် ဖြစ်၏။
Verse 11
त्वया ततं विश्वमिदं समस्तं सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे । समस्तविश्वेश्वर विश्वमूर्ते सहस्रबाहो जय देव देव । नमोऽस्तु रामाय महानुभाव ॥ १२.११ ॥
သင်၏အာနုဘော်ဖြင့် ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို အပြည့်အဝလွှမ်းမိုးထားသည်။ ကျွန်ုပ်၏အမြင်အရ သင်သည် အနန္တကာလရှိသော ပုရုရှဖြစ်၏။ စကြဝဠာ၏အရှင်၊ စကြဝဠာရုပ်သဏ္ဌာန်၊ လက်တစ်ထောင်ရှိသူ—ဘုရားတို့၏ဘုရား၊ သင့်အား အောင်မြင်ခြင်းရှိစေ။ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော ရာမအား နမස්ကာရပြု၏။
Verse 12
इति स्तुतो देववरः प्रसन्नः तदा राज्ञः सुप्रतीकस्य मूर्तिम् । संदर्शयामास ततोऽभ्युवाच वरं वृणीष्वेति च सुप्रतीकम् ॥ १२.१२ ॥
ဤသို့ ချီးမွမ်းခံရသော အထူးမြတ်သောဘုရားသည် ပျော်ရွှင်ကြည်နူးတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဘုရင် စုပရတီကအား မိမိ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြသတော်မူပြီး၊ ထို့နောက် «အလိုရှိသော အကျိုးတော်ကို ရွေးချယ်လော့» ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 13
एवं श्रुत्वा वचनं तस्य राजा ससम्भ्रमं देवदेवं प्रणम्य । उवाच देवेश्वर मे प्रयच्छ लयं यदास्ते परमं वपुस्ते ॥ १२.१३ ॥
ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် ဘုရင်သည် ကြည်ညိုတုန်လှုပ်မှုဖြင့် ဘုရားတို့၏ဘုရားအား ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ဆို၏—«အို ဒေဝတို့၏အရှင်၊ သင်၏ အမြင့်ဆုံးရုပ်သဏ္ဌာန် တည်ရှိရာ လယ (ပျော်ဝင်ခြင်း) ကို ကျွန်ုပ်အား ပေးသနားတော်မူပါ»။
Verse 14
इतीरिते राजवरः क्षणेन लयं तथाऽगादसुरघ्नमूर्तौ । स्थितस्तस्मिन्नात्मभूतो विमुक्तः स भूमिपः कर्मकाण्डैरनेकैः ॥ १२.१४ ॥
ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် အထူးမြတ်သောဘုရင်သည် ခဏချင်းအတွင်း အဆုရများကို သတ်ဖြတ်သော ရုပ်မူတိ၌ လယသို့ ဝင်ရောက်သွား၏။ ထိုအခြေအနေ၌ တည်နေကာ—ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်း၍ လွတ်မြောက်သူအဖြစ်—ထိုမြေပြင်အရှင်သည် ကမ္မကာဏ္ဍ အမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း ထိုသို့ လွတ်မြောက်သွား၏။
Verse 15
श्रीवराह उवाच । इतीरितं ते तु मया पुराणं स्वायम्भुवे चादिकृतैकदेशम् । शक्यं न चास्यैर्बहुभिः सहस्रैरपीह केनापि मुखेन वक्तुम् ॥ १२.१५ ॥
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူ၏—«ဤသို့ ငါသည် သင့်အား ဤပုရာဏကို ပြောကြားပြီးပြီ; ၎င်းသည် စွာယမ္ဘူဝ (မနု) ခေတ်၌ ပထမဦးဆုံး ပြုစုထားသော အပိုင်းတစ်ပိုင်းဖြစ်၏။ သို့သော် မျက်နှာ (ပါးစပ်) ထောင်ပေါင်းများရှိသော်လည်း ဤနေရာ၌ မည်သူမျှ ၎င်းကို အပြည့်အစုံ မပြောနိုင်»။
Verse 16
उद्देशतः संस्मृतमात्रमेतन् मया भद्रे कथितं ते पुराणम् । समुद्रतोयात् परिमाणसृष्टिः क्वचित् क्वचिद् वृत्तमथो ह्यनर्घ्यम् ॥ १२.१६ ॥
အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ငါသည် သင်အား ဤပုရာဏကို အကြမ်းဖျဉ်းသာ၊ မှတ်မိသလောက်ပင် ပြောကြားခဲ့သည်။ သမုဒ္ဒရာရေမှ မာနနှင့် ဖန်ဆင်းခြင်းအကြောင်း ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ နေရာနေရာတွင် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ဇာတ်ကြောင်းများလည်း ပါရှိသည်။
Verse 17
स्वयम्भुवा कथितं ब्रह्मणाऽपि नारायणेनेपि कुतो भवेऽन्यः । अशक्यमस्माभिरितीरितं ते तन्मूर्त्तित्वात् स्मरणेनेदमाद्यम् ॥ १२.१७ ॥
ဤအကြောင်းကို စွယံဘူ (ဗြဟ္မာ) ကပင် ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဗြဟ္မာကလည်း ပြောကြားခဲ့သည်; နာရာယဏကတောင် ပြောကြားခဲ့သဖြင့် အခြားသတ္တဝါက ဘယ်လိုလုပ်နိုင်မလဲ။ ငါတို့သည် သင်အား အပြည့်အစုံ မဖော်ပြနိုင်သော်လည်း၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်ယူလာသောကြောင့် ဤမူလအရင်းအမြစ်ကို သတိရခြင်းဖြင့်သာ ရှုမှတ်ရမည်။
Verse 18
समुद्रे बालुकासंख्या विद्यते रजसः क्षितौ । न तु सृष्टेः पुनः संख्या क्रीडतः परमेष्ठिनः ॥ १२.१८ ॥
သမုဒ္ဒရာထဲက သဲမှုန်များကို ရေတွက်နိုင်သကဲ့သို့၊ မြေပြင်ပေါ်က ဖုန်မှုန်များကိုလည်း ရေတွက်နိုင်သည်။ သို့သော် ပရမေဋ္ဌင်၏ ကစားလျက်ရှိသော ဖန်ဆင်းမှုများ၏ အရေအတွက်ကိုတော့ မရေတွက်နိုင်။
Verse 19
एष नारायणस्यांशो मया प्रोक्तः शुचिस्मिते । क्रीते वृत्तान्त एषश्च किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १२.१९ ॥
အို သန့်ရှင်းသောအပြုံးရှိသူရေ၊ နာရာယဏနှင့် ဆိုင်သော ဤအပိုင်းကို ငါပြောကြားပြီးပြီ။ ဤသည်ပင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် အကြောင်းအရာဖြစ်သည်—သင် အခြားဘာကို နားထောင်လိုသနည်း။
Frequently Asked Questions
The chapter frames remembrance and praise of the divine (smaraṇa and stuti) as a disciplined cognitive-ethical orientation that stabilizes the person amid suffering (bhavārṇava). Philosophically, it teaches a cosmology in which the deity is described as the ground of elements, mental faculties (manas, buddhi), and guṇas, and soteriologically it presents laya (absorption into the supreme form) as the requested and granted end-state.
No explicit calendrical markers (tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal timings) are specified in Adhyāya 12. The practice emphasized is situational and universalized—stuti and smaraṇa are presented as effective irrespective of ritual timing.
While not prescribing environmental rules directly, the chapter advances an Earth-relevant cosmology: the world’s stability (jagat-pratiṣṭhā) is described through the ordered presence of the elements (mahī, salila, vahni, vāyu, kha) and their differentiated modes. This provides a conceptual framework for terrestrial balance by portraying Earth and the wider environment as structured, interdependent expressions of a single sustaining principle—an interpretive basis often used in ecological readings of Purāṇic thought.
The narrative references King Supratīka as the central human figure and invokes major cosmological authorities—Svayambhū (Brahmā) and Nārāyaṇa—within Varāha’s concluding remarks about purāṇic transmission and the immeasurability of creation accounts. No additional dynastic genealogy is detailed in this adhyāya.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.