Verse 17
Yogatattva
ज्ञातं येन निजं रूपं कैवल्यं परमं पदम् । निष्कलं निर्मलं साक्षात् सच्चिदानन्दरूपकम् ॥
उत्पत्तिस्थितिसंहारस्फूर्तिज्ञानविवर्जितम् । एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तम् अथ योगं ब्रवीमि ते ॥
योगो हि बहुधा ब्रह्मन् भिद्यते व्यवहारतः । मन्त्रयोगो लयश्चैव हठोऽसौ राजयोगतः ॥१७-१९॥
ज्ञातम् येन निजम् रूपम् कैवल्यम् परमम् पदम् । निष्कलम् निर्मलम् साक्षात् सत्-चित्-आनन्द-रूपकम् ॥
उत्पत्ति-स्थिति-संहार-स्फूर्ति-ज्ञान-विवर्जितम् । एतत् ज्ञानम् इति प्रोक्तम् । अथ योगम् ब्रवीमि ते ॥
योगः हि बहुधा ब्रह्मन् भिद्यते व्यवहारतः । मन्त्र-योगः लयः च एव । हठः असौ राज-योगतः ॥१७-१९॥
jñātaṃ yena nijaṃ rūpaṃ kaivalyaṃ paramaṃ padam | niṣkalaṃ nirmalaṃ sākṣāt saccidānandarūpakam ||
utpattisthitisaṃhārasphūrtijñānavivarjitam | etaj jñānam iti proktam atha yogaṃ bravīmi te ||
yogo hi bahudhā brahman bhidyate vyavahārataḥ | mantrayogo layaś caiva haṭho 'sau rājayogataḥ ||17–19||
မိမိ၏အမှန်တကယ်သောရုပ်သဘောကို သိမြင်စေသောအရာ—ကైవလျ (အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ)—အစိတ်အပိုင်းမရှိ၊ အညစ်အကြေးမရှိ၊ တိုက်ရိုက်အမှန်တရား၊ စတ်-ချစ်-အာနန္ဒ သဘောတရားဖြစ်၍၊ မွေးဖွားခြင်း၊ တည်ရှိခြင်း၊ ပျက်ကွယ်ခြင်းနှင့် ပေါ်ထွန်းခြင်းတို့ကို သိမြင်သည့်အယူအဆမှ ကင်းလွတ်သောအရာ—ဤအရာကို ‘ဉာဏ်’ ဟု ဆိုကြသည်။ ယခု သင်အား ယောဂကို ပြောမည်။ အို ဗြဟ္မန်၊ လက်တွေ့အသုံးအနှုန်းအရ ယောဂသည် မျိုးစုံခွဲခြားကြပြီး—မန္တရယောဂ၊ လယ (စုပ်ယူပေါင်းစည်းခြင်း)၊ ဟဋ္ဌယောဂ နှင့် ရာဇယောဂ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
That by which one’s own form is known—kaivalya, the supreme state—partless, stainless, directly (real), of the nature of being-consciousness-bliss; devoid of the cognition of arising, abiding, dissolution, and manifestation—this is declared to be ‘knowledge’. Now I shall tell you yoga. For yoga, O Brahman, is divided in many ways in practical usage: mantra-yoga, and also laya (absorption), haṭha, and that (called) rāja-yoga.