Adhyaya 186
ဣရှ္ဝရသည် ဒေဝီအား မင်ကီရှာ၏ အနောက်ဘက်ရှိ တိရ္ထသုံးမြစ်ဆုံ (tri-saṅgama) နှင့် ဆက်နွယ်သော ထင်ရှားသည့် Nāgasthāna သို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာသည် အပြစ်ပယ်ဖျက်နိုင်စွမ်း အလွန်ကြီးမားသော သန့်ရှင်းရာဌာနဟု ဖော်ပြထားသည်။ အခန်းတွင် ဘလဘဒ္ရ၏ ပုံပြင်ကို ထည့်သွင်းထားပြီး၊ ကృష్ణ၏ ပရလောကသို့ သွားခြင်းကို ကြားသိပြီးနောက် ပရဘာသသို့ လာကာ က్షೇತ್ರ၏ အံ့ဩဖွယ် အာနုဘော်နှင့် ယာဒဝတို့ ပျက်စီးမှုကို မြင်သဖြင့် ဝိရာဂ (လောကစွန့်) ကို လက်ခံသည်။ ဘလဘဒ္ရသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ရာတွင် Śeṣa-nāga အဖြစ် ပေါ်ထွက်ကာ အမြင့်ဆုံး tri-saṅgama တိရ္ထသို့ ရောက်ပြီး၊ “တံခါး” ကဲ့သို့သော ပာတာလဖွင့်ပေါက်ကြီးကို မြင်ကာ အနန္တ နေထိုင်ရာ လောကသို့ လျင်မြန်စွာ ဝင်ရောက်သည်။ နာဂပုံစံဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သဖြင့် ထိုနေရာကို Nāgasthāna ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာ စွန့်ရာနေရာကို Śeṣasthāna (Nāgarāditya ၏ အရှေ့ဘက်) ဟု ကျော်ကြားသည်။ ညွှန်ကြားချက်အရ tri-saṅgama တွင် ရေချိုးသန့်စင်၍ Nāgasthāna ကို ပူဇော်ကာ ပဉ္စမီ (pañcamī) တွင် အစာစားသောက်ကို ထိန်းချုပ်၍ ဥပုသ်ဆောင်ရန်၊ śrāddha ပြုလုပ်ရန်နှင့် စွမ်းအားအလိုက် ဘြာဟ္မဏအား dakṣiṇā ပေးရန် ဆိုသည်။ အကျိုးဖလမှာ ဒုက္ခကင်းလွတ်၍ Rudra-loka ကို ရရှိခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ပျားရည်နှင့် ရောထားသော ချိုမြိန်ဆန်နှင့် အခြားအစာများကို Śeṣa-nāga အား အပ်နှံကာ ဘြာဟ္မဏကို ကျွေးမွေးလျှင် “ကုဋေ” များစွာကို ကျွေးမွေးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရသည်ဟု ဆိုကာ ဒါန၏ အရေးပါမှုကို ထင်ရှားစေသည်။
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि नागस्थानमनुत्तमम् । मंकीशात्पश्चिमे भागे संगमत्रितयं गतम्
ဣဿဝရက မိန့်တော်မူသည်— ထို့နောက် မဟာဒေဝီရေ၊ မံကီးရှ၏ အနောက်ဘက်၌ တည်ရှိပြီး သုံးမြစ်ဆုံ (ထရိုင်သင်္ဂမ) ရှိသော အထူးမြတ်ဆုံး နာဂသ္ထာနသို့ သွားရမည်။
Verse 2
पापघ्नं सर्वजंतूनां पातालविवरं महत्
ထိုနေရာသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးပေးပြီး ပာတာလာသို့ ဆင်းသက်ရာ အပေါက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
Verse 3
बलभद्रः पुरा देवि श्रुत्वा कृष्णस्य पंचताम् । भल्लतीर्थे तु भल्लेन ततः प्रभासमागतः
ရှေးကာလ၌ ဒေဝီရေ၊ ဘလဘဒ္ဒရသည် ကృష్ణ၏ ကွယ်လွန်ခြင်းကို ကြားသိပြီး၊ ဘဟ္လ္လတီရ္ထ၌ မြား (ဘဟ္လ္လ) ထိခိုက်ခံရပြီးနောက် ပရဘာသသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။
Verse 4
क्षेत्रं महाप्रभावं हि ज्ञात्वा सर्वार्थसिद्धिदम् । यादवानां क्षयं कृत्वा ततो वैराग्यमेयिवान्
ဤကေတ္တရကို မဟာအာနုဘော်ရှိ၍ ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို ပြည့်စုံစေသောအရာဟု သိမြင်ပြီး၊ ယာဒဝတို့၏ ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေကာ နောက်တော်တွင် ဝိုင်ရာဂျျ (လောကကင်းစိတ်) သို့ ဝင်ရောက်လေ၏။
Verse 5
शेषनागेशरूपेण निष्क्रम्य च शरीरतः । गच्छन्गच्छंस्तदा प्राप्य तीर्थं त्रैसंगमं परम्
ထို့နောက် နာဂတို့၏ အရှင် ရှေရှ (Śeṣa) ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်ပေါ်လာကာ၊ ဆက်လက်သွားရင်း သွားရင်း အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထ Traisaṅgama သို့ ရောက်လေ၏။
Verse 6
पातालस्य तदा दृष्ट्वा द्वारं विवररूपकम् । प्रविष्टोऽथ जगामाशु यत्रानंतः स्वयं स्थितः
ထို့နောက် ပာတာလာ (Pātāla) သို့ ဝင်ပေါက်ကို အက်ကွဲသဏ္ဌာန်ဖြင့် မြင်လျှင်၊ ထိုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ အနန္တ (Ananta/Śeṣa) ကိုယ်တိုင် တည်ရှိရာသို့ လျင်မြန်စွာ သွားရောက်လေ၏။
Verse 7
यतो नागस्वरूपेण स्थानेऽस्मिंश्च समाविशत् । तत्प्रभृत्येव देवेशि नागस्थानमिति श्रुतम्
နာဂရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ဤနေရာသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သောကြောင့်၊ အို ဒေဝေရှီ (ဘုရားရှင်၏ မယ်တော်)၊ ထိုအချိန်မှစ၍ ဤအရပ်ကို “နာဂသ္ထာန” ဟု ကျော်ကြားလာသည်။
Verse 8
नागरादित्यपूर्वेण यत्र कायो विसर्जितः । तदद्यापि प्रसिद्धं वै शेषस्थानमिति श्रुतम्
နာဂရာဒိတျယ (Nāgarāditya) ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သော နေရာရှိသည်။ ယနေ့တိုင် ထိုနေရာကို “ရှေရှသ္ထာန” ဟု ထင်ရှားစွာ ခေါ်ကြသည်။
Verse 9
अतः स्नात्वा महादेवि तत्र तीर्थे त्रिसंगमे । नागस्थानं समभ्यर्च्य पञ्चम्यामकृताशनः
ထို့ကြောင့် မဟာဒေဝီရေ၊ သုံးဆုံတီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီး နာဂစ្ថာနကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကာ ပဉ္စမီနေ့တွင် အစာမစားဘဲ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုရမည်။
Verse 10
श्राद्धं कृत्वा यथाशक्त्या दत्त्वा विप्राय दक्षिणाम् । विमुक्तः सर्वदुःखेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति
ကိုယ်တတ်နိုင်သမျှ ရှရာဒ္ဓ (śrāddha) ကို ပြုလုပ်၍ ဗိပရ (ဗြာဟ္မဏ) သို့ ဒက္ခိဏာကို ဂုဏ်ပြု၍ ပေးလှူလျှင်၊ ဒုက္ခအားလုံးမှ လွတ်မြောက်ကာ ရုဒြလောကသို့ ရောက်သည်။
Verse 11
पायसं मधुसंमिश्रं भक्ष्यभोज्यैः समन्वितम् । शेषनागं समुद्दिश्य विप्रं यस्तत्र भोजयेत् । कोटिभोज्यं कृतं तेन जायते नात्र संशयः
ထိုနေရာ၌ ဗြာဟ္မဏကို ဆန်နို့ပူတင်း (pāyasa) ကို ပျားရည်နှင့် ရောစပ်၍ အခြားအစားအစာများနှင့်အတူ ကျွေးမွေးကာ၊ ၎င်းကို ရှေရှနာဂ (Śeṣa Nāga) သို့ အပ်နှံအနုမောဒနာပြုသူသည် ကုဋိပေါင်းများစွာ ကျွေးမွေးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရသည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 186
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नाग स्थानमाहात्म्यवर्णनंनाम षडशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သီရိ စကန္ဒ မဟာပုရာဏ၏ ပရဘာသခဏ္ဍ (စာအုပ် ၇) အတွင်းရှိ ပရဘာသက္ခေတ္တရ မာဟာတ္မယ အပိုင်း၌ «နာဂစ្ថာန၏ မဟာတန်ခိုး ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ ၁၈၆ မြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။