HomeUpanishadsSitaVerse 33
Previous Verse
Next Verse

Verse 33

Sita

वैखानसऋषेः पूर्वं विष्णोर्वाणी समुद्भवेत् । त्रयीरूपेण सङ्कल्प्य वैखानसऋषेः पुरा । उदितो यादृशः पूर्वं तादृशं शृणु मेऽखिलम् । शश्वद्ब्रह्ममयं रूपं क्रियाशक्तिरुदाहृता । साक्षाच्छक्तिर्भगवतः स्मरणमात्ररूपा—आविर्भावप्रादुर्भावात्मिका; निग्रहानुग्रहरूपा; भगवत्सहचारिणी; अनपायिनी; अनवरतसहाश्रयिणी; उदितानुदिताकारा; निमेषोन्मेष-सृष्टि-स्थिति-संहार-तिरोधान-अनुग्रहादि-सर्वशक्तिसामर्थ्यात् साक्षाच्छक्तिरिति गीयते ॥३२–३४॥

वैखानस-ऋषेः । पूर्वम् । विष्णोः । वाणी । समुद्भवेत् । त्रयी-रूपेण । सङ्कल्प्य । वैखानस-ऋषेः । पुरा । उदितः । यादृशः । पूर्वम् । तादृशम् । शृणु । मे । अखिलम् । शश्वत् । ब्रह्म-मयम् । रूपम् । क्रिया-शक्तिः । उदाहृता । साक्षात् । शक्तिः । भगवतः । स्मरण-मात्र-रूपा । आविर्भाव-प्रादुर्भाव-आत्मिका । निग्रह-अनुग्रह-रूपा । भगवत्-सहचारिणी । अनपायिनी । अनवरत-सह-आश्रयिणी । उदित-अनुदित-आकारा । निमेष-उन्मेष । सृष्टि-स्थिति-संहार-तिरोधान-अनुग्रह-आदि । सर्व-शक्ति-सामर्थ्यात् । साक्षात्-शक्तिः । इति । गीयते ।

vaikhānasaṛṣeḥ pūrvaṃ viṣṇor vāṇī samudbhavet | trayīrūpeṇa saṅkalpya vaikhānasaṛṣeḥ purā | udito yādṛśaḥ pūrvaṃ tādṛśaṃ śṛṇu me’khilam | śaśvad brahmamayaṃ rūpaṃ kriyāśaktir udāhṛtā | sākṣācchaktir bhagavataḥ smaraṇamātrarūpā—āvirbhāvaprādurbhāvātmikā; nigrahānugraharūpā; bhagavatsahacāriṇī; anapāyinī; anavaratasahāśrayiṇī; uditānudītākārā; nimeṣonmeṣa-sṛṣṭi-sthiti-saṃhāra-tirodhāna-anugrahādi-sarvaśaktisāmarthyāt sākṣācchaktir iti gīyate ||32–34||

ဝိုင်ခာနသ ရိရှီ မပေါ်မီကပင် ဗိဿဏု၏ ဝါဏီ (vāṇī) — သဒ္ဒာတော် — ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုဝါဏီကို တြယီ (Trayī) ဟူသော ဝေဒသုံးပါး၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်အဖြစ် စင်ကల్పပြု၍၊ ဝိုင်ခာနသ ရိရှီ မပေါ်မီက အစဉ်အလာအရ အစကာလ၌ မည်သို့ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်ကို ငါ့ထံမှ အပြည့်အစုံ နားထောင်လော့။ ၎င်း၏ ရုပ်သဘောသည် အမြဲတမ်း ဘြဟ္မန်မယ ဖြစ်၍ ကရိယာ-ရှက္တိ (kriyā-śakti) — လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း — ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုအရာကို ဘဂဝန်၏ စာက္ခာတ်-ရှက္တိ (sākṣāt-śakti) အဖြစ် ချီးမွမ်းသီဆိုကြသည်— သတိရခြင်း (smaraṇa) သက်သက်၏ ရုပ်သဘောရှိသော; ပေါ်လွင်ခြင်းနှင့် ထင်ရှားခြင်း၏ သဘာဝရှိသော; ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ကရုဏာအနုဂ्रह၏ ရုပ်သဘောရှိသော; ဘဂဝန်နှင့်အတူ လိုက်ပါနေသော; မခွာမလွဲသော; မပြတ်မတောက် အတူတကွ အားထားနေသော; ပေါ်ထွန်းပြီး/မပေါ်ထွန်းသေးသော အကာရများရှိသော; မျက်တောင်ခတ်-ဖွင့် ခဏတစ်ခဏအတွင်း၌ပင် စೃષ્ટိ၊ စ្ថိတိ၊ သံဟာရ၊ တိရောဓာန၊ အနုဂ्रह စသည့် အာဏာစွမ်းအားအားလုံးကို ဆောင်ရွက်နိုင်သဖြင့် “စာက္ခာတ်-ရှက္တိ” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

Same as Sita.32 (the passage is repeated verbatim): Before the Vaikhānasa seer, Viṣṇu’s speech arises, conceived as the threefold Veda; its ever-Brahmanic form is called the power of action, and it is praised as the Lord’s direct power—manifesting as mere remembrance, as restraint and grace, inseparable and ever-abiding, competent for creation, maintenance, dissolution, concealment, and grace as in the blinking and opening of the eye.

Śakti (kriyā-śakti) as Brahman’s operative power; īśvara-śakti and manifestationMahavakya: Indirect; no explicit mahāvākya, but provides a theistic-śakti framework for śruti’s authorityAtharvaChandas: Prose mixed with śloka (post-Vedic)