Adhyaya 338

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देविकातटसंस्थितम् । जालेश्वरेति विख्यातं सुरासुरनमस्कृतम्

ဣရှ္ဝရက ပြော၏—ထို့နောက်၊ မဟာဒေဝီ၊ ဒေဝိကာမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ သန့်ရှင်းသော အရပ်သို့ သွားရမည်။ ၎င်းသည် «ဇာလေရှ္ဝရ» ဟု ကျော်ကြား၍ ဒေဝနှင့် အသူရတို့ကပါ ဦးညွှတ်နမസ്കာရ ပြုသော နေရာတော်ဖြစ်သည်။

Verse 2

मन्वन्तरे चाक्षुषे च सम्प्राप्ते द्वापरे युगे । नाम्ना जालेश्वरं लिंगं देविकातटसंस्थितम्

စက္ခုသ မန္ဝန္တရ၌ ဒွာပရယုဂ ရောက်လာသောအခါ ဒေဝိကာမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် «ဇာလေရှ္ဝရ» ဟူသော အမည်ရှိ လင်္ဂတော် တည်ရှိခဲ့သည်။

Verse 3

पूज्यते नागकन्याभिर्न तत्पश्यंति मानवाः । महा तेजोमणिमयं चंद्रबिंबसमप्रभम् । स्मरणात्तस्य देवस्य ब्रह्महत्या प्रणश्यति

နာဂသမီးတို့က ပူဇော်ကြသော်လည်း လူသားတို့ မမြင်နိုင်ကြ။ မဟာတေဇောမဏိကဲ့သို့ တောက်ပ၍ လပြည့်ဝိုင်းကဲ့သို့ ရောင်ခြည်ထွန်းလင်းသည်။ ထိုဘုရားကို သတိရရုံဖြင့်ပင် «ဗြဟ္မဟတ္တျာ» အပြစ် ပျောက်ကင်းသည်။

Verse 4

देव्युवाच । कथं जालेश्वरं नाम कस्मिन्काले बभूव तत्

ဒေဝီက မေးလေသည်— «ဂျာလေရှွရ» ဟု အမည်ရလာခြင်းသည် မည်သို့နည်း၊ ထိုအရာသည် မည်သည့်ကာလ၌ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။

Verse 5

साधुभिः सह संवासात्के गुणाः परिकीर्त्तिताः । के लोकाः कानि पुण्यानि तत्सर्वं शंस मे प्रभो

အရှင်ဘုရား၊ သာဓုသူတော်များနှင့် အတူနေထိုင်ခြင်းကြောင့် မည်သည့်ဂုဏ်သတ္တိများကို ချီးမွမ်းကြသနည်း။ မည်သည့်လောကများသို့ ရောက်နိုင်ပြီး မည်သည့်ကုသိုလ်များ ရရှိသနည်း။ အားလုံးကို မိန့်ကြားပါ။

Verse 6

ईश्वर उवाच । अत्रैवोदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् । नाभागस्य च संवादमापस्तंबतपोनिधेः

ဣရှွရက မိန့်တော်မူသည်—ဤနေရာ၌ပင် ရှေးဟောင်း သာသနာတော်ရာဇဝင်တစ်ပုဒ်ကို ငါ ဥပမာတင်ပြမည်။ ထိုသည်ကား နာဘာဂနှင့် တပဿာ၏ خز خز خز (တပဿာဘဏ္ဍာ) အာပஸတမ္ဗတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲ ဖြစ်သည်။

Verse 7

महर्षिरात्मवान्पूर्वमापस्तंबो द्विजाग्रणीः । उपावसन्सदा रम्भो बभूव भगवांस्तदा

ရှေးကာလ၌ မဟာရိရှီ အာပஸတမ္ဗသည် ကိုယ်စိတ်ထိန်းချုပ်နိုင်သောသူ၊ ဒွိဇတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၍ အမြဲတမ်း ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို ကျင့်သုံးလေ၏။ ထိုအခါ သူသည် တပဿာကြောင့် တောက်ပ၍ ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်သော ဘဂဝန် ဖြစ်လာ하였다။

Verse 8

नित्यं क्रोधं च लोभं च मोहं द्रोहं विसृज्य सः । देविकासरितो मध्ये विवेश सलिलाशये

နေ့စဉ် အမျက်ဒေါသ၊ လောဘ၊ မောဟနှင့် မကောင်းကြံမှုတို့ကို စွန့်လွှတ်၍ သူသည် ဒေဝိကာမြစ်အလယ်ရှိ ရေတိမ်နားအိမ်တော်သို့ ဝင်ရောက်လေ၏။

Verse 9

क्षेत्रे प्राभासिके रम्ये सम्यग्ज्ञात्वा शिवप्रिये । तत्रास्य वसतः कालः समतीतो महांस्तदा

ရှီဝဘုရားချစ်မြတ်နိုးသော လှပသည့် ပရာဘာသ က္ෂೇತ್ರကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ပြီးနောက်၊ သူသည် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်လျက် အချိန်အလွန်ရှည်လျားစွာ ကုန်လွန်သွားလေ၏။

Verse 10

परेण ध्यानयोगेन स्थाणुभूतस्य तिष्ठतः । ततः कदाचिदागत्य तं देशं मत्स्यजीविनः

အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဓ్యာနယောဂဖြင့် စုပ်ယူနေကာ တိုင်တစ်တိုင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ရပ်တည်နေစဉ်၊ တစ်ခါတစ်ရံ၌ ငါးဖမ်းသမားတို့သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြလေ၏။

Verse 11

प्रसार्य सुमहज्जालं सर्वे चाकर्षयन्बलात् । अथ तं च महामत्स्यं निषादा बलदर्पिताः

သူတို့သည် အလွန်ကြီးမားသော ကွန်ကို ဖြန့်ချ၍ အားဖြင့် အားလုံး ဆွဲယူကြ၏။ ထို့နောက် အင်အားကို မာန်တက်နေသော နိသာဒတို့သည် ငါးကြီးတစ်ကောင်ကိုလည်း ဆွဲတင်လာကြလေ၏။

Verse 12

तस्मादुत्तारयामासुः सलिलाद्ब्रह्मनंदनम् । तं दृष्ट्वा तपसा दीप्तं कैवर्त्ता भयविह्वलाः । शिरोभिः प्रणिपत्योच्चैरिदं वचनमब्रुवन्

ထိုရေထဲမှ “ဗြဟ္မ၏သား” ဟုခေါ်သော ဗြာဟ္မဏ ရှင်တော်ကို ဆွဲတင်ကြ၏။ တပဿာကြောင့် တောက်ပနေသူကို မြင်သဖြင့် ငါးဖမ်းသမားတို့သည် ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်ကာ ခေါင်းချ၍ ဤစကားကို အသံမြင့်စွာ ပြောကြလေ၏။

Verse 13

निषादा ऊचुः । अज्ञानात्कृतपापानामस्माकं क्षन्तुमर्हसि । किं वा कार्यं प्रियं तेऽद्य तदाज्ञापय सुव्रत

နိသာဒတို့က ဆိုကြသည်။ မသိမသာကြောင့် အပြစ်ပြုခဲ့သော ကျွန်ုပ်တို့ကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ ယနေ့ သင်နှစ်သက်မည့် အမှုတော်အဘယ်နည်းကို ကျွန်ုပ်တို့ ပြုရမည်နည်း။ သီလဝတီ အရှင်၊ အမိန့်ပေးပါ။

Verse 14

स मुनिस्तन्महद्दृष्ट्वा मत्स्यानां कदनं कृतम् । कृपया परयाविष्टो दाशान्प्रोवाच दुःखितः

ထိုမုနိသည် ငါးများကို အလွန်အကျွံ သတ်ဖြတ်ထားသည်ကို မြင်၍ အလွန်နက်ရှိုင်းသော ကရုဏာဖြင့် ပြည့်ဝသွားကာ၊ ဝမ်းနည်းလျက် ငါးဖမ်းသမားတို့အား ပြောဆို하였다။

Verse 15

केन मे स्यादुपायो हि सर्वे स्वार्थे बत स्थिताः । ज्ञानिनामपि यच्चेतः केवलात्महिते रतम्

“ကျွန်ုပ်အတွက် နည်းလမ်းအဘယ်ရှိနိုင်မည်နည်း။ အို—လူတိုင်းသည် ကိုယ့်အကျိုးကိုသာ တည်ငြိမ်စွာ လိုက်နေကြသည်။ ပညာရှိတို့၏ စိတ်ပင်လျှင် ကိုယ့်အကျိုးချမ်းသာ၌သာ ပျော်မွေ့နေသည်။”

Verse 16

ज्ञानिनोपि यदा स्वार्थमाश्रित्य ध्यानमास्थिताः । दुःखार्त्तानीह सत्त्वानि क्व यास्यंति सुखं ततः

“ပညာရှိတို့ပင် ကိုယ့်အကျိုးကို ဆုပ်ကိုင်ကာ သမာဓိထိုင်ကြသော်၊ ဤလောက၌ ဒုက္ခခံနေရသော သတ္တဝါတို့သည် ထိုအခါ ဘယ်မှာမှ ချမ်းသာကို ရနိုင်မည်နည်း။”

Verse 17

योऽभिवांछति भोक्तुं वै दुःखान्येकांततो जनः । पापात्पापतरं तं हि प्रवदंति मुमुक्षवः

“ဒုက္ခကိုသာ တကယ်တမ်း ‘ခံစား’ ချင်သူသည်—မုက္ခရှာသူတို့၏ အဆိုအရ—အပြစ်ထက်ပို၍ အပြစ်ကြီးသူ ဖြစ်သည်။”

Verse 18

को नु मे स्यादुपायो हि येनाहं दुःखितात्मवान् । अंतः प्रविष्टः सत्त्वानां भवेयं सर्वदुःखभुक्

«ငါ့နှလုံးသား ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသော်လည်း၊ ငါသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဒုက္ခအားလုံးကို ခံယူနိုင်ရန် မည်သို့သောနည်းလမ်း ရှိနိုင်မည်နည်း?»

Verse 19

यन्ममास्ति शुभं किचित्तदेनानुपगच्छतु । यत्कृतं दुष्कृतं तैश्च तदशेषमुपेतु माम्

«ငါ၌ရှိသမျှ ကုသိုလ်အနည်းငယ်ကို ဤဒုက္ခခံသတ္တဝါတို့ထံ သွားစေပါစေ။ ထိုသူတို့ပြုခဲ့သော အကုသိုလ်ကိုလည်း ကျန်မရှိအောင် အားလုံး ငါ့အပေါ်သို့ လာစေပါစေ»

Verse 20

दृष्ट्वांधान्कृपणान्व्यंगाननाथान्रोगिणस्तथा । दया न जायते यस्य स रक्ष इति मे मतिः

«မျက်ကန်းသူ၊ ဆင်းရဲသူ၊ ကိုယ်အင်္ဂါချို့ယွင်းသူ၊ အားကိုးရာမဲ့သူ၊ နာမကျန်းသူတို့ကို မြင်ပြီး မေတ္တာကရုဏာ မပေါ်လာသူကို ငါ့အမြင်၌ ရက္ခသ (rākṣasa) ဟု ထင်မြင်သည်»

Verse 21

प्राणसंशयमापन्नान्प्राणिनो भयविह्वलान् । यो न रक्षति शक्तोपि स तत्पापं समश्नुते

«အသက်အန္တရာယ်ထဲ ကျရောက်ပြီး ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်နေသော သတ္တဝါတို့ကို၊ အင်အားရှိသော်လည်း မကာကွယ်သူသည် ထိုအပြစ်ကို ခံယူရသည်»

Verse 22

आहुर्जनानामार्त्तानां सुखं यदुपजायते । तस्य स्वर्गोऽपवर्गो वा कलां नार्हति षोडशीम्

«ဒုက္ခရောက်နေသူတို့ကို ကူညီပေးရာမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ပျော်ရွှင်မှုကို ဆိုကြသည်—ကောင်းကင်ဘုံ (svarga) သို့မဟုတ် မောက္ခ (apavarga) တို့သည်ပင် ထိုပျော်ရွှင်မှု၏ ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံတောင် မတန်ဟု»

Verse 23

तस्मान्नैतानहं दीनांस्त्यक्त्वा मीनान्सुदुःखितान् । पदमात्रं तु यास्यामि किं पुनस्त्रिदशालयम्

ထို့ကြောင့် ငါသည် ဆင်းရဲနာကျင်လွန်သော ငါးကံဆိုးတို့ကို မစွန့်ပစ်နိုင်။ ခြေတစ်လှမ်းတောင် မသွားမည်—ဘုရားတို့၏ နေရာသို့ သွားမည်ဆိုသည်က ပို၍ မဖြစ်နိုင်။

Verse 24

ईश्वर उवाच । निशम्यैतदृषेर्वाक्यं दाशास्ते जातसंभ्रमाः । यथावृत्तं तु तत्सर्वं नाभागाय न्यवेदयन्

ဣရှွရက ပြောသည်။ ရှင်တော်၏ စကားကို ကြားသော် ငါးဖမ်းသမားတို့သည် စိတ်လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်ကာ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အမှန်အတိုင်း နာဘ္ဟာဂါထံ သတင်းပို့ကြ၏။

Verse 25

नाभागोऽपि ततः श्रुत्वा तं द्रष्टुं ब्रह्मनन्दनम् । त्वरितः प्रययौ तत्र सामात्यः सपुरोहितः

ထိုသတင်းကို ကြားသော် နာဘ္ဟာဂါလည်း ဘြဟ္မာ၏ သားတော်ကို တွေ့မြင်ရန် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာ၏။ မင်းအမတ်များနှင့် ရာဇပုရောဟိတ်တို့ကို ခေါ်ဆောင်ကာ ထိုနေရာသို့ လျင်မြန်စွာ သွားလေ၏။

Verse 26

स सम्यक्पूजयित्वा तं देवकल्पमुनिं नृपः । प्रोवाच भगवन्ब्रूहि किं करोमि तवाज्ञया

ဘုရင်သည် ထိုတောက်ပ၍ ဒေဝတားသဖွယ် မုနိကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ “အရှင်ဘုရား၊ အမိန့်တော်အတိုင်း ကျွန်ုပ် ဘာကို လုပ်ရမည်နည်း” ဟု မေးလေ၏။

Verse 27

आपस्तंब उवाच । श्रमेण महताविष्टाः कैवर्त्ता दुःखजीविनः । मम मूल्यं प्रयच्छेति यद्योग्यं मन्यसे नृप

အာပသ္တမ္ဘက ပြောသည်။ “အလုပ်ပင်ပန်းမှုကြီးစွာကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ပြီး ဆင်းရဲစွာ အသက်မွေးသော ငါးဖမ်းသမားတို့က ‘ကျွန်ုပ်၏ တန်ဖိုးကို ပေးပါ’ ဟု ဆိုကြသည်။ သင့်တော်သည်ဟု ထင်မြင်ပါက၊ အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုပေးချေမှုကို ပေးပါလော့။”

Verse 28

नाभाग उवाच । सहस्राणां शतं मूल्यं निषादेभ्यो ददाम्यहम् । निग्रहाख्यस्य भगवन्यथाह ब्रह्मनंदनः

နာဘာဂါက ပြောသည်။ «အရှင်မြတ်၊ ငါသည် နိသာဒတို့အား အခကြေးငွေ တစ်သိန်း ပေးမည်။ “နိဂ္ရဟ” ဟုခေါ်သူအကြောင်းကို ဗြဟ္မာ၏သားက မိန့်ကြားသကဲ့သို့ပင်»။

Verse 29

आपस्तंब उवाच । नाहं शतसहस्रैश्च नियम्यः पार्थिव त्वया । सदृशं दीयतां मूल्यममात्यैः सह चिंतय

အာပသ္တမ္ဗက ပြောသည်။ «အို မင်းကြီး၊ တစ်သိန်းဖြင့်ပင် ငါကို မဝယ်ယူနိုင်။ သင့်တော်သော အခကြေးငွေကို ပေးပါ။ သင်၏ အမတ်တို့နှင့်အတူ စဉ်းစားပါ»။

Verse 30

नाभाग उवाच । कोटिः प्रदीयतां मूल्यं निषादेभ्यो द्विजोत्तम । यद्येतदपि ते मूल्यं ततो भूयः प्रदीयते

နာဘာဂါက ပြောသည်။ «အို ဒွိဇအမြတ်၊ နိသာဒတို့အား အခကြေးငွေ ကိုဋိတစ်ခု ပေးပါစေ။ ဤအခကြေးငွေတောင် မသင့်တော်သေးလျှင် ထပ်မံ ပေးမည်»။

Verse 31

आपस्तंब उवाच । नार्हं मूल्यं च मे कोटिरधिकं वापि पार्थिव । सदृशं दीयतां मूल्यं ब्राह्मणैः सह चिंतय

အာပသ္တမ္ဗက ပြောသည်။ «အို မင်းကြီး၊ ကိုဋိတစ်ခုဖြစ်စေ ထို့ထက်ပိုဖြစ်စေ ငါ့အတွက် သင့်တော်သော “တန်ဖိုး” မဟုတ်။ သင့်တော်သော အခကြေးငွေကို ပေးပါ။ ဗြာဟ္မဏတို့နှင့်အတူ စဉ်းစားပါ»။

Verse 32

नाभाग उवाच । अर्द्धराज्यं समस्तं वा निषादेभ्यः प्रदीयताम् । एतन्मूल्यमहं मन्ये किं वाऽन्यन्मन्यसे द्विज

နာဘာဂါက ပြောသည်။ «နိသာဒတို့အား ငါ့နိုင်ငံ၏ တစ်ဝက် သို့မဟုတ် အပြည့်အစုံကိုပင် ပေးပါစေ။ ဤသည်ကို ငါ သင့်တော်သော အခကြေးငွေဟု ထင်သည်။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ သင်က အခြားသင့်တော်သည့်အရာ ရှိသေးသလား»။

Verse 33

आपस्तंब उवाच । अर्धराज्यसमस्तं वा नाहमर्हामि पार्थिव । सदृशं दीयतां मूल्यमृषिभिः सह चिंतय

အာပသ္တမ္ဗ မဟာရိရှီက မိန့်တော်မူသည်– «အို မင်းကြီး၊ အကျွန်ုပ်သည် နိုင်ငံတော်၏ တစ်ဝက်ဖြစ်စေ အလုံးစုံဖြစ်စေ မခံယူထိုက်ပါ။ သင့်လျော်သော ပူဇော်အလှူကို ပေးပါလော့—ရိရှီတို့နှင့်အတူ ဆင်ခြင်ဆုံးဖြတ်ကြလော့»။

Verse 34

महर्षेस्तद्वचः श्रुत्वा नाभागः स विषादवान् । चिन्तयामास दुःखार्तः सामात्यः सपुरोहितः

မဟာရိရှီ၏ စကားကို ကြားသော် နာဘာဂ မင်းသည် စိတ်ညှိုးနွမ်း၍ ဝမ်းနည်းပူဆွေးသွားသည်။ ဒုက္ခကြောင့် နာကျင်လျက် မင်းအမတ်များနှင့် ရာဇပုရောဟိတ်နှင့်အတူ စဉ်းစားဆင်ခြင်လေ၏။

Verse 35

ततः कश्चिदृषिस्तत्र लोमशस्तु महातपाः । नाभागमब्रवीन्मा भैस्तोषयिष्यामि तं मुनिम्

ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ တပဿီကြီး လောမရှ မဟာရိရှီ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သူက နာဘာဂအား «မကြောက်ပါနှင့်၊ ထိုမုနိကို ကျေနပ်အောင် ငါပြုမည်» ဟု ဆို၏။

Verse 36

नाभाग उवाच । ब्रूहि मूल्यं महाभाग मुनेरस्य महात्मनः । परित्रायस्व मामस्मात्सज्ञातिकुलबांधवम्

နာဘာဂ မင်းက မိန့်သည်– «အို ကံကောင်းသူ၊ ဤမဟာအတ္တမုနိအတွက် သင့်လျော်သော ‘တန်ဖိုး’ ဟူသော ပူဇော်အလှူကို ပြောပြပါ။ ဤအန္တရာယ်မှ အကျွန်ုပ်ကို—အမျိုးအနွယ်၊ မျိုးရိုး၊ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့နှင့်တကွ—ကယ်တင်ပါ»။

Verse 37

निर्दहेद्भगवान्रुद्रस्त्रैलोक्यं सचराचरम् । किं पुनर्मानुषं हीनमत्यंतवि षयात्मकम्

ဘဂဝန် ရုဒြ သည် လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့ပါဝင်သော လောကသုံးပါးကိုပင် လောင်ကျွမ်းစေနိုင်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့၌ အလွန်ချုပ်နှောင်နေသော အားနည်းသည့် လူသားကို မည်မျှပိုလွယ်ကူစွာ မလောင်ကျွမ်းနိုင်မည်နည်း။

Verse 39

लोमश उवाच । त्वमीड्यो हि महाराज जगत्पूज्यो द्विजोत्तमः । गावश्च दिव्यास्तस्माद्गौर्मूल्यमम्यै प्रदीयताम्

လောမရှက ပြောသည်– «အို မဟာရာဇာ၊ သင်သည် ချီးမွမ်းထိုက်သူ၊ ဒွိဇအထွတ်အမြတ်ဖြစ်၍ လောကတစ်လောကလုံးက ပူဇော်ခံရသူ ဖြစ်၏။ နွားတို့သည် သာသနာတော်၏ ဒေဝီသဘောရှိသဖြင့် ထိုဗြာဟ္မဏအတွက် သင့်လျော်သော ပူဇော်တန်ဖိုးအဖြစ် နွားတစ်ကောင်ကို ပေးလှူပါ»။

Verse 40

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भगवन्क्रीत एव न संशयः । एतद्योग्यतमं मूल्यं भवतो मुनिसत्तम

«ထပါ၊ ထပါ၊ အရှင်ဘုရား—သံသယမရှိ၊ အရှင်သည် အမှန်တကယ် ‘ဝယ်ယူ၍’ စိတ်ကျေနပ်ပြီးပြီ။ ဤသည်မှာ မုနိအထွတ်အမြတ်အတွက် အလွန်သင့်လျော်သော ပူဇော်တန်ဖိုး ဖြစ်၏»။

Verse 41

आपस्तंब उवाच । उत्तिष्ठाम्येष सुप्रीतः सम्यक्क्रीतोऽस्मि पार्थिव । गोभ्यो मूल्यं न पश्यामि पवित्रं परमं भुवि

အာပသ္တမ္ဗက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ် ထလာပါပြီ၊ အလွန်ပျော်ရွှင်ကျေနပ်၏။ ကျွန်ုပ်ကို သင့်တင့်စွာ စိတ်ကျေနပ်စေပြီးပြီ။ မြေပြင်ပေါ်တွင် နွားထက် ပိုမြင့်မြတ်သော တန်ဖိုးကို မမြင်ပါ; နွားသည် အမြင့်ဆုံး သန့်စင်ပေးသူ ဖြစ်၏»။

Verse 42

गावः प्रदक्षिणीकार्याः पूजनीयाश्च नित्यशः । मंगलायतनं देव्यः सृष्टा ह्येताः स्वयंभुवा

နွားတို့ကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ နေ့စဉ် ပူဇော်ရမည်။ ဤဒေဝီသဘောရှိသော နွားတို့သည် မင်္ဂလာ၏ အာယတန ဖြစ်ပြီး၊ စွဝယံဘူဝ (ဗြဟ္မာ) က အမှန်တကယ် ဖန်ဆင်းထားသည်။

Verse 43

अग्न्यगाराणि विप्राणां देवतायतनानि च । यद्गोमयेन शुद्ध्यंति किंभूतमधिकं ततः

ဗြာဟ္မဏတို့၏ အဂ္နိယာဂါရ (မီးအိမ်/မီးအိမ်တော်) များနှင့် ဒေဝတာတို့၏ ဗိမာန်များပင် နွားချေးဖြင့် သန့်စင်နိုင်လျှင်၊ ထိုထက် မြင့်မြတ်သော အရာ မည်သို့ ရှိနိုင်မည်နည်း။

Verse 44

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिस्तथैव च । गवां पंच पवित्राणि पुनंति सकलं जगत्

နွားဆီး၊ နွားချေး၊ နို့၊ ဒဟိ (နို့ချဉ်) နှင့် ဂီ (ထောပတ်ဆီ) — နွား၏ သန့်စင်ပစ္စည်း ငါးပါးသည် လောကတစ်လုံးလုံးကို သန့်စင်ပေးသည်။

Verse 45

गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च । गावो मे ह्रदये चैव गवां मध्ये वसाम्यहम

နွားတို့သည် အမြဲတမ်း ငါ့ရှေ့၌လည်းရှိ၊ ငါ့နောက်၌လည်းရှိ၏။ နွားတို့သည် ငါ့နှလုံးသား၌ပင်ရှိပြီး၊ ငါသည် နွားတို့အလယ်၌ နေထိုင်၏။

Verse 46

एवं जपन्नरो मंत्रं त्रिसंध्यं नियतः शुचिः । मुच्यते सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोकं च गच्छति

ဤသို့ စည်းကမ်းတကျ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၍ မန့်တရားကို သုံးဆန်ဓျာ (မနက်၊ မွန်းတည့်၊ ညနေ) တိုင်း ဂျပန်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းကာ ကောင်းကင်လောကသို့ ရောက်၏။

Verse 47

तृणाहारपरा गावः कर्त्तव्या भक्तितोऽन्वहम् । अकृत्वा स्वयमाहारं कुर्वन्प्राप्नोति दुर्गतिम्

မြက်ကိုသာ အစာအဖြစ်စားသည့် နွားတို့ကို နေ့စဉ် ဘက်တိဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရမည်။ မိမိကိုယ်တိုင်သာ စားသောက်ပြီး နွားတို့၏ နေ့စဉ်အစာကို မပေးသူသည် ဒုက္ခမင်္ဂလာမကောင်းသို့ ကျရောက်၏။

Verse 48

तेनाग्नयो हुताः सम्यक्पितरश्चापि तर्पिताः । देवाश्च पूजितास्तेन यो ददाति गवाह्निकम्

ထိုအမှုကြောင့် မီးပူဇော်ခြင်းတို့သည် မှန်ကန်စွာ ပြီးစီးပြီး၊ ပိတရ် (ဘိုးဘွား) တို့လည်း တရ্পဏဖြင့် ကျေနပ်ကာ၊ ဒေဝတားတို့လည်း ပူဇော်ခံရ၏—နွား၏ နေ့စဉ်အခွင့် (အစာနှင့် ဝန်ဆောင်မှု) ကို ပေးသူအတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 49

मन्त्रः । सौरभेयी जगत्पूज्या देवी विष्णुपदे स्थिता । सर्वमेव मया दत्तं प्रतीच्छतु सुतोषिता

မန္တရား— «အို စော်ရဘေယီ၊ ကမ္ဘာလောကတစ်လောကလုံးက ပူဇော်လေးစားသော ဒေဝီ၊ ဗိဿဏုပဒ၌ တည်ရှိသူ၊ ကျွန်ုပ်ပေးအပ်ပူဇော်သမျှကို စိတ်ပြည့်ဝစွာ လက်ခံပါစေ»

Verse 50

रक्षणाद्बालपुत्राणां गवां कण्डूयनात्तथा । क्षीणार्तरक्षणाच्चैव नरः स्वर्गे महीयते

နွားကလေးများကို ကာကွယ်ခြင်း၊ နွားများကို ယားယံရာကို ခြစ်ပေး၍ ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ အားနည်း၍ ဒုက္ခရောက်သူတို့ကို ကယ်တင်စောင့်ရှောက်ခြင်းတို့ကြောင့် လူသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဂုဏ်မြင့်တင်ခံရသည်။

Verse 51

आदिर्गावो हि मर्त्यस्य मध्ये चांते प्रकीर्तिताः । रक्षंति तास्तु देवानां क्षीराज्यममृतं सदा

လူသား၏ဘဝ၌ အစ၌လည်း၊ အလယ်၌လည်း၊ အဆုံး၌လည်း နွားတို့ကို ထင်ရှားစွာ ချီးမွမ်းကြသည်။ နွားတို့သည် နို့နှင့် ဂီ (ထောပတ်သန့်) ဟူသော အမృతသဘောကို အမြဲတမ်းဖြင့် ဒေဝတော်တို့အား ထောက်ပံ့ပေးသည်။

Verse 52

तस्माद्गावः प्रदातव्याः पूजनीयाश्च नित्यशः । स्वर्गस्य संगमा ह्येताः सोपानमिव निर्मिताः

ထို့ကြောင့် နွားတို့ကို ဒါနပေးအပ်သင့်ပြီး နေ့စဉ် ပူဇော်လေးစားသင့်သည်။ အကြောင်းမူကား နွားတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ဆုံရာတံခါးဖြစ်၍ အထက်သို့တက်ရာ လှေကားကဲ့သို့ ဖန်ဆင်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 53

एतच्छ्रुत्वा निषादास्ते गवां माहात्म्यमुत्त मम् । प्रणिपत्य महात्मानमापस्तंबमथाब्रुवन्

နွားတို့၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာတန်ခိုးကို ကြားသိပြီးနောက် ထိုနိသာဒတို့သည် မဟာသတ္တဝါ အာပသ္တမ္ဘအား ဦးချ၍ နောက်တဖန် ပြောကြား하였다။

Verse 54

निषादा ऊचुः । संभाषो दर्शनं स्पर्शः कीर्तनं स्मरणं तथा । पावनानि किलैतानि साधूनामिति च श्रुतम्

နိသာဒတို့က ဆိုကြသည်— «စကားပြောခြင်း၊ တွေ့မြင်ခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ ချီးမွမ်းကီർത്തနာပြုခြင်းနှင့် သတိရအောက်မေ့ခြင်းတို့သည် သာဓုသူတော်စင်တို့နှင့် ဆက်နွယ်လျှင် သန့်စင်စေသည်ဟု ကြားနာခဲ့သည်»။

Verse 55

संभाषो दर्शनं चैव सहास्माभिः कृतं त्वया । कुरुष्वानुग्रहं तस्माद्गौरेषा प्रतिगृह्यताम्

«သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အား စကားပြောခွင့်နှင့် သင်၏မြင်တွေ့ခွင့်ကို ပေးတော်မူပြီ။ ထို့ကြောင့် ကရုဏာပြု၍ ဤနွားကို လက်ခံတော်မူပါ»။

Verse 56

आपस्तंब उवाच । एता वः प्रतिगृह्णामि गां यूयं मुक्तकिल्विषाः । निषादा गच्छत स्वर्गं सह मत्स्यैर्जलोद्धृतैः

အာပသတမ္ဗက မိန့်တော်မူသည်— «သင်တို့ထံမှ ဤနွားကို ငါလက်ခံ၏။ သင်တို့သည် ယခု အပြစ်မှ လွတ်ကင်းပြီ။ အို နိသာဒတို့၊ ရေထဲမှ ကယ်တင်ထုတ်ယူခဲ့သော ငါးတို့နှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားကြလော့»။

Verse 57

प्राणिनां प्रीतिमुत्पाद्य निन्दिते नापि कर्मणा । नरकं यदि पश्यामि वत्स्यामि स्वर्ग एव तत्

«အသက်ရှိသတ္တဝါတို့အား ပျော်ရွှင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေ၍—အပြစ်တင်ခံရသော လုပ်ရပ်တစ်ရပ်ဖြင့်ပင်—ငါ နရကကို မြင်ရလျှင်လည်း ထိုနေရာကို ကောင်းကင်ဘုံကဲ့သို့ နေထိုင်မည်»။

Verse 58

यन्मया सुकृतं किञ्चिन्मनोवाक्कायकर्मभिः । कृतं स्यात्तेन दुःखार्ताः सर्वे यांतु शुभां गतिम्

«စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်ကာယ လုပ်ရပ်တို့ဖြင့် ငါပြုခဲ့သော ကုသိုလ်အနည်းငယ်ရှိသမျှ—ထိုပုဏ္ဏကံကြောင့် ဒုက္ခဝေဒနာခံရသူအားလုံး ကောင်းမြတ်သော လမ်းကြောင်းသို့ ရောက်ပါစေ»။

Verse 59

ततस्तस्य प्रसादेन महर्षेर्भावितात्मनः । निषादास्तेन वाक्येन सह मत्स्यैर्दिवं गताः

ထို့နောက် စိတ်သန့်ရှင်းသော မဟာရိရှီ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် နိသာဒတို့သည် ထိုစကားတော်အာနုభာဝဖြင့် ငါးတို့နှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်ရောက်သွားကြ၏။

Verse 60

तान्दृष्ट्वा व्रजतः स्वर्गं समत्स्यान्मत्स्यजीविनः । सामात्यभृत्यो नृपतिर्विस्मयादिदमब्रवीत्

ငါးဖမ်းသမားတို့သည် ငါးတို့နှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ထွက်ခွာသွားသည်ကို မြင်လျှင်၊ မင်းကြီးသည် ဝန်ကြီးများနှင့် အမှုထမ်းများနှင့်တကွ အံ့ဩ၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 61

सेव्याः श्रेयोऽर्थिभिः सन्तः पुण्यतीर्थे जलोपमाः । क्षणो पासनमप्यत्र न येषां निष्फलं भवेत्

«အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးကို ရှာဖွေသူတို့သည် သဒ္ဓါသီလရှိသော သံတော်ဆန့်တို့ကို ဆည်းကပ်ရမည်။ ဤပုဏ္ဏတီရ္ထ၌ သူတို့သည် အသက်ပေးရေကဲ့သို့ ဖြစ်ကြ၏။ ဤနေရာ၌ ခဏလေးပင် ဆည်းကပ်နေခြင်းသည် မည်သည့်အခါမျှ အကျိုးမဲ့ မဖြစ်»။

Verse 62

सद्भिः सह सदासीत सद्भिः कुर्वीत सत्कथाम् । सतां व्रतेन वर्तेत नासद्भिः किञ्चिदाचरेत्

«သဒ္ဓါသီလရှိသောသူတို့နှင့် အမြဲတမ်း အတူနေထိုင်ရမည်။ သဒ္ဓါသီလရှိသောသူတို့နှင့် အမြင့်မြတ်သော တရားစကားကို ဆွေးနွေးရမည်။ သုခသီလရှိသူတို့၏ ဝရတနှင့် စည်းကမ်းအတိုင်း နေထိုင်ရမည်၊ မကောင်းသူတို့နှင့် မည်သည့်အရာမျှ မပြုလုပ်ရ»။

Verse 63

सतां समागमादेते समत्स्या मत्स्यजीविनः । त्रिविष्टपमनुप्राप्ता नराः पुण्यकृतो यथा

«သဒ္ဓါသီလရှိသောသူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကြောင့် ဤငါးဖမ်းသမားတို့သည် ငါးတို့နှင့်အတူ တြိဝိဋ္ဌပ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ ရောက်ရှိကြပြီ၊ ကုသိုလ်ကောင်း ပြုလုပ်သူတို့ကဲ့သို့ပင်»။

Verse 64

आपस्तंबो मुनिस्तत्र लोमशश्च महामनाः । वरैस्तं विविधैरिष्टैश्छंदयामासतुर्नृपम्

ထိုနေရာ၌ မုနိ အာပသ္တမ္ဗ နှင့် စိတ်ကြီးမြတ်သော လောမရှ သည် မင်းကို မိမိနှလုံးကြိုက်နှစ်သက်သော အမျိုးမျိုးသော ကောင်းချီးပေးကာ ပျော်ရွှင်စေ하였다။

Verse 65

ततः स वरयामास धर्मबुद्धिं सुदुर्लभाम् । तथेति चोक्त्वा तौ प्रीत्या तं नृपं वै शशंसतुः

ထို့နောက် မင်းသည် အလွန်ရှားပါးသော အကျိုးတရားဖြစ်သည့် ဓမ္မသို့ ဦးတည်သော စိတ်ဓာတ်ကို အလိုရှိ하였다။ “အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်စေ” ဟုဆိုကာ မုနိနှစ်ပါးသည် ဝမ်းမြောက်စွာ မင်းကို ချီးမွမ်း하였다။

Verse 66

अहो धन्योऽसि राजेन्द्र यत्ते धर्मपरा मतिः । धर्मः सुदुर्लभः पुंसां विशेषेण महीक्षिताम्

အို မင်းတို့၏ အထွဋ်အမြတ် ရာဇင်္ဒြာ၊ သင်သည် အလွန်ကံကောင်းသူ ဖြစ်၏၊ သင်၏စိတ်သည် ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သောကြောင့်။ ဓမ္မသည် လူတို့အတွက် အလွန်ရှားပါးပြီး အထူးသဖြင့် မြေကြီးကို အုပ်စိုးသူတို့အတွက် ပို၍ခက်ခဲသည်။

Verse 67

यदि राजा मदाविष्टः स्वधर्मं न परि त्यजेत् । ततो जगति कस्तस्मात्पुमानभ्यधिको भवेत्

မင်းသည် အာဏာမူးယစ်နေသော်လည်း မိမိ၏ သမာဓမ္မကို မစွန့်လွှတ်ပါက၊ ဤလောက၌ ထိုမင်းထက် မြင့်မြတ်သူ မည်သူရှိနိုင်မည်နည်း။

Verse 68

ध्रुवं जन्म सदा राज्ञां मोहश्चापि सदा ध्रुवः । मोहाद्ध्रुवश्च नरको राज्यं निन्दन्त्यतो बुधाः

မင်းတို့အတွက် အာဏာရှိရာ၌ မွေးဖွားခြင်းသည် သေချာသကဲ့သို့ မောဟလည်း အမြဲတမ်း သေချာစွာ ရှိနေသည်။ မောဟကြောင့် နရကသို့ ကျရောက်ခြင်းသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်လာသဖြင့် ပညာရှိတို့သည် ရာဇာအုပ်ချုပ်မှုကို (ချည်နှောင်မှု ဖြစ်စေသည့်အခါ) ရှုတ်ချကြသည်။

Verse 69

राज्यं हि बहु मन्यंते नरा विषयलोलुपाः । मनीषिणस्तु पश्यन्ति तदेव नरकोपमम्

အာရုံခံအရာများကို လောဘကြီးသော လူတို့သည် မင်းအာဏာကို အလွန်တန်ဖိုးထားကြ၏။ သို့သော် ပညာရှိတို့သည် ထိုမင်းအာဏာကိုပင် နరకနှင့်တူသကဲ့သို့ မြင်ကြ၏။

Verse 70

तस्माल्लोकद्वयध्वंसी न कर्त्तव्यो मदस्त्वया । यदीच्छसि महाराज शाश्वतीं गतिमात्मनः

ထို့ကြောင့် လောကနှစ်ပါးကို ဖျက်ဆီးတတ်သော မာနကို သင် မပြုရ။ မဟာမင်းကြီး၊ မိမိအတွက် အမြဲတည်သော ဂတိကို လိုလားလျှင် အဟင်္ကာရကို စွန့်လွှတ်လော့။

Verse 71

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वा तौ महात्मानौ जग्मतुः स्वं स्वमाश्रमम् । नाभागोऽपि वरं लब्ध्वा प्रहृष्टः प्राविशत्पुरम्

ဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူ၏—ဤသို့ဆိုပြီးနောက် မဟာအတ္တမနှစ်ပါးသည် မိမိမိမိ၏ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွားကြ၏။ နာဘာဂလည်း ကောင်းချီးကို ရရှိပြီး ဝမ်းမြောက်စွာ မြို့ထဲသို့ ဝင်လေ၏။

Verse 72

एतत्ते कथितं देवि प्रभावं देविकोद्भवम् । ऋषिणा स्थापितश्चापि भवो जाले श्वरस्तदा

ဒေဝီရေ၊ ဒေဝိကာမှ ပေါ်ထွန်းလာသော အံ့သြဖွယ် အာနုဘော်ကို သင့်အား ဤသို့ ပြောပြပြီးပြီ။ ထိုနေရာ၌ပင် ရှိဝ (ဘဝ) ကို ရှိတော်မူသော ရှိသီက ‘ဇာလေရှွရ’ ဟူ၍ ဥပဒေသဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့၏။

Verse 73

जाले निपतितो यस्माद्दाशानामृषिसत्तमः । जालेश्वरेति नामासौ विख्यातः पृथिवीतले

ငါးဖမ်းသမားတို့၏ ကွန်ယက်ထဲသို့ ရှိသီအထွတ်အထိပ်တော်မူသော ရှိသီကြီး ကျရောက်ခဲ့သောကြောင့်၊ သူသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ‘ဇာလေရှွရ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာ၏။

Verse 74

तत्र स्नात्वा महादेवि जालेश्वरसमर्चनात् । आपस्तंबश्च नाभागो निषादा मत्स्यजीविनः

ထိုနေရာ၌ မဟာဒေဝီ၊ ရေချိုးကာ ဇာလေရှွရ (Jāleśvara) ကို သဒ္ဓါဖြင့် မှန်ကန်စွာ ပူဇော်လျှင်၊ အာပသ္တမ္ဗ (Āpastamba) နှင့် နာဘာဂ (Nābhāga) တို့အပြင် ငါးဖမ်း၍ အသက်မွေးသော နိသာဒ (Niṣāda) များပါ မင်္ဂလာအကျိုးကို ရရှိကြ၏။

Verse 75

मत्स्यैः सह गताः स्वर्गं देविकायाः प्रभावतः । चैत्रस्यैव तु मासस्य शुक्लपक्षे त्रयोदशीम्

ဒေဝိကာ (Devikā) ၏ သန့်ရှင်းသော အานุభာဝကြောင့် သူတို့သည် ငါးများနှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်ရောက်ကြ၏။ ဤကောင်းမှုသည် ချိုင်တြ (Caitra) လ၏ လင်းပက္ခ (śukla-pakṣa) တြယောဒသီ (၁၃ ရက်) နှင့် ဆက်နွယ်၏။

Verse 76

दद्यात्पिण्डं पितृभ्यो यस्तस्यांतो नैव विद्यते । गोदानं तत्र देयं तु ब्राह्मणे वेदपारगे । श्रोतव्यं चैव माहात्म्यं द्रष्टव्यो जालकेश्वरः

ထိုနေရာ၌ ဘိုးဘွားပိတೃတို့အတွက် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်သူ၏ ကုသိုလ်သည် အဆုံးမရှိ။ ထိုနေရာတွင် ဝေဒကျမ်းကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏ (brāhmaṇa) ထံသို့ နွားလှူ (go-dāna) ကိုလည်း ပေးလှူသင့်သည်။ ထိုကွင်း၏ မဟာတ္မိယ (māhātmya) ကို နားထောင်၍ ဇာလကေရှွရ (Jālakeśvara) ကို ဒർശန (darśana) ခံယူသင့်သည်။