
Margashirsha Masa Mahatmya
This section is primarily calendrical and ritual-theological rather than tied to a single pilgrimage site. Its sacred geography is constructed through portable tīrtha logic: the practitioner ritually invokes Gaṅgā and enumerates her sanctifying names, thereby transforming the bathing space (home, riverbank, or local water source) into a temporary tīrtha-field. References to Gaṅgā as Tripathagā and to the multiplicity of tīrthas across heaven, earth, and mid-space (divi–bhuvi–antarikṣe) frame a pan-Indic sacred map that can be accessed through mantra and correct procedure during Mārgaśīrṣa.
17 chapters to explore.

मार्गशीर्षमासमाहात्म्यप्रश्नोत्तरम् | Dialogue on the Greatness of the Mārgaśīrṣa Month
ဤအধ্যာယသည် စူတာ၏ မင်္ဂလာပူဇာဖြင့် စတင်ကာ ကృష్ణ/မာဓဝကို လောကီအာနန္ဒနှင့် မောက္ခကို ပေးသနားသူအဖြစ် ချီးမွမ်းသည်။ ဆွေတဒွီပ၌ ဘြဟ္မာသည် အမြင့်ဆုံးဘုရားထံ ချဉ်းကပ်၍ မာရ္ဂရှီရ္ษ လ၏ အုပ်စိုးဒေဝတာ၊ သင့်လျော်သော ဒါန၊ စနာန-ဝိဓိ၊ လိုအပ်သော အကျင့်စည်းကမ်း၊ အာဟာရစည်းကမ်းနှင့် မန္တရ၊ ဓ్యာန၊ ပူဇာ၏ မှန်ကန်သော နည်းလမ်းများကို မေးမြန်းသည်။ ဘဂဝန်သည် ဤမေးခွန်းသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွက် အကျိုးရှိကြောင်း အတည်ပြုပြီး မာရ္ဂရှီရ္ษ လတွင် ပြုလုပ်သော ဝ్రတနှင့် ပူဇာတို့သည် ယဇ္ဉာများနှင့် တီရ္ထသို့ သွားရောက်ခြင်း၏ စုပေါင်းအကျိုးကို ပေးကြောင်း ကြေညာသည်။ လ၏ မဟာတ္မ్యကို နားထောင်ခြင်းတင်ပင် တူလာပုရုෂ-ဒါနကဲ့သို့ အကြီးမားသော ဒါနများနှင့် တူညီသည့် အကျိုးရလဒ်ကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် တပသ်နှင့် ယောဂလမ်းစဉ်တို့၏ ကန့်သတ်ချက်ကို ပြပြီး ဤလတွင် ဘက္တိကရိယာများဖြင့် ဘုရားကို လွယ်ကူစွာ ပျော်ရွှင်စေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ လများအလိုက် ကုသိုလ်အဆင့်ကို စီစဉ်ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် မာရ္ဂရှီရ္ษ လကို အထူးချစ်မြတ်နိုးသော လဟု သတ်မှတ်သည်။ အဓိကအကျင့်မှာ မနက်စောစော စနာနပြုခြင်းဖြစ်ပြီး ဥပမာဇာတ်လမ်းအဖြစ် နန္ဒဂోပ၏ ဂိုကုလ၌ ဂိုပီကာများက မာရ္ဂရှီရ္ษ စနာနဝ్రတကို လှုံ့ဆော်ခံကာ မနက်စောစော ရေချိုးပူဇာပြု၍ ဟဝိစ်အာဟာရစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းရာ ဘုရားပျော်ရွှင်၍ အပေးအယူကောင်းချီး ပေးသနားခဲ့သည်ဟု ဆိုပြီး လူသားတို့လည်း ဤလကို မှန်ကန်စွာ လိုက်နာရန် ညွှန်ကြားကာ အဆုံးသတ်သည်။

Mārgaśīrṣa-vihitaḥ prātaḥkāla-śauca-snānādi-vidhiḥ (Morning Purification, Gaṅgā Invocation, and Ūrdhva-puṇḍra Procedure)
ဤအဓျာယမှာ မာရ္ဂရှီရ္ṣ ဝရတ၏ နည်းလမ်း(ဝိဓိ)ကို ဘြဟ္မာက မေးမြန်းရာမှ စတင်ပြီး၊ သီဘဂဝန်က မနက်ခင်း အစီအစဉ်ကို အဆင့်လိုက် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ညအဆုံးပိုင်းတွင် နိုးထ၍ သန့်စင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ကာ ဆရာကို ဂုဏ်ပြု၍ အမြဲတမ်း သတိတရားဖြင့် သမ္မာရဏကို ထိန်းသိမ်းရန် ဆိုသည်; ထို့နောက် ကိုယ်သန့်စင်မှုနှင့် စကားထိန်းချုပ်မှုဖြင့် နာမကီရ္တန(သဟသ္ရနာမ) ကို ရွတ်ဆိုရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းတကျ အညစ်အကြေးစွန့်ခြင်းနှင့် śauca ပြုလုပ်ပြီး ācamanam၊ သွားသန့်စင်ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရသည်။ တုလစီအမြစ်မြေကို ရွက်နှင့်အတူ ယူ၍ မူလမန္တရ သို့မဟုတ် ဂါယတြီဖြင့် အာနုဘော်ပေးကာ ရေ(ခပ်ယူသော်လည်းကောင်း မခပ်ယူသော်လည်းကောင်း) ဖြင့် အဃမရ္ṣဏ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ရေချိုးရန် ဆိုသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထကို ပူဇော်ပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ကာ မန္တရဖြင့် ဂင်္ဂါကို အာဝဟနပြု၍၊ ဗိṣṇုနှင့် ဆက်နွယ်သော သန့်ရှင်းမင်္ဂလာနာမများကို ရေချိုးချိန်တွင် ရွတ်ဆိုရန် ဖော်ပြသည်။ မြေချိုးမန္တရများတွင် မြေကို အပြစ်ဖယ်ရှားသူဟု ချီးမွမ်းကာ ဝရာဟက မြေကို မြှောက်တင်ခဲ့သည့် အကြောင်းကို သတိရစေသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် သန့်ရှင်းသော အဖြူဝတ်စုံဝတ်၍ ဒေဝ၊ ပိတೃ၊ ရ္ṣi တို့အား ပူဇော်နှစ်သိမ့်ခြင်း ပြုလုပ်ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝိုင်ṣṇဝ ဥရ္ဒ္ဓဝပုဏ္ဍရ(tilaka) လိမ်းနည်းကို ဝဏ္ဏအလိုက် အရေအတွက်ကွာခြားစွာ ဖော်ပြပြီး၊ ဗိṣṇု၏ နာမ ၁၂ ခုကို ကိုယ်ခန္ဓာနေရာများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ၊ အလယ်ဗဟိုကွက်လပ်ပါသော ပုံစံမှန်ကန်မှုနှင့် မမှန်ကန်သည့် လိမ်းခြင်းအပေါ် သတိပေး၍ ဟရိ၏ နီးကပ်မှု(သာလိုက്യ) ကို ရည်ရွယ်ကြောင်း နိဂုံးချုပ်သည်။

ऊर्ध्वपुण्ड्र-गोपीचन्दन-माहात्म्य तथा आयुध-लाञ्छन-धारण (Urdhva-puṇḍra, Gopīcandana, and Emblematic Marking)
ဤအধ্যာယသည် ဘြဟ္မာနှင့် ကေရှဝ (နာရာယဏ) တို့၏ သင်ကြားမေးမြန်းပုံစံဖြင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝ ကိုယ်ခန္ဓာသန့်စင်ရေးကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက ပုဏ္ဍရ (tilaka) အမျိုးအစားများကို မေးမြန်းရာမှ စတင်ပြီး တုလစီမြေ၊ ဂိုပီစန္ဒန/ဟရိစန္ဒန စသည့် ပစ္စည်းများနှင့် ဆက်စပ်သည့် သုံးမျိုးခွဲခြားချက်ကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် ဂိုပီစန္ဒန၏ မဟာတ္မကို အထူးသဖြင့် ဒွာရဝတီနှင့် ဆက်နွယ်သော မြေကို အလွန်ချီးမွမ်းကာ သယ်ဆောင်နိုင်သော သန့်စင်ကိရိယာ၊ ကာကွယ်ရေးနှင့် ကုသိုလ်တိုးပွားစေသော အရာဟု ဆိုသည်။ မန္တရမပြည့်စုံခြင်း၊ အချိန်မမှန်ခြင်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမပြည့်စုံခြင်းတို့ရှိသော်လည်း အကျိုးတရားကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် နဖူးအမှတ်မှ စ၍ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် နာရာယဏ၏ အာယုဓ (ရှင်ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါ၊ ပဒ္မ) နှင့် မတ္စျ၊ ကူရ္မ စသည့် အဝတာရ လက္ခဏာများကို ထိုးမှတ်ခြင်းကို အတ္တလက္ခဏာတည်ဆောက်သည့် နည်းလမ်းအဖြစ် တင်ပြကာ အပြစ်ကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး ရန်သူအင်အားများမှ ကာကွယ်ကာ ပူဇော်ရေးအာဏာကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ လက်ချောင်းနှင့် လိမ်းပုံဆိုင်ရာ အသေးစိတ်ညွှန်ကြားချက်များ၊ ūrdhva-puṇḍra နှင့် စက္ကရလാഉဉ္ချနာ ကို ဆောင်ထားသူများကို သန့်ရှင်းဂုဏ်ပြုရမည့် လူမှု-ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်များလည်း ပါဝင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အမှတ်တံဆိပ်ဆောင်သူများကို မထီမဲ့မြင်မပြုရန် သတိပေးပြီး အပြစ်ပြင်ရန် ဘက်တီးနှင့် ဘုရားဘက်တော်ကို ရိုသေကာ ပူဇော်ရန် ညွှန်ပြသည်။

तुलसीमालाधारण-पूजाविधि-प्रशंसा (Praise of Wearing Tulasī Mālā and the Pūjā Procedure)
အခန်း ၄ တွင် ဘြဟ္မာသည် ကေသဝအား ဒိက္ခာခံယူပြီး သင်္ကေတပါသော ဘက္တိ၏ ရလဒ်ကို မေးမြန်းသည်။ အထူးသဖြင့် တုလစီမလာနှင့် ပဒ္မာက္ခ (ကြာစေ့) မဏိပုတီးကို ဝတ်ဆင်ခြင်း၏ အကျိုးကို မေးရာ ဘဂဝန်က ဖလသြရုတိအဖြစ် ဆက်တိုက်ရှင်းလင်းသည်။ တုလစီသစ်မလာသည် မြင်သာသော ဘက္တိအမှတ်အသားဖြစ်၍ ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ အညစ်အကြေးပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့် မင်္ဂလာတိုးပွားခြင်းကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ မသန့်ရှင်းသည့် အခြေအနေရှိသူတောင် ယုံကြည်မှုဖြင့် ဝတ်ဆင်လျှင် ဘုရားသဘောသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် သင်္ကေတဘက္တိမှ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတိကျသည့် ပူဇော်နည်းသို့ ကူးပြောင်းပြီး ဝိုင်ရှ္ဏဝအမှတ်အသားများ (ဦර්ဓ္ဝပုဏ္ဍရ နှင့် သင်္ခနှင့်ဆိုင်သော သင်္ကေတများ) ကို ခံယူရန်၊ သန္ဓျာပြုရန်၊ ဂုရုကို ဂါရဝပြုရန်၊ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ပူဇော်ခန်းသို့ ဝင်ရန်ကို ညွှန်ကြားသည်။ အတွင်းသန့်စင်ခြင်း၊ ပရာဏာယာမနှင့် လက်လေးလက်ရှိသော ဗိဿနုရုပ်ပေါ် သမาธိ/ဓျာနပြုခြင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် သင်္ခ၊ အိုးခွက်များ၊ မီးအိမ်နှင့် အာဃျ၊ ပါဒျ၊ အာစမနီယ၊ မဓုပရက စသည့် အပူဇော်ပစ္စည်းများကို စီစဉ်ပုံ၊ ပစ္စည်းမရှိလျှင် ဘာဝနာဖြင့် အစားထိုးခွင့်၊ နျာသနှင့် ပာဉ္စဇနျယ သင်္ခကို မန္တရဖြင့် ချီးမွမ်းပူဇော်ပုံတို့ကို အသေးစိတ်ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရေချိုးသန့်စင်၍ အလှဆင်ကာ နေဝေဒျ၊ နံ့သာ၊ မီးအလင်း၊ စတိုးတရနှင့် နိဂုံးချုပ် ဂါရဝအမူအရာများဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို ပြီးစီးစေပြီး ဘက္တိကို ဓျာနနှင့် လီတူဂျီတိကျမှု နှစ်မျိုးလုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

Śaṅkhodaka–Pañcāmṛta–Kṣīrasnāna Māhātmya (Glory of Conch-Water and Five-Nectar Ablution in Mārgaśīrṣa)
ဤအধ্যာယတွင် မေး–ဖြေ သဘောတရားဆွေးနွေးပုံဖြစ်ပြီး၊ ဘြဟ္မာသည် ဘဂဝန်ထံသို့ ဟရီကို ပဉ္စာမෘတဖြင့် အဘိသေက (ရေချိုးပူဇော်) ပြုခြင်းနှင့် အထူးသဖြင့် သင်္ခဩဒက (သင်္ခအတွင်းရှိ ရေ) ဖြင့် ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးဖလကို မေးမြန်းသည်။ ဘဂဝန်က နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ဂီ (ghee)၊ ပျားရည်၊ သကြားနှင့် ပန်းရနံ့ရေတို့ကို အဆင့်လိုက် သာသနာတန်ခိုးမြင့်သည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများအဖြစ် ဖော်ပြကာ မင်္ဂလာတိုးပွားခြင်း၊ အာဟာရပြည့်ဝခြင်း၊ ကံဆိုးမှုဖယ်ရှားခြင်းနှင့် ဒေဝလောကသို့ ရောက်နိုင်ခြင်း စသည့် သီးခြားအကျိုးများကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် မာရ္ဂရှိရ္ဩ (Mārgaśīrṣa) လတွင် အထူးပြုရမည့် အချိန်ကာလကို သတ်မှတ်ပြီး ဒွာဒသီ၊ ပဉ္စဒသီတို့ကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည်။ သင်္ခရေဖြင့် အဘိသေကပြုရာတွင် ၈၊ ၁၆၊ ၂၄၊ ၁၀၈၊ ၁၀၀၈ စသည့် အရေအတွက်များကို သတ်မှတ်ကာ လောကီအာဏာ၊ မင်းစိုးရာဇာဖြစ်ခြင်းမှ စ၍ ကောင်းကင်ဒေဝလောကတွင် ကြာရှည်နေထိုင်ခြင်း၊ သစ္စာရှိသူအစုအဖွဲ့အတွက် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ထိတိုင် အကျိုးဖလများကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ သင်္ခဩဒကကို ဂင်္ဂါရေကဲ့သို့ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်လာသည်ဟု ဆိုပြီး၊ တီရ္ထအားလုံးသည် သင်္ခအတွင်း၌ ဘုရားအမိန့်ဖြင့် တည်ရှိကြောင်းလည်း သာသနာပြုသည်။ သင်္ခ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် အတွင်းတည်နေသော ဒေဝတားများ—လ၊ ဝရုဏ၊ ပရာဇာပတိ၊ ဂင်္ဂါ၊ စရသွတီ—ကို ဖော်ပြကာ အရ္ဃျ ပူဇော်ခြင်းနှင့် သင်္ခကိုင်၍ ပတ်လည်လှည့်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားပြီး ရောဂါဘေးနှင့် ရန်သူအန္တရာယ်များကို ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် မင်္ဂလာတေးဂီတနှင့်အတူ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးပူဇော်ခြင်းသည် “အသက်ရှင်စဉ်လွတ်မြောက်ခြင်း” သို့ ဦးတည်စေကြောင်း အကျင့်သန့်စင်မှုနှင့် မုက္ခလမ်းကြောင်းအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။

घण्टानाद-माहात्म्य तथा चन्दन-माहात्म्य (Glory of Bell-Sound and Sandal Offerings)
ဤအধ্যာယသည် ဘြဟ္မာ၏မေးခွန်းနှင့် သီရိဘဂဝန်၏ဖြေကြားချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မာက ပူဇော်ဝတ်ပြုရာတွင် ဂဏ္ဍာနာဒ (ခေါင်းလောင်းသံ) နှင့် စန္ဒန (စန္ဒကပ်/အနံ့ဆီ) တို့၏ အကျိုးफलကို တိတိကျကျ မေးမြန်းသည်။ သီရိဘဂဝန်က ခေါင်းလောင်းသံကို “တူရိယာအားလုံး” နှင့် “ဒေဝတားအားလုံး” ကို စုစည်းသည့် လိတုဂျီမီဒီယမ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ရေချိုးချိန်နှင့် ပူဇော်ချိန်တွင် အထူးအသုံးပြုရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဒေဝရုပ်ရှေ့တွင် ခေါင်းလောင်းတီးခြင်းသည် ဒေဝလောက၌ ကြာရှည်နေထိုင်ရခြင်း၊ စုဆောင်းထားသော အပြစ်ဒုက္ခများ ပျက်စီးခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်အတွင်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုတို့ကို ပေးသည်ဟု ဖလသရုတိအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။ ခေါင်းလောင်းနှင့် လက်ကိုင်ပေါ်တွင် ဂရုဍ (Vainateya) နှင့် သုဒർശန (Sudarśana) အမှတ်တံဆိပ်များ ရှိသင့်ကြောင်း၊ မရှိပါက လုပ်ဆောင်ချက်တူ အစားထိုးအသုံးပြုနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ သုဒർശနနှင့် ဆက်စပ်သော ခေါင်းလောင်းသံကို သေခါနီးတွင် ကြားရခြင်းပင် ကယ်တင်ရေးဆိုင်ရာ နားကြားပူဇော်မှုအဖြစ် အာနိသင်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် စန္ဒန-မဟာတ္မယသို့ ကူးပြောင်းကာ တုလစီသစ်မှ ထုတ်သော စန္ဒကပ်နှင့် ကမ္ဖူး၊ အဂုရု၊ မೃဂနာဘိ စသည့် အနံ့ပစ္စည်းများ ရောစပ်ထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းကို မာရ္ဂရှီရ္ษ လတွင် အထူးပူဇော်ရန် ဦးစားပေးထားသည်။ ထိုပူဇော်မှုသည် ကုသိုလ်တိုးပွားခြင်း၊ သန့်စင်ခြင်းနှင့် ဘက္တိ၏ စစ်မှန်မှုကို အခိုင်အမာ ပြောဆိုသည်။ ဂရုဍပေါ်ရှိ နာရာယဏကို သင်္ခ၊ ပဒ్మ၊ ဂဒါ၊ စက္ကရ နှင့် သီရိတို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်းသာ လုံလောက်ကြောင်း ထင်ရှားစေပြီး တီရ္ထယာတရာ၊ ယဇ္ဉ၊ ဝရတ၊ ဒါန၊ ဥပဝါသ စသည့် အခြားစနစ်များကို ဘက္တိအတွင်း၌ အနိမ့်သတ်မှတ်ထားသည်။

Puṣpajāti-māhātmya (Theological Discourse on the Merit of Flower-Offerings)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သင်ကြားရေးဆန်သော ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မာသည် ပန်းပူဇော်မှုအမျိုးမျိုးနှင့် ဆက်စပ်သော ဝိညာဉ်ရေးအကျိုးရလဒ်များကို စနစ်တကျရှင်းပြရန် တောင်းဆိုပြီး၊ ဘဂဝန်သည် အမျိုးအစားခွဲခြား၍ တိတိကျကျ ဖြေကြားသည်။ ပူဇော်ရန် သင့်တော်သော ပန်းအမျိုးအစားများကို စာရင်းပြုကာ၊ တုလစီနှင့် ရေတွင်းကြာပန်းအချို့ကဲ့သို့ အထူးနှစ်သက်ဖွယ် ပူဇော်မှုများကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ပန်း၏ အရည်အသွေးစံနှုန်းများ—အရောင်၊ အနံ့၊ လတ်ဆတ်မှု၊ ပိုးမွှားကင်းစင်မှု၊ ပူဇော်ရေးသန့်ရှင်းမှု—ကို သတ်မှတ်ပြီး၊ အနံ့မရှိသောပန်းတချို့လည်း လက်ခံနိုင်ကြောင်းဆိုသော်လည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အရာများကိုလည်း သီးသန့်ညွှန်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဘိလွ၊ ရှမီ၊ ဘ္ရင်္ဂရာဇ၊ တမာလာ၊ အာမလကီ စသည့် ရွက်များကိုလည်း ပူဇော်နိုင်ကြောင်းနှင့် သင့်လျော်ရာတွင် သစ်သီးကို အစားထိုးပူဇော်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပန်းအမျိုးအစားအလိုက် ကုသိုလ်အကျိုးကို “ထောင်ဆ” တိုးမြှင့်သည့် အဆင့်လိုက်တန်ဖိုးထားမှုဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ပြပြီး၊ စာရင်းထဲတွင် အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ဇာတိ (ဂျက်စမင်) ကို ထိပ်တန်းထားသည်။ ဖလသရုတိအရ ဤလတွင် ပူဇော်ခြင်းသည် ဘုရားက ပရိသတ်၏ ဘက္တိကို ပေးအပ်စေပြီး၊ ဓန၊ မိသားစုကောင်းကျိုး စသည့် လောကီလိုအင်များလည်း ပူရာဏသဘောတရားအတိုင်း ရရှိနိုင်ကြောင်း ဆိုထားသည်။

श्रीमत्तुलसी-धूप-दीपमाहात्म्य (Glorification of Tulasī, Incense, and Lamps)
ဤအခန်းသည် ပူဇော်ရေးနှင့် ကျင့်ဝတ်ကို ဆွေးနွေးသည့် စကားဝိုင်းပုံစံဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မာက တုလစီ၏ မဟာတန်ခိုးကို အစဉ်လိုက်ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုရာတွင် ဘဂဝန်က တုလစီပူဇော်ခြင်းသည် အဖိုးတန်ပစ္စည်းများထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း၊ တုလစီမဉ္ဇရီဖြင့် ပူဇော်လျှင် မောက္ခသို့ ဦးတည်သည့် အဆင့်နှင့် ဗိဿနု၏ နေရာတော် (Śvetadvīpa အပါအဝင်) သို့ နီးကပ်ခြင်းကို ရရှိကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းမှုဆိုင်ရာ စည်းကမ်းများကို ဖော်ပြသည်။ ပန်းဟောင်း၊ ရေဟောင်းကို ရှောင်ရမည်ဟု ဆိုသော်လည်း တုလစီရွက်နှင့် ဂင်္ဂါရေကို မပယ်ဖျက်ရသော အထူးသဘောထားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ bilva၊ śamī စသည့် ရွက်ပူဇော်မှုများကို ခွဲခြားဖော်ပြပြီး တုလစီကို ဗိဿနုအလွန်ချစ်မြတ်နိုးသည့် အရာအဖြစ် ဦးစားပေးကာ kṛṣṇā/sitā အရောင်ပုံစံများနှင့် ‘kṛṣṇa-tulasī’ ပူဇော်ခြင်း၏ ဘာဝနာဖလကိုလည်း ပြောသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဓူပဒါနနှင့် ဒီပဒါနကို ရှင်းပြသည်။ aguru၊ karpūra၊ guggulu နှင့် daśāṅga dhūpa ကဲ့သို့သော ဓူပများသည် သန့်စင်ပေးခြင်း၊ ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ဆန္ဒပြည့်စုံစေခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေကြောင်း ဆိုသည်။ မီးအလင်းပူဇော် (ārātrika, nīrājana) သည် မပြည့်စုံသည့် ပူဇော်မှုကိုပါ ပြည့်စုံစေပြီး ကောင်းကင်/ဗိုင်ကుంఠသို့ ရောက်စေကြောင်း ဖော်ပြကာ၊ ပူဇော်ထားသော မီးအလင်းကို ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ခိုးယူခြင်းကို တားမြစ်၍ phalaśruti ပုံစံဖြင့် မကောင်းသော ကမ္မဖလကို သတိပေးသည်။

नैवेद्यविधिवर्णनम् | Description of the Naivedya Procedure (Offerings in Mārgaśīrṣa)
အခန်း ၉ သည် မာဂရှီရ္ရှ လတွင် ပြုလုပ်သော နိုင်ဝေဒျ (အစားအစာပူဇော်) နည်းလမ်းကို နည်းပညာနှင့် သာသနာရေးအနက်အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ရှင်းလင်းဖော်ပြသော အခန်းဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မာသည် အန်န (အစားအစာ) နှင့် ဗျဉ္ဇန (အဖော်ဟင်း/အထောက်အကူဟင်း) အမျိုးအစားများနှင့် တိတိကျကျ ပူဇော်နည်းကို မေးမြန်းသည်။ သရီ ဘဂဝန်က အဆင့်လိုက် စည်းကမ်းတကျ လမ်းညွှန်သည်—ပူဇော်ပစ္စည်းထည့်ရန် အိုးခွက်ကို ရွေးချယ်ရာတွင် အကောင်းဆုံးမှာ ရွှေ၊ ထို့နောက် ငွေ၊ မရနိုင်လျှင် ပလာရှ သစ်ရွက်ပန်းကန်တို့ကို သုံးရန်၊ ပန်းကန်သေးသေးများကို များစွာ စီစဉ်ရန်၊ ထို့နောက် ပာယသ (နို့ဆန်ပြုတ်ချို)၊ သီးနှံ/ပဲမျိုးစုံ၊ သစ်သီးရောနှောချက်များ၊ အမွှေးအကြိုင်ပါ ဆေးရည်/ရည်ပြုတ်များ၊ မိုဒက နှင့် အချိုပွဲမျိုးစုံ၊ ကြော်/ဖုတ် အစားအစာများ၊ ဂီ သို့မဟုတ် အမွှေးနံ့ပါဝင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများကို စနစ်တကျ တင်ဆက်ရန် ဖြစ်သည်။ အပြည့်အစုံ မပြုလုပ်နိုင်သူများအတွက်လည်း အကျဉ်းချုပ် ပူဇော်စုံတစ်စုံကို ခွင့်ပြုထားပြီး၊ ထိုပူဇော်မှုသည် ဝိညာဉ်ရေးကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဖလရှရုတိ (အကျိုးကျေးဇူး) ဖြင့် ဆိုထားသည်။ နောက်ဆုံးပိုဒ်များတွင် ပမာဏနှင့် သန့်ရှင်းမှုကို ချက်ပြုတ်သကဲ့သို့ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ကာ၊ တိုင်းတာမှုမှန်ကန်ခြင်း၊ သန့်စင်မှု၊ စီစဉ်တင်ဆက်မှု စနစ်တကျဖြစ်ခြင်းတို့က ပူဇော်ပွဲ၏ အာနိသင်ကို ခိုင်မာစေကြောင်း အလေးပေးထားသည်။

Dāmodara-nāma-japa, Pradakṣiṇā-vidhi, and Śālagrāma-pādodaka: Mārgaśīrṣa Observances
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရ္ဂရှီရ္ษ (Mārgaśīrṣa) ဝတ်ပြုကျင့်စဉ်အတွင်း နိုင်ဝေဒျ (naivedya) အစာပူဇော်ပြီးနောက် ဘာလုပ်သင့်သနည်းဟု မေးမြန်းသူနှင့် ဘဂဝန်၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ဘဂဝန်က အစာပူဇော်ပြီးနောက် လိုက်နာရမည့် အစီအစဉ်ကို ပြောကြားပြီး—အာစမန (ācamana) အတွက် မွှေးရနံ့ရေ၊ ထို့နောက် တမ္ဗူလ (tāmbūla)၊ စန္ဒန်၊ ပန်း၊ မှန်၊ နီရာဇန (nīrājana) စသည်တို့ဖြင့် ရိုသေစွာ ပူဇော်ရန် ညွှန်ပြသည်။ ထို့နောက် ဂျပ (japa) နှင့် စ္တောတရ (stotra) ဖြင့် ဘက္တိကို တိုးမြှင့်ရန်၊ သင့်တော်သော မာလာ (mālā) ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုရန်နှင့် ဂျပပြုရာတွင် အာရုံမလွဲစေသော ထိုင်ပုံ၊ တိတ်ဆိတ်မှု၊ ထိန်းချုပ်မှုတို့ကို စည်းကမ်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဂျပ၏ ကုသိုလ်တန်ဖိုးကိုလည်း အိမ်တွင်ပြုခြင်းမှ တီရ္ထ (tīrtha) တွင်ပြုခြင်း၊ ထို့ထက် ပို၍ ဘုရားသခင်၏ နီးကပ်သော သာသနာတော်အတွင်း ပြုခြင်းအထိ နေရာအလိုက် ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ ပရဒက္ခိဏာ (pradakṣiṇā) ကို အကြိမ်ရေလိုက်၍ ပြုလုပ်သည့် အကျိုးဖလ (phala) ကို အသေးစိတ်ဆိုပြီး ဒဏ္ဍ-ပရပါတ (daṇḍa-prapāta) အပြည့်အဝ ပျပ်ဝပ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် တန်ဖိုးညီမျှမှုများ၊ စုဆောင်းလာသော အကျင့်မကောင်းအညစ်အကြေးများကို လျင်မြန်စွာ ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ “ဒါမောဒရ” (Dāmodara) ဟူသော နာမ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ယရှောဒါ (Yaśodā) က ချည်နှောင်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်နှင့် ဆက်စပ်၍ သဒ္ဓာတရားအရ ရှင်းလင်းသည်။ “namo dāmodarāya” ကို နေ့စဉ် အကြိမ်များစွာ ထပ်ခါတလဲလဲ ရွတ်ဆိုရန်နှင့် အဆုံးတွင် တရ္ပဏ (tarpana)၊ ဟောမ (homa)၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းတို့ဖြင့် ပြီးစီးစေရန် ညွှန်ကြားသည်။ နိဂုံးတွင် သီချင်းဆိုခြင်း၊ တူရိယာတီးခြင်း၊ အကကခြင်း၊ စာဖတ်ခြင်းတို့ကို ဘုရားနှစ်သက်သော ဘက္တိပူဇော်မှုအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး၊ ရှာလာဂြာမ (Śālagrāma) မှ ထွက်သော ပာဒိုဒက (pādodaka) ကို အလွန်သန့်စင်စေသော ရေတော်ဟု သတ်မှတ်ကာ အညစ်အကြေးအခြေအနေများတွင်တောင် အသုံးပြုနိုင်ပြီး အသက်ဆုံးချိန်တွင်လည်း ကယ်တင်ခြင်းတန်ဖိုးရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Kāmpilya’s Vaiṣṇava King and the Ethics of Dvādaśī: Hospitality, Devotion, and Karmic Retrospection (कांपिल्यनृप-वैष्णवधर्मः)
အခန်း ၁၁ တွင် ဗြဟ္မာသည် ဧကာဒသီ၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် သန့်ရှင်းသော ဝတ်ပြုအကျင့်များ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း (မူရတိနှင့် ဆိုင်သော စည်းကမ်းများပါဝင်) ကို မေးမြန်းသည်။ သီရိဘဂဝန်က အပြစ်ပျက်စီးစေသော ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ဖြင့် ဖြေကြားသည်။ ကမ္ပိလျာမြို့၌ ဗီရာဗာဟု မင်းသည် သစ္စာရှိ၊ ကိုယ်ထိန်းချုပ်နိုင်၊ ဗြဟ္မဗေဒကို သိကျွမ်းပြီး ဇနာဒနအား သဒ္ဓါပြည့်ဝသူဖြစ်သည်။ မိဖုရား ကာန္တိမတီလည်း သဒ္ဓါတည်ကြည်သူဖြစ်သည်။ ဘဟာရဒ္ဝာဇ ရှင်တော်လာရောက်ရာတွင် အာရ္ဃျ၊ အာသန၊ ဂုဏ်ပြုနှုတ်ဆက်ခြင်းတို့ဖြင့် ဓမ္မတရားအတိုင်း ဧည့်ခံကြသည်။ မင်းက ဝိုင်ရှ္ဏဝများကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၏ သဘောတရားကို ရှင်းလင်းကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝတစ်ဦးအား ပေးသော အနည်းငယ်သော ဒါနတောင် မဟာအကျိုးဖြစ်လာကြောင်း၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝမရှိသော တစ်နေ့သည် အကျိုးမဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဟೃṣီကေရှအား သဒ္ဓါမရှိသူတို့ကို ပြစ်တင်ဖော်ပြပြီး ဟရိ၏နေ့၏ ကုသိုလ်ကို အခြားဝတ်များထက် မြင့်မားစွာ ချီးမြှောက်သည်။ ဆက်လက်၍ ဒွာဒသီ၏ အထူးမြတ်မှုကို အခြား တိထိများထက် သာလွန်ကြောင်း ပြောကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝမင်းမရှိသော နိုင်ငံကို မျက်စိမရှိသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် တူကြောင်း ဥပမာပြုသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ဝတ်ပြုသဒ္ဓါသည် နိုင်ငံရေးကောင်းကျိုးနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ပြသသည်။ ဘဟာရဒ္ဝာဇက မင်းနှင့် မိဖုရားကို ကောင်းချီးပေး၍ သဒ္ဓါတည်ကြည်မှုနှင့် အိမ်ထောင်ရေးသစ္စာကို ချီးကျူးသည်။ မင်းက မိမိစည်းစိမ်၏ အကြောင်းရင်းကို မေးရာတွင် ရှင်တော်က ယခင်ဘဝ၌ မင်းသည် အကြမ်းဖက်၍ အကျင့်ပျက်သော ရှုဒ္ဒရဖြစ်ခဲ့ပြီး မိဖုရားက သစ္စာရှိ၍ မကောင်းစိတ်မရှိသူဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ကံပြောင်းလဲသည့် အချက်မှာ အန္တရာယ်ရှိသော တောထဲ၌ လမ်းပျောက်၍ ရေငတ်နေသော ဗြာဟ္မဏ (ဒေဝရှာမာ) ကို သနားကာ ရေ၊ သစ်သီး၊ အနားယူရာ ပေးပြီး ပူဇော်ရေးကို ကူညီပေးခြင်းဖြစ်သည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဒေဝရှာမာက ပြန်လည်ဖြေကြားရန် ပြင်ဆင်ကာ ကရုဏာနှင့် ပြောင်းလဲခြင်းအကြောင်း ဆက်လက်သင်ကြားမည်ကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။

अखण्डैकादशीव्रतविधिः (Akhaṇḍa-Ekādaśī Vrata: Procedure and Udyāpana)
အဓ್ಯಾಯ ၁၂ သည် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် ဒေဝရှာမာက အတိတ်ဘဝက ကမ္မနောက်ခံကို ရှင်းပြသည်။ ဗိဿနု၏ ဒွာဒသီနေ့ကို ဒသမီနှင့် ထိစပ်သွားခြင်း (Daśamī-vedha) ကြောင့် စုဆောင်းထားသော ပုဏ္ဏာပျက်စီးကာ အချိန်ရှည်ဒုက္ခခံရပြီး လူမှုအဆင့်ကျဆင်းခြင်းနှင့် နရကဒဏ်များကိုပါ ခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အခြားသူတစ်ဦး၏ မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်သော ဧကာဒသီဝတ်နှင့် ပုဏ္ဏာမျှဝေ/ပါဝင်ခြင်း (paradatta-puṇya)၊ ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်း (atithya) နှင့် ဘက္တိဖြင့် သန့်စင်ကာ မြင့်မားရာသို့ တက်ရောက်နိုင်ကြောင်း ပြသသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် မင်းက တရားဝင်နည်းလမ်းကို မေးမြန်းသဖြင့် ရှင်ရသီက အခဏ္ဍ-ဧကာဒသီဝတ်၏ ဗိဓိကို ပေးသည်။ ဒသမီညတွင် ညစာ (naktam) ကို စည်းကမ်းတကျ စားပြီး အချို့ကို ရှောင်ရမည်။ ဧကာဒသီနေ့တွင် အစာရှောင်ကာ တားမြစ်ချက် ၁၀ ချက် (ရေကို ထပ်ခါထပ်ခါ သောက်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ မုသား၊ ကွမ်း၊ သွားတံ၊ နေ့အိပ်၊ လိင်ဆက်ဆံမှု၊ လောင်းကစား၊ ကစားပျော်၊ ညအိပ်ခြင်းနှင့် ကျဆုံးသူနှင့် စကားပြောခြင်း) ကို ထိန်းသိမ်းရမည်။ ဒွာဒသီနေ့တွင် တစ်ကြိမ်သာ စားပြီး pāraṇa ပြုကာ ရှောင်ကြဉ်မှုများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မာရ္ဂရှီရ္ဩ လပြည့်ဘက်၌ နှစ်စဉ် udyāpana ပြုရာတွင် အရည်အချင်းရှိသော ဘြာဟ္မဏများနှင့် ဇနီးပါ အာစာရျကို ဖိတ်ခေါ်၍ မဏ္ဍလ၊ ကလသ စီမံကာ လက္ခ္မီ-နာရာယဏကို (စွမ်းအားအလိုက် ရွှေရုပ်) တင်သွင်းပူဇော်ပြီး ပူဇာ၊ ဂျပ်၊ ဟောမ (Puruṣasūkta အခြေပြု အဟုတိများ) ဆောင်ရွက်ကာ ဒါန (နွား၊ အိုးအခွက်၊ လက်ဆောင်) နှင့် pūrṇapātra အပြီးသတ်နည်းကို ပြုလုပ်သည်။ စိတ်ရင်းမှန်ကန်မှုနှင့် ငွေကြေးလိမ်လည်မှုကို ရှောင်ရန်ကို အထူးအလေးပေးထားသည်။

जागर-लक्षणम् (Lakṣaṇa of Jāgaraṇa) — Ekādaśī/Dvādaśī Night Vigil and Its Phalāśruti
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ကလိယုဂ၌ လိုက်နာသင့်သော ဘက္တိညဉ်းပန်းမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည့် «ဇာဂရဏ» (ညလုံးပတ် သဒ္ဓါဖြင့် နိုးနေ၍ ဘုရားဝတ်ပြုခြင်း) ကို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် အကဲဖြတ်ချက်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဘဂဝန်သည် မှန်ကန်သော ဇာဂရဏ၏ လက္ခဏာများကို သတ်မှတ်ပေးပြီး—ပူရာဏဖတ်ရှု/မန္တရားရွတ်ဆိုခြင်း၊ သီချင်း၊ တူရိယာ၊ အက၊ သင်းမွှေး၊ မီးအလင်း၊ အနုမောဒနာအလှူအတန်း၊ ပန်းနှင့် အနံ့သာ၊ ပရဒက္ခိဏာနှင့် နမസ്കာရတို့ဖြင့် ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် စိတ်အားထက်သန်မှု၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် သီလ—အမှန်တရား၊ အာရုံထိန်းချုပ်မှု၊ ပျင်းရိမှု/ပေါ့လျော့မှုရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ ပူဇော်ရန်အသုံးစရိတ်၌ လိမ်လည်မှုမရှိခြင်းတို့ကို အခြေခံရမည်ဟု သင်ကြားသည်။ ကလိ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် နေ့ခင်းတွင်ပင် «ဝိညာဉ်ရေးအိပ်ပျော်» နေသူများနှင့် ညလုံးပတ် နိုးနေသူများကို နှိုင်းယှဉ်ကာ၊ ဇာဂရဏ၏ ဖလအရှုတိကို ယဇ్ఞကြီးများထက်ပင် မြင့်မားကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ ညလုံးပတ်အတွင်း ပြုလုပ်သင့်သော ဒါနများ—အထူးသဖြင့် ဂျီမီးတိုင်ထွန်းခြင်း၊ အစာပူဇော်ခြင်း၊ ကမ္ဖော်ပါသော ကွမ်း၊ အနံ့သာ၊ ပန်းမဏ္ဍပ၊ နို့/ဒိန်ချဉ်/ဂျီ/ရေဖြင့် ဒေဝတားကို အဘိသေကပြုခြင်း၊ အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ နွားလှူခြင်းတို့ကို ရေတွက်ကာ၊ သန့်စင်မှု၊ စည်းစိမ်၊ ကောင်းကင်နေထိုင်မှုနှင့် ဒေဝတားနီးကပ်မှုတို့ကို အကျိုးရလဒ်အဖြစ် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ဘက္တိသီချင်းနှင့် အကကို တားဆီးနှောင့်ယှက်သူကို သတိပေးပြီး၊ အခြားသူများကို ဇာဂရဏပြုရန် အားပေးသူသည် လောကီဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အဆင့်အတန်းမြင့်မားမည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် «ဒွာဒသီ-ဇာဂရဏ» ကို အထူးကျော်ကြားသော ဝတ်ပြုမှုအဖြစ် မြှောက်တင်ကာ မုတ်ခ္ရှ၊ အပြစ်ပယ်ရှင်းခြင်း (ကြီးမားသောအပြစ်နှင့် မသိမသာအပြစ်ပါ)၊ မျိုးရိုးတည်ငြိမ်မှုနှင့် သေပြီးနောက် မကောင်းသောအခြေအနေများမှ ကာကွယ်ခြင်းတို့ကို ကတိပြု၍ ကလိယုဂ၌ အစွမ်းကုန် လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းသည်။

मात्स्योत्सवविधानम् (Matsyotsava-vidhāna: Procedure for the Fish-Festival on Śukla Dvādaśī)
ဤအধ্যာယတွင် ဘဂဝန်က မာရ္ဂရှီရ္ษလ (သုက္လပက္ခ) အတွင်း တိထိသတ်မှတ်ထားသော ဝတ်ပြုစည်းကမ်းကို သင်ကြားပြီး၊ ဒွါဒသီနေ့၌ ပြုလုပ်ရသော မတ္စျောတ္စဝ (ငါးပွဲတော်) ကို အဓိကထားသည်။ ဒသမီနေ့တွင် ကြိုတင်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဟောမမီးပူဇော်ခြင်းကို စတင်ကာ သန့်ရှင်းရေးစည်းကမ်း၊ အစားအသောက်ထိန်းချုပ်မှု၊ ကိုယ်ခန္ဓာသန့်စင်မှုတို့ကို လိုက်နာရသည်။ ထို့နောက် ဗိဿဏုကို ဂဒါဓရအဖြစ် (သင်္ခ-စက္ကရ-ဂဒါ ကိုင်ဆောင်၊ ကီရီဋ၊ ပီတဝါသ ဝတ်) စိတ်တွင်မြင်ယောင်ကာ အရ္ဃျ ပူဇော်ပြီး၊ ဧကာဒသီနေ့တွင် အစာရှောင်၍ နောက်နေ့တွင် ပုဏ္ဍရိကာက္ษ/အချျုတအား အပ်နှံစွာ စားသောက်မည်ဟု သစ္စာပြုသည်။ ညတွင် ဘုရားရုပ်တော်အနီး နာရာယဏ-ဇပကို ပြုလုပ်သည်။ မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် မြစ်/ကန်တွင် (မဖြစ်နိုင်လျှင် အိမ်တွင်) မန္တရဖြင့် သန့်စင်ထားသော မြေမှုန့်နှင့် ရေကို အသုံးပြု၍ ရေချိုးသန့်စင်ရပြီး၊ မြေ-ရေကို ကမ္ဘာ့အထောက်အကူအဖြစ် သန့်မြတ်စေသည်။ ထို့နောက် ကေရှဝ၊ ဒာမောဒရ၊ နೃසිံဟ၊ ရှရီပတိ စသည့် နာမတော်များဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအင်္ဂါများကို ညွှန်ပြပူဇော်သကဲ့သို့ အလေးပြုသည်။ သမုဒ္ဒရာလေးပါးကို ကိုယ်စားပြုသော ကလသ လေးလုံးကို တပ်ဆင်ကာ ရွက်၊ အဝတ်၊ စန္ဒကူး၊ အဖုံးနှင့် နှမ်း-ရွှေ အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် အလှဆင်သည်။ အလယ်တွင် ပီဋ္ဌာပေါ်၌ ဘူး (ရွှေ/ငွေ/ကြေး/သစ်; မရနိုင်လျှင် ပလာရှ) တင်ပြီး၊ ဇနာရ္ဒန၏ ရွှေငါးရုပ်ကို ထားကာ ပူဇော်သည်။ ဝေဒများကို ကယ်တင်ခဲ့ခြင်းကို အထူးသတိရကာ ပူဇော်ပြီး ညလုံးပေါက် ဂျာဂရ (နိုးကြားဝတ်) ဖြင့် ပြီးစီးစေသည်။ နံနက်တွင် ကလသလေးလုံးကို ဗေဒဆက်နွယ်မှုနှင့် ဦးတည်ရာအလိုက် ပုဏ္ဏားလေးဦးထံ လှူဒါန်းပြီး၊ ရွှေငါးကို အာစာရျထံ ဆက်ကပ်ကာ ဂုရုညွှန်ကြားချက်ကို မဖောက်ဖျက်ရန် သတိပေးသည်။ ပုဏ္ဏားများကို ကျွေးမွေးပြီး၊ ဤဝတ်ကို ပြုသူ၊ နားထောင်သူ၊ ဖတ်ရွတ်သူတို့သည် အပြစ်မှ လွတ်ကင်း၍ မုက္ခသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖလသရုတိက ကတိပြုသည်။

Saho-māsa Observances: Brāhmaṇa-Sevā, Dāna-Trika, and Śrī Kṛṣṇa Nāma-Māhātmya (Mārgaśīrṣa)
ဤအধ্যာယတွင် ဘဂဝန်၏ အစဉ်လိုက်ဖြေကြားချက်များကို ဖော်ပြပြီး မာရ္ဂရှီရ္ษ (ဤအခန်းတွင် စဟို-မာသ ဟုလည်း ခေါ်) ကို ဘက္တိကျင့်ဝတ်အတွက် အထူးအာရုံစိုက်ရမည့် ကာလအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အစပိုင်းတွင် ကေရှဝကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဗြာဟ္မဏ-ဇနီးမောင်နှံကို တပြိုင်နက် ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ဦးစားပေးကာ ထိုသို့မှန်ကန်စွာ ဂုဏ်ပြုခြင်းသည် ဘုရား၏ စိတ်တော်ကျေနပ်မှု ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒါန၏ အဆင့်လိုက်ကို ရှင်းလင်းသည်—ဂို-ဒါန၊ ဘူ-ဒါန၊ သုဝဏ္ဏ-ဒါန နှင့် အဝတ်အစား၊ အိပ်ရာခင်း၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ အိမ်ရာတို့ကို ပေးလှူခြင်း။ အထူးသဖြင့် “ဒါန-ထရိက” ဟူသော မြေ၊ နွား၊ ဗိဒ္ယာ-ဒါန (ပညာပေးလှူ) ကို အလွန်ကောင်းမြတ်သော ကုသိုလ်အဖြစ် ထင်ရှားစွာ ချီးမြှောက်သည်။ ဗြာဟ္မဏများကို ဧည့်ဝတ်ပြု၍ စိတ်ရှည်လက်ရှည် ကျွေးမွေးရန်ကိုလည်း အလေးထားပြီး ပာယသ (နို့ဆန်ချို) စသည့် သန့်ရှင်းသိမ်မွေ့သော အစားအစာများကို ဧည့်ခံပူဇော်ရန် ညွှန်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗြာဟ္မဏများကို ပူဇော်ပစ္စည်းများ၏ “ပါးစပ်” အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ သူတို့မှတဆင့် ပေးလှူခြင်းနှင့် ဟောမပူဇော်ခြင်းတို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု တိုးပွားကြောင်း သင်ကြားသည်။ ထို့ပြင် ဘုရားထံ အရပဏာ (ပထမဦးစွာ ပူဇော်) မလုပ်ဘဲ စားသောက်ခြင်းကို ရှောင်ရန်၊ ပူဇော်ပြီးကျန်သော ပရသာဒ (ucchiṣṭa) ၏ သန့်စင်စေသော အာနိသင်ကို ချီးမွမ်းသည်။ အဆုံးတွင် “ကృష్ణ၊ ကృష్ణ” ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ အမည်တော်ကို ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ကလိယုဂတွင် အပြစ်ကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး သေချိန်တွင် ကာကွယ်ပေးကာ အခြားနည်းလမ်းများထက် ထူးကဲကြောင်း နာမ-မာဟာတ္မ்யအဖြစ် တိုးချဲ့ဖော်ပြပြီး ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ လေ့လာခြင်းတို့၏ ဖလကိုလည်း ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသည်။

ध्यानविधिः, मन्त्रगोपनम्, गुरु-शिष्यलक्षणम्, श्रीमद्भागवत-माहात्म्यम् (Meditation Rite, Mantra Confidentiality, Qualifications of Guru and Disciple, and the Glory of the Śrīmad Bhāgavata)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သာသနာရေးညွှန်ကြားချက်အဖြစ် စတင်ပြီး မင်္ဂလာဥယျာဉ်အလယ်ရှိ တောက်ပသောမဏ္ဍပတွင် ကလေးပုံစံ သီရိကృష్ణကို ဓျာနပြုရန် အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ မျက်နှာအင်္ဂါရပ်၊ ထိုင်ပုံ၊ အစေခံများနှင့် ဘက္တိစိတ်အနေအထားတို့ကို အသေးစိတ်ဖော်ပြကာ မနက်ခင်းပူဇော်ပွဲအတွက် မြင်ကွင်းတင်ပုံစံတစ်ခုအဖြစ် ထားရှိသည်။ ထို့နောက် မနက်အစောပိုင်းပူဇော်ရာတွင် ပာယသာနှင့် သန့်ရှင်းသစ်လတ်သော ထောပတ်တို့ကို ဆက်ကပ်ပြီး အနုસ્મရဏ (ပြန်လည်မှတ်မိခြင်း) နှင့် ပေါင်းစည်းစေသည်။ ယုံကြည်မှုဖြင့် နေ့စဉ်ပူဇော်လျှင် လက္ရှ္မီသုခချမ်းသာရပြီး နောက်ဆုံးတွင် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော အထွတ်အထိပ်နေရာသို့ ရောက်ကြောင်း အကျိုးဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် မန္တရစည်းကမ်းသို့ ပြောင်းကာ “Śrīmad Dāmodara” မန္တရကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်း၍ မသင့်တော်သူများထံ မပေးရဟု ဆိုသည်။ မသင့်တော်သူ၏ လက္ခဏာများ—အကျင့်ပျက်၊ လှည့်ဖြားမှု၊ ဒေါသ၊ လောဘ၊ ထိခိုက်စေသောစကား၊ အမြတ်ထုတ်ခြင်း စသည်—ကို ရှည်လျားစွာ列ပြပြီး၊ သင့်တော်သော သစ္စာရှိသည့် သင်တန်းသားမှာ ကိုယ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း၊ ဝန်ဆောင်မှုစိတ်၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ဝတ္တရားတည်ကြည်မှုနှင့် မုတ်ခ္ခကို မျှော်လင့်ခြင်းတို့ရှိရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဂုရု၏ လက္ခဏာများအဖြစ် စိတ်ညီမျှမှု၊ ကရုဏာ၊ ပညာတတ်မှု၊ ပျင်းရိမှုကင်းခြင်း၊ သံသယဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝသစ္စာနှင့် အကျိုးပြုစိတ်တို့ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Śrīmad Bhāgavata Purāṇa ၏ မဟာတ္မယကို ချဲ့ထွင်ဖော်ပြပြီး၊ အခန်းငယ်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုပင် နားထောင်/ဖတ်ရှုခြင်းက ကြီးမားသော ကုသိုလ်ရကြောင်း၊ အိမ်တွင် စာအုပ်ထားရှိခြင်းက ကာကွယ်သန့်စင်ပေးကြောင်း ဆိုသည်။ စာအုပ်ကို ထရပ်၍ ဂါရဝပြုခြင်း၊ နှုတ်ဆက်ခြင်း၊ နီးကပ်ခြင်းတို့ကို ချီးမွမ်းကာ၊ ဘာဂဝတရှိရာတွင် သာသနာတော်တည်ရှိမှုနှင့် တီရ္ထ၊ ယဇ్ఞကဲ့သို့ အကျိုးများ စုဝေးလာကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ပန်း၊ အမွှေး၊ မီးအလင်း၊ အဝတ်အထည်တို့ဖြင့် နားထောင်ပူဇော်ခြင်းသည် စည်းကမ်းရှိသော ဂါရဝဖြင့် ဘုရားအနုဂ्रहကို “ချည်နှောင်” ရယူသည့် လမ်းဟု အဆုံးသတ်သည်။

मथुरामाहात्म्यं मार्गशीर्षमासे — Mathurā’s Glory in the Month of Mārgaśīrṣa
ဤအধ্যာယသည် သဒ္ဓမ္မဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး ဘြဟ္မာသည် မာဂရှီရ္ษ လ၏ အထူးမြတ်မှုနှင့် ၎င်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ပေါ်ရာ က္ෂೇತ್ರကို မေးမြန်းသည်။ ဘဂဝန်က မထူရာ (မဓုပူရီ) ကို အမြင့်မြတ်ဆုံး သန့်ရှင်းမြေဒေသဟု ဖော်ပြကာ အမြဲမင်္ဂလာရှိ၍ ချစ်ခင်တော်မူသော နေရာဟု ဆိုသည်။ သန့်စင်ခြင်း၏ အလွှာလိုက် သဘောတရားကို ဖွင့်ဆိုသည်—နေရာအာနိသင်ကြောင့် “ခြေလှမ်းတိုင်း” တွင် တီရ္ထဖလ ပေါ်ထွက်ပြီး မြို့သို့ နီးကပ်လာခြင်းတင်ပင် အပြစ်များ ကျဆင်းသွားသည်ဟု ဆိုသည်။ မထူရာကို မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ အမည်ကို ခေါ်ဆိုခြင်း၊ သတိရခြင်းတို့သည်လည်း သန့်စင်စေသည်။ ထို့ပြင် မထူရာ၏ ပုဏ္ဏာကို အခြား နာမည်ကြီး တီရ္ထများနှင့် ရှည်လျားသော ဝ्रတများထက် ထပ်မံမြင့်မားစွာ တန်ဖိုးထားသည်။ တီရ္ထများတွင် မကောင်းမှု ပြုလျှင် အပြစ်သည် “ခိုင်မာ” လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးသော်လည်း မထူရာတွင် ပြုမိသော မကောင်းမှုသည် ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။ မထူရာတွင် နေထိုင်ခြင်း၊ သေဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် မတော်တဆ သေဆုံးခြင်းတောင် မြင့်မြတ်သော ဂတိသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ မာဂရှီရ္ษ လတွင် မထူရာသို့ သွားရန် အကြံပြုကာ မဖြစ်နိုင်လျှင် ပုရှ္ကရကို သတ်မှတ်သည်။ ပူရ္ဏိမာနေ့တွင် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ဒါန၊ ရှရဒ္ဓ၊ ပူဇာ၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့် ပွဲတော်ပြီးစီးခြင်းတို့ကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်လျှင် မကုန်ခန်းသော အကျိုးရလဒ် ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။
It presents Mārgaśīrṣa as a ritually potent month, prescribing structured morning discipline—purification, mantra remembrance, and devotional marking of the body—to intensify Vaiṣṇava remembrance and ethical conduct.
The practices are framed as purification from demerit (pāpa), stabilization of devotional identity, and participation in tīrtha merit through Gaṅgā’s invoked presence—culminating in auspiciousness and mokṣa-oriented aspiration.
Recurring themes include mantra as a technology of sanctification, the portability of sacred geography via invocation, and the embodiment of devotion through ūrdhva-puṇḍra and Viṣṇu-name meditation.