
ဣရှ္ဝရသည် ဒေဝီအား «သရှာပါန» ဟု မှတ်မိကြသော နေရာ၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် အပြစ်ဖျက်သန့်စင်သော တီရ္ထ၏ မူလအစကို ရှင်းပြသည်။ သမုဒ္ဒရမန်သနမှ ဒေဝတို့ အမృతကို ရရှိပြီးနောက် အမృతရည်စက်များ များစွာ မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျရောက်လာသည်။ ရေငတ်နေသော ယုန် (śaśaka) တစ်ကောင်သည် ရေထဲဝင်သောက်ရာမှ အမృతရောနှောသည့် ရေကန်နှင့် ဆက်နွယ်ကာ ထူးကဲသော အခြေအနေကို ရရှိသည်။ လူသားတို့ အမృతကို သောက်မိ၍ မသေမနာ ဖြစ်လာမည်ကို ဒေဝတို့ စိုးရိမ်ကာ ဆွေးနွေးကြသည်။ မုဆိုး၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နာကျင်၍ မရွေ့နိုင်သော လ (နိရှာနာထ/စန္ဒ్ర) သည် အမృతကို တောင်းခံရာ ဒေဝတို့က အမృతများစွာ ကျရောက်ထားသည့် ရေကန်မှ သောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ စန္ဒြသည် «ယုန်နှင့်အတူ» ရေကို သောက်ပြီး အာဟာရပြည့်ဝ၍ တောက်ပလာကာ ယုန်လည်း အမృతထိတွေ့မှုကြောင့် သင်္ကေတအဖြစ် မြင်သာစွာ ကျန်ရစ်သည်။ နောက်တစ်ဖန် ဒေဝတို့က ခြောက်သွေ့သွားသော အိုင်ကို တူးဖော်၍ ရေပြန်ထွက်လာစေပြီး စန္ဒြသည် ယုန်နှင့် ဆက်စပ်သော ရေကို သောက်ခဲ့သဖြင့် ထိုနေရာကို «သရှာပါန» (ယုန်နှင့်အတူ သောက်ခြင်း) ဟု အမည်ပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိအဖြစ်—ထိုနေရာတွင် ရေချိုးသော ဘက္တတို့သည် မဟေရှ္ဝရနှင့် ဆက်စပ်သည့် အမြင့်ဆုံး ဂတိကို ရရှိမည်၊ ဗြာဟ္မဏတို့အား အစာပေးလှူသူသည် ယဇ్ఞ အားလုံး၏ အကျိုးကို ရမည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စရസ്വတီသည် ဝဒဝာဂ္နီနှင့်အတူ ရောက်လာကာ တီရ္ထကို ပိုမိုသန့်စင်စေသဖြင့် အပြည့်အဝ ကြိုးစား၍ ရေချိုးရန် အမိန့်ကို ထပ်မံ အတည်ပြုသည်။
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शशापानमिति स्मृतम् । तस्यैव दक्षिणे तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम्
ဣဿဝရ မိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် မဟာဒေဝီရေ၊ «သရှာပါန» ဟု ခေါ်သော အရပ်သို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာ၏ တောင်ဘက်တွင် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထ (tīrtha) တစ်ခု ရှိ၏။
Verse 2
यस्मिन्स्नात्वा नरः सम्यङ्नापमृत्युभयं लभेत् । शृणु यस्मात्तदुत्पत्तिं वदतो मम वल्लभे
ထိုနေရာ၌ စနစ်တကျ ရေချိုးလျှင် လူသည် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရရှိတော့။ အချစ်တော်ရေ၊ ငါပြောပြမည့်အတိုင်း ထိုတီရ္ထ၏ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို နားထောင်လော့။
Verse 3
मथित्वा सागरं देवा गृहीत्वाऽमृतमुत्तमम् । सत्वरास्तत्र ते गत्वा पपुश्चैव यथेप्सया
သမုဒ္ဒရာကို လှုပ်နှိုးကာ ချွဲထုတ်ပြီးနောက် ဒေဝတားတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အမృతကို ရယူခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ထိုနေရာသို့ သွားကာ မိမိတို့ ဆန္ဒအတိုင်း သောက်ကြ၏။
Verse 4
पिबतां तत्र पीयूषं देवानां वरवर्णिनि । बिंदवः पतिता भूमौ शतशोथ सहस्रशः
ထိုနေရာ၌ ဒေဝတားတို့ ပီယုသ (အမృత) ကို သောက်နေစဉ်၊ အလှတရားပြည့်ဝသော မိန်းမရေ၊ အစက်အပြောက်များသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ရာချီ၊ ထောင်ချီ ကျဆင်းခဲ့၏။
Verse 5
एतस्मिन्नेव काले तु शशकस्तत्र चागतः । प्रविष्टः सलिले तत्र तृषार्तो वरवर्णिनि
ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ယုန်တစ်ကောင်လည်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ ရေငတ်လွန်ကဲ၍ အလှတရားပြည့်ဝသော မိန်းမရေ၊ ထိုနေရာရှိ ရေထဲသို့ ဝင်ရောက်သွား၏။
Verse 6
अमरत्वमनुप्राप्तो वर्द्धते सलिलालये । तं दृष्ट्वा त्रिदशाः सर्वे स्पर्द्धमाना मुहुर्मुहुः । ज्ञात्वामृतान्वितं तोयं मंत्रं चक्रुर्भयान्विताः
မသေမနေရသော အမရత్వကို ရရှိပြီးနောက် ထိုရေ၏အိမ်ရာ၌ ပိုမိုကြီးထွားတိုးပွားလာ၏။ ထိုအရာကို မြင်သဖြင့် သုံးဆယ်သော ဒေဝတားတို့ အကြိမ်ကြိမ် ယှဉ်ပြိုင်မနာလိုဖြစ်ကြ၏။ ရေသည် အမృతဖြင့် ပေါင်းစည်းနေသည်ကို သိသဖြင့် ကြောက်ရွံ့လျက် မန္တရားတစ်ပုဒ်ကို စီမံတီထွင်ကြ၏။
Verse 7
अमृतं पतितं भूमौ भक्षयिष्यंति मानवाः । ततोऽमर्त्त्या भविष्यंति नात्र कार्या विचारणा
«မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွားသော အမృతကို လူသားတို့ စားသောက်ကြလိမ့်မည်။ ထို့နောက် သူတို့သည် မသေမနေရ ဖြစ်လာကြမည်—ဤအကြောင်း၌ သံသယမလို၊ စဉ်းစားဆင်ခြင်ရန်လည်း မလို»။
Verse 8
तिर्यग्योन्यां समुत्पन्नः कृपणः शशको ह्ययम् । अस्माभिः स्पर्द्धते तस्मात्ततो भयमुपस्थितम्
«ဤကောင်သည် တိရစ္ဆာန်ဘဝ၌ မွေးဖွားလာသော ဆင်းရဲသည့် ယုန်တစ်ကောင်သာ ဖြစ်၏။ သို့သော် ငါတို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရဲသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုကောင်ကြောင့် ငါတို့အတွင်း ကြောက်ရွံ့မှု ပေါ်ပေါက်လာသည်»။
Verse 9
अथ प्राप्तो निशानाथो व्याधिना स परिप्लुतः । अब्रवीत्त्रिदशान्सर्वानमृतं मे प्रयच्छत
ထို့နောက် ည၏အရှင်ဖြစ်သော လသည် ရောဂါကြောင့် အလွန်ပင် ထိခိုက်နစ်နာလျက် ရောက်လာပြီး ဒေဝတားအားလုံးကို ပြော၏— «အမృతကို ငါ့အား ပေးပါ»။
Verse 10
कृच्छ्रेण महता प्राप्तो नाहं शक्तो विसर्पितुम् । अथोचुस्त्रिदशाः सर्वे सर्वमस्माभिर्भक्षितम्
«အလွန်ကြီးမားသော ခက်ခဲမှုဖြင့် ငါ ရောက်လာခဲ့သည်; ငါ မလှုပ်ရှားသွားလာနိုင်တော့» ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် ဒေဝတားအားလုံးက «အရာအားလုံးကို ငါတို့ စားသောက်ပြီးသား» ဟု ပြန်ဆိုကြ၏။
Verse 11
विस्मृतस्त्वं निशानाथ चिरात्कस्मादिहागतः । कुरुष्व वचनं चंद्र अस्माकं तिमिरापह
အို ည၏အရှင် လကြီး၊ အချိန်ကြာကြာ မေ့လျော့ခံခဲ့ရပြီးနောက် ဘာကြောင့် ဒီနေရာသို့ ပြန်လာသနည်း။ အို စန္ဒြာ၊ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားသူ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ တောင်းဆိုချက်အတိုင်း ပြုလုပ်ပါ။
Verse 12
अस्मिञ्जलेऽमृतं भूरि पतितं पिबतां हि नः । तत्पिबस्व निशानाथ सर्वमेतज्जलाशयम्
ဤရေထဲ၌ အမృతရည် အလွန်များစွာ ကျရောက်လာသည်—ကျွန်ုပ်တို့ သောက်ကြစို့။ ထို့ကြောင့် အို ည၏အရှင်၊ ဤရေကန်တစ်ခုလုံးကို သောက်လော့။
Verse 13
अर्द्धं निपतितं चात्र सत्यमेतन्निशामय । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा शीतरश्मिस्त्वरान्वितः
ထို့ပြင် ဒီမှာ အဝက်တစ်ဝက်လည်း တကယ်ပဲ ကျရောက်လာသည်—ဤအရာကို အမှန်ဟု သိမှတ်ပါ။ သူတို့၏စကားကို ကြားသော် အေးမြသောရောင်ခြည်ရှိ လမင်းသည် အလျင်အမြန် လှုပ်ရှားလာ၏။
Verse 14
तृषार्तो वाऽपिबत्तोयं शशकेन समन्वितम् । अस्थिशेषं तु तत्तस्य कायं पीयूषभक्षणात्
ရေငတ်ဒဏ်ကြောင့် သူသည် ယုန်ပါဝင်နေသော ထိုရေကို သောက်လေ၏။ အမృతရည်ကို စားသုံးခြင်းကြောင့် ယုန်၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် အရိုးသာ ကျန်ရစ်သွား၏။
Verse 15
तत्क्षणात्पुष्टिमगमत्कांत्या परमया युतः । धातुषु क्षीयमाणेषु पुष्टो हि सुधया हि सः
ထိုခဏချင်းပင် သူသည် အားကောင်းမှုကို ရရှိ၍ အလွန်မြင့်မြတ်သော တောက်ပမှုနှင့် ပြည့်စုံလာ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာဓာတ်များ လျော့နည်းနေသော်လည်း အမృతရည်ကြောင့် အမှန်တကယ် အာဟာရပြည့်ဝလာ၏။
Verse 16
स चापि शशकस्तस्य न मृतो जठरं गतः । अद्यापि दृश्यते तत्र देहे पीयूषभक्षणात्
ထိုယုန်သည် သူ၏ဝမ်းထဲသို့ ဝင်သော်လည်း မသေခဲ့။ ယနေ့တိုင်အောင်လည်း အမရတရည်ကို စားသောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ထိုကိုယ်အတွင်း၌ ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။
Verse 17
तत्क्षणात्तुष्टिमगमत्कांत्या परमया युतः । अब्रुवन्खन्यतामेतद्यथा भूयो जलं भवेत्
ထိုခဏချင်းပင် သူသည် စိတ်ကျေနပ်သွား၍ အလွန်မြင့်မြတ်သော တောက်ပရောင်ခြည်နှင့် ပြည့်စုံလာသည်။ ထို့နောက် သူတို့က “ဤနေရာကို တူးဖော်ကြစို့၊ ထပ်မံ၍ ရေများစွာ ပေါ်ထွက်လာစေရန်” ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 18
अस्माकं संगमादेतच्छुष्कं श्वभ्रं जलाशयम् । तद्युक्तं च कृतं कर्म नैतत्साधुविचेष्टितम्
“ကျွန်ုပ်တို့ ဤနေရာတွင် စုပေါင်းလာခြင်းကြောင့် ဤခြောက်သွေ့သော တွင်းသည် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ထိုနှင့်ပတ်သက်၍ ပြုလုပ်ခဲ့သော အလုပ်သည် သာဓုတို့၏ အကျင့်မဟုတ်” ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 19
ततोऽखनंश्च ते सर्वे यावत्तोयविनिर्गमः । अथाब्रुवंस्ततः सर्वे हर्षेण महतान्विताः
ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် ရေထွက်ပေါ်လာသည့်အထိ တူးဖော်ကြသည်။ ထို့နောက် အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ သူတို့အားလုံး ပြောဆိုကြသည်။
Verse 20
यस्माच्छशेन संयुक्तं पीतमेतज्जलाशयम् । चंद्रेण हि शशापानं तस्मादेतद्भविष्यति
“ဤရေကန်ကို ‘ယုန်’ (śaśa) နှင့်အတူ သောက်ခဲ့ကြသဖြင့်၊ ထို့ပြင် ယုန်အမှတ်ပါသော လမင်းကလည်း သောက်ခဲ့သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ဤနေရာကို ‘Śaśāpāna’ ဟု ခေါ်ကြလိမ့်မည်” ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 21
अत्रागत्य नरः स्नानं यः करिष्यति भक्तितः । स यास्यति परं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः
ဤနေရာသို့လာ၍ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးသူသည် အမြင့်မြတ်သော နေရာသို့ ရောက်မည်၊ ထိုနေရာမှာ မဟေရှွရ (ရှီဝ) ဘုရား တည်ရှိတော်မူ၏။
Verse 22
अत्रान्नं संप्रदास्यंति ब्राह्मणेभ्यः समा हिताः । सर्वयज्ञफलं तेषां भविष्यति न संशयः
ဤနေရာတွင် စိတ်ကောင်းရှိသူတို့သည် ဘြာဟ္မဏတို့အား အစာအဟာရကို လှူဒါန်းကြမည်။ ထိုသူတို့အတွက် ယဇ္ဉအားလုံး၏ အကျိုးဖလသည် ဖြစ်ပေါ်မည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 23
अस्मिन्दृष्टे सुराः सर्वे दृष्टाः स्युः सर्वदेवताः । एवमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुश्चैव सुरालयम्
“ဤအရာကို မြင်လျှင် နတ်အားလုံးကို မြင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်—အမှန်တကယ် နတ်ဘုရားအားလုံးကိုပင် ဖြစ်သည်။” ဟုဆိုပြီး နတ်အားလုံးသည် မိမိတို့၏ နတ်ဘုံသို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။
Verse 24
अथ कालेन महता प्राप्ता तत्र सरस्वती । वडवाग्निं समादाय तयानुप्लावितं पुनः
အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် စရஸဝတီ မယ်တော်သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ ဝဍဝာဂ္နိ (Vaḍavāgni) ကို ဆောင်ယူကာ ထိုနေရာကို ထပ်မံ ရေလွှမ်းမိုးစေ၏။
Verse 25
ततो मेध्यतरं जातं तीर्थं च वरवर्णिनि । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत्
“ထို့နောက် အို အလှရောင်ရှိသော မိန်းမရေ၊ ထို တီရ္ထ (tīrtha) သည် ပိုမို သန့်စင်ကောင်းမြတ်လာ၏။ ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းကို ပြုလုပ်သင့်၏။”