Adhyaya 19

Verse 1

राजोवाच । गृहीत्वा दक्षिणां दैत्यान्महाविष्णुर्जनार्दनः । चकार किं ममाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे

ဘုရင်က မေးလေ၏— «ယဇ်ပူဇာ၏ ဒက္ခိဏာအဖြစ် ဒာနဝ/ဒೈတျာတို့ကို လက်ခံယူပြီးနောက် မဟာဗိෂ္ဏု—ဇနာရ္ဒန—သည် ဘာကို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ဝင်စားမှု အလွန်ကြီးမားသဖြင့် ပြောပြပါ»။

Verse 2

सारस्वत उवाच । एवं स्तुतः सुरैर्देवो गृहीत्वा मेदिनीं हरिः । बलिं निर्वासयामास संपूर्णे यज्ञकर्मणि । यज्ञांते दक्षिणां लब्ध्वा संपूर्णोऽभूदथाध्वरः

သာရသ္ဝတက ပြောလေ၏— «ဒေဝတားတို့က ထိုသို့ ချီးမွမ်းကြသဖြင့် ဟရီသည် မြေကြီးကို သိမ်းယူ하였다။ ယဇ်ကర్మ ပြည့်စုံသည့်အခါ ဘလိကို နှင်ထုတ်하였다။ ထို့ပြင် ယဇ်အဆုံးတွင် ဒက္ခိဏာကို ရရှိသော် ယဇ်ပူဇာသည် အပြည့်အဝ ပြီးမြောက်လေ၏»။

Verse 3

भगवानप्यसंपूर्णे तृतीये तु क्रमे विभुः । समभ्येत्य बलिं प्राह ईषत्प्रस्फुरिताधरः

တတိယခြေလှမ်း မပြည့်စုံသေးသော်လည်း အာဏာအလုံးစုံရှိသော သခင်ကြီးသည် ဘလိထံ ချဉ်းကပ်၍ နှုတ်ခမ်းအနည်းငယ် တုန်လှုပ်လျက် စကားဆို하였다။

Verse 4

ऋणे भवति दैत्येन्द्र बंधनं घोरदर्शनम् । त्वं पूरय पदं तन्मे नोचेद्बन्धं प्रतीच्छ भोः

«အကြွေးကျန်ရှိလျှင်၊ ဒೈတျာတို့၏ အရှင်ရေ၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ချည်နှောင်မှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ငါ့အတွက် ထိုခြေလှမ်းကို ဖြည့်ဆည်းလော့; မဟုတ်လျှင် ချည်နှောင်ကြိုးကို လက်ခံလော့၊ အရှင်»။

Verse 5

तन्मुरारिवचः श्रुत्वा पुरो भूत्वा बलेः सुतः । बाणो वामनमाचष्टे तदा तं विश्वरूपिणम्

မုရာရီ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် ဘလိ၏သား ဘာဏသည် ရှေ့သို့တိုးကာ ထိုအခါ စကြဝဠာရုပ်ဖြင့် တည်ရှိသော ဝါမနကို မေးမြန်းလေ၏။

Verse 6

कृत्वा महीमल्पतरां वपुः कृत्वा तु वामनम् । पदत्रयं याचयित्वा विश्वरूपमगाः कथम्

“မြေကြီးကို သေးငယ်သကဲ့သို့ ပြုလုပ်၍ ဝါမနအဖြစ် အငယ်ရုပ်ကို ခံယူကာ ခြေလှမ်းသုံးလှမ်းကို တောင်းယူခဲ့သော်လည်း၊ ထို့နောက် စကြဝဠာရုပ်သို့ မည်သို့ ပြောင်းလဲသနည်း?”

Verse 7

यदि तृतीयं क्रमणं याचसे जगदीश्वर । पुनर्वामनतां याहि बलिर्दास्यति तत्पदम्

“တတိယခြေလှမ်းကို တောင်းဆိုမည်ဆိုလျှင်၊ အို လောက၏အရှင်၊ ဝါမနရုပ်သို့ ပြန်လည်သွားပါ; ဘလိသည် ထိုခြေလှမ်းကို ထိုဝါမနတော်ထံ ပေးလိမ့်မည်။”

Verse 8

यादृग्विधाय बलिना वामनायोदकं कृतम् । तत्तादृशाय दातव्यमथ किं विश्वरूपिणे

“ဘလိက ဝါမနအတွက် ပြုလုပ်၍ ဆက်ကပ်ခဲ့သော ရေသွန်းပူဇာသည် ထိုသဘောတူညီသော ဝါမနအတွက်ပင် ဖြစ်သည်; ထိုသဘောတူညီသူထံ ပေးသင့်သည်၊ စကြဝဠာရုပ်ရှိသူထံ ပေးရန် အဘယ်အခွင့်ရှိသနည်း?”

Verse 9

भवत्कृतमिदं विश्वं विश्वस्मिन्वर्तते बलिः । छद्मना नैव गृह्णन्ति साधवो ये महेश्वर

“ဤစကြဝဠာသည် သင်၏ဖန်ဆင်းခြင်းဖြစ်၍ ဘလိသည်လည်း ဤစကြဝဠာအတွင်း၌ တည်ရှိသည်။ အို မဟာဣශ්ဝရ၊ သာဓုသတ္တဝါတို့သည် လှည့်စားခြင်းဖြင့် မခံယူကြ။”

Verse 10

जगदेतज्जगन्नाथ तावकं यदि मन्यसे । ज्ञात्वा बलिममर्यादं भवद्भक्तिपराङ्मुखम्

«ဤလောကအလုံးစုံကို သင်၏ပိုင်ဆိုင်ရာဟု သင်ထင်မြင်ပါက၊ လောကနာထာ အရှင်—ထိုသို့ဆိုလျှင်၊ စည်းကမ်းကိုကျော်လွန်၍ သင့်အား ဘက္တိမှ မျက်နှာလွှဲသွားသော ဘလိကို သိရှိပြီးနောက်…»

Verse 11

कंठपाशेन निष्कास्य केन वै वार्यते भवान् । गोपालमन्यं कुरुते रक्षणाय च गोपतिः । सुतृणं चारयन्पूर्वो गोपः किं कुरुते तदा

«လည်ပင်းကြိုးဖြင့် ထုတ်ပယ်လိုက်လျှင် သင့်ကို မည်သူက တားဆီးနိုင်မည်နည်း? နွားအရှင်သည် ကာကွယ်ရန်အတွက် နွားထိန်းအသစ်တစ်ဦးကို ခန့်အပ်သော်၊ ယခင်နွားထိန်းသည် ထိုအခါ ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်း—ကောင်းသောမြက်ကိုသာ ကျွေးမွေးနေသည့်အခါ?»

Verse 12

इत्येवमुक्ते तेनाथ वचने बलिसूनुना । प्रोवाच भगवान्वाक्यमादिकर्ता जनार्दनः

ဘလိ၏သားက ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ အာဒိကర్తာဖြစ်သော ဘဂဝန် ဂျနာရ္ဒနသည် ဤစကားများဖြင့် ပြန်လည်မိန့်တော်မူ၏။

Verse 13

यान्युक्तानि वचांसीत्थं त्वया बालेन सांप्रतम् । तेषां त्वं हेतुसंयुक्तं शृणु प्रत्युत्तरं मम

«ကလေးရေ၊ ယခုတင်က သင်ပြောခဲ့သော စကားတို့အပေါ်၊ အကြောင်းပြချက်နှင့် ပြည့်စုံသော ငါ၏ပြန်ကြားချက်ကို ယခု နားထောင်လော့။»

Verse 14

पूर्वमुक्तस्तव पिता मया बाण पदत्रयम् । देहि मह्यं प्रमाणेन तदेतत्समनुष्ठितम्

«အို ဘာဏ၊ ယခင်က သင့်အဖေကို ငါ ‘ခြေလှမ်းသုံးလှမ်း’ မြေကို တောင်းခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စသည် တရားဝင်စွာ ပြီးစီးခဲ့ကြောင်း သက်သေမှန်ကန်ဖြင့် ငါ့အား ပြလော့။»

Verse 15

किं न वेत्ति प्रमाणं मे बलिस्तव पिता सुत । बलेरपि हितार्थाय कृतमेतत्पदत्रयम्

အို သားရေ၊ သင်၏အဖ ဘလိသည် ငါ၏အမှန်တကယ်သော အတိုင်းအတာကို မသိသလော။ ဤ «ခြေလှမ်းသုံးလှမ်း» အမှုကို ဘလိ၏အကျိုးအတွက်ပင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Verse 16

तस्माद्यन्मम बालेय त्वत्पित्रांऽबु करे महत् । दत्तं तेनास्य सुतले कल्पं यावद्वसिष्यति

ထို့ကြောင့် အို ချစ်လှစွာသောကလေးရေ၊ သင်၏အဖသည် ရေဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်တင်၍ ငါ့လက်ထဲသို့ ကြီးမြတ်သော ဒါနကို ပေးအပ်ခဲ့သဖြင့်၊ သူသည် ကလ္ပတစ်လျှောက် စုတလ၌ နေထိုင်မည်။

Verse 17

गते मन्वन्तरे बाण श्राद्धदेवस्य साम्प्रतम् । सावर्णिके त्वागते च बलिरिन्द्रो भविष्यति

အို ဘာဏာရေ၊ ယခုရှိနေသော ရှရဒ္ဓဒေဝ မန္ဝန္တရ ကုန်လွန်သွားပြီး၊ စာဝဏ္ဏိက မန္ဝန္တရ ရောက်လာသောအခါ ဘလိသည် အိန္ဒြာ ဖြစ်လာမည်။

Verse 18

इति प्रोक्त्वा बलिसुतं बाणं देवस्त्रिविक्रमः । प्रोवाच बलिमभ्येत्य वचनं मधुराक्षरम्

ဤသို့ ဘလိ၏သား ဘာဏာအား မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ သုံးလှမ်းရှင် တြိဝိက్రమ ဒေဝသည် ဘလိထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ချိုမြိန်နူးညံ့သော စကားကို မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 19

श्रीभगवानुवाच । अपूर्णदक्षिणे यागे गच्छ राजन्महातलम् । सुतलंनाम पातालं वस तत्र निरामयः

ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူသည်– «ဒက္ခိဏာ မပြည့်စုံသေးသော ယာဂကြောင့်၊ အို မင်းကြီး၊ မဟာတလသို့ သွားလော့။ စုတလဟု ခေါ်သော ပာတလ၌ ရောဂါကင်းစွာ နေထိုင်လော့»။

Verse 20

बलिरुवाच । सुतलस्थस्य मे नाथ कथं चरणयोस्तव । दर्शनं पूजनं भोगो निवसामि यथासुखम्

ဗလိက ပြော၏ — «အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်သည် စုတလ၌ နေရမည်ဆိုလျှင် သင်၏ ခြေတော်ကို မြင်တွေ့ခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်းနှင့် သင်၏ အနီးကပ်တည်ရှိမှုကို ခံစားခြင်းတို့ကို မည်သို့ ရရှိကာ ငြိမ်းချမ်းစွာ နေနိုင်မည်နည်း?»

Verse 21

श्रीभगवानुवाच । दैत्येन्द्र हदये नित्यं तावके निवसाम्यहम् । अतस्ते दर्शनं प्राप्तः पुनः स्थास्ये तवान्तिकम्

မြတ်စွာဘုရားက မိန့်တော်မူ၏ — «ဒೈတျာတို့၏ အရှင်၊ ငါသည် သင်၏ နှလုံးသား၌ အမြဲတမ်း နေထိုင်၏။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ငါ့၏ ဒർശနကို ရရှိပြီးပြီ။ ထို့ပြင် ငါသည် ထပ်မံ၍ သင်၏ အနီး၌ တည်နေမည်»

Verse 22

तथान्यमुत्सवं पुण्यं वृत्ते शक्रमहोत्सवे । दीपप्रतिपन्नामाऽसौ तत्र भावी महोत्सवः

ဣန္ဒြာ (ရှကရ) ၏ မဟာပွဲတော် ပြီးဆုံးသွားသောအခါ၊ ထိုနေရာ၌ ထပ်မံ၍ သန့်ရှင်းသော အထိမ်းအမှတ်ပွဲတော်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်မည်။ ၎င်းကို “ဒီပ-ပရတိပန္နာ” ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ကြမည်။

Verse 23

तत्र त्वां नरशार्दूला हृष्टाः पुष्टाः स्वलंकृताः । पुष्पदीपप्रदानेन अर्चयिष्यंति यत्नतः

ထိုနေရာ၌၊ လူတို့အနက် ကျားတော်ကဲ့သို့သော အရှင်၊ လူအများသည် ပျော်ရွှင်၍ စည်ပင်ကြွယ်ဝကာ အလှဆင်တင့်တယ်လျက် ပန်းနှင့် မီးအလင်း (ဒီပ) ကို ပူဇော်တင်လှူ၍ ကြိုးစားသေချာစွာ သင်ကို အာရ္ချနာ ပြုကြလိမ့်မည်။

Verse 24

तत्रोत्सवः पुण्यतमो भविष्यति धरातले । तव नामांकितो दैत्य तेन त्वं वत्सरं सुखी

ထိုနေရာရှိ ပွဲတော်သည် မြေပြင်ပေါ်၌ အမြတ်ဆုံး ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော ပွဲတော် ဖြစ်လာမည်။ သင်၏ အမည်ဖြင့် မှတ်သားထားသဖြင့်၊ ဒೈတျာရေ၊ ထိုကြောင့် သင်သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပျော်ရွှင်ချမ်းသာလိမ့်မည်။

Verse 25

भविष्यसि नरा ये तु दृढभक्तिसहा न्विताः । त्वामर्चयन्ति विधिवत्तेऽपि स्युः सुखभागिनः

ခိုင်မြဲသော ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း သင့်ကို ပူဇော်သူ လူတို့သည်လည်း သုခကို မျှဝေခံစားရမည်။

Verse 26

यथैव राज्यं भवतस्तु सांप्रतं तथैव सा भाव्यथ कौमुदीति । इत्येवमुक्त्वा मधुमदितीश्वरं निवासयित्वा सुतलं सभार्यकम्

“ယခု သင်၏ အာဏာရမှု ရှိနေသကဲ့သို့ပင် ‘ကောမုဒီ’ ဟု ခေါ်သော ပွဲတော်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်လာမည်” ဟု ဆိုပြီးနောက်၊ မဓုကို အနိုင်ယူသူ၏ အရှင်သည် (ဒೈတျာတို့၏ အုပ်စိုးသူကို) ဇနီးနှင့်တကွ စုတလာ၌ နေရာချထား하였다။

Verse 27

उर्वी समादाय जगाम तूर्णं स शक्रसद्मामरसंघजुष्टम् । दत्त्वा मघोने मधुजित्त्रिविष्टपं कृत्वा तु देवान्मखभागभोगिनः

မြေကြီး၏ တာဝန်ကို ထမ်းယူ၍ သူသည် အမရတို့ စုဝေးနေသော သက္ကရာ၏ နန်းတော်သို့ လျင်မြန်စွာ သွားရောက်하였다။ ထို့နောက် မဓုကို အနိုင်ယူသူက ရရှိခဲ့သော သုဝဏ္ဏဘုံကို မဃဝန် (အိန္ဒြာ) ထံ ပေးအပ်ကာ၊ ဒေဝတို့အား ယဇ్ఞ၌ မိမိတို့၏ အခွင့်အရေးအပိုင်းကို ခံစားစေ하였다။

Verse 28

अन्तर्दधे विश्वपतिर्महेशः संपश्यतां वै वसुधाधिपानाम्

ဗိသ္ဝပတိ မဟေရှာသည် မြေကြီး၏ မင်းများ ကြည့်ရှုနေစဉ်ပင် မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။

Verse 29

गृहीत्वेति बले राज्यं मनुपुत्रे नियोजितम् । द्वीपांतरे च ते दैत्याः प्रेषिताश्चाज्ञया स्वयम्

ဤသို့ပင် ဘလိထံမှ အာဏာရမှုကို ပြန်လည်ယူကာ မနု၏ သားထံ အပ်နှံ하였다။ ထို့ပြင် ထို ဒೈတျာတို့ကိုလည်း အမိန့်တော်အရ ကိုယ်တိုင် အခြား ကျွန်း-မဟာဒွီပသို့ စေလွှတ်하였다။

Verse 30

पातालनिलया ये तु ते तत्रैव निवेशिताः । देवानां परमो हर्षः संजातो बलिनिग्रहे

ပာတာလာ၌ နေထိုင်သူတို့ကို ထိုနေရာ၌ပင် တည်နေရာချထားလေ၏။ ဘလိကို အနိုင်ယူနှိမ်နင်းနိုင်ခြင်းကြောင့် ဒေဝတော်တို့အကြား အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်မှု ပေါ်ပေါက်လေ၏။

Verse 31

निवासाय पुनश्चक्रे वामनो वामनो मनः । तत्र क्षेत्रे स्वनगरे वामनः स न्युवास ह

ထို့နောက် ဝာမနသည် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ရန် စိတ်ကို ထပ်မံလှည့်လေ၏။ ထိုသန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၌ မိမိ၏ မြို့တော်ကဲ့သို့ ဝာမနသည် အမှန်တကယ် နေထိုင်လေ၏။

Verse 32

सारस्वत उवाच । प्रादुर्भावस्ते कथितो नरेन्द्र पुण्यः शुचिर्वामनस्याघहारी । स्मृते यस्मिन्संश्रुते कीर्तिते च पापं यायात्संक्षयं पुण्यमेति

သာရသ္ဝတက ပြောသည်။ အို မင်းမြတ်၊ အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးသော ဝာမန၏ သန့်ရှင်း၍ ကုသိုလ်ပြုသော ပေါ်ထွန်းမှုကို သင့်အား ငါ ပြောပြပြီးပြီ။ ဤအကြောင်းကို မှတ်မိခြင်း၊ ကြားနာခြင်း၊ သီဆိုဖတ်ရွတ်ခြင်းတို့ဖြင့် အပြစ်သည် လျော့ပါး၍ ကုသိုလ်သည် တိုးပွားလေ၏။

Verse 33

ईश्वर उवाच । इति सारस्वतवचः श्रुत्वा भोजः स भूपतिः । नमस्कृत्य मुनिश्रेष्ठं पूजयामास भक्तितः

ဣရှ္ဝရက ပြောသည်။ ထိုသို့ သာရသ္ဝတ၏ စကားကို ကြားနာပြီးနောက် ဘောဇ မင်းသည် မုနိအထွတ်အမြတ်ကို ဦးညွတ်ကန်တော့၍ ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လေ၏။

Verse 34

ततो यथोक्तविधिना स भोजो नृपसत्तमः । वस्त्रापथक्षेत्र यात्रां परिवारजनैः सह । कृत्वा कृतार्थतां प्राप्तो जगामान्ते परं पदम्

ထို့နောက် နန်းတော်အထွတ်အမြတ် ဘောဇ မင်းသည် ဆိုထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း အခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်ကာ အဖော်အပါများနှင့်အတူ ဝස්တြာပထ က္ෂೇತ್ರသို့ ယာထရာပြုလေ၏။ ထိုသို့ ရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံပြီးနောက် နောက်ဆုံးတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလေ၏။

Verse 35

एतन्मया पुण्यतमं प्रभासक्षेत्रे च वस्रापथमीरितं ते । श्रुत्वा पठित्वा परया समेतो भक्त्या तु विष्णोः पदमभ्युपैति

ဤသည်မှာ ပရဘာသ က္ෂೇತ್ರရှိ ဝသ္ရာပထ၏ အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်သော မဟာတန်ခိုးကို ငါသည် သင်အား ကြေညာပြောဆိုခဲ့၏။ ယင်းကို ကြားနာ၍ အလွန်မြင့်သော ဘက္တိဖြင့် ရွတ်ဖတ်သူသည် အမှန်တကယ် ဗိဿဏု၏ နေရာတော်သို့ ရောက်၏။

Verse 36

यथा पापानि धूयंते गंगावारिविगाहनात् । तथा पुराणश्रवणाद्दुरितानां विना शनम्

ဂင်္ဂါရေ၌ ရေချိုးဝင်မြုပ်ခြင်းကြောင့် အပြစ်များ ပျော်လျက်သွားသကဲ့သို့၊ ပုရာဏကို ကြားနာခြင်းကြောင့်လည်း မကောင်းမှုဒုရိတတို့သည် တဖြည်းဖြည်း ပျက်ကွယ်သွား၏။

Verse 37

इदं रहस्यं परमं तवोक्तं न वाच्यमेतद्धरिभक्तिवर्जिते । द्विजस्य निन्दानिरतेऽतिपापे गुरावभक्ते कृतपापबुद्धौ

ဤအမြင့်မြတ်ဆုံး လျှို့ဝှက်ချက်ကို သင်က ပြောကြားခဲ့၏။ ဟရိအား ဘက္တိမရှိသူထံ မပြောရ၊ ထို့ပြင် အလွန်အပြစ်ကြီး၍ ဗြာဟ္မဏတို့ကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ခြင်း၌ ပျော်ရွှင်သူ၊ ဂုရုအပေါ် ယုံကြည်မှုမရှိသူ၊ မကောင်းမှုကို စိတ်ကူးတည်ထားသူထံလည်း မပြောရ။

Verse 38

इदं पठेद्यो नियतं मनुष्यः कृतभावनः । तस्य भक्तिः शिवे कृष्णे निश्चला जायते धुवम्

စည်းကမ်းတကျ၍ စိတ်တည်ကြည်စွာ ဤကို အမြဲတမ်း ရွတ်ဖတ်သူအတွက်၊ ရှိဝနှင့် ကృష్ణအပေါ် မလှုပ်မယှက်သော ဘက္တိသည် အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 39

तद्भक्त्या सकलानर्थान्प्राप्नोति पुरुषोत्तमः । पुराणवाचिने दद्याद्गोभूस्वर्णविभूषणम्

ထိုဘက္တိကြောင့် လူသည် လိုအင်ဆန္ဒကောင်းကျိုး အားလုံးကို ရရှိ၏။ ပုရာဏကို ရွတ်ဆိုသူအား နွား၊ မြေယာ၊ ရွှေ၊ အလှဆင်ပစ္စည်းတို့ကဲ့သို့သော ဒါနကို ပေးလှူသင့်၏။

Verse 40

वित्तशाठ्यं न कर्तव्यं कुर्वन्दारिद्र्यमाप्नुयात् । त्रिःकृत्वा प्रपठञ्छृण्वंन्सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ဥစ္စာပစ္စည်းကို ကပ်စီးမလုပ်သင့်၊ ထိုသို့လုပ်လျှင် ဆင်းရဲခြင်းသို့ ကျရောက်မည်။ သို့ရာတွင် သုံးကြိမ် ရွတ်ဖတ်၍ နားထောင်လျှင် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံနိုင်သည်။