Adhyaya 105: Ritual Procedure for the Gift of the Milk-Cow (Kṣīradhenu)

Verse 1

अथ क्षीरधेनुदानविधिः ॥ होतोवाच ॥ क्षीरधेनुं प्रवक्ष्यामि तां निबोध नराधिप ॥ अनु्लिप्ते महीपृष्ठे गोमयेन नृपोत्तम ॥ १-१०५ ॥ गोचर्ममात्रमानेन कुशानास्तीर्य सर्वतः ॥ तस्योपरि महाराज न्यसेत्कृष्णाजिनं बुधः ॥

ယခု နို့ဓေနူ (Kṣīra-dhenū) လှူဒါန်းပူဇော်နည်းကို ဆိုမည်။ ဟောတೃက ပြောသည်– “အို မင်းကြီး၊ နို့ဓေနူအကြောင်းကို ငါရှင်းပြမည်၊ နားလည်စေ။ အို မင်းမြတ်၊ နွားချေးဖြင့် လိမ်းထားသော မြေပြင်ပေါ်တွင် နွားအရေပြားအရွယ်အစားအတိုင်း အရပ်လေးဖက်လုံး၌ ကုရှမြက်ကို ခင်းပြီး၊ အို မဟာရာဇာ၊ ပညာရှိသည် ထိုအပေါ်၌ ကృష్ణာဇိန (အနက်ရောင် သမင်အရေ) ကို တင်ထားရမည်။”

Verse 2

तत्र कृत्वा कुण्डलिकां गोमयेन सुविस्तृताम् ॥ क्षीरकुम्भं ततः स्थाप्य चतुर्थांशेन वत्सकम्

ထိုနေရာ၌ နွားချေးဖြင့် ကျယ်ပြန့်ကောင်းမွန်သော စက်ဝိုင်းပုံ အာచာရပုံစံ (ကுண္ဍလိကာ) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် နို့အိုးကို တင်ထားကာ အချိုးအစားအတိုင်း လေးပုံတစ်ပုံအဖြစ် နွားကလေးကို ထားရမည်။

Verse 3

सुवर्णमुखशृङ्गाणि चन्दनागुरुकाणि च ॥ प्रशस्तपत्रश्रवणां तिलपात्रोपरि न्यसेत्

နှမ်းဖြည့်ထားသော ပန်းကန်/အိုး၏ အပေါ်တွင် ရွှေထိပ်ပါသော ချိုများကို ထားပြီး စန္ဒနနှင့် အဂရု (အနံ့သစ်) လိမ်းအပ်ကာ၊ နားများကို မင်္ဂလာရွက်ပုံစံဖြစ်အောင် ပြုလုပ်၍ ထိုနှမ်းပാത്രပေါ်၌ တင်ထားရမည်။

Verse 4

इक्षुपादां दर्भरोमां सितकम्बलसंवृताम् ॥ ताम्रपृष्ठां कांस्यदोहां पट्टसूत्रमयीं शुभाम्

(နွားကို) ကြံဖြင့် ခြေထောက်များ၊ ဒರ್ಭမြက်ဖြင့် အမွှေးများ၊ အဖြူရောင်စောင်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသကဲ့သို့ ပြုလုပ်၍၊ ကျောဘက်ကို ကြေးနီဖြင့်၊ နို့ညှစ်ပုံးကို ကြေးဝါဖြင့် ထားကာ၊ ပိုးချည်ကြိုးများဖြင့် မင်္ဂလာရှိစွာ ဖန်တီးရမည်။

Verse 5

पुच्छं च नृपशार्दूल नवनीतमयस्तनीम् ॥ स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां पञ्चरत्नसमन्विताम्

ထို့ပြင် အမြီးကိုလည်း၊ မင်းတို့အနက် ကျားသဖွယ်သောအရှင်၊ နို့အုံများကို ထောပတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ကာ၊ ရွှေချိုပါ၍ ငွေခွာပါသော၊ ရတနာငါးပါးဖြင့် ပြည့်စုံအောင် ဖန်တီးရမည်။

Verse 6

चत्वारि तिलपात्राणि चतुर्दिक्ष्वपि विन्यसेत् ॥ सप्तधान्ययुतं पात्रे दिक्षु दिक्षु च विन्यसेत्

လေးမျက်နှာလေးဘက်တွင် နှမ်းပাত্র လေးလုံးကို စီစဉ်ထားရမည်။ ထို့ပြင် တစ်ဘက်စီတိုင်းတွင် သီးနှံခုနစ်မျိုး ပါဝင်သော ပাত্রတစ်လုံးကိုလည်း ဘက်တိုင်းဘက်တိုင်း၌ ထားရမည်။

Verse 7

मुखं गुडमयं तस्या जिह्वां शर्करया तथा ॥ फलप्रशस्तदशनां मुक्ताफलमयेक्षणाम्

သူမ၏ မျက်နှာကို ဂျက်ဂရီ (အညိုသကြားခဲ) ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်၊ လျှာကိုလည်း သကြားဖြင့် ထိုနည်းတူ ပြုလုပ်ရမည်။ သွားများကို ကောင်းမြတ်သော အသီးအနှံများကဲ့သို့ ထား၍ မျက်စိများကို ပုလဲဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 8

एवं लक्षणसंयुक्तां क्षीरधेनुं प्रकल्पयेत् ॥ आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन गन्धपुष्पैः समर्चयेत्

ဤသို့ လက္ခဏာများနှင့် ပြည့်စုံသော “နို့နွား” (kṣīradhenu) ကို စီမံပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် အဝတ်နှစ်ထည်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ အနံ့သာနှင့် ပန်းများဖြင့် ရိုသေစွာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 9

पादुकोपानहौ छत्रं दत्त्वा दानं समर्पयेत् ॥ दद्यादनेन मन्त्रेण क्षीरधेनुं प्रयत्नतः

ပာဒုကာ (ခြေညှပ်ဖိနပ်)၊ ဖိနပ်နှင့် ထီးကို ပေးလှူပြီးနောက် ဒါနကို အခမ်းအနားတကျ ဆက်ကပ်ရမည်။ ဤမန္တရဖြင့် ကြိုးစားအားထုတ်ကာ “နို့နွား” (kṣīradhenu) ကို လှူဒါန်းရမည်။

Verse 10

आप्यायस्वेति मन्त्रेण वेदोक्तेन विधानतः ॥ आश्रयः सर्वभूतानामित्यादि नरपुङ्गव

ဝေဒတွင် ဖော်ပြထားသော ‘Āpyāyasva…’ ဟူသော မန္တရဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း; ထို့ပြင် ‘Āśrayaḥ sarvabhūtānām…’ ဟူ၍ စတင်သော စာပိုဒ်စသည်တို့ဖြင့်လည်း၊ အို လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ။

Verse 11

आप्यायस्वेति मन्त्रेण क्षीरधेनुं प्रसादयेत् ॥ प्रतिग्राही पठेन्मन्त्रमेष दानविधिः स्मृतः

‘Āpyāyasva…’ ဟူ၍ စတင်သော မန္တရဖြင့် “နို့နွား” (kṣīradhenu) ကို ပူဇော်သန့်စင်၍ ပရသာဒ (ကျေးဇူးတော်) ရစေမည်။ လက်ခံသူက မန္တရကို ရွတ်ဖတ်ရမည်—ဤသည်ကို ဒါနနည်းလမ်းဟု စမృతိ၌ မှတ်သားထားသည်။

Verse 12

दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥ एतां हेमसहस्रेण शतेनाथ स्वशक्तितः

ဤဒါနကို ပေးလှူနေသည်ကို မြင်တွေ့သူတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်။ ထို့နောက် မိမိစွမ်းအားအလိုက်—ရွှေတစ်ရာ သို့မဟုတ် တစ်ထောင်အထိဖြင့်ပင်—ဤပူဇော်မှုကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းရမည်။

Verse 13

दत्त्वा धेनुं महाराज शृणु तस्यापि यत्फलम् ॥ षष्टिवर्षसहस्रं तु इन्द्रलोके महीयते

အို မဟာရာဇာ၊ နွားတစ်ကောင်ကို လှူဒါန်းပြီးနောက် ထိုဒါန၏ အကျိုးကိုလည်း နားထောင်ပါ။ အင်ဒြလောက၌ နှစ်ခြောက်သောင်းတိုင်အောင် ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရသည်။

Verse 14

पित्रादिभिश्च सहितो ब्रह्मणो भवनं व्रजेत् ॥ दिव्यं विमानमारूढो दिव्यस्रगनुलेपनः

ဘိုးဘွားပိတೃတို့နှင့် အခြားသူများနှင့်အတူ သူသည် ဘြဟ္မာ၏ နေရာတော်သို့ သွားရောက်မည်။ ဒိဗ္ဗ ဝိမာနပေါ် တက်စီး၍ ဒိဗ္ဗ ပန်းကုံးများနှင့် သန့်ရှင်းသော အနံ့လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 15

क्रीडित्वा सुचिरं कालं विष्णुलोकं स गच्छति ॥ द्वादशादित्यसंकाशे विमानवरमण्डिते

အလွန်ရှည်လျားသော ကာလတစ်လျှောက် ပျော်ရွှင်စွာ ခံစားပြီးနောက် သူသည် ဗိష္ဏုလောကသို့ သွားရောက်မည်။ ဆယ့်နှစ် နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ အလှဆင်ထားသော အထူးကောင်းမြတ်သည့် ဝိမာနဖြင့် တန်ဆာဆင်လျက်။

Verse 16

गीतवादित्रनिर्घोषैरप्सरोभिश्च सेविते ॥ तत्रोष्य विष्णोर्भवने विष्णुसायुज्यमाप्नुयात्

ထိုနေရာ၌ သီချင်းသံနှင့် တူရိယာသံတို့၏ တုန်လှုပ်သံကြားရပြီး အပ္စရာတို့၏ ဝန်ဆောင်မှုလည်း ရရှိသည်။ ဗိష္ဏု၏ နေရာတော်၌ နေထိုင်ပြီးနောက် ဗိష္ဏု-သာယုဇ္ယ၊ အနက် ဗိష္ဏုနှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်းဖြစ်ခြင်းကို ရရှိနိုင်သည်။

Verse 17

यं इमं शृणुयाद्राजन पठेद्वा भक्तिभावतः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

အို မင်းကြီး၊ ဤဝచနကို နားထောင်သူ သို့မဟုတ် ဘက္တိစိတ်ဖြင့် ရွတ်ဖတ်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ ဗိဿဏုလောက (Viṣṇuloka) သို့ ရောက်သွားသည်။

Verse 18

धूपदीपादिकं कृत्वा ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ वस्त्रादिभिरलंकृत्य मुद्रिकाकर्णकुण्डलैः

နံ့သာမီး (ဓူပ)၊ မီးအလင်း (ဒီပ) စသည့်အရာများကို ပြင်ဆင်ပြီး ဘြာဟ္မဏာအား နိဝေဒန (ပူဇာအနုမောဒန) အဖြစ် ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် အဝတ်အစား စသည့်အရာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ လက်စွပ်နှင့် နားကွင်းတို့ဖြင့် အလှဆင်ရမည်။