
Sukhaduḥkhanirūpaṇa
Ethical-Discourse (Dharma, Vows, and Social Conduct)
ပৃথဝီ (ဝಸುန္ဓရာ) နှင့် ဆွေးနွေးရာတွင် ဝရာဟာဘုရားသည် sukha (ချမ်းသာကောင်းကျိုး) နှင့် duḥkha (ဒုက္ခ) ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများကို အကျင့်သဘောတရားအဖြစ် အတွဲလိုက် ဖော်ပြသည်။ သတ်မှတ်ထားသော ကర్మများကို စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့်၊ နှိမ့်ချမှု၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုနှင့် လပြည့်လကွယ်တိထိများအလိုက် အချိန်ကာလလိုက် အစာအဟာရကန့်သတ်ခြင်းနှင့် လိင်ရေးရာထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကို လိုက်နာလျှင် ချမ်းသာကောင်းကျိုး ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် “tato duḥkhataraṃ nu kim” (ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိသနည်း) ဟုဆိုကာ—ဝိෂ္ဏုထံ အားကိုးအပ်နှံခြင်း မရှိခြင်း၊ ဧည့်သည်ဧည့်ခံနှင့် ပူဇော်သက္ကာကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ ကာမအကျင့်ပျက်ခြင်း၊ မကျေနပ်မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ အခြားသူများကို ထိခိုက်စေခြင်း၊ လူဘဝကို အလဟဿ ဖြုန်းတီးခြင်းတို့ကို ဒုက္ခတိုးစေသော အပြစ်များအဖြစ် ရေတွက်သည်။ အပြန်အလှန် “tato saukhyataraṃ nu kim” (ဤထက်ပို၍ ကံကောင်းစရာ ဘာရှိသနည်း) ဟု—ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်း၊ အမావာಸ್ಯာနေ့တွင် ဘိုးဘွားပူဇော်၍ တೃပ્તિ ပေးခြင်း၊ အဟിംသာ၊ စိတ်ညီမျှမှု၊ စန်တောသ (ကျေနပ်မှု)၊ ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် မိဘကို ရိုသေလေးစားခြင်းတို့ကို လူမှုတည်ငြိမ်မှုနှင့် မြေကြီး၏ သီလပတ်ဝန်းကျင်ကို ထောက်ပံ့သော သတ္တိကောင်းများအဖြစ် တင်ပြသည်။
Verse 1
अथ सुखदुःखनिरूपणम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ मया प्रोक्तविधानॆन यस्तु कर्माणि कारयेत् ॥ तच्छृणुष्व महाभागे यो साफल्यमाप्नुयात्
ယခု စုခ-ဒုက္ခကို ခွဲခြားဖော်ပြမည်။ သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်—ငါပြောထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ကမ္မတို့ကို ဆောင်ရွက်သူသည်၊ မဟာဘဂါရေ နားထောင်လော့—ထိုနည်းဖြင့် အကျိုးပြည့်စုံမှုကို ရရှိမည်။
Verse 2
एकचित्तः समास्थाय अहङ्कारविवर्ज्जितः ॥ मच्चित्तसंहतॊ नित्यं क्षान्तो दान्तो जितेन्द्रियः
စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် တည်ငြိမ်၍ အဟင်္ကာရကင်းစင်; စိတ်ကို အမြဲ ငါ၌ တည်စေကာ သည်းခံတတ်၊ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်တတ်၊ အင်္ဒြိယများကို အနိုင်ယူသူ ဖြစ်ရမည်။
Verse 3
फलमूलानि शाकानि द्वादश्यां वा कदाचन ॥ पयोव्रतं च तत्काले पुनरेव निरामिषः
ဒွာဒသီနေ့တွင် တခါတရံ အသီး၊ မြစ်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့ကို ယူစားနိုင်၏; ထိုအချိန်တွင် ပယောဝရတ (နို့ဖြင့် သီလဝတ်) ကို ဆောင်ရွက်ပြီး နောက်တဖန် နိရာမိသ—အသားမစားဘဲ—နေထိုင်၏။
Verse 4
षष्ठ्यष्टमी ह्यमावास्या तुभयत्र चतुर्दशी ।। मैथुनं नाभिसेवेत द्वादश्यां च तथा प्रिये
လဆဋ္ဌမတိထီနှင့် အဋ္ဌမတိထီ၊ အမావသျာနေ့၊ နှစ်ဖက်ပက္ခတွင် စတုဒ္ဒသီတိထီ၌လည်းကောင်း၊ ထို့အတူ ဒွာဒသီတိထီ၌လည်းကောင်း၊ အချစ်တော်၊ မေထုန်မပြုရ။
Verse 5
एवं योगविधानॆन कर्म कुर्याद् दृढव्रतः ।। पूतात्मा धर्मसंयुक्तो विष्णुलोकं तु गच्छति
ဤသို့ ယောဂဗိဓာန်အတိုင်း၊ ဝရတကို দৃঢ়စွာထိန်းသူသည် ကర్మကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ကိုယ်စိတ်သန့်စင်၍ ဓမ္မနှင့်ယှဉ်တွဲလျက်၊ အမှန်တကယ် ဗိဿဏုလောကသို့ ရောက်သည်။
Verse 6
न ग्लानिर्न जरा तस्य न मोहॊ रॊग एव च ।। भुजाष्टादश जायन्ते धन्वी खड्गी शरि गदी
ထိုသူ၌ မပင်ပန်းခြင်း၊ မအိုမင်းခြင်း၊ မမောဟခြင်း၊ မရောဂါခြင်း ရှိမနေ။ လက်တံ ၁၈ ချောင်း ပေါ်ထွန်းလာ၍—ဓနုကိုင်၊ ဓားကိုင်၊ လှံကိုင်၊ ဂဒါကိုင် ဖြစ်လာသည်။
Verse 7
तेषां व्युष्टिं प्रवक्ष्यामि मम कर्मसमुत्थिताम् ।। षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च
ငါ၏ ကర్మမှ ပေါ်ထွန်းလာသော သူတို့၏ ကာလအရှည်ကို ငါဆိုမည်—နှစ် ၆၀,၀၀၀ နှင့် ထို့အပြင် နှစ် ၆,၀၀၀ လည်း ဖြစ်သည်။
Verse 8
ममार्चनविधिं कृत्वा मम लोके महीयते ।। दुःखमेवं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे
ငါ့အား အာရ္ချနာ (ပူဇာ) ပြုလုပ်သည့် နည်းလမ်းကို ဆောင်ရွက်ပြီးလျှင်၊ ငါ၏ လောက၌ ဂုဏ်မြင့်တင်ခံရသည်။ ယခု ငါသည် ဒုက္ခကို ဤသို့ ရှင်းပြမည်; နားထောင်လော့၊ ဝသုန္ဓရာ (မြေမိခင်)။
Verse 9
उचितेनोपचारेण दुःखमोक्षविनाशनम् ।। अहङ्कारावृतो नित्यं नरो मोहॆन चावृतः
သင့်လျော်သော ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်မှုနှင့် သာသနာရေးအကျင့်အထုံးတို့ကြောင့် ဒုက္ခပျက်ကွယ်၍ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိနိုင်သည်။ သို့သော် လူသည် အဟင်္ကာရ (အတ္တ) ဖြင့် အမြဲဖုံးကွယ်နေပြီး မောဟ (မိုဟ) ဖြင့်လည်း ဖုံးလွှမ်းနေသည်။
Verse 10
यो न मां प्रतिपद्येत ततो दुःखतरं नु किम् ।। प्राप्तकाले वैश्वदेवे दृष्ट्वा चातिथिमागतं
အကယ်၍ မည်သူမဆို ငါ့ထံသို့ မလှည့်မလာလျှင် ထိုထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် Vaiśvadeva ပူဇော်သက္ကာပြုရန် သင့်တော်သောအချိန်တွင် ရောက်လာသောဧည့်သည်ကို မြင်ပြီး…
Verse 11
अदत्त्वा तस्य यो भुङ्क्ते ततो दुःखतरं नु किम् ।। सर्वान्नानि तु सिद्धानि पाकभेदं करोति यः
ဧည့်သည်ကို မပေးဘဲ ကိုယ်တိုင်စားသောက်သူအတွက် ထိုထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် အစားအစာအားလုံး ပြင်ဆင်ပြီးသားဖြစ်သော်လည်း ချက်ပြုတ်မှုတွင် ခွဲခြားကာ (ဝေစုကို ရွေးချယ်ခွဲခြားကာ) ပြုလုပ်သူ…
Verse 12
तस्य देवा न चाश्नन्ति ततो दुःखतरं नु किम् ।। असन्तुष्टस्तु वैषम्ये परदाराभिमर्शकः
ထိုသူ၏ အစာကို နတ်တို့မစားသုံးကြ—ထိုထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် မကျေနပ်မချမ်းသာသူ၊ မတရားမှု၌ ဘက်လိုက်သူ၊ နှင့် အခြားသူ၏ ဇနီးကို လွန်ကျူးထိပါးသူ…
Verse 13
परोपतापी मन्दात्मा ततो दुःखतरं नु किम् ।। अकृत्वा पुष्कलं कर्म गृहे संवसते नरः
အခြားသူများကို နှိပ်စက်ဒုက္ခပေး၍ စိတ်ဓာတ်နိမ့်ကျသူ—ထိုထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် ထိုက်တန်၍ ပြည့်စုံသော ကုသိုလ်ကံကို မပြုဘဲ အိမ်တွင်သာ နေထိုင်နေသူ…
Verse 14
मृत्युकालवशं प्राप्तस्ततो दुःखतरं नु किम् ॥ हस्त्यश्व रथयानानि गम्यमानानि पश्यति
သူသည် သေမင်းကာလ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်လာပြီ—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း? သူသည် ဆင်၊ မြင်းနှင့် ရထားများ မောင်းနှင်သွားသည်ကို မြင်ရသော်လည်း ကိုယ်တိုင် မကူညီနိုင်။
Verse 15
धावन्त्यस्याग्रतः पृष्ठे ततो दुःखतरं नु किम् ॥ अश्नन्ति पिशितं केचित्केचिच्छालिसमन्वितम्
သူ၏ရှေ့နှင့်နောက်တွင် သူတို့ပြေးလွှားနေကြသည်—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း? အချို့က အသားကိုစားကြပြီး အချို့က ထမင်းနှင့်အတူ အစာစားကြသည်။
Verse 16
शुष्कान्नं केचिदश्नन्ति ततो दुःखतरं नु किम् ॥ वरवस्त्रावृतां शय्यां समासेवति भूषिताम्
အချို့က အစာခြောက်ကို စားကြသည်—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း? (အခြားတစ်ဦး) ကောင်းမွန်သောအဝတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားပြီး အလှဆင်ပြင်ဆင်ထားသော အိပ်ရာကို သာယာစွာ ခံစားသည်။
Verse 17
केचित्तृणेषु शेरन्ते ततो दुःखतरं नु किम् ॥ सुरूपो दृश्यते कश्चित्पुरुषश्चात्मकर्मभिः
အချို့က မြက်ပေါ်တွင် အိပ်လျက်နေကြသည်—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း? ထို့ပြင် မိမိ၏ကံကမ္မ (ကర్మ) အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် ရုပ်ရည်လှပသော ယောကျာ်းတစ်ဦးကို မြင်ရသည်။
Verse 18
केचिद्विरूपा दृश्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम् ॥ विद्वान्कृती गुणज्ञश्च सर्वशास्त्रविशारदः
အချို့ကို ရုပ်ရည်မလှပသကဲ့သို့ မြင်ရသည်—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း? (သို့သော် တစ်ဦးက) ပညာရှိ၊ အောင်မြင်သူ၊ ဂုဏ်သတ္တိကို ခွဲခြားသိသူ၊ သာස්တရားအားလုံးတွင် ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 19
दरिद्रो जायते दाता ततो दुःखतरं नु किम् ॥ द्विभार्यः पुरुषो यस्तु तयोरेकां प्रशंसति
လှူဒါန်းသူသည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးစွာ မွေးဖွားလာသည်—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်သနည်း? ထို့ပြင် မယားနှစ်ယောက်ရှိသော ယောက်ျားသည် ထိုနှစ်ယောက်ထဲမှ တစ်ယောက်ကိုသာ ချီးမွမ်း၏။
Verse 20
एका तु दुर्भगा तत्र ततो दुःखतरं नु किम् ॥ ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यस्त्रयो वर्णाः सुमध्यमे
သို့သော် ထိုထဲမှ မယားတစ်ယောက်သည် ကံမကောင်းသူ ဖြစ်၏—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်သနည်း? အို ခါးသေးလှပသူ၊ ဝဏ္ဏ သုံးမျိုးရှိသည်—ဗြာဟ္မဏ၊ က္ଷတ္တရိယ၊ နှင့် ဝိုင်শ্য။
Verse 21
पापकर्मरता ह्यासन्ततो दुःखतरं नु किम् ॥ लब्ध्वा तु मानुषीं संज्ञां पञ्चभूत समन्विताम्
သူတို့သည် အမှန်တကယ် ပာပကမ္မများ၌ စွဲလမ်းနေကြ၏—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်သနည်း? ပဉ္စဘူတတို့နှင့် ပြည့်စုံသော လူသားအခြေအနေ/အမည်ကို ရရှိပြီးနောက်,
Verse 22
मामेव न प्रपद्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम् ॥ एतत्ते कथितं भद्रे दुःखकर्मविनिश्चयम्
သူတို့သည် ငါတစ်ပါးတည်းကိုသာ အားကိုး၍ မရှरणမဝင်ကြ—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိနိုင်သနည်း? အို ဘဒ္ဒရေ (မင်္ဂလာရှိသူ)၊ ဒုက္ခကို ဖြစ်စေသော ကမ္မတို့၏ အဆုံးအဖြတ်ကို သင့်အား ငါရှင်းပြပြီးပြီ။
Verse 23
सर्वभूताहितं पापं यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥ यच्च मां पृच्छते भद्रे शुभं कीदृशमुच्यते
သတ္တဝါအားလုံးအတွက် အဟိတဖြစ်စေသော ပာပကို သင်မေးမြန်းခဲ့သည်; ထို့ပြင် အို ဘဒ္ဒရေ (မင်္ဂလာရှိသူ)၊ ‘သုဘ’ ဟုခေါ်သော ကောင်းမှုသည် မည်သို့သောအရာဟု ဆိုကြသနည်းဟုလည်း သင် ငါ့ကို မေး၏။
Verse 24
तच्छृणुष्वानवद्याङ्गि मम कर्मविनिश्चयम् ॥ कृत्वा तु विपुलं कर्म मद्भक्तेषु निवेदयेत् ॥
အပြစ်ကင်းသော အင်္ဂါရှိသူမ၊ ငါ၏ အကျင့်အကြံအဆုံးဖြတ်ကို နားထောင်လော့။ ကြီးမားသော ကုသိုလ်ကမ္မကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ငါ၏ ဘက္တများထံ အပ်နှံအုဒ္ဓိသ လုပ်ရမည်။
Verse 25
यस्य बुद्धिर्विजायेत स दुःखायोपजायते ॥ मां पूजयित्वा नैवेद्यं विशिष्टं परिकल्प्य च ॥
ဉာဏ်တွင် ထိုသို့သော လွဲမှားသော အယူအဆ ပေါ်ပေါက်သူသည် ဒုက္ခအတွက်ပင် ဖြစ်လာသည်။ ငါကို ပူဇော်ပြီးနောက် ထူးခြားသော နိုင်ဝေဒျ (naivedya) ကို ပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 26
शेषमन्नं समश्नाति ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ त्रिकालं ये प्रपद्यन्ते मयोक्तेन वसुन्धरे ॥
ထို့နောက် ကျန်သော အစာကို စားသုံးသည်။ ထိုထက် ပို၍ သုခဖြစ်စေသော အရာ ရှိသလော။ အို ဝသုန္ဓရာ၊ ငါပြောသည့်အတိုင်း တစ်နေ့သုံးကာလ လိုက်နာသူတို့အတွက် ဤထက် ပိုအကျိုးရှိသည်မှာ အဘယ်နည်း။
Verse 27
कृत्वा सायाह्निकं कर्म ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ देवतातिथिमर्त्यानां त्यक्त्वा चान्नं वसुन्धरे ॥
ညနေခင်း အခမ်းအနား (စాయာဟ္နိက) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ထိုထက် ပို၍ သုခဖြစ်စေသော အရာ ရှိသလော။ အို ဝသုန္ဓရာ၊ ဒေဝတား၊ ဧည့်သည်နှင့် လူသားတို့အတွက် အစာကို ခွဲထားပြီးနောက်—ဤထက် ပိုအကျိုးရှိသည်မှာ အဘယ်နည်း။
Verse 28
येन केनचिद्दत्तेन ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ मासि मास्येकदिवसस्त्वमावास्येति योच्यते ॥
မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို ဒါန (ပေးကမ်းခြင်း) ပြုလျှင် ထိုထက် ပို၍ သုခဖြစ်စေသော အရာ ရှိသလော။ လစဉ်လတိုင်းတွင် “အမావာသျာ” ဟု ခေါ်သော နယူးမွန်းနေ့ တစ်နေ့ ရှိသည်။
Verse 29
पितरो यस्य तृप्यन्ति ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ भोजनेषु प्रपन्नेषु यवान्नं यः प्रयच्छति ॥
ဘိုးဘွားပိတရတို့ စိတ်ကျေနပ်တော်မူစေသူအတွက် ထိုထက်ကောင်းသော ချမ်းသာကောင်းကျိုး အဘယ်ရှိမည်နည်း။ အစာတောင်းလာသူတို့အား ယဝ (barley) အစာကို လှူဒါန်းသူ—ထိုထက်အကျိုးရှိသည် အဘယ်ရှိမည်နည်း။
Verse 30
अभिन्नमुखरागेण ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ उभयोरपि भार्यासु यस्य बुद्धिर्न नश्यति ॥
မျက်နှာအမူအရာမပြောင်းလဲဘဲ တည်ငြိမ်သိမ်မွေ့စွာနေခြင်း—ထိုထက်ကောင်းသော ချမ်းသာကောင်းကျိုး အဘယ်ရှိမည်နည်း။ မယားနှစ်ယောက်နှင့်ပတ်သက်၍ ဉာဏ်ပညာမပျက်မယွင်းဘဲ တည်ကြည်သူ—ထိုထက်ကောင်းသော အကျိုး အဘယ်ရှိမည်နည်း။
Verse 31
समं पश्यति यो देवि ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ अहिंसनं तु कुर्वीत विशुद्धेनान्तरात्मना ॥
အို ဒေဝီ၊ တန်းတူညီမျှစွာ မြင်တတ်သူအတွက် ထိုထက်ကောင်းသော ချမ်းသာကောင်းကျိုး အဘယ်ရှိမည်နည်း။ အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းသော အတွင်းအတ္တဖြင့် အဟിംသာ (အကြမ်းမဖက်မှု) ကို ကျင့်သုံးသင့်သည်။
Verse 32
अहिंसोपारतः शुद्धः स सुखायोपजायते ॥ परभार्यां सुरूपां तु दृष्ट्वा दृष्टिर्न चालयते ॥
အကြမ်းမဖက်မှုကို ရပ်တန့်ပြီး သန့်ရှင်းသူသည် ချမ်းသာကောင်းကျိုးအတွက် အကြောင်းရင်းဖြစ်လာသည်။ အခြားသူ၏ မယားသည် လှပသော်လည်း မြင်ပြီးနောက် မျက်စိမယိမ်းမယိုင်။
Verse 33
यस्य चित्तं न गच्छेतु ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ मौक्तिकादीनि रत्नानि तथैव कनकानि च ॥
စိတ်မလွဲမသွားဘဲ တည်ကြည်သူအတွက် ထိုထက်ကောင်းသော ချမ်းသာကောင်းကျိုး အဘယ်ရှိမည်နည်း။ မောက္တိက (ပုလဲ) စသည့် ရတနာများနှင့် ထိုနည်းတူ ရွှေတို့သည်လည်း စိတ်ကို ဆွဲဆောင်နိုင်သော အရာများဖြစ်သည်။
Verse 34
लोष्टवत्पश्यते यस्तु ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ मुदिते वाश्वनागेन्द्रे उभे सैन्ये पथि स्थिते ॥
အရာအားလုံးကို မြေတုံးတစ်တုံးကဲ့သို့သာ မြင်တတ်သူအတွက် ထိုထက်ပိုသော ချမ်းသာမှု ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။ မြင်းနှင့် ဆင်တို့၏ အရှင်က ပျော်ရွှင်နေစဉ်၊ စစ်တပ်နှစ်ဖက်လုံး လမ်းပေါ်တွင် ထိပ်တိုက်တွေ့ရန် အဆင်သင့်ရပ်တည်နေသောအခါ၊ ထိုသို့ စိတ်ညီမျှမှုကို ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 35
यस्तु प्राणान्प्रमुच्येत ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ लब्धेन चाप्यलब्धेन कुत्सितं कर्म गर्हयन् ॥
အသက်ကိုတောင် စွန့်လွှတ်နိုင်သူအတွက် ထိုထက်ပိုသော ချမ်းသာမှု ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။ အကျိုးရရှိသည်ဖြစ်စေ မရရှိသည်ဖြစ်စေ၊ အပြစ်တင်ထိုက်သော အလုပ်ကို ရှုတ်ချကဲ့ရဲ့သူဖြစ်သည်။
Verse 36
यस्तु जीवति सन्तुष्टः स सुखायोपपद्यते ॥ भर्तुस्तु वै व्रतं स्त्रीणामेवमेव वसुन्धरे ॥
စိတ်ကျေနပ်မှုဖြင့် အသက်ရှင်သူသည် ချမ်းသာမှုကို ခံယူရန် သင့်တော်လာသည်။ အို ဝသုန္ဓရာ၊ ထိုနည်းတူ မိန်းမတို့၏ ဝရတ/တာဝန်သည် ခင်ပွန်းကို ဦးတည်ထားသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 37
निगृहीतेन्द्रियः पञ्च ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ सहते चावमानं तु व्यसने न तु दुर्मनाः ॥
အင်ဒြိယာငါးပါးကို ထိန်းချုပ်ထားသူအတွက် ထိုထက်ပိုသော ချမ်းသာမှု ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။ သူသည် အရှက်ခွဲမှုကို သည်းခံပြီး ဒုက္ခအခက်အခဲတွင်လည်း စိတ်မညှိုးနွမ်း။
Verse 38
यस्येदं विदितं सर्वं ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ अकामो वा सकामो वा मम क्षेत्रे वसुंधरे ॥
ဤအရာအားလုံးကို သိမြင်ပြီးသူအတွက် ထိုထက်ပိုသော ချမ်းသာမှု ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။ အို ဝသုန္ဓရာ၊ ငါ၏ သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರအတွင်း၌ ဆန္ဒမရှိသူဖြစ်စေ ဆန္ဒရှိသူဖြစ်စေ ဤသဘောတရားသည် သက်ရောက်သည်။
Verse 39
यस्तु प्राणान्प्रमुच्येत ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ मातरं पितरं चैव यः सदा पूजयेन नरः ॥
အသက်ကိုတောင် စွန့်လွှတ်နိုင်သူအတွက် ထိုထက်ကြီးမားသော ချမ်းသာမှု ဘာရှိမည်နည်း။ မိခင်နှင့် ဖခင်ကို အမြဲတမ်း ရိုသေဘုဇာပြုသော ယောက်ျားကို ဆိုလိုသည်။
Verse 40
देवतेव सदा पश्येत् ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ ऋतुकाले तु यो गच्छेन्मासेमासे च मैथुनम् ॥
သူတို့ကို အမြဲတမ်း နတ်တော်ကဲ့သို့ မြင်မြင်တတ်သူအတွက် ထိုထက်ကြီးမားသော ချမ်းသာမှု ဘာရှိမည်နည်း။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းအရ မျိုးဖွားသင့်သော ရာသီကာလ၌သာ၊ လစဉ်လစဉ် သတ်မှတ်အကွာအဝေးဖြင့် မေထုန်ကို ချဉ်းကပ်သူကို ချီးမွမ်းသည်။
Verse 41
अनन्यमानसो भूत्वा ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ प्रयुक्तः सर्वदेवानां यो मामेवं प्रपूजयेत् ॥
စိတ်ကို တစ်ချက်တည်းတည်စေ၍ (အနನ್ಯမနသ) ဖြစ်ခြင်းထက် ကြီးမားသော ချမ်းသာမှု ဘာရှိမည်နည်း။ နတ်တော်အားလုံးအကြား လက်ခံထားသော ဘုဇာပူဇော်မှုအတိုင်း သင့်လျော်စွာ ပါဝင်ကျင့်သုံး၍ ဤသို့ ငါ့ကို ပူဇော်သူကို ချီးမွမ်းသည်။
Verse 42
तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ एतत्ते कथितं भद्रे शुभनिर्देशनिश्चयः ॥ सर्वलोकहितार्थाय यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥
သူအတွက် ငါ မပျက်စီး၊ သူလည်း ငါ့အတွက် မပျက်စီး။ အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ ဤအကြောင်းကို သင့်အား ပြောပြီးပြီ—ကောင်းမြတ်သော လမ်းညွှန်၏ ခိုင်မာသေချာသော ဆုံးဖြတ်ချက်တည်း—သင်သည် လောကအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် ငါ့ကို မေးမြန်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 43
यो मां नैव प्रपद्येत ततो दुःखतरं नु किम् ॥ सर्वाशी सर्वविक्रेता नमस्कारविवर्जितः ॥
ငါ့ထံ မအပ်နှံမရှာသူအတွက် ထိုထက်ပို၍ နာကျင်သော ဒုက္ခ ဘာရှိမည်နည်း။ သူသည် မရွေးမချယ် အရာအားလုံးကို စားသောက်သူ၊ မရွေးမချယ် အရာအားလုံးကို ရောင်းချသူ၊ နမസ്കာရ (ရိုသေကန်တော့ခြင်း) မရှိသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 44
केचिन्मूकाश्च दृश्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम् ॥ विद्यमाने धने केचित्कृपणाः भोगवर्जिताः ॥
အချို့သူတို့ကို မပြောနိုင်သော (မူက) အဖြစ် မြင်ရသည်—ဤထက်ပို၍ နာကျင်စရာ ဘာရှိမည်နည်း။ သို့ရာတွင် ဥစ္စာရှိနေသော်လည်း အချို့က ကပ်စီးနည်းကြောင့် ပျော်ရွှင်ခံစားမှုမှ ဝေးကွာနေကြသည်။
Verse 45
यश्चात्मा वै समश्नाति ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ प्रविष्टस्त्वतिथिर्यस्य निराशो यन्न गच्छति ॥
ထို့ပြင် မိမိကိုယ်တိုင် အလယ်အလတ်အတိုင်းအတာဖြင့် စားသောက်သူ—ဤထက်ပို၍ ပျော်ရွှင်စရာ ဘာရှိမည်နည်း။ ထို့အပြင် မိမိအိမ်သို့ ဝင်လာသော ဧည့်သည်သည် စိတ်ပျက်၍ မပြန်သွားသူသည် ပိုမိုကောင်းမြတ်သည်။
Verse 46
या तोषयति भर्तारं ततः सौख्यतरं नु किम् ॥ विद्यते विभवेनापि पुरुषो यस्तु पण्डितः ॥
မိမိ၏ ခင်ပွန်းကို စိတ်ကျေနပ်စေသော မိန်းမ—ဤထက်ပို၍ ပျော်ရွှင်စရာ ဘာရှိမည်နည်း။ ထို့ပြင် စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိသော်လည်း အမှန်တကယ် ပညာရှိ (ပဏ္ဍိတ) ဖြစ်သော ယောက်ျားသည် ရှားပါးသည်။
The text models sukha and duḥkha as outcomes of karma shaped by inner disposition and social duty: humility (absence of ahaṅkāra), sense-restraint, contentment, and disciplined observance lead to well-being, while neglect of devotion, hospitality, equitable conduct, and non-harm produces intensified suffering. The repeated comparative refrains function as a didactic device to rank behaviors by their social and existential consequences.
The chapter specifies lunar and calendrical markers for restraint and observance: dvādaśī (noted for dietary regulation and abstaining from maithuna), ṣaṣṭhī, aṣṭamī, amāvāsyā, and caturdaśī (days associated with further restraint). It also references the timing of vaiśvadeva and the monthly amāvāsyā as a recurring day when pitṛs (ancestors) are said to be satisfied through proper offerings.
Although it does not describe landscapes, the chapter frames ethics as Earth-relevant by addressing Pṛthivī directly and emphasizing restraint-based virtues (ahiṃsā, self-control, moderated consumption, and regulated sexuality) that limit harm and social conflict. In a digital-ecological reading, these norms function as a moral ecology: reducing violence and excess supports communal stability, which the narrative implicitly treats as beneficial for terrestrial order represented by Pṛthivī.
No dynastic lineages, named kings, or specific sages are cited. The cultural references are institutional and ritual: vaiśvadeva (household offering context), atithi (guest), pitṛ (ancestors), and varṇa categories (brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya) appear as social frames for ethical evaluation rather than as historical personages.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.