Adhyaya 114
Varaha PuranaAdhyaya 11465 Shlokas

Adhyaya 114: The Varāha Incarnation and Pṛthivī’s Inquiries on Ritual Procedure and Devotional Outcomes

Śrīvarāhāvatāraḥ Pṛthivyāś ca Praśnāḥ

Ritual-Manual and Ethical-Discourse (with Earth-preservation cosmology)

အဓ್ಯಾಯ ၁၁၄ တွင် ရှင်ရသီများက နာရာယဏကို ချီးမွမ်းကာ စတင်သည်။ ထို့နောက် ဝရာဟ ဘုရားသည် ဝသုန္ဓရာ (ပෘထဝီ) ကို မိန့်ကြား၍ တောင်တန်း၊ တောအုပ်၊ သမုဒ္ဒရာ၊ မြစ်များနှင့် စပ္တဒွီပ (ကျွန်းခုနစ်ခု) တို့နှင့်အတူ မြေကြီးကို ထမ်းဆောင်ကာ တည်ငြိမ်စေမည်ဟု ကတိပြုသည်။ အလွန်ကြီးမားသော ဝရာဟရုပ်သဏ္ဍာန်နှင့် ဘယ်ဘက်စွယ်ပေါ်တွင် မြေကြီးကို မြှောက်တင်ခြင်းကို ကမ္ဘာလောကထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ကောစမောလောဂျီက လုပ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် သင်ကြားရေးမေးမြန်းချက်များသို့ ပြောင်းလဲကာ ပူဇော်ပွဲ၏ အာဓာရ (အထောက်အကူ) ကာလ/အချိန်၊ စန္ဓျာကర్మ၊ ရာသီအလိုက် ကွာခြားမှု၊ အာဝါဟန–ဝိသရ္ဇန၊ ဂန္ဓ၊ ဓူပ၊ ဒီပ၊ နৈဝေဒျ စသည့် အလှူအတန်း၊ ဥပဝါသ (အစာရှောင်)၊ အရ္ချာ-ပရမာဏ (ရုပ်တုအရွယ်အစား)၊ အဝတ်အရောင်များနှင့် မဓုပရ္က၏ မှန်ကန်သုံးစွဲပုံနှင့် အကျိုးကို စနစ်တကျ မေးသည်။ ထို့ပြင် ဝရတအမျိုးမျိုးနှင့် သေဆုံးရာအခြေအနေအလိုက် “ဂတိ” (သေပြီးနောက်ရလဒ်) ကို—နာရာယဏကို သတိရခြင်းနှင့် နာမဇပ ပါဝင်စွာ—မေးမြန်း၍ ဘက္တိကို ဓမ္မနှင့် မြေကြီးထိန်းသိမ်းရေးသို့ ဦးတည်သော စည်းကမ်း-ပူဇော်ရေး ပတ်ဝန်းကျင်အဖြစ် တင်ပြထားသည်။

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī (Vasundharā)

Key Concepts

Varāhāvatāra and dhāraṇa (Earth-support as cosmological stewardship)Saptadvīpa and terrestrial geographySandhyā-vandana and kāla (twilight/time regulation of practice)Āvāhana-visarjana (invocation and dismissal in worship)Arcā-pramāṇa and sthāpana (icon measurement and installation)Upavāsa and vrata typologies (disciplinary fasting regimes)Madhuparka (ritual hospitality offering) and karmaphalaNāma-kīrtana of Nārāyaṇa as soteriological mechanismGati (afterlife trajectory) linked to devotional-ritual conductKalpa/yuga chronology (Varāha-kalpa; Kardama Prajāpati reference)

Shlokas in Adhyaya 114

Verse 1

अथ श्रीवराहावतारः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ संस्तूयमानो भगवान्मुनिभिर्मन्त्रवादिभिः ॥ तुष्टो नारायणो देवः केशवः परमो विभुः ॥

ယခု သုခမင်္ဂလာရှိသော သီရိဝရာဟ အဝတာရ အကြောင်း စတင်၏။ သီရိဝရာဟ မိန့်တော်မူသည်– မန္တရရွတ်ဆိုမှု၌ ကျွမ်းကျင်သော မုနိတို့က ချီးမွမ်းသံတော်ဆင့်ရာ၌ ဘဂဝန်သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူ၏—နာရာယဏ ဒေဝ၊ ကေရှဝ၊ အမြင့်ဆုံး အာဏာရှင်။

Verse 2

ततो ध्यानं समास्थाय दिव्यं योग्यं च माधवः ॥ मधुरं स्वरमास्थाय प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

ထို့နောက် မာဓဝသည် ဒိဗ္ဗယောဂသမาธိ၌ စည်းကမ်းတကျ တည်ငြိမ်စွာ ဝင်ရောက်၍ နူးညံ့သော အသံဖြင့် ဝသုန္ဓရာ (မြေမိခင်) ကို ပြန်လည်မိန့်ကြား하였다။

Verse 3

तव देवि प्रियार्थाय भक्त्या यं त्वं व्यवस्थिताः ॥ कारयिष्यामि ते सर्वं यत्ते हृदि व्यवस्थितम् ॥

အို ဒေဝီ၊ သင်ချစ်မြတ်နိုးသော အရာအတွက်—သင်သည် ဘက္တိဖြင့် အတည်တကျ ဆုံးဖြတ်၍ တည်နေသောကြောင့်—သင်၏ နှလုံး၌ တည်ရှိသမျှ အရာအားလုံးကို သင့်အတွက် ငါ ပြုလုပ်ပေးမည်။

Verse 4

अहं त्वां धारयिष्यामि सशैलवनकाननाम् ॥ ससागरां ससरितं सप्तद्वीपसमन्विताम् ॥

ငါသည် သင်ကို ထောက်တင်ထားမည်—တောင်တန်းများ၊ တောအုပ်များနှင့် ဥယျာဉ်တောများအပါအဝင်; သမုဒ္ဒရာများနှင့် မြစ်များအပါအဝင်; ဒွီပ ခုနစ်ခု (dvīpa) ဖြင့် ပြည့်စုံသောအဖြစ်။

Verse 5

एवमाश्वासयित्वा तु वसुधां स च माधवः ॥ रूपं संकल्पयामास वाराहं सुमहौजसम् ॥

ဤသို့ ဝသုဓာ (မြေမိခင်) ကို အားပေးနှစ်သိမ့်ပြီးနောက် မာဓဝသည် အလွန်ကြီးမားသော တေဇောဓာတ်နှင့် အင်အားရှိသည့် ဝရာဟ (ဝက်တောရုပ်) ကို မိမိအတွက် စိတ်ကူးသတ်မှတ်하였다။

Verse 6

षट् सहस्राणि चोच्छ्रायो विस्तारेण पुनस्त्रयः ॥ एवं नवसहस्राणि योजनानां विधाय च ॥

အမြင့်မှာ ယောဇနာ ခြောက်ထောင် ဖြစ်၍၊ အကျယ်မှာ ထပ်မံ သုံးထောင် ဖြစ်သည်; ထို့ကြောင့် စုစုပေါင်း ယောဇနာ ကိုးထောင်ဟု မိန့်ခွန်းအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 7

वामया दंष्ट्रया गृह्य उज्जहार च मेदिनीम् ॥ सपर्वतवनाकारां सप्तद्वीपां सपत्तनाम् ॥

ဘယ်ဘက်စွယ်ဖြင့် မြေကြီးကို ဆုပ်ကိုင်ကာ မေဒိနီကို မြှောက်တင်လေ၏—တောင်တန်းနှင့် တောအုပ်တို့၏ အရုပ်အဆင်းများ၊ ဒွီပ ၇ ခုနှင့် မြို့ရွာအစုအဝေးတို့ပါဝင်လျက်။

Verse 8

नगा विलग्नाः पतिताः केचिद्विज्ञानसंश्रिताः ॥ शोभन्ते च विचित्राङ्गमेघाः सन्ध्यागमे यथा ॥

တောင်တန်းအချို့က ကပ်လျက်ရှိပြီး အချို့က ပြုတ်ကျလေ၏; ညနေချမ်းဝင်ချိန်၌ ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံသော မိုးတိမ်များကဲ့သို့ တင့်တယ်လှပစွာ ထင်ရှား၏—မြေကြီးကို မြှောက်တင်နေစဉ်။

Verse 9

चन्द्रनिर्मलसङ्काशा वराहमुखसंस्थिताः ॥ शोभन्ते चक्रपाणेश्च मृणालं कर्दमे यथा ॥

လ၏ သန့်ရှင်းတောက်ပမှုကဲ့သို့ ထွန်းလင်း၍ ဝရာဟာ၏ မျက်နှာပေါ်တွင် တည်ရှိကာ ထင်ရှားတောက်ပ၏—ရွံ့ထဲရှိ ကြာမျှင်ကဲ့သို့—စက္ကရကိုင်ရှင်ပေါ်၌။

Verse 10

तस्यामेव तु कालस्य परिमाणं युगेषु च ॥ एकसप्ततिके कल्पे कर्दमोऽयं प्रजापतिः ॥

ထိုကာလတစ်လျှောက်နှင့် ယုဂများအလိုက် အချိန်အတိုင်းအတာများတွင်—ကလ္ပ ၇၁ ခုမြောက်၌ ဤ ကရ္ဒမ သည် ပ္ရဇာပတိ ဟု ရေတွက်ကြ၏။

Verse 11

ततः पृथिव्या देवश्च भगवान्विष्णुरव्ययः ॥ अन्योन्याभिमताश्चैव वाराहे कल्प उत्तमे ॥

ထို့နောက် မြေကြီးနှင့်ပတ်သက်၍ ဒေဝ—ဘဂဝန် ဝိෂ္ဏု (မပျက်မယွင်းသူ) သည် သူမနှင့် အပြန်အလှန် သဘောတူညီလေ၏; ဤသို့ပင် အထူးမြတ်သော ဝရာဟ-ကလ္ပ၌ ဆိုထားသည်။

Verse 12

सा गौः स्तुवति तं चैव पुराणं परमाव्ययम् ॥ योगेन परमेनैव शरणं चैव गच्छति

ထိုနွားမ (မြေကြီး) သည် ထိုဘုရားကို ချီးမွမ်းကာ အမြင့်မြတ်၍ မပျက်မယွင်းသော ပုရာဏကိုလည်း ရွတ်ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံး ယောဂဖြင့်သာ အမှန်တကယ် ထိုဘုရားထံ၌ ခိုလှုံရာသို့ သွားရောက်သည်။

Verse 13

आधारः कीदृशो देव उपयोगश्च कीदृशः ॥ कालेकाले च देवेश कर्मणश्चापि कीदृशः

‘အို ဒေဝ! အခြေခံအထောက်အကူ (အာဓာရ) သည် မည်သို့ဖြစ်ရမည်နည်း၊ အသုံးချနည်း/လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် မည်သို့ဖြစ်ရမည်နည်း။ ထို့ပြင် အချိန်အခါသင့်သင့်တွင်၊ အို ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ ကမ္မ (ပူဇာအနုဋ္ဌာန်) သည် မည်သို့ဖြစ်ရမည်နည်း။’

Verse 14

कीदृशी पश्चिमा सन्ध्या कीदृशी ह्यर्धबाह्यतः ॥ शेषाः समानास्त्वा देव ये तु कर्माणि कुर्वते

‘အနောက်ဘက် သန္ဓျာ (ညနေ သန္ဓျာဝတ်) သည် မည်သို့ဖြစ်သနည်း၊ ထို့ပြင် “အာဓ္ဓ-ဗာဟျ” (တစ်ဝက်ပြင်ပ) အနေအထားအရ မည်သို့ဖြစ်သနည်း။ အို ဒေဝ! ကျန်သောအသေးစိတ်များသည် ဆင်တူကြသည်; ကမ္မများကို ပြုလုပ်သူတို့အကြောင်း (မိန့်ကြားပါ)။’

Verse 15

किंनु संस्थापने देव आवाहनविसर्जने ॥ अगुरुं गन्धधूपं च प्रमाणं गृह्यते कथम्

‘ထို့နောက် အို ဒေဝ! ပုံတော်တည်ထောင်ခြင်း (ပရတိဋ္ဌာ) နှင့် အာဝါဟန–ဝိသဇ္ဇန (ဖိတ်ခေါ်ခြင်းနှင့် ပြန်လွှတ်ခြင်း) တို့တွင် အဂုရု (သစ်မွှေး), အနံ့သာနှင့် မီးခိုး (ဓూప) အတွက် မှန်ကန်သော ပမာဏ (ပရမာဏ) ကို မည်သို့ယူရမည်နည်း။’

Verse 16

कथं पाद्यं च गृह्णाति स्नापनालेपनानि च ॥ कथं दीपश्च दातव्यः कन्दमूलफलानि च

‘(ဘုရား) သည် ပာဒျ (ခြေသုတ်ရေ) ကို မည်သို့ လက်ခံသနည်း၊ စနာပန (ရေချိုးပူဇာ) နှင့် လေပန (လိမ်းပူဇာ) ကိုလည်း မည်သို့နည်း။ ထို့ပြင် မီးအလင်း (ဒီပ) ကို မည်သို့ ဆက်ကပ်ရမည်နည်း၊ ကန္ဒ–မူလ–ဖလ (ဥ၊ အမြစ်၊ အသီး) များကိုလည်း မည်သို့ ဆက်ကပ်ရမည်နည်း။’

Verse 17

आसनं शयनं चैव किङ्कर्म्मापि विधीयते ॥ कथं पूजादि कर्त्तव्यं प्राणास्तत्र च वै कति

အာသန (ထိုင်ရာ) နှင့် ရှယန (အိပ်ရာ/နားရာ) ကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသလား၊ ထို့ပြင် အကူအညီပေးသော ဝန်ဆောင်မှုကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း။ ပူဇာစသည်တို့ကို မည်သို့ ပြုလုပ်ရမည်နည်း၊ ထိုနေရာ၌ ‘ပရာဏ’ (အသက်ရှူ/အသက်ဓာတ်) ကို မည်မျှဟု သတ်မှတ်ကြသနည်း။

Verse 18

पश्चिमापूर्वसन्ध्यायां किं पुण्यं चापि तत्र वै ॥ शरदि कीदृशं कर्म शिशिरे कर्म कीदृशम्

ညနေဆည်းဆာနှင့် မနက်ဆည်းဆာ (သန္ဓျာ) အကျင့်အထုံးတွင် ထိုနေရာ၌ အမှန်တကယ် မည်သို့သော ပုဏ္ဏ (ကုသိုလ်) ရရှိသနည်း။ ထို့ပြင် ရှရဒ် (ဆောင်းဦး) ရာသီတွင် မည်သို့သော ကర్మ/ပူဇာပွဲတော် သင့်တော်သနည်း၊ နှင့် ရှိရှိရ (ဆောင်း) ရာသီတွင် မည်သို့သော ကర్మ သင့်တော်သနည်း။

Verse 19

यानि तत्रोपभोग्यानि पुष्पाणि च फलानि च ॥ कर्मण्यास्ते अकर्मण्या ये च शास्त्रबहिष्कृताः

ထိုနေရာ၌ ပူဇာအတွက် အသုံးပြု/အပ်နှံရန် သင့်တော်သော ပန်းများနှင့် သစ်သီးများသည် မည်သည့်အရာများနည်း။ ကర్మကဏ္ဍ (ပွဲတော်/ရိတု) တွင် သင့်တော်သောအရာများနှင့် မသင့်တော်သောအရာများ—ရှာස්တရ (śāstra) အရ ပယ်ဖျက်ထားသောအရာများပါ—မည်သို့ ခွဲခြားရမည်နည်း။

Verse 20

किं कर्मणा भोगवता तावद्गच्छति माधवम् ॥ कथं कर्म न चान्नेषु अतिगच्छति कीदृशम्

ဘောဂ (bhoga—အပ်နှံသော ပူဇာပစ္စည်း/သန့်ရှင်းသော အာဟာရ) နှင့်အတူ မည်သို့သော ကర్మဖြင့် မာဓဝ (Mādhava) ထံ ရောက်နိုင်သနည်း။ ထို့ပြင် အန္န (အစားအစာ) နైవేద្យအပေါ် ကర్మသည် မည်သို့ မလွန်ကဲစေဘဲ—သင့်တော်သော ကန့်သတ်ချက်သည် မည်သို့နည်း။

Verse 21

अर्च्चायाः किं प्रमाणं तु स्थापनाṃ चापि कीदृशम् ॥ परिमाणं कथं देव उपवासश्च कीदृशः

အရ္စာ (arccā—ရုပ်တု/ပူဇာရုပ်) ၏ သင့်လျော်သော အရွယ်အစား/စံနှုန်းသည် မည်မျှနည်း၊ ထို့ပြင် တည်ထောင်ပုံ (စတாபန) သည် မည်သို့နည်း။ အို ဒေဝ၊ အတိုင်းအတာကို မည်သို့ သတ်မှတ်ရမည်နည်း၊ နှင့် အုပဝာသ (upavāsa—အစာရှောင်ခြင်း) သည် မည်သို့သော ပုံစံဖြစ်သနည်း။

Verse 22

पीतकं शुक्लरक्तं वा कथं गृह्णाति वाससाम् ॥ तेषां तु कानि वस्त्राणि यैर्हितं प्रतिपद्यते

အဝါ၊ အဖြူ၊ အနီ—အဝတ်အစားကို မည်သို့ လက်ခံရမည်နည်း။ ထို့ပြင် မည်သည့်အဝတ်အစားများကြောင့် သင့်လျော်သော အကျိုးကို ရရှိနိုင်သနည်း။

Verse 23

केषु लोकेषु गच्छन्ति मधुपर्कस्य भक्षणात् ॥ स्तवे परमकालेऽपि तव भक्तस्य माधव

မဓုပာရကကို စားသုံးခြင်းကြောင့် သူတို့သည် မည်သည့်လောကများသို့ သွားရသနည်း။ ထို့ပြင် အဆုံးတိုင်အချိန်၌ပင်၊ ဟေ မာဓဝ၊ သင်၏ ဘက္တ၏ အကျိုးရလဒ်သည် မည်သို့နည်း။

Verse 24

किम्प्रमाणं तु दातव्यं मधुपर्कसमन्वितम् ॥ कानि मांसानि ते देव फलं शाकस्य कीदृशः

မဓုပာရကနှင့်အတူ ပေးလှူရမည့် ပမာဏသည် မည်မျှနည်း။ ဟေ ဒေဝ၊ သင့်လျော်သော အသားအမျိုးအစားများသည် မည်သည်တို့နည်း၊ ထို့ပြင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကို ပူဇော်/စားသုံးခြင်း၏ အကျိုးသည် မည်သို့နည်း။

Verse 25

प्रापणेष्वपि युज्येत कर्म शास्त्रसमायुतम् ॥ आहूतस्य च मन्त्रेण आगते धर्मवत्सल

ရယူခြင်း သို့မဟုတ် လက်ခံခြင်းကိစ္စများတွင်ပင်၊ ရှာස්တရနှင့် ကိုက်ညီသော ကర్మကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ ထို့ပြင် မန္တရဖြင့် ဖိတ်ခေါ်ထားသူ ရောက်လာသောအခါ၊ ဟေ ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးသူ…

Verse 26

केन मन्त्रविधानॆन प्राशनं ते प्रदीयते ॥ व्रतस्य चोपचारेषु अर्च्चयित्वा यथाविधि

မည်သည့် မန္တရ-વિધាន အတိုင်း သင့်ထံသို့ ပရాశန (စားသုံးခြင်း) ကို ပူဇော်ပေးသနည်း။ ထို့ပြင် ဝရတ၏ အထောက်အကူပြု အစီအစဉ်များတွင်၊ သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း အာရ္ချနာပြု၍…

Verse 27

केऽत्र भुञ्जन्ति तद्देव सर्वशुद्धिकरं परम् ॥ ये तु एकाशिनो देवमुपसर्पन्ति माधवम्

အို ဒေဝါ! ဤနေရာတွင် အလုံးစုံသန့်စင်စေသော အမြင့်မြတ်ဆုံးနည်းလမ်းကို မည်သူက သုံးဆောင်ပါသနည်း? ထို့ပြင် တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားသောက်ပြီး ဒေဝ မာဓဝကို ချဉ်းကပ်သူတို့သည်…

Verse 28

तेषां तु का गतिर्देव तव मार्गानुसारिणाम् ॥ व्रतं कृत्वा यथोक्तेन येऽभिगच्छन्ति माधवम्

အို ဒေဝါ! သင်၏လမ်းစဉ်ကို လိုက်နာသူတို့၏ အဆုံးသတ်ဂတိသည် အဘယ်နည်း? သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ ဝရတကို ပြုလုပ်ပြီး မာဓဝထံ သွားရောက်သူတို့၏။

Verse 29

तेषां तु का गतिर्देव तव भक्तिं प्रकुर्वताम् ॥ कृच्छ्रसांतपने कृत्वा येऽभिगच्छन्ति माधवम्

အို ဒေဝါ! သင့်အပေါ် ဘက္တိကို ပျိုးထောင်သူတို့၏ ဂတိသည် အဘယ်နည်း? ‘ကೃચ્છရ-စಾಂတပန’ တပသကို ပြုလုပ်ပြီး မာဓဝထံ သွားရောက်သူတို့၏။

Verse 30

कां गतिं ते प्रपद्यन्ते तव कर्मपरायणाः ॥ वाय्वाहारं ततः कृत्वा कृष्णं समधिगच्छति

သင့်ဝန်ဆောင်မှုအတွက် ကမ္မ၌ အာရုံစိုက်သူတို့သည် မည်သို့သော ဂတိသို့ ရောက်ကြသနည်း? ထို့နောက် ‘ဝါယွာဟာရ’ (လေ/အာကာသဖြင့် အသက်မွေးခြင်း) ကို ကျင့်ပြီး ကృష్ణကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 31

तेषां तु का गतिः कृष्ण तव भक्तौ व्यवस्थिताः ॥ अक्षारलवणं कृत्वा येऽभिगच्छन्ति चाच्युतम्

အို ကృష్ణ! သင့်ဘက္တိ၌ တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်သူတို့၏ ဂတိသည် အဘယ်နည်း? ‘အက္ခာရ-လဝဏ’ အကျင့်ကို ကျင့်ပြီး အချျုတထံ သွားရောက်သူတို့၏။

Verse 32

कां गतिं ते प्रपद्यन्ते तव कर्मानुसारिणः ॥ कृत्वा पयोव्रतं चैव येऽभिगच्छन्ति चाच्युतम् ॥

အရှင်ဘုရား၊ သင်၏ ကర్మစည်းကမ်းအတိုင်း လိုက်နာသူတို့သည် ပယောဝြတ (နို့ဖြင့် ဗြတ) ကို ကျင့်ပြီး အချျုတ၏ ခြေတော်သို့ ချဉ်းကပ်လျှင် မည်သည့် ဂတိကို ရောက်ကြသနည်း။

Verse 33

ते कां गतिं प्रपद्यन्ते नरा ये व्रतक॑रिणः ॥ दत्त्वा गवाह्निकं चैव ये प्रपद्यन्ति माधवम् ॥

အရှင်ဘုရား၊ ဗြတကို ကျင့်သုံးသူ လူတို့သည် ဂဝါဟ္နိက ပူဇော်သက္ကာ/ဒါနကို ပေးအပ်ပြီး မာဓဝကို အားကိုးလျှင် မည်သည့် ဂတိကို ရောက်ကြသနည်း။

Verse 34

कां गतिं ते प्रपद्यन्ते तव भक्त्या व्यवस्थिताः ॥ उञ्छवृत्तिं समास्थाय येऽभिगच्छन्ति माधवम् ॥

အရှင်ဘုရား၊ သင့်အပေါ် ဘက္တိ၌ တည်ကြည်သူတို့သည် ဥဉ္ဆဝြတ္တိ (ကျန်ရစ်သီးနှံကို ကောက်ယူ၍ အသက်မွေး) ကို လိုက်နာပြီး မာဓဝ၏ ခြေတော်သို့ ချဉ်းကပ်လျှင် မည်သည့် ဂတိကို ရောက်ကြသနည်း။

Verse 35

कां गतिं ते प्रपद्यन्ते नरा भिक्षोपजीविनः ॥ गृहस्थधर्मं कृत्वा वै येऽभिगच्छन्ति माधवम् ॥

အရှင်ဘုရား၊ ဆွမ်းခံ/အလှူခံ၍ အသက်မွေးသူ လူတို့သည် ဂೃಹಸ್ಥဓမ္မကို အမှန်တကယ် ပြည့်စုံစေပြီး မာဓဝ၏ ခြေတော်သို့ ချဉ်းကပ်လျှင် မည်သည့် ဂတိကို ရောက်ကြသနည်း။

Verse 36

काँल्लोकांस्ते प्रपद्यन्ते तव क्षेत्रेषु ये मृताः ॥ कृत्वा पञ्चातपं चैव माधवाय प्रयच्छति ॥

အရှင်ဘုရား၊ သင်၏ သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರများ၌ သေဆုံးသူတို့သည် မည်သည့် လောကများသို့ ရောက်ကြသနည်း။ ထို့ပြင် ပဉ္စာတပ (မီးငါးပါး) တပဿနာကို ကျင့်ပြီး ၎င်း၏ အကျိုးကို မာဓဝထံ အပ်နှံသူ၏ ဂတိသည် မည်သို့နည်း။

Verse 37

कां गतिं वै परायान्ति ये तु पञ्चातपे मृताः ॥ कण्ठशय्यां समासाद्य ये प्रपश्यन्ति चाच्युतम् ॥

ပဉ္စာတပ တပဿာကို ကျင့်နေစဉ် သေဆုံးသူတို့သည် အမှန်တကယ် ဘယ်လို ကတိသို့ ရောက်ကြသနည်း။ ထို့ပြင် ကဏ္ဍ္ဌရှယျယာ ဝတ္တရားကို ခံယူ၍ အချျုတကို မြင်တွေ့သူတို့၏ ကတိသည် မည်သို့နည်း။

Verse 38

तेषां तु का गतिर्देव कण्ठशय्यां समाश्रिताः ॥ आकाशशयनं कृत्वा ये प्रपद्यन्ति चाच्युतम् ॥

သို့ရာတွင် အရှင်ဘုရား၊ ကဏ္ဍ္ဌရှယျယာ ဝတ္တရားကို အားထားကျင့်သူတို့၏ ကတိသည် မည်သို့နည်း။ ထို့ပြင် အာကာသရှယန (ဖွင့်လှစ်သော မိုးကောင်းကင်အောက်တွင် အိပ်ခြင်း) ကို ပြု၍ အချျုတထံ သရဏဂမန ပြုသူတို့သည် ဘယ်ကတိသို့ ရောက်ကြသနည်း။

Verse 39

तेषां तु का गतिः कृष्ण तव भक्तिपरायणाः ॥ गोव्रजे शयनं कृत्वा ये प्रपद्यन्ति केशवम् ॥

အို ကృష్ణ၊ သင်၏ ဘက္တိ၌ အပြည့်အဝ အားထားသူတို့သည် ဂోవ္ရဇ၌ အိပ်ရာနေရာကို ပြုလုပ်၍ ကေရှဝထံ သရဏဂမန ပြုကြသော်၊ ထိုသူတို့၏ ကတိသည် မည်သို့နည်း။

Verse 40

तेषां तु का गतिर्ब्रह्मंस्तव भक्तिपथे स्थिताः ॥ शाकाहारं ततः कृत्वा येऽभिगच्छन्ति चाच्युतम् ॥

အို ဘြဟ္မဏ၊ သင်၏ ဘက္တိလမ်း၌ တည်မြဲနေသူတို့သည် ထို့နောက် သာကာဟာရ (အပင်အစာ) ကို လက်ခံကျင့်၍ အချျုတထံ ချဉ်းကပ်ကြသော်၊ ထိုသူတို့၏ ကတိသည် မည်သို့နည်း။

Verse 41

तेषां तु का गतिर्देव कणभक्षास्तु ये नराः ॥ पञ्चगव्यं ततः पीत्वा येऽभिगच्छन्ति माधवम् ॥

အရှင်ဘုရား၊ ကဏဘက္ษ (အမှုန်အမွှားသဏ္ဍာန် သီးနှံအနည်းငယ်သာ စားသောက်ခြင်း) ဖြင့် အသက်မွေးသူ လူတို့၏ ကတိသည် မည်သို့နည်း။ ထို့ပြင် ထို့နောက် ပဉ္စာဂဗျကို သောက်ပြီး မာဓဝထံ ချဉ်းကပ်သူတို့သည် ဘယ်ကတိသို့ ရောက်ကြသနည်း။

Verse 42

तेषां तु का गतिर् देव ये नरा यावकाशिनः ॥ आहारं गोमयं कृत्वा येऽभिगच्छन्ति केशवम् ॥

အို ဘုရားသခင်၊ မုယောကိုသာ စားသောက်၍ နွားချေးကို အစာအဖြစ် ပြုလုပ်ကာ ကေရှဝထံ ချဉ်းကပ်လာသော လူတို့၏ အဆုံးကံကြမ္မာသည် အဘယ်နည်း?

Verse 43

नारायण गतिस्तेषां कीदृशोऽत्र विधिः स्मृतः ॥ सक्तुं वै भक्षयित्वा तु ये प्रपद्यन्ति चाच्युतम् ॥

သူတို့၏ ဂတိသည် နာရာယဏ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြ၏။ ဤနေရာ၌ မည်သို့သော စည်းကမ်းကို မှတ်သားထားသနည်း? ဆိုလိုသည်မှာ စက္တု (ကင်ထားသော စပါးအမှုန့်) ကို စားပြီး အချျုတထံ အားကိုးဝင်ရောက်သူတို့ ဖြစ်သည်။

Verse 44

तेषां तु का गतिर् देव तव कर्मपरायणाः ॥ शिरसा दीपकं कृत्वा येऽभिगच्छन्ति केशवम् ॥

အို ဘုရားသခင်၊ သင်၏ ကర్మပူဇာများကို အလေးထားသူတို့သည် ခေါင်းပေါ်တွင် မီးအိမ်တင်ကာ ကေရှဝထံ ချဉ်းကပ်လာကြသော် သူတို့၏ ဂတိသည် အဘယ်နည်း?

Verse 45

ते गतिं कां प्रपद्यन्ते तव चिन्तापरायणाः ॥ अश्माशनं व्रतं कृत्वा ये प्रपद्यन्ति नित्यशः ॥

သင်ကို အမြဲတမ်း စိတ်ကူးအာရုံပြုနေသူတို့သည် အရှ္မာအာသန ဝတ် (ကျောက်ပေါ်တွင် စားခြင်း/သို့မဟုတ် ကျောက်ကို စားခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ပြီး နေ့စဉ် အားကိုးဝင်ရောက်ကြသော် မည်သည့် ဂတိကို ရရှိကြသနည်း?

Verse 46

तेषां तु का गतिर् देव तव भक्तिपरायणाः ॥ भक्षयित्वा तु दूर्वां ये प्रपद्यन्ते मनीषिणः ॥

အို ဘုရားသခင်၊ သင့်အပေါ် ဘက္တိ၌ အလေးထားသူ မနိဿိတို့သည် ဒူရ္ဝာ မြက်ကို စားပြီး အားကိုးဝင်ရောက်ကြသော် သူတို့၏ ဂတိသည် အဘယ်နည်း?

Verse 47

तेषां तु का गतिर् देव स्वधर्मगुणचारिणः ॥ जानुभ्यां प्रतिपद्यन्ते तव प्रीत्या च माधव ॥

အို ဘုရားသခင်! ကိုယ်ပိုင်ဓမ္မနှင့် ဂုဏ်သတ္တိတို့အတိုင်း ကျင့်ကြံ၍၊ အို မာဓဝ! သင့်ကို ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့် ဒူးထောက်ကာ ရှေ့သို့ တိုးသွားသူတို့၏ ဂတိ (အဆုံးသတ်ရာ) သည် အဘယ်နည်း?

Verse 48

तेषां तु का गतिर् देव तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ उत्तानशयनं कृत्वा धारयन्ति हि दीपिकाम् ॥

အို ဘုရားသခင်! မေးမြန်းသူဖြစ်သော ကျွန်ုပ်အား ပြောပါ—ပက်လက်အိပ်၍ (ဥတ္တာန-ရှယန) အမှန်တကယ် မီးအိမ်ငယ်တစ်လုံးကို ကိုင်ဆောင်ထားသူတို့၏ ဂတိသည် အဘယ်နည်း?

Verse 49

ते यान्ति कां गतिं देव कथ्यते या च शाश्वती ॥ जानुभ्यां दीपकं कृत्वा केशवाय प्रपद्यते ॥

အို ဘုရားသခင်! အမြဲတည်တံ့သောဟု ဆိုကြသည့် ဂတိသို့ သူတို့သည် မည်သို့ သွားရောက်ကြသနည်း—ဒူးထောက်ကာ မီးအိမ်ကို ပူဇော်၍ ကေရှဝ၏ ခြေတော်၌ အလျှော့ပေးအပ်နှံသူတို့သည်?

Verse 50

तेषां तु का गतिर् देव कथ्यते चैव शाश्वती ॥ अवाङ्मुखस्तु भूत्वा वै यः प्रपद्येज्जनार्द्दनम् ॥

အို ဘုရားသခင်! အမြဲတည်တံ့သောဟု ဆိုကြသည့် ဂတိသည် အဘယ်နည်း—မျက်နှာအောက်ချ (အဝါင်မုခ) ဖြစ်ကာ ဇနာရ္ဒနကို အားကိုးခိုလှုံသူအတွက်?

Verse 51

भगवन् का गतिस्तस्य अवाक्शिरसि शायिनः ॥ पुत्रदारगृहं चैव मुक्त्वा योऽनुप्रपद्यते ॥

အို ဘဂဝန်! ခေါင်းကို အောက်သို့ချ၍ အိပ်နေသူ၊ ထို့ပြင် သား၊ ဇနီးနှင့် အိမ်ထောင်အိမ်ရာကို စွန့်လွှတ်ကာ နောက်တော်လိုက်၍ ခိုလှုံလာသူ၏ ဂတိသည် အဘယ်နည်း?

Verse 52

का गतिस्तस्य सिद्धा तु कथयस्व सुरोत्तम ॥ भाषितोऽसि मया ह्येवं सर्वलोकसुखावहम्

အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ ထိုစိဒ္ဓ (ပြီးမြောက်သူ) ၏ သေချာသောဂတိ (သွားရာ) ကို မိန့်ကြားပါ။ အကြောင်းမူကား ငါသည် ဤသို့ပင် အရှင်ကို မေးမြန်းလျက်ရှိပြီး၊ ဤသင်ခန်းစာသည် လောကအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ချမ်းသာကို ဆောင်ကြဉ်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 53

गमनागमनं चैव त्वत्प्रसन्नेन माधव ॥ त्वं ज्ञाता त्वं पिता चैव सर्वधर्मविनिश्चयः

အို မာဓဝ၊ သွားခြင်းနှင့် ပြန်လာခြင်းတို့သည်လည်း အရှင်၏ ကြည်နူးကရုဏာပေါ်တွင်သာ မူတည်သည်။ အရှင်သည် သိမြင်သူ၊ အရှင်သည် ဖခင်လည်းဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မအားလုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်သူလည်း အရှင်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 54

भस्माकुलेषु निक्षिप्य कथं चाग्नौ प्रपद्यते ॥ कां गतिं प्रतिपद्यन्ते त्वद्भक्ता जलमास्थिताः

တစ်ဦးကို ပြာတောင်များအတွင်း ထားလျှင် မီး (အခမ်းအနား) ထဲသို့ မည်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်သနည်း။ ထို့ပြင် အရှင်၏ ဘက္တများသည် ရေထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် မည်သည့် ဂတိကို ရောက်ရှိကြသနည်း။

Verse 55

त्वत्क्षेत्रसंस्थितो वापि तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ स्मरण पुत्र ते कृष्ण यैस्तु नाम प्रकीर्त्यते

သို့မဟုတ် အရှင်၏ က్షೇತ್ರ (သန့်ရှင်းသောဒေသ) အတွင်း နေထိုင်သူရှိလျှင်လည်း မေးမြန်းသူ ငါ့အား ပြောကြားပါ။ အို ကృష్ణ၊ အို သားရေ—အမှတ်ရခြင်း (စမရဏ) ဖြင့် အရှင်၏ နာမကို ကြွေးကြော်သူတို့အတွက် အကျိုးफलသည် အဘယ်နည်း။

Verse 56

नमो नारायणेत्युक्त्वा तेषां वै का गतिर्भवेत् ॥ उद्यतेष्वपि शस्त्रेषु हन्यमाना रणे नराः

“နမော နာရာယဏ” ဟု ဆိုပြီးနောက် သူတို့၏ ဂတိသည် အမှန်တကယ် မည်သို့ ဖြစ်မည်နည်း။ လက်နက်များ မြှောက်တင်ထားသော်လည်း စစ်မြေပြင်၌ လူတို့ သတ်ဖြတ်ခံနေရချိန်တွင်ပင်…

Verse 57

नामप्रकीर्तनात्तेषां कीदृशी तु गतिर्भवेत् ॥ अहं शिष्या च दासी च तव भक्त्या व्यवस्थिताः

သူတို့၏ နာမကို ကြွေးကြော်ကီရတန်ပြုခြင်းကြောင့် သူတို့အတွက် မည်သို့သော ဂတိ (အဆုံးသတ်ရာ) ပေါ်ထွန်းမည်နည်း။ အကျွန်မသည် သင်၏ ဘက္တိ၌ တည်မြဲသော တပည့်လည်း ဖြစ်၍ အမှုထမ်းမလည်း ဖြစ်ပါသည်။

Verse 58

रहस्यं धर्मसंयुक्तं तन्ममाचक्ष्व माधव ॥ एवं तत्परमं गुह्यं मम प्रीत्या जगद्गुरो

အို မာဓဝ၊ ဓမ္မနှင့် ပေါင်းစည်းသော ထိုလျှို့ဝှက်သင်ခန်းစာကို အကျွန်မအား ရှင်းပြပါ။ အို ကမ္ဘာ့ဂုရု၊ အကျွန်မ၏ ပီတိအတွက် ထိုအမြင့်ဆုံး လျှို့ဝှက်တရားကို ထိုသို့ ဖွင့်ဟပါ။

Verse 59

एवं हि धार्यमाणा सा पृथिवी सागरान्विता ॥ वर्षाणां च सहस्रं हि वज्रदंष्ट्रेण साधुना

ဤသို့ပင် သမုဒ္ဒရာများနှင့်အတူ ထိုမြေကြီးကို ထမ်းဆောင်ထားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဝဇ္ဇရကဲ့သို့ သွားတံရှိသော သာဓုသူတော်က တစ်ထောင်နှစ်တိုင်အောင် (ထိုမြေကို) ထမ်းထားခဲ့သည်။

Verse 60

वसन्ते कीदृशं कर्म ग्रीष्मे किं कर्म कारयेत् ॥ प्रावृट्काले च किं कर्म वर्षान्ते किञ्च कारयेत्

နွေဦးရာသီတွင် မည်သို့သော ကမ္မကို ပြုလုပ်သင့်သနည်း။ နွေရာသီတွင် မည်သည့် ကမ္မကို ဆောင်ရွက်စေသင့်သနည်း။ မိုးရာသီတွင် မည်သည့် ကမ္မကို ပြုလုပ်သင့်သနည်း၊ ထို့ပြင် မိုးကုန်ချိန်တွင် မည်သည်ကို ဆောင်ရွက်စေသင့်သနည်း။

Verse 61

कानि कर्म्माणि कुर्वीत तव भक्तस्य भोजनात् ॥ यस्तु तं प्रापणं देव न च दोषप्रसादिकम्

သင်၏ ဘက္တ၏ အစာစားခြင်း (သို့) အစာပူဇာအပ်နှံခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့် ကမ္မများကို ပြုလုပ်သင့်သနည်း။ သို့သော် အို ဒေဝ၊ ‘ပရာပဏ’ ဟုခေါ်သော အရာကို ပြုသူသည် အပြစ်နှင့်လည်း မဆက်နွယ်၊ ပျော်ရွှင်စေခြင်း (ပရသာဒန) နှင့်လည်း မဆက်နွယ်ပါ။

Verse 62

कां गतिं ते प्रपद्यन्ते तव कर्मपरायणाः ॥ तव क्षेत्रेषु वैकुण्ठ ये तु प्राणान्विमुञ्चते

အို ဝိုင်ကుంఋဋ္ဌ (Vaikuṇṭha) ရေ၊ သင့်အတွက် ပြုလုပ်သော ကမ္မ၌ အလေးထားသော ဘက္တများသည် မည်သည့် ဂတိကို ရောက်ကြသနည်း။ ထို့ပြင် သင်၏ သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರများအတွင်း အသက်ရှုကို စွန့်လွှတ်သူတို့၏ အခြေအနေသည် မည်သို့နည်း။

Verse 63

तेषां तु का गतिर् देव शिरसा दीपधारणात् ॥ ये हि नित्यं पयः पीत्वा तव चिन्ताव्यवस्थिताः

သို့ရာတွင် အို ဒေဝ၊ ခေါင်းပေါ်၌ မီးအိမ်ကို ထမ်းဆောင်ထားသူတို့၏ ဂတိသည် မည်သို့နည်း။ ထိုသူတို့သည် နေ့စဉ် နို့ကို သောက်ပြီး သင့်ကို အမြဲစိတ်ကူးသတိပြု၍ ဓ్యာန၌ တည်ကြသည်။

Verse 64

अतस्त्वयैव वक्तव्यो योगसाङ्ख्यविनिश्चयः ॥ त्वां भजंश्च गते जीवे मधुपर्कसमन्वितम्

ထို့ကြောင့် ယောဂနှင့် စာṅခ்ய၏ တိကျသေချာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သင်တစ်ပါးတည်းသာ မိန့်ကြားသင့်သည်။ အသက်ထွက်ချိန်၌ သင့်ကို ဘုဇာပြုသူသည်—မဓုပရ္က (madhuparka) အခမ်းအနားနှင့်အတူ—ဖော်ပြထားသော အကျိုးကို ရရှိသည်။

Verse 65

केषु द्रव्येषु संयुक्तं मधुपर्कं प्रदीयते ॥ के तु कर्मगुणास्तस्य मधुपर्कस्य माधव

အို မာဓဝ (Mādhava) ရေ၊ မဓုပရ္က (madhuparka) ကို မည်သည့် ပစ္စည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်၍ ပူဇော်ရသနည်း။ ထိုမဓုပရ္က၏ ကမ္မအကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများသည် မည်သို့နည်း။

Frequently Asked Questions

The chapter frames dharma as a regulated system of conduct in which ritual correctness (timing, offerings, installation procedures, fasting disciplines) is inseparable from cosmic-terrestrial stability: Varāha’s act of bearing Pṛthivī models preservation, while Pṛthivī’s questions seek norms that sustain social-ritual order and its karmic consequences.

The text explicitly queries timing through sandhyā (especially the “paścimā sandhyā” and its relation to “pūrva-sandhyā”) and asks how practice should vary across seasons: śarad (autumn), śiśira (late winter), vasanta (spring), grīṣma (summer), prāvṛṭ (monsoon onset), and varṣānta (end of rains). It also alludes to kalpa/yuga computation and mentions the Varāha-kalpa and Kardama Prajāpati within a kalpa count.

Environmental balance is narrated through Varāha’s dhāraṇa of Earth: Pṛthivī is upheld together with mountains, forests, oceans, rivers, and the saptadvīpa configuration. The imagery presents terrestrial integrity as a protected system, and the subsequent ritual inquiries imply that correct human practice participates in maintaining that ordered world.

Kardama Prajāpati is referenced as a chronological marker within kalpa/yuga discussion. The opening also situates the episode among praising sages (muni) and mantra-specialists (mantravādin), indicating a learned ritual milieu rather than a royal genealogy.